ដោយ Donald Lee
ភ្នំពេញៈ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់អាស៊ី នឹងមានទំហំធំជាងអាមេរិកខាងជើង និងអឺរ៉ុបដែលរួមបញ្ចូលគ្នានៅឆ្នាំ២០២០។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។
ប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងអាស៊ានឥឡូវនេះ នឹងក្លាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនដ៏សំខាន់នៃកំណើននៅក្នុងតំបន់ ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ ខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍។
របាយការណ៍នេះបានឱ្យដឹងថា “ភាគច្រើននៃកំណើននេះ គឺបានមកពីទីផ្សារកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជា ចិន ឥណ្ឌា និងនៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយវានឹងផ្តល់នូវការសម្រេចចិត្តថ្មីៗជាច្រើនសម្រាប់ធុរកិច្ច រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល”។
មួយឆ្នាំកន្លងទៅនេះ គឺជាការលំបាកមួយសម្រាប់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលត្រូវបានវាយប្រហារដោយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន។
សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនបានចាប់ផ្តើមរៀបចំឡើងវិញនូវខ្សែសង្វាក់តម្លៃពិភពលោក ជុំវិញពិភពលោករួចទៅហើយ និងកំពុងជះឥទ្ធិពលដល់បណ្តាប្រទេសអាស៊ី ដែលពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្ម និងបានចាប់ផ្តើមនិន្នាការនៃការការពារ និងប្រឆាំងសកលភាវូបនីយកម្មក្នុងចំណោមប្រជាជាតិនានា។
អង្គការសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច (OECD) បានបញ្ជាក់ថា ផលប៉ះពាល់នៃសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិនបានបណ្តាលឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកធ្លាក់ចុះ ដូចកម្រិតវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំកាលពី១០ឆ្នាំមុន។
ទោះយ៉ាងណា សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងជំរុញតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ខណៈប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាសឹង្ហបូរី តៃវ៉ាន់ និងកូរ៉េខាងត្បូងនឹងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមវេទិកាសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។
យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់របាយការណ៍ ដែលតំណាងអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចជាង ៦០០នាក់នៅទូទាំងតំបន់ ការនាំចេញនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម បានកើនឡើងជាង១២ ភាគរយ ហើយសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងទៀតត្រូវបានរំពឹងថា នឹងអនុវត្តតាមកំណើនឡើងនេះ។
របាយការណ៍បាននិយាយថា “ការស្ទង់មតិប្រចាំឆ្នាំរបស់វេទិកាសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក បង្ហាញពីសុទិដ្ឋិនិយមមួយចំនួន សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ការនាំចេញរបស់វៀតណាមត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបន្តកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងកំណើនខ្ពស់ជាង១២ភាគរយ”។
អ្នកឆ្លើយសំណួរស្ទើរតែពាក់កណ្ដាលរំពឹងថា សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នឹងកើនឡើងនៅឆ្នាំក្រោយ ផ្ទុយពីជិត៧០ ភាគរយដែលជឿថា សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូលនឹងឈានទៅរកការធ្លាក់ចុះ។
លើសពីនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងក៏កំពុងប្រើប្រាស់អំណាចទន់ភ្លន់របស់ខ្លួន ដើម្បីនាំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីធំៗ ចូលទៅក្នុងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) ។ ប្លុកពាណិជ្ជកម្មដែលមានអាស៊ាន និងសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានកំណត់ថាធំជាងសហភាពអឺរ៉ុប និងមានចំនួនពាក់កណ្តាលនៃចំនួន ប្រជាជនពិភពលោក និងរួមបញ្ចូលច្រើន ជាង ៣០ភាគរយនៃ GDP សកល។
ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានព្យាករណ៍ថា តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនឹងបង្កើតបាន៦០ ភាគរយនៃកំណើនពិភពលោកទាំងអស់នៅឆ្នាំ២០៣០៕
