ដោយៈ ជេស៊ីកា
ភ្នំពេញៈ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) និងសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍ (UNCTAD) បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យកម្ពុជា អនុវត្តកំណែទម្រង់ពាណិជ្ជកម្ម ដោយពង្រីកកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ឆ្ពោះទៅផែនការនៃការចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច (LDC) នៅដើមឆ្នាំ ២០២៧។
ការផ្តល់អនុសាសន៍នេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីខ្លួនបានបំពេញតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ នៃការចាកចេញពីបញ្ជីនេះ ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ២០២១។
យោងតាមរបាយការណ៍រួមរបស់ ADB និង UNCTAD កាលពីចុងខែឧសភា កម្ពុជាជិតនឹងឡើងចេញពីឋានៈជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច។ កម្ពុជាគួរតែពន្លឿនកំណែទម្រង់ពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ដែលនឹងនាំមកជាមួយឋានៈថ្មីរបស់ខ្លួន។ រយៈពេល ២ ទសវត្សរ៍បន្ទាប់ពីការដាក់បញ្ចូល ក្នុងបញ្ជីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច កម្ពុជាបានបំពេញលក្ខណវិនិច្ឆ័យ ដើម្បីឡើងចេញពីបញ្ជីនេះជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ២០២១ ជាមួយនឹងផែនការឡើងចេញពីបញ្ជីនេះក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០២៧។
ស្ថាប័នទាំង២នេះបានបន្តថា “នេះគឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយដោយសារការឡើងចេញ ពីស្ថានភាពប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចមានន័យថា ប្រទេសមួយបានសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមយ៉ាងធំធេង”។
ទោះយ៉ាងណាការចេញពីបញ្ជី ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ក៏នឹងនាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមផងដែរ។ស្ថាប័នដដែលបានបញ្ជាក់ទៀតថា សម្រាប់ករណីប្រទេសកម្ពុជា ការឡើងចេញពីបញ្ជីនេះ នឹងអាចនាំដល់ការបាត់បង់អត្ថប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម ដែលប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចបំផុតទទួលបាន រួមទាំងការអនុគ្រោះពន្ធ និង”ច្បាប់កំណត់ប្រភពដើម”។
ស្ថាប័នទាំង២បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចបំផុត ដែលបានបង្កើនការនាំចេញរបស់ខ្លួនទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុបយ៉ាងខ្លាំង តាមរយៈការអនុគ្រោះពន្ធ និងការអនុគ្រោះ តាមរយៈច្បាប់កំណត់ប្រភពដើម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យផលិតផលរបស់ខ្លួន ចូលទៅកាន់អឺរ៉ុបដោយមិនបង់ពន្ធ។ បើមិនបានគ្រប់គ្រងដោយប្រុងប្រយ័ត្នទេ ការបាត់បង់ការអនុគ្រោះនេះ អាចប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា។ADB& UNCTAD បានលើកឡើងថា កម្ពុជាអាចនឹងពិចារណាលើការពង្រឹងគោលនយោបាយ ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនដោយការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីរក្សា និងបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានទីផ្សាររបស់ខ្លួន។
ស្ថាប័នទាំង ២ បានចង្អុលបង្ហាញថា ចលនាមួយក្នុងទិសដៅនេះគឺការចូលរបស់កម្ពុជា ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ដាច់ដោយឡែកជាមួយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងកូរ៉េ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ បន្ថែមពីលើការចូលរួមរបស់ខ្លួន នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP)។
ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ និយោជិតជាង១,៦ម៉ឺននាក់ នៅស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺកាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនា សម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជានឹងបាត់បង់ការអនុគ្រោះ ពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់នៅពេលប្រទេសឡើង ចេញពីបញ្ជីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច (LDC) នៅឆ្នាំ ២០២៧។
សម្តេចបញ្ជាក់បន្តថា ក្នុងពេលខាងមុខ អាចនឹងប៉ាន់ប្រមាណនៅឆ្នាំ ២០២៦ ឬ ២០២៧ ព្រោះប្រទេសរបស់យើង គឺជាប្រទេសមិនមែនជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចទៀតឯណា។ បន្តិចទៀតកម្ពុជានឹងចេញផុតពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច អ៊ីចឹងរកស៊ីត្រូវតែបង់ពន្ធឱ្យគេទៅវិញទៅមក។ អ៊ីចឹងទេយើងត្រូវតែពង្រឹងភាពធន់ខ្លួនឯងចាប់ពីឥឡូវនេះទៅ។
អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា លោកបណ្ឌិតគី សេរីវឌ្ឍន៍ បានឱ្យដឹងថា ជាមួយនឹងការកើនឡើងប្រាក់ចំណូល ក្នុងមនុស្សម្នាក់របស់កម្ពុជា គឺជាលក្ខណវិនិច្ឆ័យសំខាន់ លើការឡើងចេញពីបញ្ជីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ខណៈកម្ពុជាក៏ពង្រីកដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយប្រទេសជាច្រើនទៀតផងដែរ។
លោកបន្តថា យើងសង្កេតឃើញថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងត្រូវបានគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការនាំចេញទៅទីផ្សារសំខាន់ៗ ដូចជា ទីផ្សារអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ដែលយើងបានទទួលការអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម។ ដើម្បីទ្រទ្រង់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចយើងនៅពេលឡើងចេញពីបញ្ជី ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច យើងត្រូវកែលម្អគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មនានាផងដែរ៕
