Evergrande’s debt crisis sates appetite for risk, forcing 206 plots to withdraw from China’s land auctions since September

by: Pearl Liu

Chinese local governments have withdrawn some 206 plots of land from auctions in major cities since last month as buyers tightened their finances after Evergrande’s debt crisis roiled the property market.

The plots represented almost one-third of about 700 plots that were put up for sale in 22 cities including Beijing, Shanghai and Guangzhou. Since September, 15 cities have completed two rounds of auctions under a new centralised sale programme, according to Centaline Properties.

In Beijing, 17 plots were sold on Wednesday while 26 others were shelved because there were no bidders, according to the municipality. Shanghai completed 20 land sales during the October 11 to 13 auctions, while seven plots failed to find buyers, the city said in an announcement.

China Evergrande Group, saddled with US$305 billion of liabilities, stoked concerns after it failed to pay interest on two bonds last month, invoking a 30-day grace period to avoid a default. Founder Hui Ka-yan is rushing to sell assets for cash, prompting authorities to warn the developer about delivering its homes to buyers on time. Property sales slumped 20 per cent in September from a year ago, BCA Research noted.

“When these hot tier 1 cities see land withdrawals, it means enthusiasm has cooled down tremendously,” said Zhao Xuxiang, a property analyst at Oriental Securities in Shanghai. “Unless more policies are eased and credit loosened, the downturn in land and home sales may last a rather long time.

The central government introduced a so-called centralised land sale system in 22 large cities early this year. Under the new system, land auctions will take place only three times a year with a huge number of plots auctioned each time.

The recent failures are in stark contrast to the first round of auction, when several cities were forced to stop or postpone them as buoyant demand kept prices elevated, defeating the auction system that was designed tame land prices.

Guangzhou, capital of southern Guangdong province and a key pillar in the Greater Bay Area plan, scrapped more than half of the plots that were put up for auction on September 26 and 27, according to the municipality.

Even Shenzhen, the most expensive Chinese city to own a home, was not spared. The technology hub, which counts Tencent Holdings and Huawei Technologies among its resident companies, failed to sell one plot of land as the city’s government reset prices 20 per cent lower than the levels in the preceding two weeks.

“Developers in recent years have been relying on pre-construction sales as a major source of financing,” analysts at BCA Research said in an October 14 report. “With presales drying up and borrowing restrained by both government regulations and creditors’ unwillingness to lend, developers will be unable to sustain the current pace of construction and completion.”

New home prices grew in August at their slowest pace this year, a government report showed. The average price across 70 major mainland cities rose 0.2 per cent from a month earlier, slowing from a 0.3 per cent increase in July.

About 17,000 new units were sold during the “golden week” holiday between October 2 and October 8, a 33 per cent drop from the same national day holiday last year, according to sector analysts at the brokerage unit of Bank of China, which monitors sales in 52 major cities.

The Evergrande saga has prompted some developers to be cautious about their finances. Lin Zhong, chairman of Shanghai-based developer CIFI Holdings, said the company would favour small-scale projects as a way to trim land-purchase costs.

“To adapt to the tightening policy environment, CIFI does not look to buy land plots that take a long period of time to develop because they soak up a big sum of funds,” he said in a statement in August.

“Developers have clearly shown less motivation in land purchases as many are already tight with money,” said Yan Yuejin, director of E-house China Research and Development Institution in Shanghai.

“On one hand, they are under huge pressure from selling fewer homes and collecting less money. On the other hand, they are struggling to borrow money from banks.”

Source: South China Morning Post

វិបត្តិក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យចិន Evergrande ធ្វើឱ្យទីផ្សារដីធ្លីទូទាំងប្រទេសចិន ធ្លាក់ចុះខ្លាំង

សុខុម

ប៉េកាំង: រដ្ឋាភិបាលចិន បានដកហូតដីធ្លីចំនួន២០៦កន្លែងចេញពីការដេញថ្លៃនៅក្នុងទីក្រុងធំៗចាប់តាំងពីខែកញ្ញាមក ខណៈគ្មានអ្នកទិញ បន្ទាប់ពីវិបត្តិបំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យចិន Evergrande បានធ្វើឱ្យទីផ្សារអចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសចិន ដាំក្បាលចុះយ៉ាងខ្លាំង។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៩ តុលា នេះ។

ដីធ្លីទាំងនេះតំណាងឱ្យជិត១ភាគ៣នៃដីធ្លីប្រហែល៧០០កន្លែង ដែលត្រូវបានដាក់លក់នៅទីក្រុងចំនួន២២រួមមានទាំងក្រុងប៉េកាំង ក្រុងសៀងហៃ និងក្រុងគ័ងចូវ ផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យ Centaline Properties ឱ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីខែកញ្ញាមក ទីក្រុងចំនួន១៥បានបញ្ចប់ការដេញថ្លៃ២ជុំក្រោមកម្មវិធីលក់ថ្មីមួយ។

នៅទីក្រុងប៉េកាំង ដីធ្លីចំនួន១៧កន្លែងត្រូវបានលក់ចេញកាលពីថ្ងៃពុធសប្ដាហ៍មុន ខណៈដីធ្លីចំនួន២៦កន្លែងផ្សេងទៀតត្រូវបានដកចេញវិញដោយសារតែគ្មានអ្នកដេញថ្លៃ។ ទីក្រុងសៀងហៃ បានបញ្ចប់ការលក់ដីចំនួន២០កន្លែងអំឡុងការដេញថ្លៃពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ខណៈដីចំនួន៧កន្លែងទៀតរកអ្នកទិញមិនបាន។

ក្រុមហ៊ុន Evergrande ដែលជំពាក់បំណុលច្រើនរហូតដល់ទៅ៣០៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បានបង្កការចលាចលពេញទីផ្សារអចលនទ្រព្យ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុននេះខកខានក្នុងការសងការប្រាក់លើថ្លៃសញ្ញាប័ណ្ណ ឬប័ណ្ណបំណុលចំនួន២កាលពីខែមុន ដោយស្នើសុំរយៈពេលអនុគ្រោះរយៈពេល៣០ថ្ងៃដើម្បីចៀសវាងការខកខានក្នុងការសង។

