ដោយ ប៊ី
ភ្នំពេញ៖ ប្រទេសកម្ពុជាបានអភិវឌ្ឍពីប្រទេសក្រីក្រមួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតនៅអាស៊ីទៅជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុត ហើយប្រទេសនេះមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងវិស័យអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានស្ថិតនៅទីនោះគ្រប់ជំហាន។
សព្វថ្ងៃនេះ ទីក្រុងភ្នំពេញមានទឹកស្អាតល្អប្រសើរនៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
នេះគឺមួយផ្នែកធំ ដោយសារតែរដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញដែលត្រូវបានពង្រឹង ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងប្រព័ន្ធលូនៅភ្នំពេញដែលគាំទ្រដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។ នៅពេលបញ្ចប់គម្រោងក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ចំនួនប្រជាជនដែលមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ក្នុងក្រុងបានកើនឡើងទ្វេដងដល់ជិត ១ លាននាក់ដែលស្ទើរតែទាំងអស់នៃប្រជាជនទីក្រុងទាំងមូលភាគច្រើន ដោយសារគម្រោងនេះ។
ការជួយសម្អាតការផ្គត់ផ្គង់ទឹកនៅទីក្រុងភ្នំពេញគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងភាពជាដៃគូរវាងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាសមាជិកស្ថាបនិករបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនៅឆ្នាំ ១៩៦៦។
នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ជម្លោះបានបំផ្លាញផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ គេហដ្ឋាន និងការិយាល័យស្ទើរតែទាំងអស់នៅប្រទេសកម្ពុជាដែលមិនអាចប្រើប្រាស់បាន ឬត្រូវការជួសជុល។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ មិនមានមុខងាររដ្ឋបាល គ្មានរូបិយប័ណ្ណ គ្មានអគ្គិសនី គ្មានកម្លាំងប៉ូលីស និងគ្មានសេវាដឹកជញ្ជូន។ ដើម្បីធ្វើដំណើរពីផ្នែកមួយក្នុងក្លាយទៅជាប្រទេសដែលកើនឡើងមួយកម្រិតទៀត ប្រជាជនត្រូវដើរទៅមុខ។ ផលិតកម្មស្រូវគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃកម្រិតមុនសម័យសង្គ្រាម ហើយនៅទូទាំងប្រទេសប្រជាជនជាច្រើនកំពុងស្រេកឃ្លាន។
ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ សាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យបានបើកជាថ្មី ផ្លូវថ្នល់ និងអាគារត្រូវបានជួសជុល ហើយរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញ។ ទោះយ៉ាងណា កម្ពុជាមានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុតិចតួចសម្រាប់កិច្ចការដ៏ធំធេងនៃការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
នៅពេលដែលធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ ប្រទេសនេះបានធ្វើការងើបឡើងវិញគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីសង្គ្រាម និងភាពឯកោអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានការកសាងឡើងវិញជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើ។
នៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៩២ គ្រាន់តែមួយឆ្នាំ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ហើយសូម្បីតែមុនពេលការបោះឆ្នោតត្រូវបានរៀបចំ និងរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានបង្កើត ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ៦៧,៧ លានដុល្លារដល់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូន ថាមពលក សិកម្ម និងការអប់រំ។
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជំនួយ ADB បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ នេះរួមបញ្ចូលការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវមធ្យោបាយឆ្លងដែននៅកម្ពុជាដើម្បីគាំទ្រដល់ការដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចមហាអនុតំបន់មេគង្គ។ កម្មវិធីនេះបានវិនិយោគលើផ្លូវថ្នល់ និងស្ពាន ក៏ដូចជាការកែលម្អនីតិវិធីគយ និងបទបញ្ជាព្រំដែន។
ជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធី គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍មេគង្គឆ្នាំ ២០០២ បានធ្វើឱ្យខេត្តសៀមរាបនៅកម្ពុជាមានការជំនួសប្រព័ន្ធទឹកចាស់របស់ខ្លួនដោយប្រព័ន្ធលូថ្មី ប្រឡាយបង្ហូរទឹក និងកន្លែងស្តុកទឹក។ នេះបានកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃទឹកដែលអាចបង្កជំងឺសម្រាប់ប្រជាជនចំនួន ១២០,០០០ នាក់ និងបានបញ្ចប់ការជន់លិចធ្ងន់ធ្ងរ។ វាក៏បានធ្វើឱ្យទីក្រុងស្វាគមន៍ចំពោះភ្ញៀវទេសចររាប់ពាន់នាក់ដែលមកទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញលើពិភពលោក។
ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងដូចគ្នានេះដែរ ផ្លូវប្រវែង ៦,៣ គីឡូម៉ែត្រដែលតភ្ជាប់ពីភ្នំពេញទៅនឹងការចងចាំអំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជាត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង។ គម្រោងនេះបានជួយបង្កើនចំនួនភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់តំបន់នេះជិត ១០ ដងពី ២៥,០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០០២ ដល់ ២៤១,០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១០។ គម្រោងនេះបានបង្កើតការងារបង្កើនប្រាក់ចំណូល និងលើកកម្ពស់កម្រិតជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនជាច្រើននៅក្នុងតំបន់។
ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីក៏បានគាំទ្រគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកកម្ពស់ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ។ គម្រោងពង្រឹងគុណភាពអប់រំដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ បានបង្កើនជំនាញគ្រូ និងជួយឱ្យក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡាដំណើរការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ជាលទ្ធផលនៃគម្រោងនេះនិស្សិតកាន់តែច្រើនបានឆ្លងកាត់ថ្នាក់របស់ពួកគេ ហើយបញ្ចប់ការសិក្សាជាមួយនឹងជំនាញដែលប្រសើរឡើង និងមានតម្លៃជាង។
ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ២០១០ និង ២០១៤ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងប្រទេសកម្ពុជាបានសហការគ្នាដើម្បីផ្តល់ការធើ្វឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងនៃអនាម័យដល់ប្រជាជនជិត ៥០,០០០ គ្រួសារ ហើយបានសាងសង់ ឬធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបណ្តាញអគ្គិសនីថ្មី ឬធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងប្រវែង ៣៣០ គីឡូម៉ែត្រដោយភ្ជាប់បណ្តាញជនបទចំនួន ៤០,០០០ គ្រួសារទៅនឹងអគ្គិសនីតម្លៃទាប។ ផ្លូវជាង ៦០០ គីឡូម៉ែត្រត្រូវបានសាងសង់ និងកែលំអ ហើយសិស្សអនុវិទ្យាល័យជាង ២០៥,០០០ នាក់ដែលជិតពាក់កណ្តាលជាស្ត្រីបានទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីមណ្ឌលអប់រំថ្មីៗ ឬកែលម្អ។
សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសកម្ពុជាមានសេដ្ឋកិច្ចរីកលូតលាស់លឿនបំផុតមួយនៅអាស៊ី ហើយប្រទេសនេះបានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយអំពីភាពរុងរឿងទូទាំងសង្គម។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគីដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបានឈរជាមួយប្រទេសគ្រប់ជំហាននៃការរីកចម្រើននេះ។
លោកវង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ បានថ្លែងថា ”យើងសូមអរគុណដល់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលបានផ្តល់ជំនួយដល់ប្រទេសរបស់យើងដែលបានរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចយូរអង្វែងរបស់យើង និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា ហើយទន្ទឹងរង់ចាំភាពជាដៃគូកាន់តែខ្លាំងជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីក្នុងការសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសយើង ក៏ដូចជាកសាងតំបន់ជាមួយការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយភាពរស់រវើក និងប្រកបដោយចីរភាពនៅឆ្នាំខាងមុខ”៕
