ដោយ ប៊ី
ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៃការដក EBA នៅក្នុងខែសីហា ក្រុមហ៊ុន CBRE កម្ពុជារំពឹងថានឹងមានសម្ពាធធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចលើរោងចក្រ និងផ្នែកភស្តុភារ ខណៈរោងចក្រមួយចំនួនដែលកំពុងផលិតទំនិញដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការដក EBA ទំនងជាអាចនឹងត្រូវបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ឬនឹងប្តូរទៅជាទំនិញដែលមិនប៉ះពាល់ដោយការដកនេះ។
របាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន CBRE Cambodia បានឱ្យដឹងថា “យើងប្រហែលជាបានឃើញមានការផ្លាស់ទីលំនៅមួយចំនួនទៅកាន់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀត រួមមានមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស ប៉ុន្តែទាំងនេះត្រូវបានគេរំពឹងថាមានតិចតួច”។
គេជឿជាក់ថា អ្នកផលិតនៅក្នុងវិស័យដែលរងផលប៉ះពាល់នឹងមើលឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជាមិនមានការប្រកួតប្រជែងតិចសម្រាប់ការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសទីតាំងនាពេលអនាគត មានន័យថា ប្រទេសកម្ពុជាអាចនឹងបាត់បង់នូវការរីកចម្រើននាពេលអនាគត តែមិនមានបញ្ហាជាប់គាំងសេដ្ឋកិច្ចផលិតកម្មដែលមានស្រាប់នោះទេ។
ភាពទំនេរនៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្មទំនងជាកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ ដោយសារលទ្ធផលនៃការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីរយៈពេលយូរនៃតម្រូវការកើនឡើង ការកើនឡើងនៃការផ្គត់ផ្គង់ឧស្សាហកម្មបានចាប់ផ្តើមប្រមូលផ្តុំល្បឿន។ ទោះយ៉ាងណា កន្លែងទំនេរនៃឧស្សាហកម្មត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានតិចជាង ២% ហើយដូច្នេះផលប៉ះពាល់មានកំណត់ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានការជួលទីផ្សារ ឬតម្លៃដីឧស្សាហកម្ម។
ខណៈពេលដែលភាពអត់ការងារធ្វើមួយចំនួននឹងបណ្តាលមកពីការផ្អាកអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម EBA បញ្ហានេះគួរតែតូច។ ធនាគារពិភពលោកបានដាក់ជាកត្តារួចទៅហើយក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដោយធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៦,៨% ពី ៧% ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាន និងកំពុងចាត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីការពារវិស័យនាំចេញរបស់ខ្លួនរួមមាន កាត់បន្ថយចំនួនថ្ងៃឈប់សំរាកសាធារណៈ ការសម្របសម្រួលថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូនទាប ការគាំទ្រដល់ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងការសម្រួលដំណើរការ និងនីតិវិធីមួយចំនួនដើម្បីសម្រួលដល់ការិយាធិបតេយ្យ។
បន្ទាប់ពីការត្រួតពិនិត្យរយៈពេល ១៨ ខែយ៉ាងទូលំទូលាយនៃគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មចំពោះប្រទេសកម្ពុជា សហភាពអឺរ៉ុបបានសម្រេចដកការផ្នែកខ្លះនៃការអនុគ្រោះពន្ធដល់ពាណិជ្ជកម្ម “អ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែអាវុធ” (EBA) ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនៃការផ្តល់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះបានបង្កើតជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃទីផ្សារនាំចេញរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសវិស័យកាត់ដេរ សម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងរបស់ប្រទេសនេះដែលបានបង្កើនការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុបក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ។
ការនាំចេញទៅទីផ្សារសហភាពអឺរ៉ុបគិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ៥,៤ ពាន់លានអឺរ៉ូ (៥,៩ ពាន់លានដុល្លារ) ក្នុងការនាំចេញក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ ការដកការអនុគ្រោះផ្នែកខ្លះប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញប្រមាណ ១ ពាន់លានអឺរ៉ូ (១,១ ពាន់លានដុល្លារ) ហើយនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ១២ ខែសីហាឆ្នាំ ២០២០ លើកលែងតែសភាអឺរ៉ុប ឬក្រុមប្រឹក្សាជំទាស់។
ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ផ្តល់ជូននូវការលើកលែងពន្ធពេញលេញ និងកូតាចូលទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុបតែមួយ។ ការដក EBA មានន័យថា ទំនិញទាំងនោះដែលរងផលប៉ះពាល់នឹងត្រូវស្ថិតក្រោមការដកពន្ធ ‘របស់ប្រទេស អឺរ៉ុបដែលនឹងបន្ថែមពន្ធ ១២% លើការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងពី ៨% ទៅ ១៧% ចំពោះការនាំចេញស្បែកជើង។
ទំនិញដែលរងផលប៉ះពាល់ត្រូវបានរៀបរាប់លម្អិត ដូចជា សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង ទំនិញធ្វើដំណើរ និងស្ករ។
លោក ច័ន្ទ សុផល នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ និងជាអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចឯករាជ្យ បានថ្លែងថា ឥឡូវ កម្ពុជាត្រូវបង់ពន្ធលើទំនិញនាំទៅអឺរ៉ុប ចំនួន ២០% នៃ ទំនិញនាំចេញសរុបទៅសហគមន៍នោះ ដោយ ៨០% ទៀតនៅរួចពន្ធដដែល។
លោក បានបន្តថា “តាមការវាយតម្លៃជាបឋមរបស់ខ្ញុំ ពន្ធលើទំនិញ២០%នេះ មានកម្រិតប្រហែល ១០០លានដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ។ បរិមាណនេះ មិនច្រើនពេកទេ បើគិតក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ វាត្រូវជា ១,១% នៃការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើងសរុប។ វាត្រូវជា ១,២% នៃចំណាយថវិកាជាតិ និងត្រូវជា ០,៣៥% នៃ ផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក (GDP)។ វាមិនធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថមថយខ្លាំង ឬក៏ដួលរលំនោះទេ”។
លោក បានឱ្យដឹងទៀតថា “ខ្ញុំយល់ថា វាជាឱកាសល្អសម្រាប់កម្ពុជា (ទាំងរដ្ឋាភិបាល ទាំងវិស័យឯកជន ទាំងកម្មករ) ដែលត្រូវរៀនរស់ដោយគ្មានភាពអនុគ្រោះពីគេ ជាបណ្តើរៗ ព្រោះថា ៥ឆ្នាំទៀត គេនឹងតម្រូវឱ្យបង់ពន្ធ ១០០% ហើយ ខណៈដែលកម្ពុជាជាក់ច្បាស់ថាបានរីកចម្រើនឡើងផុតពីចំណោមប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច (Least Developed Countries – LDCs)”។
លោក បានបន្តថា “ភាពអនុគ្រោះពន្ធនេះ គេឱ្យសម្រាប់តែប្រទេស LDCs ដែលបច្ចុប្បន្ននេះ មានចំនួន៤៨ ក្នុងចំណោមជាង ២០០ប្រទេស ក្នុងពិភពលោកទាំងមូល។ ម្នាក់ៗតែងតែចង់ឱ្យប្រទេសខ្លួនឡើងជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យម និងចំណូលខ្ពស់។ ដូចនេះ យើងត្រូវតែខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់គ្នាឡើង”៕