លោក Hui Ka-yan ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Evergrande កំពុងប្រញាប់ប្រញាល់លក់ទ្រព្យសកម្មដើម្បីប្រមូលសាច់ប្រាក់យកមកសងបំណុល ដោយបណ្ដាលឱ្យអាជ្ញាធរព្រមានក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មួយនេះទាក់ទិនការប្រគល់ផ្ទះរបស់ខ្លួនទៅដល់អ្នកទិញឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវការវិនិយោគលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក BCA Research បានលើកឡើងថា ការលក់អចលនទ្រព្យបានធ្លាក់ចុះ រហូតដល់ទៅ២០%ក្នុងខែកញ្ញា បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។

រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល បានដាក់ចេញនូវប្រព័ន្ធលក់ដីបែបមជ្ឈការ (ប្រមូលផ្ដុំ) មួយនៅក្នុងទីក្រុងធំៗចំនួន២២កាលពីដើមឆ្នាំនេះ។ នៅក្រោមប្រព័ន្ធថ្មីនេះ ការដេញថ្លៃដីធ្លីនឹងធ្វើឡើងតែ៣ដងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយក្នុងមួយលើកៗមានដីធ្លីជាច្រើនកន្លែងត្រូវបានដេញថ្លៃ៕

អ្នកជំនាញថាដីធ្លីក្នុងក្រុងកំពតនៅតែបន្តឡើងថ្លៃ ទោះបីស្ថិតក្នុងវិបត្តិកូវីដ១៩ក៏ដោយ

ដោយ៖ សុផារី

កំពត៖ យើងអាចមើលឃើញថានៅក្នុងបរិបទកូវីដ19 នេះដីធ្លីក្នុងខេត្តក្រុងផ្សេងៗទៀត មានការស្ងប់ស្ងាត់ ខណៈដីធ្លីក្នុងក្រុងកំពតនៅតែបន្តសកម្មភាពលក់ទិញជាហូរហែ។ អ្វីដែលទាក់ចិត្តវិនិយោគឲ្យមកទិញដីនៅក្នុងក្រុងកំពតនេះ ដោយសារតែសក្តានុពលក្នុងវិស័យទេសចរណ៍និងលំនៅដ្ឋាន។

លោកសុខ គែន អគ្គនាយកនិងជាស្ថាបនិកនៃក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ Kompot Street Real Estate Co.,Ltd. បានមានប្រសាសន៍ថា “ជារួម ដីកំពតជាកន្លែងមួយដែលងំមែនទែនរឿងទីផ្សារដីធ្លី ព្រោះចរន្តនៃការលក់ទិញមានជាហូរហែមិនដាច់”។

លោកបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃដីធ្លីក្នុងក្រុងកំពតថា សម្រាប់អ្នកវិនិយោគដីធ្លីក្នុងក្រុងកំពតភាគច្រើនស្វែងរកដីធ្លីនៅជុំវិញព្រែកកំពត ចាប់ពីទឹកឈូធ្លាក់រហូតមកដល់តំបន់សមុទ្រ។ បើប្រៀបធៀបក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដីនៅក្នុងតំបន់ខ្លះ កាលពីមួយឆ្នាំមុន ឧទាហរណ៍ថា លក់បាន១០០ ក្នុងឆ្នាំនេះអាចលក់បានរហូតដល់២០០ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។

ដោយឡែកដៃនៅតាមតំបន់ជើងភ្នំវិញ គឺដីដែលនៅជំនៀជើងភ្នំបូកគោ កាលពីមួយឆ្នាំមុនទិញបានក្នុងតម្លៃ១៥ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ខណៈពេលនេះបានឡើងខ្ពស់រហូតទៅដល់២៥ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េហើយ។ អញ្ចឹងតម្លៃក្នុងការលក់ទិញនៅរក្សាការកើនឡើងជានិច្ច។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “បើប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃកាលពីប្រមាណ៣ ឆ្នាំមុនអាចកើនឡើងប្រហែល៣០០ ភាគរយ សម្រាប់ដីនៅក្បែរមាត់ព្រែកឬជាប់ក្រុង ម្ដុំបរិវេណស្ពានថ្មីព្រែកកំពត និងដីក្នុងកាំរង្វង់កន្លះគីឡូម៉ែត្រជុំវិញក្រុងមានតម្លៃប្រហែល៩០០ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។”

លោកបានបន្តថា “ដោយឡែក សម្រាប់ដីធ្វើកសិកម្មវិញ យើងអាចរកទិញបានក្នុងតម្លៃសមរម្យ ប្រហែល២ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងរយៈចម្ងាយ ២៥ ទៅ ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងកំពតទៅកាន់ស្រុកទឹកឈូ។”

ចំណែកដីនៅតាមផ្លូវជាតិសំខាន់ៗ ដូចជាផ្លូវជាតិលេខ៣ ក្នុងកាំរង្វង់៣គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងកំពត គេក៏សង្កេតឃើញមានការឡើងច្រើនដែរ ជាពិសេសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគម្រោងលំនៅដ្ឋាន ចាប់ពីផ្សារកំពតមកកាន់ផ្លូវជាតិ តម្លៃចន្លោះពី ១៨០ ទៅ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា “តាមពិតទៅដីធ្លីនៅក្នុងក្រុងបូកគោដែលបានបង្កើតថ្មីនេះដែលកាលពីមុនជាអតីតស្រុកទឹកឈូ តម្លៃដីធ្លីនៅខាងហ្នឹង កម្រើកយូរមកហើយ។ តំបន់នេះឃុំកោះតូច ឃុំព្រែកត្នោត ឃុំបឹងទូក ជាតំបន់នៅជិតសមុទ្រ ហើយ ផ្នែកខាងក្រោយមានភ្នំបូកគោជាខ្នង ជាហេតុធ្វើឲ្យទីតាំងនេះមានសក្តានុពលខ្លាំង។ ដីទំនេរក៏មានច្រើន បើមើលតាមចាក់ស្តែង។”

លោកថា អ្នកវិនិយោគភាគច្រើននឹងទទួលបានមកពីភ្ញៀវក្នុងស្រុកជាពិសេសមកពីភ្នំពេញដើមឬមកពីខេត្តព្រះសីហនុជាដើម។ សម្រាប់វិនិយោគបរទេស ក្រៅពីជនជាតិចិនមានតិចតួច យើងមិនទាន់ឃើញមានជនជាតិដទៃខាងប៉ែកអឺរ៉ុបឬអាមេរិកផ្សេងទៀតឡើយ។

លោករំពឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដីនៅក្នុងខេត្តកំពតឬក្រុងកំពតនៅតែបន្តចរន្តនៃការលក់ទិញសកម្មបន្ថែមទៀត។ លោកក៏មើលឃើញថាក្នុងពេលអនាគត តំបន់ឧស្សាហកម្មទាក់ទងនឹងកំពង់ផែទេសចរណ៍ឬកំពង់ផែអន្តរជាតិក៏អាចជួយជំរុញការវិនិយោគបន្ថែមទៀតដែរ។

លោកបានផ្ដល់យោបល់ជូនដល់ភ្ញៀវឬអ្នកវិនិយោគទាំងឡាយណា ដែលមានបំណងចង់ទិញដីធ្លីក្នុងក្រុងកំពតឬខេត្តកំពតសម្រាប់ការសាងសង់ផ្ទះលំហែ ប្រសិនបើមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ១០ ទៅ១៥ ម៉ឺនដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ភ្ញៀវអាចស្វែងរកដីធ្លីតាមជំនៀជើងភ្នំបូកគោឬក្នុងសង្កាត់អណ្តូងខ្មែរ ដែលជាទីតាំងល្អសម្រាប់ការសាងសង់ផ្ទះលំហែ ព្រោះទីតាំងស្ថិតនៅជិតក្រុង មានអំណោយផលពីធម្មជាតិ

ខ្យល់ពីធម្មជាតិ និងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្បូរបែប៕

រដ្ឋាភិបាលថៃប្រកាសឈប់ប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងចិនទាំងស្រុងនៅពេលអស់ស្តុកចាស់នៅដំណាច់ខែនេះ

ដោយៈសុខុម

បាងកក: មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់មួយរូបបានទម្លាយឱ្យដឹង កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៨ តុលា ថា ប្រទេសថៃ នឹងឈប់ប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងចិនទាំងស្រុង នៅពេលស្តុកចាស់អស់។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន CNA។

ប្រទេសថៃ បានប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងចិន អស់ជាង៣១.៥លានដូសរួចមកហើយចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ដើមឆ្នាំនេះ ដោយចាក់២ដូសសម្រាប់កម្មករជួរមុខ ក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ និងប្រជាជននៅភូកេត ជាកោះទេសចរណ៍មួយ ដែលបានបើកដំណើរការឡើងវិញក្នុងគម្រោងសាកល្បង ដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរណ៍។

កាលពីខែកក្កដា ប្រទេសថៃ បានចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងអង់គ្លេស AstraZeneca ដែលផលិតដោយសកលវិទ្យាល័យ Oxford សម្រាប់ពលរដ្ឋដែលចាក់វ៉ាក់សាំងចិន ដូសទី១ ដែលធ្វើឱ្យថៃក្លាយជាប្រទេសទី១ ដែលចាក់វ៉ាក់ចិនលាយជាមួយវ៉ាក់សាំងរបស់លោកខាងលិច ហើយយុទ្ធសាស្ត្រនេះ ត្រូវបានក្រុមមន្ត្រីសុខាភិបាលរបស់ខ្លួនបញ្ជាក់ថា មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

មន្រ្តីសុខាភិបាលមួយរូបឈ្មោះ Opas Karnkawinpong បានលើកឡើងថា “យើងរំពឹងថា នឹងចែកចាយវ៉ាក់សាំង Sinovac ឱ្យអស់នៅសប្ដាហ៍នេះ”។ មន្ត្រីរូបនេះបានបន្ថែមទៀតថា “កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ នឹងប្ដូរទៅចាក់លាយជាមួយវ៉ាក់សាំង AstraZeneca និងវ៉ាក់សាំងដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Pfizer and BioNTech”។

នៅឆ្នាំក្រោយ ប្រទេសថៃមានគម្រោងទិញវ៉ាក់សាំង សរុបចំនួន១២០លានដូស ហើយបានកក់វ៉ាក់សាំង AstraZeneca ចំនួន៦០លានដូស។ ប្រទេសថៃ និយាយថា ខ្លួននឹងប្រើប្រាស់តែវ៉ាក់សាំងណា ដែលមានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងវីរុសបំប្លែងថ្មីប៉ុណ្ណោះ។

រហូតមកទល់ពេលនេះ ប្រទេសថៃ ចាក់វ៉ាក់សាំងបាន៣៦% នៃប្រជាជនប្រមាណ៧២លាននាក់ ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយសង្ឃឹមថានឹងឈានដល់៧០%នៅត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំនេះ។

ប្រទេសនេះ កំពុងរៀបចំគម្រោងបើកខេត្ត ចំនួន១៧របស់ខ្លួនឡើងវិញ នៅខែក្រោយ ដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរបរទេសចាក់វ៉ាក់សាំង ដែលមកពីបណ្ដាប្រទេសមានហានិភ័យទាប ដោយមិនតម្រូវឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័ក។ គោលដៅទេសចរណ៍ដែលនឹងត្រូវបើកដំណើរការឡើងវិញទាំងនោះ រួមមាន ទាំងផាត់តាយ៉ា ហួហ៊ីន ឈាងម៉ៃ និងបាងកក ផងដែរ។

គិតរហូតមកទល់ពេលនេះ ប្រទេសថៃ មានករណីឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ចំនួន១,៨លានករណី និងស្លាប់សរុប១៨.៣៣៦ករណី ដោយជាង៩៨%កើតឡើងក្នុងរយៈពេល៧ខែចុងក្រោយនេះ៕ CNA៕

តើអ្វីជាអំពីនីតិវិធីទាំង៥សម្រាប់ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុ?

