ដោយ៖ បណ្ឌិត តេង រិទ្ធី (Dr. TENG Rithy)ប្រធានក្រុមហ៊ុន R’ Investment Group
ភ្នំពេញៈ ជំពូកថ្មីនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងឈានចូលដំណាក់កាល ដ៏សំខាន់មួយនៃការផ្លាស់ប្តូរ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ដែលបង្កើតឱកាសថ្មីៗ សម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិ ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ និងស្ថាប័នអភិវឌ្ឍន៍នានា។
ដោយស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ដ៏មានសក្តានុពលនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ កម្ពុជាមានអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗ ក្នុងការតភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្ម ការផលិត ឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម និងបណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។
ការរីកចម្រើននៃវិស័យឧស្សាហកម្ម ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយវិនិយោគ បាននិងកំពុងរួមចំណែក ក្នុងការលើកកម្ពស់តួនាទីរបស់កម្ពុជានៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់។
យោងតាមតួលេខដែលបានរាយការណ៍ ដោយក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC)ក្នុងរយៈពេល១០ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគចំនួន៤១៩គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគថេរដែលបានអនុម័តសរុបប្រមាណ ៦,១៦០លានដុល្លារអាមេរិក។
គម្រោងទាំងនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបង្កើតឱកាសការងារប្រមាណ២៣៦,០០០កន្លែង នៅទូទាំងប្រទេស។ ដោយឡែក ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគថ្មី ចំនួន៣៧គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគគ្រោងទុន ប្រមាណ២៤៦លានដុល្លារអាមេរិក និងរំពឹងថានឹងបង្កើតឱកាសការងារប្រមាណ១៩,០០០កន្លែង។
ទោះបីជាតួលេខទាំងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីគម្រោងវិនិយោគ ដែលបានទទួលការអនុម័ត មិនមែនមានន័យថាទុនទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ចេញចូលក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរួចរាល់ក៏ដោយ ក៏វាបង្ហាញពីទំហំគម្រោងវិនិយោគដែលកម្ពុជាកំពុងទាក់ទាញ និងចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកវិនិយោគចំពោះវិស័យផលិតកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗ។
សម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ ការវិវត្តទាំងនេះគឺជាសញ្ញាដ៏សំខាន់ដែលគួរត្រូវបានសិក្សា និងវាយតម្លៃយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។
១. កម្ពុជា៖ ច្រកទ្វារយុទ្ធសាស្ត្រឆ្ពោះទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ីអាគ្នេយ៍
ទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គឺជាកត្តាសំខាន់មួយដែលបង្កើតអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន និងវិនិយោគិន ដែលមានបំណងពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។
ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃ វៀតណាម និងឡាវ ព្រមទាំងមានច្រកចេញទៅកាន់សមុទ្រ កម្ពុជាមានសក្តានុពលក្នុងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម សេវាដឹកជញ្ជូន ភស្តុភារកម្ម និងមជ្ឈមណ្ឌលចែកចាយទំនិញ។
ការចូលរួមរបស់កម្ពុជា ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) រួមជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគី ក៏បានរួមចំណែកពង្រឹង ការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ចំពោះវិនិយោគិន ដែលកំពុងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រ ពង្រីកអាជីវកម្មរយៈពេលវែង កម្ពុជាអាចក្លាយជាទីតាំង បំពេញបន្ថែមដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ការបង្កើតរោងចក្រ ការធ្វើពិពិធកម្មខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការអភិវឌ្ឍប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់។
ឱកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា មិនត្រឹមតែផ្អែកលើទំហំទីផ្សារក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្អែកលើសមត្ថភាពតភ្ជាប់ ទៅកាន់ទីផ្សារតំបន់ និងសកលលោកផងដែរ។
២. ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម និងការពង្រីកវិស័យផលិតកម្ម
វិស័យឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម នៅតែជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់មួយនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។
ពីមុន កម្ពុជាត្រូវបានគេស្គាល់ជាចម្បង តាមរយៈឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ វាយនភណ្ឌ និងផលិតស្បែកជើង។ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ សកម្មភាពឧស្សាហកម្ម បានចាប់ផ្តើមពង្រីកទៅកាន់វិស័យថ្មីៗ។
វិស័យទាំងនោះរួមមាន៖ ឧស្សាហកម្មអេឡិចត្រូនិក ការផលិតគ្រឿងបន្លាស់យានយន្ត ឧស្សាហកម្មផលិតសំបកកង់ ការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្ម ការផលិតគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងឧបករណ៍ឧស្សាហកម្ម
សកម្មភាពផលិតកម្ម ដែលតភ្ជាប់ទៅនឹងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់អន្តរជាតិ
ការផ្លាស់ប្តូរនេះ បានបង្កើតឱកាសសម្រាប់វិនិយោគិន ដែលមានបំណងបង្កើតរោងចក្រ អភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្ម ឬចូលរួមក្នុងប្រព័ន្ធផលិតកម្មអន្តរជាតិ។
ការរីកចម្រើននៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ក៏ជាកត្តាដ៏សំខាន់មួយក្នុងការផ្តល់បរិយាកាស សមស្របសម្រាប់ការវិនិយោគឧស្សាហកម្ម ដោយអាចផ្តល់នូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងអត្ថប្រយោជន៍វិនិយោគតាមលក្ខខណ្ឌដែលច្បាប់កំណត់។
ទោះជាយ៉ាងណា សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងឧស្សាហកម្មរយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជា នឹងពឹងផ្អែកលើការអភិវឌ្ឍជំនាញ កម្លាំងពលកម្ម ប្រសិទ្ធភាពប្រព័ន្ធថាមពល ការកាត់បន្ថយចំណាយភស្តុភារកម្ម ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងការបង្កើនផលិតភាព។
លោកបញ្ជាក់ថា “អនាគតឧស្សាហកម្មកម្ពុជា មិនមែនត្រឹមតែការផលិតឱ្យបានច្រើនជាងមុននោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្តោតលើការផលិតដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ប្រសិទ្ធភាពល្អ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំង”។
៣. ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការទាក់ទាញវិនិយោគ
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការកំណត់សក្តានុពល និងភាពទាក់ទាញ នៃបរិយាកាសវិនិយោគរបស់ប្រទេសមួយ។
កម្ពុជាបាន និងកំពុងបន្តអភិវឌ្ឍបណ្តាញផ្លូវគមនាគមន៍ អាកាសយានដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្ម ប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្ម និងវិស័យថាមពល ដើម្បីគាំទ្រដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។
ការកែលម្អការតភ្ជាប់ អាចជួយកាត់បន្ថយចំណាយដឹកជញ្ជូន បង្កើនប្រសិទ្ធភាពពាណិជ្ជកម្ម និងបង្កើតឱកាសបន្ថែមសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងការអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យពាណិជ្ជកម្ម។
សម្រាប់វិនិយោគិនស្ថាប័ន និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឱកាសអាចកើតមាននៅក្នុងវិស័យឃ្លាំងទំនិញ មជ្ឈមណ្ឌលភស្តុភារកម្ម សួនឧស្សាហកម្ម ថាមពលកកើតឡើងវិញ សេវាកម្មដឹកជញ្ជូន និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មចម្រុះ។
ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ មិនត្រឹមតែបង្កើតផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយជំរុញសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើនសមត្ថភាពរបស់សហគ្រាសឯកជនផងដែរ។
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អជួយសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម។ ពាណិជ្ជកម្មដែលមានប្រសិទ្ធភាពជួយទាក់ទាញវិនិយោគ។ ហើយវិនិយោគប្រកបដោយផលិតភាពអាចជួយបង្កើតការងារ និងតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។
