ដោយ Donald Lee
ភ្នំពេញៈ ប្រធានាធិបតីចិនលោកស៊ី ជីនពីង បានប្រាប់នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនស៊ីនហ្សូ អាបេថា ជប៉ុនមិនគួរមានអារម្មណ៍ថា មានការគំរាមកំហែងពីប្រទេសចិនទេ ហើយប្រទេសទាំងពីរកំពុងឈានដល់ដំណាក់កាលថ្មីមួយ នៅក្នុងទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេនៅឆ្ងាយពីយុគសម័យដ៏ឃោរឃៅ ដែលបានគ្របដណ្ដប់លើអតីតកាល។
មេដឹកនាំនៃប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំទី២ និងទី ៣ នៅលើពិភពលោកបានជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុងប៉េកាំងកាលពីថ្ងៃចន្ទ។
លោកស៊ី បានថ្លែងទៅកាន់កាសែតរបស់រដ្ឋថា “ប្រទេសទាំងពីរគួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការឯកភាពនយោបាយដែលចិន និងជប៉ុនជាដៃគូសហប្រតិបត្តិការ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការគំរាមកំហែងទេ។ ក្នុងស្មារតី “ប្រែក្លាយការប្រកួតប្រជែង ទៅជាការសម្របសម្រួល” ចិន និងជប៉ុននឹងជំរុញការអភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីតាមមាគ៌ាត្រឹមត្រូវ”។
ទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុន និងចិនបានធូរស្រាល ខណៈចិនបានពង្រឹងជំហរកំពូលរបស់ខ្លួននៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី ក្រោមរជ្ជកាលដឹកនាំរបស់លោកស៊ី។ ជម្លោះកន្លងមកលើទឹកដី និងភាពឃោរឃៅ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសជប៉ុន ត្រូវបានធ្វើឱ្យមានការខឹងសម្បារឡើងវិញ នៅពេលដែលតំបន់ទាំងមូល នៅតែត្រូវបានរារាំងដោយគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump និងផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន។
សង្រ្គាមពន្ធគយរបស់អាមេរិក កំពុងធ្វើឱ្យគូប្រជែងអាស៊ីទាំងពីររួបរួមគ្នា ដើម្បីពិភាក្សាពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីក្នុងតំបន់ ដើម្បីជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងធ្លាក់ចុះរបស់ពួកគេ។
លោកស៊ីបានថ្លែងថា “ពិភពលោកកំពុងមានការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលមិនធ្លាប់ឃើញ ក្នុងរយៈពេលមួយសតវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ ស្ថានភាពកាន់តែស្មុគស្មាញគឺយើងត្រូវរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ”។លោកស៊ីបានបន្ថែមថា “នេះគួរតែជាមូល ដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងចិន និងជប៉ុន សម្រាប់យុគសម័យថ្មី ហើយនេះមិនគួរត្រូវបានធ្វើឱ្យព្រិល និងរង្គោះរង្គើនៅពេលណាមួយឡើយ”។
លោកស៊ី ក៏កំពុងសម្រុះសម្រួលសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងដែលបាននិងកំពុងបង្កប់ក្នុងតំបន់នេះក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១៩។
ទីក្រុងប៉េកាំង ក៏កំពុងប្រើប្រាស់អំណាចទន់របស់ខ្លួន ដើម្បីនាំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីដ៏ធំបំផុតចូល ទៅក្នុងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP)។ ប្លុកពាណិជ្ជកម្មដែលមានអាស៊ាន និងសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ត្រូវបានកំណត់ថាធំជាងសហភាពអឺរ៉ុប និងមានចំនួនពាក់កណ្តាល នៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោក និងរួមបញ្ចូលច្រើនជាង៣០ភាគរយនៃGDPសាកល។