ដោយៈគង់ សិរីជេស៊ីកា

ភ្នំពេញៈ ការផ្ទេរសកម្មសិទ្ឋអចលនទ្រព្យ មានច្រើនបែបនិងទម្រង់អាស្រ័យលើ់ប្រភេទអចលនទ្រព្យនិមួយៗ ហេតុនេះលោក អ្នកគួរសិក្សាលើជំហ៊ាននិតិវិធីសំខាន់ៗចំនួន៥ខាងក្រោមនេះ ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាព៌តមាននិងប្រភចំណេះដឹងរបស់លោក អ្នក។

១. បំពេញឯកសារនៅការិយាល័យភូមិបាល
ភាគីទាំងសងខាង ឬអ្នកទទួលបានសិទ្ធិ ត្រូវមកការិយាល័យរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងភូមិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ (ដែលជាទូទៅគេហៅថា ការិយាល័យភូមិបាល) ដែលអចលនទ្រព្យនោះស្ថិតនៅ ដើម្បីបំពេញឯកសារនានា នៅមុខមន្ត្រីភូមិបាល ដោយមានសាក្សីមកជាមួយផង។

គូភាគី ត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវឯកសារចាំបាច់មួយចំនួនដូចជា៖
កិច្ចសន្យាទិញ-លក់ (លិខិតលក់ផ្តាច់ សម្រាប់ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិក្នុងករណីទិញ-លក់)
លិខិតធ្វើអំណោយផ្តាច់ (ក្នុងករណីដីនោះ ត្រូវបានធ្វើអំណោយដល់នរណាម្នាក់)
អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ (មានបញ្ជាក់ពីសាលាក្រុង ស្រុក/ ខណ្ឌ)
សេចក្តីចម្លងសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ (ប្រសិនបើជាទ្រព្យប្តីប្រពន្ធ)
ឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ (នៅលីវ រៀបការ និង លែងលះ….)
និងឯកសារផ្សេងៗទៀត ទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃអចលនទ្រព្យនោះ។

២. ប្រថាប់ត្រាដោយអាជ្ញាធរឃុំ-សង្កាត់
បន្ទាប់ពីបំពេញឯកសារ នៅការិយាល័យភូមិបាលរួចរាល់ ម្ចាស់ដី ត្រូវយកឯកសារ ទៅឱ្យអាជ្ញាធរឃុំ-សង្កាត់ ដែលអចលនទ្រព្យនោះស្ថិតនៅ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យនូវភាពស្របច្បាប់ និងប្រថាប់ត្រាលើឯកសារទាំងអស់នោះ។

៣.កសាងសាលកបត្រក្បាលដី និងពិនិត្យទីតាំង
បន្ទាប់ពីប្រថាប់ត្រារួចហើយ ម្ចាស់ដី ត្រូវបន្តយកឯកសារនោះទៅការិយាល័យភូមិបាលវិញ ដើម្បីមន្ត្រីអនុវត្តនីតិវិធីបន្ត។ មន្ត្រីភូមិបាល នឹងធ្វើការងារផ្ទេរសិទ្ធិអចលនទ្រព្យនោះ ដោយចុះទៅពិនិត្យទីតាំង កសាងសាលកបត្រក្បាលដី សម្រង់ពត៌មានក្បាលដី កសាងកំណត់ហេតុចុះវាស់វែង និងកសាងឯកសាររណបផ្សេងៗទៀតដែលពាក់ព័ន្ធ។

៤. សុំការអនុម័តមន្ទីរសុរិយោដី និងបង់ពន្ធ
សេចក្តីសម្រេចលេខ០៤ សសរ ចុះថ្ងៃទី ១០ ខែ មករា ឆ្នាំ២០១៦។ មានការផ្ទេរសិទ្ធិខ្លះគឺមិនជាប់ពន្ធនោះទេដូចជាការផ្ទេរអចលនទ្រព្យជាសំណង់ ឬ/និងដី។

ចំពោះដីដែលចុះបញ្ជីរួច (ប្លង់រឹង) ម្ចាស់ដីត្រូវយកឯកសារទាំងអស់នោះ ទៅច្រកចេញចូលតែមួយនៅមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដី (ឬហៅថាមន្ទីរសុរិយោដី) ដែលអចលនទ្រព្យនោះស្ថិតនៅ។ មន្ត្រីសុរិយោដីនៅទីនោះ នឹងធ្វើការត្រួតពិនិត្យឯកសារទាំងនោះ។ ក្នុងករណីដែលឯកសារគ្រប់គ្រាន់តាមច្បាប់ហើយនោះ មន្ត្រីនឹងហៅម្ចាស់មកបង់សេវាសុរិយោដី និងយកឯកសារទៅបង់ពន្ធនៅសាខាពន្ធដារដែលអចលនទ្រព្យនោះស្ថិតនៅ។

ប៉ុន្តែចំពោះដីដែលមិនទាន់ចុះបញ្ជី (ប្លង់ទន់) ក្រោយពីមន្ត្រីចុះវាស់វែង និងធ្វើកំណត់ហេតុរួចរាល់ហើយ (ដំណាក់កាលទី ៣) ការិយាល័យភូមិបាល នឹងរៀបចំឯកសារ ដើម្បីឱ្យអ្នកស្នើសុំយកឯកសារទៅបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា៤%។ យោងតាមសេចក្តីណែនាំលេខ ៨៧២៦ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ ការផ្ទេរសិទ្ធិអចលនទ្រព្យ ត្រូវជាប់ពន្ធ ៤% ទាំងប្លង់រឹង និងប្លង់ទន់។ ដីដែលពុំទាន់បានចុះបញ្ជី អ្នកទទួលសិទ្ធិមានកាតព្វកិច្ចត្រូវបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា៤% ដូចដីដែលបានចុះបញ្ជីដែរ។
រវាងឪពុក-ម្តាយបង្កើត និងកូនបង្កើត
រវាងប្តី និងប្រពន្ធ
រវាងយាយ-តាបង្កើតនិងចៅបង្កើត

៥. ចារឹកឈ្មោះលើប្លង់ដី
កិច្ចបង្ហើយ បន្ទាប់ពីបង់ពន្ធរួច សម្រាប់ដីដែលបានចុះបញ្ជីរួច (ប្លង់រឹង) ម្ចាស់ដី ត្រូវយកឯកសារទាំងអស់ មកមន្ទីរសុរិយោដីម្តងទៀត ដើម្បីមន្ត្រីធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអំពីម្ចាស់ដី នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ និងធ្វើលេខាចារឹកលើប្លង់ដី។ ម្ចាស់ដីថ្មី នឹងទទួលបានប្លង់កម្មសិទ្ធិ នៅពេលនីតិវិធីទាំងអស់បានបញ្ចប់។