៤. ឱកាសវិនិយោគថ្មីៗក្រៅពីវិស័យឧស្សាហកម្មប្រពៃណី
សក្តានុពលវិនិយោគរបស់កម្ពុជា មិនបានកំណត់ត្រឹមតែវិស័យផលិតកម្មនោះទេ។ មានវិស័យជាច្រើនដែលវិនិយោគិនអន្តរជាតិ អាចសិក្សា និងស្វែងរកឱកាសអភិវឌ្ឍន៍។ វិស័យទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច។ កម្ពុជាមានសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដ៏ល្បីល្បាញលើពិភពលោក រួមជាមួយធនធានធម្មជាតិ និងតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏មានសក្តានុពល។
ឱកាសអភិវឌ្ឍន៍នាពេលអនាគត អាចរួមមានសណ្ឋាគារប្រណីត រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ចម្រុះ មជ្ឈមណ្ឌលសុខុមាលភាព តំបន់កម្សាន្តវប្បធម៌ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ វិស័យកសិកម្ម និងកសិឧស្សាហកម្ម ដោយមានមូលដ្ឋានកសិកម្មដ៏សំខាន់ កម្ពុជាមានឱកាសបង្កើនតម្លៃផលិតផល តាមរយៈការកែច្នៃអាហារ បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្ម ប្រព័ន្ធស្តុកទុក ការវេចខ្ចប់ និងការផលិតសម្រាប់នាំចេញ។
វិស័យអចលនទ្រព្យ និងការអភិវឌ្ឍចម្រុះ ទោះបីជាទីផ្សារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងសម្ពាធ នៃការកែតម្រូវទីផ្សារក៏ដោយ គម្រោងដែលមានការសិក្សាច្បាស់លាស់ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការពិតប្រាកដ នៅតែអាចបង្កើតឱកាសរយៈពេលវែង។
ជាពិសេស គម្រោងអចលនទ្រព្យឧស្សាហកម្ម ភស្តុភារកម្ម សណ្ឋាគារ និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះមួយចំនួន។ វិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយចីរភាព សន្តិសុខថាមពល ការផលិតថាមពលស្អាត ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ធនធាន និងការអភិវឌ្ឍដែលគិតគូរពីបរិស្ថាន នឹងក្លាយជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេស។
វិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងសេវាកម្មវិជ្ជាជីវៈ នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចបន្តអភិវឌ្ឍ តម្រូវការសេវាបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ មន្ទីរពេទ្យ បច្ចេកវិទ្យា និងសេវាកម្មគាំទ្រអាជីវកម្មក៏អាចកើនឡើងផងដែរ។
ទោះជាយ៉ាងណា ឱកាសវិនិយោគដែលមានគុណភាពបំផុត គឺជាឱកាសដែលមានតម្រូវការទីផ្សារពិតប្រាកដ ផែនការហិរញ្ញវត្ថុអាចអនុវត្តបាន ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងល្អ និងការអនុវត្តប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។
៥. ក្របខណ្ឌវិនិយោគដែលគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម
កម្ពុជាបានបង្កើតក្របខណ្ឌច្បាប់ និងគោលនយោបាយវិនិយោគ ក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញ ទុនវិនិយោគទាំងក្នុងស្រុក និងពីបរទេស។
ក្រោមច្បាប់ស្តីពីវិនិយោគ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គម្រោងវិនិយោគ ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ អាចទទួលបានការលើកទឹកចិត្តអាស្រ័យលើប្រភេទសកម្មភាព និងលក្ខខណ្ឌដែលច្បាប់កំណត់។
អត្ថប្រយោជន៍ទាំងនេះ អាចរួមមានការលើកលែងពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធគយ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងទៀតសម្រាប់សកម្មភាពវិនិយោគដែលមានសិទ្ធិទទួលបាន។
កម្ពុជាក៏អនុញ្ញាតឱ្យវិនិយោគិនបរទេស កាន់កាប់កម្មសិទ្ធិពេញលេញ លើសហគ្រាសក្នុងវិស័យជាច្រើន ដោយគោរពតាមច្បាប់ និងការរឹតត្បិតដែលពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីកម្មសិទ្ធិដីធ្លី។
សម្រាប់វិនិយោគិនបរទេស ការយល់ដឹងអំពីច្បាប់ លក្ខខណ្ឌអនុម័តគម្រោង កាតព្វកិច្ចពន្ធដារ និងនីតិវិធីរដ្ឋបាល គឺជាកត្តាចាំបាច់មុនពេលធ្វើការសម្រេចចិត្តវិនិយោគ។
បរិយាកាសគោលនយោបាយ ដែលគាំទ្រការវិនិយោគគឺជាគុណសម្បត្តិមួយ ប៉ុន្តែភាពជោគជ័យនៃការវិនិយោគ ត្រូវការរចនាសម្ព័ន្ធអាជីវកម្មប្រកបដោយតម្លាភាព ការត្រួតពិនិត្យដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ការអនុលោមតាមច្បាប់ និងភាពជាដៃគូក្នុងស្រុកដែលមានសមត្ថភាព។
