ដោយៈ ម៉ាណា
ភ្នំពេញៈ ការសិក្សា និងអង្កេតបានបង្ហាញថាមានសញ្ញាបង្ហាញថាទីផ្សារលក់រាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មានការថយចុះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេល នៃការងើបឡើងវិញក្រោយជំងឺកូវីដ-១៩ ដ៏រឹងមាំ។
ជាពិសេសសម្រាប់ការចំណាយ តាមការសម្រេចចិត្ត (ម៉ូដ ការតុបតែង គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច របស់របរប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ និងទំនិញមិនចាំបាច់ផ្សេងទៀត)។
អាជីវកម្មជាច្រើនរាយការណ៍ថា អតិថិជនកំពុងទិញដោយប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន និងចំណាយតិចជាងមុនក្នុងមួយលើក។
ហេតុផលចម្បងៗដែលតែងតែលើកឡើងមានដូចជា
១. សម្ពាធលំហូរសាច់ប្រាក់លើគ្រួសារ
ការចំណាយលើការរស់នៅខ្ពស់ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងការសងបំណុល ធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណូលដែលអាចចាយបានតិចជាងមុន សម្រាប់ការទិញទំនិញ។
២. ភាពទន់ខ្សោយនៃទីផ្សារអចលនទ្រព្យ
ពិតមែនហើយវិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យមានការថយចុះ ដែលកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូលសម្រាប់កម្មករ វិនិយោគិន និងអាជីវកម្មពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន។
ទីផ្សារនេះកំពុងបន្តស្ថិតក្នុងសភាពតានតឹង និងមិនច្បាស់លាស់ ស្របពេលទំនុកចិត្តទីផ្សារ ត្រូវបានស្តារបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ហើយរដ្ឋាភិបាលហាក់មិនអើពើ ក្នុងការបញ្ចេញកញ្ចប់មូលធនជួយវិស័យនេះនៅឡើយ។
៣. ឥរិយាបថអ្នកប្រើប្រាស់មានការប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន
ការសិក្សាបានបង្ហាញថា សូម្បីតែមនុស្សដែលមានលុយក៏កំពុងពន្យារពេលការទិញ និងផ្តោតលើតម្រូវការចាំបាច់ ជាជាងការចំណាយលើភាពប្រណីត ឬការចំណាយបែបស្មាន។
៤. សេដ្ឋកិច្ចមិនស្មើគ្នា
ឧស្សាហកម្មនាំចេញ និងការវិនិយោគបរទេសនៅតែរឹងមាំ ប៉ុន្តែការចំណាយរបស់អ្នកប្រើប្រាស់កំពុងងើបឡើងវិញយឺតជាង។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនត្រឹមត្រូវទេក្នុងការនិយាយថាមនុស្សទាំងអស់ជាប់គាំង ជាមួយនឹងបញ្ហាលំហូរសាច់ប្រាក់។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជាមានសេដ្ឋកិច្ច “ល្បឿនពីរ” ដូចជា ក្រុមមួយចំនួន (កម្មករនាំចេញ ម្ចាស់អាជីវកម្មក្នុងវិស័យកំពុងរីកចម្រើន ឧស្សាហកម្មទាក់ទងនឹងការវិនិយោគបរទេស) កំពុងដំណើរការល្អគួរសម។ ចំណែឬក ក្រុមផ្សេងទៀត ជាពិសេសអ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអចលនទ្រព្យ សំណង់ និងអាជីវកម្មលក់រាយខ្នាតតូច កំពុងប្រឈមមុខនឹងលំហូរសាច់ប្រាក់កាន់តែតឹងតែង។
សម្រាប់អាជីវកម្មលក់រាយនៅភ្នំពេញ និងទីក្រុងដទៃទៀត គំរូទូទៅមួយក្នុងឆ្នាំ២០២៦ គឺផ្តោតលើទំនិញចាំបាច់៖ តម្រូវការមានស្ថេរភាព។
ចំណែកទំនិញកម្រិតមធ្យម និងទំនិញប្រណីត៖ ការលក់យឺត និងការសម្រេចចិត្តទិញយូរជាង។
អ្នកទិញ លក់រាយ បានប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន ហើយការចំណាយបានថយចុះ ដែលភាគច្រើនដោយសារ តែគ្រួសារជាច្រើនកំពុងគ្រប់គ្រងលំហូរសាច់ប្រាក់កាន់តែតឹងតែង និងភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច៕