ចំណែកដីដែលមិនទាន់ចុះបញ្ជី (ប្លង់ទន់) ក្រោយពី បានបង់ពន្ធរួចរាល់ហើយ អ្នកស្នើសុំត្រូវយកបង្កាន់ដៃបង់ពន្ធរួចរាល់ ទៅការិយាល័យភូមិបាលវិញ ដើម្បីមន្ត្រីពិនិត្យ និងសម្រេច ដើម្បីបញ្ចប់ការផ្ទេរសិទ្ធិកាន់កាប់ អចលនទ្រព្យ ជូនម្ចាស់ថ្មី ត្រឹមថ្នាក់ស្រុកខណ្ឌ។  លោកអ្នកនឹងទទួលសំណុំ ឯកសារនៃការផ្ទេរសិទ្ធិអចលនទ្រព្យ ដែលបានផ្ទេរសិទ្ធិត្រឹមត្រូវឱ្យទៅឈ្មោះម្ចាស់ថ្មី៕

អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ថៃកើនឡើងដល់៣,០៥លាននាក់

ដោយៈសុផារី

ប្រទេសថៃៈ ផលប៉ះពាល់ពីកូវីដ១៩ ដែលបានអូសបន្លាយ និងកូវីដ១៩ រលកចុងក្រោយនេះ បានធ្វើឱ្យអត្រាគ្មានការងារធ្វើ ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍កើនឡើងដល់ ៧១% ឬស្មើនឹង៣,០៥ លាននាក់នៅត្រីមាសទី៣ឆ្នាំនេះ ក្នុងចំណោមសរុប៤,៣លាននាក់ មុនពេលផ្ទុះឡើង។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍ថៃ។

ខណៈដែលប្រទេសថៃនៅតែបន្តបើកប្រទេស អនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលបានចាក់វ់ាក់សាំងរួចរាល់ ចូលមកកាន់ប្រទេស ក្នុងគោលបំណងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ វិស័យសណ្ឋាគារកំពុងចាប់ផ្តើមមានក្តីសង្ឃឹម លើការត្រលប់មកវិញនៃវិស័យទេ​សចរណ៍ ជាពិសេសនៅទីក្រុងបាងកក។

លោក Garth Simmons នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Accor សម្រាប់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងបាននិយាយថា “ប្រទេសថៃកាន់តែឆាប់បើកដំណើរការឡើងវិញ នោះសេដ្ឋកិច្ចថៃក៏នឹងឆាប់ងើបឡើងវិញផងដែរ ហើយប្រជាជនអាចបន្តការរស់នៅរបស់ពួកគេឡើងវិញ ព្រោះវិស័យទេសចរណ៍ គឺជាខ្សែជីវិតរបស់ប្រជាជនជាច្រើននៅក្នុងប្រទេស”។

លោកបន្តថា “ការបើកដំណើរការឡើងវិញរបស់ថៃ គឺជាជោគជ័យខាងសេដ្ឋកិច្ចភ្លាមៗឬអត់ អាស្រ័យលើវិធានការដែលរដ្ឋកំណត់សម្រាប់ទីក្រុងបាងកក”។

លោក Wallapa Traisorat នាយកប្រតិបត្តិនិងជាប្រធានក្រុមហ៊ុន Asset World Corp (AWC) បាននិយាយថា ”ប្រសិនបើទីក្រុងបាងកក អាចបើកឡើងវិញសម្រាប់ការធ្វើដំណើរដោយគ្មានចត្តាឡីស័កនោះទេ នោះនឹងមានការធ្វើដំណើរច្រើនឡើងខ្លាំង ដែ​លជួយឱ្យសេដ្ឋកិច្ចមានដំណើរការឡើងវិញ”៕

ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ HLH សឹង្ហបុរីវិនិយោគរុករករ៉ែនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ

ដោយៈគង់ ម៉ាលីនណា

ភ្នំពេញៈ ក្រុមហ៊ុនយក្សសិង្ហបុរី HLH Group បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងវិនិយោគរួមគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក HSC Group ដើម្បីរុករក និងជីកយករ៉ែ នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Business Times ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះបានឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុន បានបញ្ជាក់នៅក្នុងរបាយការណ៍ជួយដូរមូលបត្រ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទនេះថា HSC Group នឹងទទួលបានការអនុញ្ញាត លើប្រតិបត្តិការរុករករ៉ែ នៅប៉ុន្មានខែខាងមុខ។

អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅ និងជានាយកប្រតិបត្តិ Hong Lai Huat Group លោក Ong Jia Jing បាននិយាយថា “ការបណ្តាក់ទុនរួមគ្នានេះ គឺត្រូវតាមយុទ្ធសាស្ត្រ និងមហិច្ឆតារបស់ក្រុមហ៊ុន ខណៈក៏នៅតែដំណើរការគម្រោងធំៗផ្សេងទៀត ដែលមានស្រាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទោះស្ថិតនៅក្នុងវិបត្តិកូវីដក្ដី”។

នេះគឺជាការបណ្តាក់ទុនរួមគ្នាលើកទី២ ដែលបង្កើតឱ្យមានការរុករករ៉ែ ក្នុងទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្មរបស់ HLH Group នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីជាង ១០ម៉ឺនហិកតា។

ក្រុមហ៊ុន HLH Group កន្លងមកបានវិនិយោគបង្កើតគម្រោងធំៗ ជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសវិស័យក្នុងអចលនទ្រព្យនិងកសិកម្ម។ គម្រោងទាំងនេះ រួមមាន មណ្ឌលកសិកម្ម តម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារនៅកំពង់ស្ពឺ គម្រោងទីក្រុងអូរ៉ាល់ស៊ីធី គម្រោងអភិវឌ្ឍចម្រុះ D’Seaview នៅក្រុងព្រះសីហនុ គម្រោង Royal Platinum នៅភ្នំពេញ និងគម្រោងផ្សេងៗទៀត៕

បើចង់ចុះបញ្ជីដីធ្លីត្រូវធ្វើដូចម្តេច និងត្រូវមានឯកសារអ្វីខ្លះ?

