ដោយ Donald Lee
ភ្នំពេញ៖ ទីផ្សារជុំវិញពិភពលោកបានរង្គោះរង្គើ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump បានថ្លែងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិននឹងកើតមាន បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០២០។
ការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក Trump នៅថ្ងៃ អង្គារ កន្លងមកនេះបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូដែលកំពុងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងឡុង។ ការបោះឆ្នោតសកលអាមេរិកធ្វើឡើងនៅខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំក្រោយ។
លោក Trump បាននិយាយទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា “តាមវិធីខ្លះ ខ្ញុំចូលចិត្តគំនិតនៃការរង់ចាំរហូតដល់ក្រោយការបោះឆ្នោតសម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយចិន ប៉ុន្តែពួកគេចង់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងឥឡូវនេះ ហើយយើងនឹងដឹងថាតើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងត្រូវធ្វើឡើង ឬអត់”។
ទីផ្សារនៅជុំវិញតំបន់អាស៊ីបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស បន្ទាប់ពីការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក Trump នៅព្រឹកថ្ងៃ ពុធ។ ភាគហ៊ុន Nikkei របស់ជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះ ១,២៥ ភាគរយ ហុងកុង ១,១៣ ភាគរយ និង Kospi របស់កូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះ ១,០៥ ភាគរយ។
ទីក្រុងប៉េកាំងបានឆ្លើយតបដោយបញ្ជាក់ថា លោក Trump កំពុងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកជាប់គាំង និងបង្កភាពវឹកវរនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃពិភពលោក។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋក៏បានអត្ថាធិប្បាយផងដែរថា លោក Trump កំពុងបណ្តាលឱ្យគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសកលដែលមានលក្ខណៈស៊ីវិល័យត្រូវដកចេញ និងត្រូវបានជំនួសដោយអ្វីមួយដូចជាច្បាប់នៃព្រៃ។
នៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ Global Times ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋចិន បានឱ្យដឹងថា អាមេរិកកំពុងបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងដោយយកពន្ធលើពិភពលោកជាអាវុធក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ហើយប្រកាសសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងពិភពលោកទាំងមូលដោយមិនស្ទាក់ស្ទើ។ នេះបង្ហាញថា ពិភពលោករបស់យើងកំពុងស្ថិតក្នុងភាពច្របូកច្របល់ ហើយប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ចពិភពលោកដែលមានភាពផុយស្រួយកំពុងមានភាពវឹកវរ។ អ្វីមួយដូចជាច្បាប់ព្រៃដែលធ្លាប់ត្រូវបានបោះបង់ចោលកំពុងវិលត្រឡប់មកវិញ”។
របាយការណ៍នេះបានបន្ថែមទៀតថា “ភាពជាតិនិយមតូចចង្អៀត និងប្រជានិយមកំពុងជួបប្រទះនូវការកើនឡើងដែលមិនសមហេតុផល។ ការអប់រំជាសកលសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងអស់បានទទួលជោគជ័យពិតមែន ប៉ុន្តែការគិតពិចារណាហួសហេតុពេក និងពាក្យស្លោកដែលបង្កហេតុកំពុងកើតមាន” ។
កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុមអ្នកវិភាគ និងទីផ្សារមានសុទិដ្ឋិនិយមថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មមួយនឹងត្រូវបានចុះហត្ថលេខា នៅពេលដែលភាគីទាំងសងខាងបានបង្ហាញពីភាពជឿនលឿនកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើង ហើយថា កិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទី ១ ជិតមកដល់ហើយ។
លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃ អង្គារ ថា “យើងស្ថិតនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងចុងក្រោយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់មួយ ខ្ញុំគិតថា អ្នកអាចនិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មដែលមិនធ្លាប់មាន”។ សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មរយៈពេល ១៦ ខែបានបង្អាក់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។
អង្គការសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច (OECD) បានបញ្ជាក់ថា ផលប៉ះពាល់នៃសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិនបានបណ្តាលឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកធ្លាក់ចុះ ដូចកម្រិតវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំកាលពី ១០ ឆ្នាំមុន។
ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ លោក Trump និងប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron បានបង្ហាញពាក្យសំដីដាក់គ្នានៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ណាតូនៅទីក្រុងឡុង បន្ទាប់ពីការប្រកាសរបស់អាមេរិកថានឹងដាក់ពន្ធ ១០០ ភាគរយលើទំនិញបារាំងដែលមានតម្លៃ ២,៤ ពាន់លានដុល្លារ និងរួមបញ្ចូលស្រាសំប៉ាញ កាបូបច្នៃ និងឈីស។
ពន្ធគយលើការនាំចូលរបស់បារាំងកើតឡើង បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកលើពន្ធថ្មីនៃសេវាកម្មឌីជីថលបារាំងដែលដាក់ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ ៣ ភាគរយលើក្រុមហ៊ុនឌីជីថលដែលរកចំណូលបានជាង ២៧,៨៦ លានដុល្លារនៅបារាំង និង ៨៣០ លានដុល្លារនៅទូទាំងពិភពលោក។ ក្រុមអ្នកវិភាគជឿជាក់ថា ពន្ធថ្មីនេះគឺសំដៅដោយផ្ទាល់ទៅលើក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក ដូចជា Facebook Apple និង Amazon៕
