ដោយ វុត្ថា
អាស៊ីៈ ប្រទេសចិន បានក្លាយជាប្រទេសទទួលផលធំបំផុត និងមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី បន្ទាប់ពីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច ទូលំទូលាយក្នុងតំបន់ (RCEP) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ និងធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក។
កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយប្រទេសចំនួន១៥ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០២០កន្លងមកនេះ បន្ទាប់ពីការចរចាដែលបានចាប់ផ្តើមក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ ២០១២ នៅកម្ពុជា។
ស្របពេលដែលប្រទេសចិន មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី មួយចំនួនរួចហើយ នេះគឺជាលើកទីមួយ ដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង ពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីក្នុងតំបន់។ RCEP រួមបញ្ចូលរដ្ឋជាសមាជិកចំនួន១០ មកពីអាស៊ាន និងមកពីប្រទេសរីកចម្រើនជាច្រើនទៀត ដូចជាអូស្ត្រាលី ចិន ជប៉ុន នូវែលសេឡង់ និងកូរ៉េខាងត្បូង។
យ៉ាងណាគួរឲ្យសោកស្តាយផងដែរ ដែលប្រទេសឥណ្ឌាបានដកខ្លួនចេញពីការចរចានៅក្នុងខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីកិច្ចពិភាក្សាអស់រយៈពេល៦ឆ្នាំ ដោយលើកឡើងពីក្តីបារម្ភជុំវិញការបើកវិស័យកសិកម្ម និងផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។
លោក Shuqiang Bai សាស្ត្រាចារ្យ នៃសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនិងសេដ្ឋកិច្ច (UIBE) នៅទីក្រុងប៉េកាំងឱ្យដឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាជម្រើសរបស់ចិន ចំពោះភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) ដែលនឹងមាន ជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក បានធ្វើឡើងជាមួយអាមេរិក។
លោក Bai ថ្លែងថា “ប្រទេសចិនបានធ្វើសមាហរណកម្មរបស់ខ្លួន ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយរដ្ឋផ្សេងទៀត និងមួយផ្នែកជាលទ្ធផលនៃគោលនយោបាយ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក” ។លោកបន្តថា “សហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវគិតឡើងវិញ ពីយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ដើម្បីជំរុញផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនរួមទាំងគោលដៅសន្តិសុខផងដែរ” ។
យោងតាមបទវិចារណកថាមួយ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន (CGTV) បានអោយដឹងថា “ប្រទេសចិនមានប្រសិទ្ធិភាព ក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហាប្រឈមរបស់អាមេរិក មិនមែនតាមរយៈការប្រឈមមុខដាក់គ្នាទេ ដោយសារប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែតាមរយៈការធ្វើសមាហរណកម្មរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយអ្នកដទៃ និងអនាគតនៃពាណិជ្ជកម្ម” ។
លោក Peter A. Petri សាស្ត្រាចារ្យហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ នៅសាលាពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ Brandeis ដែលមានមូលដ្ឋាននៅបូស្តុនឱ្យដឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នឹងជួយប្រទេសចិន ពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសជិតខាង ប្រកដោយភាពអត់ធ្មត់អស់រយៈពេល៨ឆ្នាំមកហើយ។
ការរិះគន់ជាទូទៅអំពីកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP គឺឥទ្ធិពលរបស់ចិនដែលមាននៅក្នុងនោះ ពិសេសការភ័យខ្លាចកាន់តែខ្លាំងនៅពេលឥណ្ឌាដកខ្លួនចេញ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះផ្តល់ឱ្យប្រទេសចិន នូវសំលេងសំខាន់មួយ នៅក្នុងការកំណត់ស្តង់ដារ សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងតំបន់បង្កើនអំណាចទន់របស់ទីក្រុងប៉េកាំង។
កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP រួមបញ្ចូលទាំងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកជាច្រើន រួមមាន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងអូស្ត្រាលី ដែលបានចរចាជាមួយចិនដោយគ្មានជម្រើស ដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក TPP ដោយបញ្ជាក់ថា ប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី២របស់ពិភពលោក នឹងនៅតែជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនអាចខ្វះបាន និងផ្តល់នូវភាពច្បាស់លាស់ ស្របពេលដែលការថយចុះឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក៕