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ អ្នកកាន់កាប់ដី ដែលមានបំណងស្នើសុំចុះបញ្ជីក្បាលដីរបស់ខ្លួន (ទោះមានទំហំប៉ុន្មានក្តី) ត្រូវបំពេញពាក្យស្នើសុំតាមគំរូ ដែលបានរៀបចំដាក់ជូនរដ្ឋបាលសុរិ​យោដីស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង តាមរយៈមេឃុំ ចៅសង្កាត់ នៃឃុំសង្កាត់ដែលក្បាលដីនោះស្ថិតនៅ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បញ្ជាក់ថា ពាក្យស្នើសុំត្រូវធ្វើជាពីរច្បាប់ និងអាចមានឯកសាររណបផ្សេងៗ ភ្ជាប់មកជាមួយ ដូចជា ឯកសារ ភស្តុតាង ទាក់ទងនឹងក្បាលដី ឬសិទ្ធិលើក្បាលដីដែលបានស្នើសុំចុះបញ្ជី។

មេឃុំ ចៅសង្កាត់ ត្រូវពិនិត្យមើលពាក្យស្នើសុំ ណែនាំឱ្យសាមីអ្នកកាន់កាប់ដីបំពេញបានគ្រប់គ្រាន់តាមខ្លឹមសារ ដែលបានរៀបចំថាតើសេចក្តី ដែលសាមីអ្នកស្នើសុំបានបំពេញនោះ សមស្របតាមហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើងដែរឬទេ?។

ចំណុចដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជាសំខាន់នោះ គឺលក្ខណៈនៃការចូលកាន់កាប់ដីមានប្រើអំពើហឹង្សា ឬ គ្មាន? កាលបរិច្ឆេទនៃការចូលកាន់កាប់ដី ពិតប្រាកដដែរឬទេ?។ទីតាំងក្បាលដី មានប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសាធារណៈរបស់រដ្ឋដែរឬទេ? ក្បាលដីដែលកំពុងស្នើសុំមានទំនាស់ដែរឬទេ?។

បន្ទាប់ពីពិនិត្យឃើញថា ពាក្យស្នើសុំមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ហើយ មេឃុំ​ ចៅសង្កាត់ ត្រូវចារលើពាក្យស្នើសុំ រួចធ្វើបែបបទបញ្ជូនពាក្យស្នើសុំតាំង នាមករដ្ឋបាលសូរិយោដី ស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង។ រដ្ឋបាលសុរិយោដីស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង ត្រូវត្រួតពិនិត្យពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជី ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ជំនាញ និងច្បាប់។

ក្នុងករណីពិនិត្យឃើញថា ពាក្យស្នើសុំមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ និងសមស្រប រដ្ឋបាល សុវិយោដីស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង ត្រូវកត់ត្រាពាក្យស្នើសុំទាំងនោះ ចូលក្នុងសៀវភៅទទួលពាក្យ ចុះលេខ រួចចារលើពាក្យនោះ កំណត់កាលបរិច្ឆេទ និងទីកន្លែងដែលត្រូវចុះអនុវត្ត កំណត់ព្រំដី វាស់វែង និងវិនិច្ឆ័យ ហើយប្រគល់ពាក្យមួយច្បាប់ជូនអ្នកដាក់ពាក្យវិញ។

ប្រសិនបើមានក្បាលដីច្រើន មានទីតាំងស្ថិតនៅជាប់ៗគ្នាឬជិតៗគ្នា ក្នុងឃុំ សង្កាត់ជាមួយគ្នា ហើយទទួលបានការយល់ព្រមឱ្យអនុវត្តនីតិវិធីចុះបញ្ជី និងកំណត់កាលបរិច្ឆេទ ចុះអនុវត្តការងារវាលថ្ងៃជាមួយគ្នា ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីក្បាលដីទាំងនោះ អាចត្រូវបាន ប្រមូលផ្តុំទៅតាមលទ្ធភាពដែលក្រុមការងារវាល អាចអនុវត្តបានក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីបង្កើតបញ្ជីឈ្មោះអ្នកស្នើសុំចុះបញ្ជីដី និងធ្វើសេចក្តីជូនដំណឹងតែមួយដាក់ជូនអភិបាល ស្រុកខណ្ឌក្រុង ចុះហត្ថលេខាក្នុងរយៈពេលមិនលើសពី៣ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលសុរិយោដី ស្រុកខណ្ឌក្រុងលើកសំណើ ដើម្បីកំណត់ជាផ្លូវការនូវកាលបរិច្ឆេទ និងទីកន្លែងដែលត្រូវអនុវត្ត​។

សេចក្តីជូនដំណឹងនេះ ត្រូវប្រគល់ជូនអ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងបិទផ្សាយឱ្យបានយ៉ាងតិច១៤ថ្ងៃ មុនកាលបរិច្ឆេទនៃការចុះកំណត់ ទៅកាន់សាលាស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង សា​លា​ឃុំ សង្កាត់ និងនៅកន្លែងដែលងាយមើលឃើញ ក្នុងភូមិដែលក្បាលដ៏ ស្នើសុំចុះបញ្ជីនោះស្ថិតនៅ៕

ការនាំចេញបានក្លាយជាផ្នែកដ៏សំខាន់សម្រាប់ជម្រុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាអំឡុងវិបត្តិ

ដោយៈលក្ខិណា

ភ្នំពេញៈ ទោះបីជាឆ្នាំ២០២១នេះកម្ពុជា បានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមដោយ​សា​រតែជំងឺកូវីដ១៩ ដែលមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរជាងឆ្នាំ២០២០ក្ដី តែការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនាំចេញនាំចូលរបស់កម្ពុជានៅតែមានសកម្មភាព និងកំពុងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

ជាក់ស្ដែង ក្នុងរយៈពេល៩ខែដើមឆ្នាំ២០២១នេះ បើតាមរបាយការណ៍នាំចេញរបស់គយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជាឃើញថាទំនិញជាច្រើន មានការកើនឡើងវិញក្នុងរយៈពេល៩ខែដើមឆ្នាំ២០២១នេះ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់គយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានបង្ហាញពីតួលេខទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល៩ខែរួមមាន ការនាំចេញសម្រាប់ផលិតផ​លកាត់ដេរកម្ពុជា សម្រេចបានទំហំទឹកប្រាក់ ៨.២៤១,៧លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើងរហូតដល់៨៤៣,៤លានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹង១១,៤ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២០។

ការនាំចេញផលិតផលវិនិយោគមិនមែនកាត់ដេរ ដូចជាកង់ គ្រឿងបំណែកអេឡិចត្រូនិក បង្គុំខ្សែភ្លើង និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តអំពូលលម្អ ផលិតផលឈើប្រណិតផលិត​ផលប្លាស្ទុក ស្បែកសត្វកែច្នៃ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀត មានចំនួន៣.៣៧៩,៥លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើងប្មរាណ១.១៤០លានដុល្លារអាមេរិក ឬប្រមាណ ៥០,៩ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ។

