ដោយ Donald Lee
ភ្នំពេញ៖ អ្នកឆ្លើយតបនៃការស្ទង់មតិទូទាំងអាស៊ានមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅសប្តាហ៍នេះដោយវិទ្យាស្ថាននយោបាយសិង្ហបុរីបានឱ្យដឹងថា ចិនមានអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ចិនបានបន្តពង្រឹងការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនចំពោះអនុត្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយលើតំបន់។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍អង្កេតរបស់រដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឆ្នាំ ២០២០។
របាយការណ៍បាននិយាយថា “ចំណែកនៃអ្នកឆ្លើយតបដែលជ្រើសរើសប្រទេសចិនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងតំបន់បានកើនឡើងពី ៧៣,៣ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ ៧៩,២ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០២០”។
អំណាចកំពូលរបស់ចិនអាចត្រូវបានទទួលស្គាល់ទូទាំងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ថៃ និងព្រុយណេ។
របាយការណ៍នេះបានបន្ថែមទៀតថា “កម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការទទួលស្គាល់ឥទ្ធិពលរបស់ចិនត្រូវបានកត់ត្រាដោយអ្នកឆ្លើយសំណួរមកពីប្រទេសកម្ពុជា (៨៨,៥ ភាគរយ) ថៃ ៨៦.៥ ភាគរយ និងព្រុយណេ ៨៥.៥ ភាគរយ”។
លើសពីនេះទៀត ភាគច្រើននៃការស្ទង់មតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចំនួន ១,៣០៨ អ្នកឆ្លើយតប ក៏បានខ្លាចឥទ្ធិពលរបស់ចិនដែលកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងតំបន់ ហើយមិនទុកចិត្តលើការជម្រុញខាងនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី ២ លើពិភពលោក។
របាយការណ៍នោះបានឱ្យដឹងថា “ឥទ្ធិពលដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ចិនមិនត្រូវបានទទួលយកដោយតំបន់នោះទេ។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លើយតបដែលចាត់ទុកប្រទេសចិនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមានឥទ្ធិពលបំផុត ខណៈ៧១,៩ ភាគរយមានការព្រួយបារម្ភអំពីឥទ្ធិពលដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ចិន”។
គំនិតអវិជ្ជមាននេះស្របគ្នានឹងអ្នកឆ្លើយសំណួរដែលចាត់ទុកប្រទេសចិនមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងវិស័យនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រដោយ ៨៥,៤ ភាគរយបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភរបស់ពួកគេ។
ការស្ទង់មតិនេះក៏បានរកឃើញថា អ្នកឆ្លើយតបភាគច្រើននឹងជ្រើសរើសយកខ្លួនគេជាមួយអាមេរិកដែលផ្តល់ជម្រើសរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។
តំបន់អាស៊ានបានជាប់នៅពាក់កណ្តាលសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនដែលមានរយៈពេល ២២ ខែដែលបានជម្រុញសេដ្ឋកិរបស់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចេញធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្តែបានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់ប្រទេសវៀតណាម ដោយសារការរៀបចំខ្សែសង្វាក់តម្លៃសកល។
របាយការណ៍នោះ បញ្ជាក់ថា “ប្រសិនបើអាស៊ានត្រូវបានបង្ខំឱ្យជ្រើសរើសរវាងមហាអំណាចទាំងពីរនោះ ភាគច្រើននៃអ្នកឆ្លើយសំណួរសរុប (៥៣,៦ ភាគរយ) នឹងចូលរួមជាមួយអាមេរិក”។
ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើទិន្នន័យស្ទង់មតិត្រូវបានបែកបាក់សម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗ នោះប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានចំនួន ៧ នឹងជ្រើសរើសយកប្រទេសចិន។
ការស្ទង់មតិនេះបានរកឃើញថាប្រជាជនកម្ពុជា ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងចំណោមជនជាតិដែលនឹងគាំទ្រប្រទេសចិនជាជាងអាមេរិក៕