៦. ការទទួលស្គាល់ហានិភ័យ និងការកសាងផលចំណេញប្រកបដោយចីរភាព
ទីផ្សារកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នីមួយៗ តែងតែមានទាំងឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម។ កម្ពុជាក៏មិនខុសគ្នាដែរ។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែប្រឈមនឹងសម្ពាធមួយចំនួន រួមមានភាពមិនប្រាកដប្រជានៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ថ្លៃថាមពល ភាពទន់ខ្សោយក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងអចលនទ្រព្យ ហានិភ័យក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងការប្រែប្រួលលក្ខខណ្ឌពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។
ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិមួយចំនួនបានព្យាករថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នឹងមានការថមថយបើធៀបនឹងរយៈពេលមុនៗ ដោយសារសម្ពាធទាំងនេះ។
ទោះជាយ៉ាងណា ការនាំចេញផលិតផលឧស្សាហកម្ម ការបន្តទាក់ទាញវិនិយោគបរទេស និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ នៅតែជាកត្តាគាំទ្រដល់ភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ច។
ចំពោះវិនិយោគិន កត្តាទាំងនេះបញ្ជាក់ថា ការវាយតម្លៃគម្រោងវិនិយោគមិនគួរពឹងផ្អែក តែលើអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិប៉ុណ្ណោះទេ។
គម្រោងវិនិយោគនីមួយៗ ត្រូវការការសិក្សាលទ្ធភាពទីផ្សារ ការវាយតម្លៃហានិភ័យ ផែនការហិរញ្ញវត្ថុសមស្រប អភិបាលកិច្ចល្អ និងសមត្ថភាពអនុវត្តជាក់ស្តែង។
ការវិនិយោគប្រកបដោយចីរភាព មិនត្រូវបានវាស់វែងត្រឹមតែចំនួនទុនដែលបានដាក់ចូលនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវវាស់វែងតាមតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចដែលបានបង្កើត និងផលចំណេញដែលអាចសម្រេចបានក្នុងរយៈពេលវែង។
៧. សារៈសំខាន់នៃភាពជាដៃគូវិនិយោគអន្តរជាតិ
តាមរយៈបទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំ ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ ទេសចរណ៍ បដិសណ្ឋារកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម ខ្ញុំយល់ឃើញថា ភាពជោគជ័យនៃគម្រោងវិនិយោគមួយ មិនអាស្រ័យតែលើទុនហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ។
គម្រោងដែលមានសក្តានុពលត្រូវការចក្ខុវិស័យរួម ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងប្រកបដោយតម្លាភាព សមត្ថភាពអនុវត្តការងារ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព រវាងវិនិយោគិនអន្តរជាតិ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងស្រុក។
កម្ពុជាអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនពីជំនាញ និងបទពិសោធន៍អន្តរជាតិ លើវិស័យហិរញ្ញប្បទានគម្រោង វិស្វកម្ម សំណង់ បច្ចេកវិទ្យា ការគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងអភិបាលកិច្ចស្ថាប័ន។
ទន្ទឹមនឹងនេះ វិនិយោគិនបរទេស ក៏អាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីដៃគូកម្ពុជាដែលមានភាពជឿទុកចិត្ត មានចំណេះដឹងអំពីស្ថានភាពទីផ្សារក្នុងស្រុក យល់ដឹងពីនីតិវិធីច្បាប់ និងមានបទពិសោធន៍ក្នុងការអនុវត្តគម្រោងជាក់ស្តែង។
ភាពជាដៃគូដែលត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងត្រឹមត្រូវ អាចបញ្ចូលគ្នារវាងសមត្ថភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកទេសអន្តរជាតិ ជាមួយនឹងចំណេះដឹងអំពីទីផ្សារ និងសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រនេះ អាចជួយពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន និងរួមចំណែកបង្កើតផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
៨. ទស្សនវិស័យអនាគត៖ សក្តានុពលវិនិយោគរយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជា
ដំណើរអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានៅតែបន្តទៅមុខ។ ប្រទេសកម្ពុជា បានកសាងមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់មួយ ហើយកំពុងខិតខំអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឱ្យមានភាពចម្រុះ ផលិតភាពខ្ពស់ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងកាន់តែប្រសើរ។