តួលេខនៃកំណើននៃការនាំចេញ នៃផលិតផលវិនិយោគមិនមែនកាត់ដេរនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំពីលទ្ធផល នៃការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋាន វិស័យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា និងការវិលត្រលប់មករកភាពល្អប្រសើរនៃទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហគមន៍អឺរ៉ុប។

របាយការណ៍ក៏បានបង្ហាញ ពីការនាំចេញកសិផល ក្នុងរយៈពេល៩ខែនេះដែរ ដោយមានទឹកប្រាក់នាំចេញ ប្រមាណ២,១០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើងជាង៧៤៦លានដុល្លារអាមេរិក ឬស្មើនឹង៥៤,៩ភាគរយ រួមមាន ការនាំចេញស្រូវមានទឹប្រាក់២,៥លានតោន មានតម្លៃ៥៩៤,៧លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង១,៤លានតោនឬប្រមាណ១៣២,៤ភាគរយ ។ ការនាំចេញអង្ករសម្រេចបាន ទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ២៨៦លានដុល្លារអាមេរិក ថយចុះប្រមាណ១៧,៥ភាគរយ កៅស៊ូមានទឹប្រាក់២៦៥,៨លានដុល្លារអាមេរិកកើនឡើងប្រមាណ៧២,៣ភាគរយ។

ធនាគារពិភពលោក និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីប្រចាំកម្ពុជា បានព្យាករណ៍ពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះក្នុងអត្រាជាវិជ្ជមាននៅឡើយ ទោះបីជាកម្ពុជាបានជួបប្រទះ នឹងការរីករាលដាលនៃកូវីដ១៩ ជាពិសេសចាប់តាំងពីព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ២០២១នេះក្ដី។

សេដ្ឋវិទូជាន់ខ្បស់ប្រចាំធនាគារពិភពលោក នៅកម្ពុជាលោកលី សូដេត បានលើកឡើងថា កំណើននៃការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ ជាពិសេសការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម បានជំរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា នៅតែមានកំនើនជាវិជ្ជមាន ប៉ុន្តដោយសា​រតែការអូសបន្លាយ នៃការរីករាលដាលនៃកូវីដ១៩ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​​ត្រូវទាញទម្លាក់មកត្រឹម ២,២ភាគរយវិញ ខុសពីការព្យាករកាលពីដើមឆ្នាំ ដែលមានរហូតដល់៤ភាគរយ។

លោកបន្តថា “ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេល៣ខែក្រោយចុងក្រោយនេះ បើសិនជាមានអ្វីប្រែប្រួល ស្ថានភាពកូវីដអាចល្អប្រសើរ កម្ពុជាអាចបើកប្រទេសវិញបាននោះ សេដ្ឋកិច្ចក៏នឹងមានការប្រែប្រួលវិជ្ជមានលើសនេះបន្តិចផងដែរ”៕

សិក្សានិតិវិធីចំនួនបីដើម្បីអាចចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យបាន

ដោយៈជេស៊ីកា

ភ្នំពេញៈ ការចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យពិតជាសំខាន់ណាស់ ក្នុងការគ្រប់គ្រង ការធ្វើអាជីវកម្មលក់ដូរ និងផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ហើយវាក៏បញ្ជាក់ពីភាពស្របច្បាប់ នៃអចលនទ្រព្យនោះផងដែរ។

ការចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើឡើងទៅលើដី និងសំណង់ទាំងឡាយណា ដែលជាប់ពន្ធ ហើយជាទូទៅគឺអចលនទ្រព្យ មានតម្លៃលើសពី១០០ ០០០ ០០០ រៀល។

ផ្អែកតាមច្បាប់ស្តីពីពន្ធលើអចលនទ្រព្យឆ្នាំ២០០៩ អ្នកជាប់ពន្ធអចលនទ្រព្យទាំងអស់ មានកាត​ព្វកិច្ចត្រូវទៅចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួន នៅរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ ក្នុងភូមិសាស្ត្រដែល​អចលន​ទ្រព្យ​របស់ខ្លួននោះស្ថិតនៅ។ ការចុះបញ្ជីនេះ ត្រូវទៅធ្វើយ៉ាងយឺតបំផុតគិតត្រឹមថ្ងៃទី ៣០ ខែ កញ្ញា នៃឆ្នាំជាប់ពន្ធនីមួយៗ។

ចំពោះការចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យមួយ ធ្វើឡើងតែមួយដងគត់ ដើម្បីទទួលបានលេខអត្តសញ្ញាណសម្គាល់អចលនទ្រព្យ។ សម្រាប់អចលនទ្រព្យណា ដែលបានចុះបញ្ជីរួចហើយ មិនត្រូវបានចុះបញ្ជីឡើងវិញ នៅឆ្នាំបន្តបន្ទាប់នោះទេ តែត្រូវបង់ពន្ធអចលទ្រព្យនោះ ជាប្រចាំឆ្នាំក្នុងអាត្រា០,១ % ដោយវាអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទអចលនទ្រព្យ និងទីតាំងដែលវាស្ថិតនៅ។

ម្យ៉ាងទៀត នៅពេលអចលនទ្រព្យដែលបានចុះបញ្ជីនោះ ត្រូវបានផ្ទេរកម្មសិទ្ធិតាមរយៈការទិញ-លក់ ឬមានការផ្លាស់ប្តូរម្ចាស់កាន់កាប់ ការផ្លាស់ប្តូរទំហំ ការបែងចែក ឬការរំលាយចូលគ្នា នោះម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ត្រូវតែបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា ដាច់ដោយឡែក ក្នុងអត្រា៤%។

ឧទាហរណ៍ ពូសុខ មានដីទំហំ៣ ហិកតា ក្នុងក្រុងសៀមរាប។ ពូសុខ ត្រូវតែទៅចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យ និងបង់ពន្ធអចលនទ្រព្យ ក្នុងអត្រា០,១ % ប្រចាំឆ្នាំ ។ ក្រោយមកពូសុខ បានបំបែកក្បាលដីជា៣ ប្លង់ ហើយផ្ទេរសិទ្ធិកាន់កាប់ឱ្យកូនគាត់បីនាក់។ ដូចនេះ ដីចំនួន០៣ ប្លង់ដែលបានចែកឱ្យកូននោះ កូនដែលត្រូវទៅចុះបញ្ជីកម្មសិទ្ធិថ្មី ត្រូវតែបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាក្នុងអត្រា៤%។​ ក្នុងករណីនេះ ក្នុងឆ្នាំដែលគាត់ចែកដីឱ្យកូនគាត់ តែគាត់មិនទាន់បង់ពន្ធអចលនទ្រព្យប្រចាំ នៅពេលមានការចែកដីកូនបែបនេះ គាត់ រួមនឹងកូនគាត់ត្រូវតែបង់ពន្ធ ០,១% និងបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា៤% ក្នុងឆ្នាំនោះតែមួយ។

