ដោយ វុត្ថា
ភ្នំពេញៈ រដ្ឋសភានៃកម្ពុជាបានអនុម័តជាផ្លូវការនូវច្បាប់ប្រេងកាតកម្ពុជា ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនជាតិ និងអន្តរជាតិចូលរួមវិនិយោគលើវិស័យប្រេងកាត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខណៈច្បាប់នេះត្រូវបានពន្យាពេលអស់ជាច្រើនទសវត្សររ៍។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងហេតុអំពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី ការការគ្រប់គ្រងប្រេងកាត និងផលិតផលប្រេងកាតរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ផ្ញើរជូនរដ្ឋសភាកាលពីកន្លងទៅនេះ បានឱ្យដឹងថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងការស្វែងរុករកធនធានប្រេងកាតលើកដំបូង តាំងតែអំឡុងទស្សវត្សរិ៍ទី ៦០ នៃសតវត្សទី ២០ ដោយ ក្រុមអ្នកភូគព្ភសាស្ត្រចិន និងប៉ូឡូញដោយបានចងក្រងនូវឯកសា និងផែនទីភូគព្ភសាស្ត្រជាមូលដ្ឋាន។
-->
ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី៧០ ក្រុមហ៊ុនអ៊ែល និងអេសូ បានធ្វើការខួងអណ្តូងស្វែងរុករកចំនួន៣នៅដែនសមុទ្រកម្ពុជា ប៉ុន្តែសកម្មភាពនេះ ត្រូវបានផ្អាក់ដោយសារតែសង្គ្រាម ។រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៧ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយអ្នកជំនាញប្រេងកាតអតិតសហភាពរុស្សី ហើបានគូសផែនទីប្លកប្រេងកាតមួយដោយបានបែងចែកជាប្លុកស្វែងរុករកទូទាំងប្រទសកម្ពុជា។
ចាប់តាំងពីដើមទស្សវត្សរ៍ទី៩០ សកម្មភាពស្វែងរុករកធនធានប្រេងកាតត្រូវបានធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិនានា ដែលក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនឈេហ្វរ៉ុន បានប្រកាសរកឃើញធនធានប្រេងកាត មានលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងប្លុកអេ នៃដែនសមុទ្រកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០១០ ហើយបច្ចុប្បន្នប្លុកប្រេងកាតនេះ គ្រប់គ្រងនឹងឈានដល់ការធ្វើផលិតកម្មដោយក្រុមហ៊ុន គ្រីសអេនើជី នាពេលឆាប់ខាងមុខនេះ។
ទន្ទឹមនឹងកម្មភាពអាប់ស្ទ្រីម (up-stream) ខាងលើនេះ សកម្មភាពដោនស្ទ្រីម (down-stream) ក៏បានចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៦៩ ដែលជាឆ្នាំដាក់ឱ្យដំណើរការរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងកាតទី១ក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែរោងចក្រនេះ ត្រូវបានត្រូវបានបំផ្លាញដោយសង្គ្រាម ៣ ឆ្នាំក្រោយមក។ នៅឆ្នាំ២០០៣ ក្រុមហ៊ុន តូយូ អ៊ិនជីនញារីង ធ្វើការសិក្សាសមិទ្ធិលទ្ធភាពរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងកាតសារជាថ្មី។
នៅឆ្នាំ២០១២ រាជរដ្ឋាភិបាលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង អាជ្ញាបណ្ណរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងកាត ដែលមានសមត្ថភាពផលិត ៥លានតោនក្នុង មួយឆ្នាំ ដល់ក្រុមហ៊ុន ខេមបូឌាន ភេត្រខេមីខលខូអិលធីឌី។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលប្រេងកាតបម្រើឱ្យសេចក្តីត្រូវការរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុនជាតិ និងអន្តរជាតិនានា ដោយផ្អែកលើការនាំចូលទាំងស្រុងពីប្រទេសជិតខាង។
ដោយយោងលើភាពចាំបាច់ ដើម្បីទាន់ទាញអ្នកវិនិយោគ ឱ្យចូលមកវិនិយោគលើធនធានប្រេងកាត និងដើម្បីរៀចំការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍធនធានប្រេងឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព និងស្របតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ អតីតរដ្ឋកម្ពុជាបានអនុម័តបទប្បញ្ញត្តិប្រេងកាត ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ ក្នុងការបើកផ្លូវឱ្យអ្នកវិនិយោគទុន ចូលធ្វើការដេញថ្លៃជាលក្ខណៈអន្តរជាតិលើកទី១ នៅឆ្នាំ១៩៩១។
អាស្រ័យដោយបទបញ្ញត្តិប្រេងកាតឆ្នាំ១៩៩១ ពុំអាចឆ្លើយតាបទៅនឹងការវិវត្តនៃវិស័យប្រេងកាត ក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថានរបស់ប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំតាក់តែងវិញនូវសេចក្តីព្រៀងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងប្រេងកាត និងផលិផលប្រេងកាត ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍធនធានប្រេងកាតឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព ទាក់ទាញ និងផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់អ្នវិនិយោគទុន និងដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យប្រេងកាត ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធិភាព ក្នុងការរួមចំណែក អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងផលប្រយោជន៍យូអង្វែងរបស់ប្រទេសជាតិ ស្របពេលដែលការស្វែងរុករក និងការអភិវឌ្ឍធនធានប្រេងកាត ទាំងដែនគោគ និងដែនសមុទ្រ កំពុងដំណើរការទៅមុខដែលក្នុងនោះប្លុកប្រេងកាតមួយនៅដែលសមុទ្រ កំពុងឈានទៅរកការផលិតធនធានប្រេងកាតលើកទី១ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជានាពេលខាងមុខ៕
