ដោយ វុត្ថា
ភ្នំពេញ៖ សម្តេតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាចូលជាសមាជិកអាស៊ានមានកត្តាទាក់ទាញចំនួន ៤ យ៉ាងសំខាន់ៗ ។ នេះគឺជាការថ្លែងរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នៅក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យវេស្ទើន នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩នេះនាមជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រ ។
កត្តាទី១ គឺមិនជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុង សម្តេចតេជោ ពន្យល់ថានេះ គឺជាកត្តាធំណាស់ដែលទាក់ទាញកម្ពុជា ចូលជាសមាជិកអាស៊ាន ។ ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនចូលអាស៊ានទេ កម្ពុជានឹងឯកោ និងមិនដឹងជាពិភាក្សាជាមួយប្រទេសណានោះទេ ហើយប្រទេសដែលជាសមាជិកអាស៊ាន នឹងរួបរួមសាមគ្គីគ្នា។
សម្តេចបន្តថា តែដោយសារកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌជាសមាជិកអាស៊ាន បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានលទ្ធភាពក្នុងការជជែកវែកញែកលើបញ្ហាផ្សេងជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសដទៃទៀតដែលជាសមាជិកអាស៊ាន ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា។
កត្តាទី២ គឺ ស្មារតីសហគមន៍ សម្តេចតេជោថា ស្មារតីសហគមន៍នេះ គឺសំដៅដល់ការធ្វើការបស់អាស៊ានផ្តោតលើ កុងសង់ស៊ីស ពោលគឺធ្វើការតាមឯកឆន្ទ ដោយក្នុងន័យនេះ គឺមិនមានប្រទេសធំ ប្រទេសតូច ឬប្រទេសអ្នកមាន ឬអ្នកក្រនោះទេ គឺមានសិទ្ធស្មើគ្នាទំាំងអស់ ។
សម្តេចថា ក្នុងចំណោមប្រទេស ១០ បើមានប្រទេសណាមួយមិនព្រម គឺមិនអាចចេញសេចក្តីប្រកាសណាមួយបានឡើយ ។ បើអាស៊ាន ប្តូររបៀបធ្វើការពីកុងសង់ស៊ីស មកជាការបោះឆ្នោត នោះ នឹងធ្វើឱ្យអាស៊ានបែកបាក់ កាលណានៅពេលបោះឆ្នោត នឹងមានសំលេខភាគតិច និងសម្លេងភាគច្រើនហើយ។
កត្តាទី៣ គឺ សមាហរណកម្ម សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពន្យល់ថា កម្ពុជា ទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ពីសមាហរណកម្មមួយនេះ ទាក់ទៅនឹងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះអាស៊ានបានជួយ បណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និងជួយពាក់ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម ដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មអាស៊ាន ដោយក្នុងនោះមានទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងសេរីអាស៊ាន-ចិន ។
សម្តេចបន្ថែមថា បន្ថែមពីនេះ អាស៊ានក៏បានធ្វើនូវកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយបណ្តាប្រទេសជាដៃគូដទៃទៀត ទាំងនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ដែលនឹងជួយឱ្យកម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍កាន់តែច្រើនលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ។
កត្តាទី៤ គឺច្រកចេញការទូតរបស់កម្ពុជាសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែនពន្យល់ថា ច្រកចេញការទូតរបស់កម្ពុជា នេះ សំដៅដល់អាស៊ានមានដៃគូច្រើន ដែលធ្វើកម្ពុជាមានដៃគូច្រើនផងដែរ ។ ក្នុងន័យនេះ បើកម្ពុជានៅម្នាក់ឯកនោះកម្ពុជាពិតណាស់គឺមិនមានដៃគូនោះទេ ។
អាស៊ានមានដៃជាមួយចិន ជប៉ុន កូរ៉េ ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី ណូវែលសើឡង់ អារ៉ុប និង អាមេរិកជាដើម។អាស៊ានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧ ដែលមានប្រទេស ១០ ជាសមាជិក។ កម្ពុជាចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ជាប្រទេសទី១០ ហើយបានធ្វើម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានប្រជុំពីរលើកគឺ ៖ នៅឆ្នាំ ២០០២ និងនៅឆ្នាំ២០១២ ៕