ជាគោលការណ៍ សម្រាប់ការចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យត្រូវតែវាស់វែង និងគណនាពន្ធអចលនទ្រព្យទាំងនោះដោយខ្លួនឯង។

តើត្រូវវាស់វែងអចលនទ្រព្យនោះយ៉ាងដូចម្តេច?
ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ត្រូវវាស់វែងផ្ទៃក្រឡារបស់ដី ផ្ទះ និងសំណង់ផ្សេងៗ ដូចជា ដី គឺគេត្រូវវាស់យកចំណុចកណ្តាលនៃព្រំរបង ឬព្រំដីជាគោល។ រីឯផ្ទះ អគារ និងសំណង់ផ្សេងៗ គឺគេត្រូវវាស់យកចំណុចកណ្តាលនៃជញ្ជាំង និងចុងដំបូល ចំពោះស្ថានីយប្រេង ភោជនីយដ្ឋាន កន្លែងលក់ ឬលាងរថយន្ត។​

ការគណនាប្រាក់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ
ក្នុងប្រកាសលេខ៣៤៣ សហវ.ប្រក ចុះថ្ងៃទី ២២ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៩ ស្តីពីការកំណត់មូលដ្ឋានគិតពន្ធប្រថាប់ត្រា ចំពោះការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ ពីមូលដ្ឋានគិតពន្ធប្រថាប់ត្រា ដែលអនុវត្តចំពោះការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ ដែលជាសំណង់ ឬ/និងដី ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្ររដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ដើម្បីរកប្រាក់ពន្ធត្រូវបង់ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ត្រូវរកមូលដ្ឋានគិតពន្ធជាមុនសិន។ គេត្រូវយកតម្លៃអចលនទ្រព្យ គុណនឹង៨០% រួចដកនឹង ១០០ ០០០ ០០០៛ នោះអ្នកនឹងរកឃើញពីមូលដ្ឋានគិតពន្ធ។ បន្ទាប់មក គេយកតម្លៃលេខនៃមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ទៅគុណនឹង០.១ % នោះ យើងនឹងរកឃើញពីតម្លៃ ប្រាក់ពន្ធដែលត្រូវបង់នោះហើយ។​
តម្លៃអចលនទ្រព្យនីមួយៗ ត្រូវបានកំណត់ដោយគណៈកម្មការ វាយតម្លៃអចលនទ្រព្យ ដោយយោងតាមតម្លៃទីផ្សារ ឬទៅតាមអាយុកាលសំណង់ និងប្រភេទនៃសំណង់ (ឥដ្ឋបេតុង និងមិនមែនឥដ្ឋបេតុង)។

តើត្រូវមានឯកសារអ្វីខ្លះនៅពេលទៅចុះបញ្ជី?
ក្រោយពីម្ចាស់អចលនទ្រព្យ បានវាស់វែង ​និងគណនារកប្រាក់ពន្ធនៃអចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួនរួចហើយ គឺត្រូវតែស្នើសុំចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យនោះ។ នៅពេលដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីពន្ធលើអចលនទ្រព្យ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវឯកសារសំខាន់ៗដូចជា

-អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ ឬសំបុត្របញ្ជាក់កំណើត ឬ លិខិតឆ្លងដែនសម្រាប់ជនបរទេស។
-សៀវភៅគ្រួសារ ឬ សៀវភៅស្នាក់នៅ ឬលិខិតបញ្ជាក់ទីលំនៅ
-ប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិ ឬ ប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុ ឬ វិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ ដែលចេញដោយរដ្ឋបាល​សុរិយោដី ឬឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងការកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ ដែលបញ្ជាក់ដោយអាជ្ញាធរឃុំ/សង្កាត់ឡើងទៅ។ ក្នុងករណី​ដែលអចលនទ្រព្យបង់រំលស់ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយ នូវឯកសាររវាងអ្នកទិញ និងអ្នកលក់មកជាមួយផង។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ត្រូវតែបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់ដល់រដ្ឋបាលសារពើពន្ធ អំពីអចលនទ្រព្យត្រូវជាប់ពន្ធទាំងនោះ ក្នុងករណី
-អចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួនត្រូវបានបំបែកលក់ ផ្ទេរ ឬផ្តល់អំណោយ ហើយអចលនទ្រព្យដែលបានបំបែកថ្មីត្រូវតែចុះបញ្ជីទៀត។
-ដីត្រូវបានយកទៅសាងសង់ផ្ទះ អគារ ឬសំណង់ផ្សេងៗ
-ផ្ទះ អគារ និងសំណង់ផ្សេងៗត្រូវបានសាងសង់បន្ថែម ឬបន្ថយ ឬ រំលាយចោល
-ការផ្លាស់ប្តូរកម្មសិទ្ធិករ អ្នកកាន់កាប់ ឬអ្នកទទួលបានផលប្រយោជន៍ចុងក្រោយ។

អ្នកជាប់ពន្ធ មិនអាចក្លែងបន្លំឯកសារចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យបានទេ។ ប្រសិនណា​បើ មន្ត្រីសារពើពន្ធរកឃើញថា អ្នកជាប់ពន្ធណាម្នាក់ ក្លែងបន្លំ​ឯកសារ​ នោះជននោះត្រូវរងទោសទណ្ឌតាមច្បាប់សារពើពន្ធ ដោយត្រូវពិន័យបង់ពន្ធប្រាក់បន្ថែម ទៅលើពន្ធប្រថា​ប់ត្រានៃពន្ធអចលនទ្រព្យនោះ។

ដើម្បីភាពងាយស្រួលក្នុងការកាត់បន្ថយពេលវេលា និងការចំណាយនានា អ្នកជាប់ពន្ធ អាចទាញយកពាក្យស្នើសុំនេះ ដោយមិនគិតថ្លៃ នៅលើគេហទំព័ររបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (www.tax.gov.kh)៕