ទោះយ៉ាងណា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP កំពុងស្ថិតក្នុងការឈានដល់ការដួលរលំ បន្ទាប់ពីប្រទេសជប៉ុន បានបង្ហាញសញ្ញាថា នឹងដកខ្លួន ប្រសិនបើឥណ្ឌាដកខ្លួនចេញពីប្លុកពាណិជ្ជកម្មនេះ។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិន បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយក្នុងខែនេះ ដោយបានឱ្យដឹងថា អ្នកចរចាពាណិជ្ជកម្មជប៉ុន មានឆន្ទៈក្នុងការដកខ្លួនចេញពីប្លុកពាណិជ្ជកម្ម ប្រសិនបើឥណ្ឌាមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូល។
ឥណ្ឌាបានដកខ្លួនចេញពីការចរចារ RCEP កាលពីខែ វិច្ឆិកា ដោយថ្លែងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីក្នុងតំបន់នេះ នឹងធ្វើឱ្យអន្តរាយដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។
នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ជឿជាក់ថា ការចូលរួមក្នុងប្លុកពាណិជ្ជកម្មនេះ មិនសមស្របនឹងផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសលោកទេ។ ក្តីបារម្ភចំបងគឺផ្តោតជុំវិញទំនិញចិន ដែលមានតម្លៃថោកជន់លិចទីផ្សារឥណ្ឌា និងធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិតក្នុងស្រុកប៉ះពាល់។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានរិះគន់ការជឿជាក់ថា ទំនិញចិននឹងជន់លិចទីផ្សាររបស់សមាជិកក្នុងតំបន់នេះ ខណៈចិនបានអនុវត្តតាមច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ ក្រោមគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ ទីក្រុងប៉េកាំង ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា បណ្តាប្រទេស ដូចជាឥណ្ឌាមើលស្រាល ចំពោះសក្តានុពលនៃការទទួលបានទីផ្សារដ៏ធំរបស់ចិន។
របាយការណ៍របស់ Global Times បានលើកឡើងថា “ការយល់ឃើញថានៅពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ផលិតផលចិននឹងហូរចូលទៅក្នុងប្រទេសផ្សេងទៀតគឺជាជំហរតែម្ខាង ឬជារោគសញ្ញានៃជំងឺភ័យខ្លាច។ បន្ទាប់ពីនេះ ចិនចាំបាច់ត្រូវគោរពតាមគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្មដូចគ្នា ដើម្បីបើកទីផ្សាររបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត។ គ្មាននរណាម្នាក់ជំទាស់ថា ចិនមានទីផ្សារសក្តានុពលដ៏ធំមួយ ដែលជាចំណុចលក់ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ RCEP ដែលស្នើឡើងដោយអាស៊ាននោះទេ”។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ សេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការជាប់គាំងនៅឆ្នាំ២០២០។ ជប៉ុនដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំលំដាប់ទី៣ នៅលើពិភពលោក បានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះនៅក្នុងត្រីមាសទី៣ ដោយមានអត្រាកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប០,២ ភាគរយ។
យោងតាមមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF សេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនត្រូវបានជាប់គាំងនៅឆ្នាំ ២០២០ ខណៈដែលប្រទេសនេះ បន្តកំណើនយឺតនៅចុងឆ្នាំនេះ។ IMF បានទម្លាក់ការព្យាករកំណើនរបស់ជប៉ុនជាថ្មីម្តងទៀត នៅឆ្នាំនេះពី០,៩ ភាគរយមកនៅត្រឹម០,៨ ភាគរយ។
IMFបានណែនាំជប៉ុន ឱ្យកាត់បន្ថយភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្ម បច្ចុប្បន្នជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សង្វាក់តម្លៃសកលថែមទៀត។
IMF បានណែនាំថា “ភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មសកលដែលកំពុងបន្ត និងការកើនឡើងបន្ថែមទៀត អាចកាត់បន្ថយការនាំចេញការវិនិយោគ និងកំណើនសុទ្ធរបស់ជប៉ុន រួមទាំងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលតាមរយៈខ្សែសង្វាក់តម្លៃពិភពលោក និងការជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់វិស័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់ជប៉ុន”៕