តួលេខទុនវិនិយោគ ដែលបានអនុម័តប្រមាណ៦,១៦០លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងរយៈពេល១០ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំហំគម្រោង ដែលអាចជំរុញសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនាពេលខាងមុខ។
បញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់បន្ទាប់ គឺការប្រែក្លាយគម្រោងដែលបានអនុម័តទាំងនេះ ឱ្យទៅជាអាជីវកម្មដែលដំណើរការជាក់ស្តែង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានប្រសិទ្ធភាព ឱកាសការងារប្រកបដោយចីរភាព និងផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដែលអាចវាស់វែងបាន។
សម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ ឱកាសពិតប្រាកដស្ថិតនៅក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណ វិស័យដែលមានតម្រូវការរយៈពេលវែង ស្របតាមអត្ថប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រ ការរីកចម្រើនឧស្សាហកម្ម និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់កម្ពុជា។
វិនិយោគិនដែលចូលមកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា ជាមួយការសិក្សាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែង និងដៃគូដែលមានភាពជឿទុកចិត្ត អាចស្វែងរកឱកាសដ៏មានតម្លៃ ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ កសាងអនាគតកម្ពុជា តាមរយៈការវិនិយោគ
ខ្ញុំមានជំនឿថា ភាពជោគជ័យនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានាពេលអនាគត មិនមែនពឹងផ្អែក តែលើការទាក់ទាញទុនវិនិយោគ ឱ្យបានច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្តោតលើការទាក់ទាញវិនិយោគ ដែលមានគុណភាព និងបង្កើតតម្លៃពិតប្រាកដសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិ។
នោះគឺជាការវិនិយោគដែល៖ ពង្រឹងសមត្ថភាពឧស្សាហកម្ម និងផលិតកម្ម នាំមកនូវបច្ចេកវិទ្យា ចំណេះដឹង និងជំនាញថ្មីៗ បង្កើតឱកាសការងារប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រជាជន លើកកម្ពស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងគុណភាពនៃការអភិវឌ្ឍសហគមន៍។ បង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច និងផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង។
នៅពេលកម្ពុជាបន្តដំណើរផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ និងថ្នាក់ដឹកនាំធុរកិច្ចនានា ឱ្យស្វែងយល់ពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជា ដោយផ្អែកលើព័ត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងទស្សនវិស័យរយៈពេលវែង។
កម្ពុជាជាទីផ្សារដែលមានឱកាសគួរឱ្យសិក្សា មានភាពជាដៃគូគួរឱ្យកសាង និងមានអនាគតគួរឱ្យចូលរួមវិនិយោគ។
ជំពូកបន្ទាប់នៃការរីកចម្រើនរបស់កម្ពុជា គួរត្រូវបានកសាងឡើងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ តម្លាភាព នវានុវត្តន៍ និងវិបុលភាពរួមគ្នា។
អនាគតដ៏រឹងមាំមួយ មិនមែនកើតចេញពីការវិនិយោគតែម្នាក់ឯងនោះទេ ប៉ុន្តែកើតចេញពីការរួមគ្នាកសាងតម្លៃ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។
បណ្ឌិត តេង រិទ្ធី (Dr. TENG Rithy)
ប្រធានក្រុមហ៊ុន R’ Investment Group
ជំនាញ៖ អចលនទ្រព្យ | ទេសចរណ៍ | បដិសណ្ឋារកិច្ច | វិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម។
Creating Value. Building Partnerships. Shaping the Future. បង្កើតតម្លៃ កសាងភាពជាដៃគូ និងចូលរួមកំណត់ទិសដៅអនាគត។
ប្រភពព័ត៌មាន និងទិន្នន័យ៖ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ទិន្នន័យវិនិយោគខែមករា–តុលា ឆ្នាំ២០២៦ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF )ធនាគារពិភពលោក (World Bank)
កំណត់សម្គាល់៖ តួលេខទុនវិនិយោគ និងឱកាសការងារដែលបានលើកឡើង គឺផ្អែកលើទិន្នន័យគម្រោងដែលបានអនុម័ត និងការរំពឹងទុក មិនមែនជាទុនវិនិយោគ និងចំនួនការងារដែលបានកើតឡើងជាក់ស្តែងទាំងស្រុងនោះទេ៕
