ដោយៈ ម៉ាណា
ភ្នំពេញៈ លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា(CATA) បានហៅគោលនយោបាយសម្រេចចិត្ត លើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនថាជា “ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ”។
លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍កាលពីសប្តាហ៍មុនថា ប្រទេសចិននៅតែជាទីផ្សារប្រភពទេសចរណ៍ កំពូលលេខរៀងទីបីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើមសាកល្បងថ្មីនេះ គឺជាការឆ្លើយតបដោយផ្ទាល់ចំពោះការថយចុះនៃការមកដល់នៅចុងឆ្នាំ២០២៥។
-->
លោកស្រីបានបន្តថា ការលុបបំបាត់ថ្លៃទិដ្ឋាការ រួមផ្សំជាមួយនឹងការចូលប្រើប្រាស់ដែលសម្រួល តាមរយៈកាតE-Arrival ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យមានការងើបឡើងវិញ នៃចំនួនអ្នកទស្សនា ខណៈដែលពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន។
លោកស្រីឆាយ ស៊ីវលីនបានកត់សម្គាល់ថា “នេះមិនត្រឹមតែការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ។ ការធ្វើឱ្យការចូលប្រើប្រាស់មានភាពសាមញ្ញ បង្កើនល្បឿនការសម្រេចចិត្ត សម្រាប់វិនិយោគិននៅបរទេស ជាពិសេសអ្នកដែលធ្វើប្រតិបត្តិការ តាមបណ្តោយច្រករបៀងអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មចិន-កម្ពុជា។ នៅពេលដែលការចូលប្រើប្រាស់កាន់តែងាយស្រួល ទំនុកចិត្តនឹងមកតាមនោះដែរ”។
ខណៈដែលកម្មវិធីសាកល្បង រយៈពេលបួនខែនេះ ផ្តោតលើទីផ្សារចិនក្នុងរដូវទេសចរណ៍រដូវក្តៅ លោកស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាមិនកំពុងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារតែមួយនោះទេ។
ផ្ទុយទៅវិញ កម្មវិធីនេះកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ ជាករណីសាកល្បង ដើម្បីវាយតម្លៃកំណែទម្រង់ គោលនយោបាយកាន់តែទូលំទូលាយ។ ប្រសិនបើទទួលបានជោគជ័យ ការលើកលែងថ្លៃសេវា និងវិធានការសម្របសម្រួលស្រដៀងគ្នានេះ អាចត្រូវបានអនុវត្តជាដំណាក់កាលទៅកាន់ទីផ្សារ ដែលមានតម្លៃខ្ពស់ផ្សេងទៀត រួមទាំងប្រទេសជប៉ុន អឺរ៉ុប និងប្រទេសលោកខាងលិច ដែលពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវភាពប្រកួតប្រជែងទូទាំងពិភពលោករបស់កម្ពុជា។
លោកស្រីបានបន្តថា ការបន្ធូរបន្ថយតម្រូវការចូលតែមួយមុខនឹងមិនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីរក្សាកំណើនរយៈពេលវែងនោះទេ។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា “ការលើកលែងថ្លៃសេវា គឺជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែវាត្រូវតែផ្គូផ្គងជាមួយ នឹងគុណភាពផលិតផល និងការធ្វើពិពិធកម្មបទពិសោធន៍”។ លោកស្រីបន្ថែមថា “អ្នកធ្វើដំនើរសម័យទំនើប កាន់តែមានគុណតម្លៃ មានស្មារតីបរិស្ថាន និងផ្តោតលើបទពិសោធន៍ ដែលទាមទារឱ្យគោលដៅ ទេសចរណ៍វិវត្តជាបន្តបន្ទាប់”។
ក្នុងន័យនេះ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា CATA កំពុងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួងទេសចរណ៍ ដើម្បីតម្រឹមផែនទីបង្ហាញផ្លូវយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ ២០២៦ របស់ខ្លួនជាមួយនឹងផែនការ សកម្មភាពរដូវកាលបៃតង។
លោកស្រីបានបន្ថែមថា គោលដៅគឺដើម្បីផ្លាស់ប្តូរលើសពីកំណើនផ្អែកលើបរិមាណ និងផ្តល់ជូនទេសចរណ៍ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ពេញមួយឆ្នាំ ដែលទាក់ទាញទស្សនិកជនសកលលោក កាន់តែទូលំទូលាយ។
លោកស្រីបន្តថា “កម្ពុជាមានឱកាសកំណត់ឡើងវិញ នូវវិស័យទេសចរណ៍របស់ខ្លួន ដែលមិនត្រឹមតែដើម្បីងើបឡើងវិញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដើម្បីប្រកួតប្រជែង ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងនេះទៀត”។
លោក Arnaud Darc អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ (IBC) ប្រចាំកម្ពុជា និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃ Thalias Hospitality បានមានប្រសាសន៍ផងដែរថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរចិន គឺជាចំណាត់ការ “ត្រឹមត្រូវ និងជាក់ស្តែង” នៅពេលដែលការប្រកួតប្រជែង សម្រាប់ការងើបឡើងវិញ នៃវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់កំពុងកើនឡើង។

លោកបានកត់សម្គាល់ថា ជនជាតិចិននៅតែជាទីផ្សារទេសចរណ៍ដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ហើយតម្រូវការទិដ្ឋាការគឺជាការរារាំងដែលបង្ហាញឱ្យឃើញ ជាពិសេសសម្រាប់ការធ្វើដំណើរចម្ងាយខ្លី និងការធ្វើដំណើរជាក្រុម។ ការលុបបំបាត់ឧបសគ្គទាំងនោះ អាចជួយស្តារបរិមាណទេសចរណ៍ឡើងវិញ នៅក្នុងផ្នែកសំខាន់ៗ ដោយផ្តល់ថាការតភ្ជាប់ផ្លូវអាកាស និងការត្រៀមខ្លួន សម្រាប់គោលដៅទេសចរណ៍នៅតែដំណើរការ។
ប៉ុន្តែលោកបានព្រមានកុំឱ្យមើលឃើញ កំណើនបរិមាណទេសចរណ៍ជាគោលដៅសំខាន់។ បញ្ហាប្រឈមស្នូលរបស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មិនត្រឹមតែស្ថិតនៅក្នុងចំនួនអ្នកមកដល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្នុងការបង្កើតតម្លៃ រយៈពេលស្នាក់នៅ ការចំណាយជាមធ្យម និងការផ្សព្វផ្សាយភូមិសាស្ត្រ ហួសពីគោលដៅទេសចរណ៍ចម្បង។
លោកបញ្ជាក់ថា “ការសម្របសម្រួលទិដ្ឋាការ គួរតែត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាឧបករណ៍ ដែលអាចឱ្យដំណើរការបាន មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រចម្បងនោះទេ”។
ចំពោះថាតើករណីនេះ គួរតែត្រូវបានពង្រីកដល់ជនជាតិនៃប្រទេសដទៃទៀតឬអត់ លោក Arnaud បានមានប្រសាសន៍ថា វាអាចទៅរួច ប៉ុន្តែជាមួយនឹងវិធីសាស្រ្តជ្រើសរើស និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ទីផ្សារដូចជាប្រទេសជប៉ុន សហភាពអឺរ៉ុប ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក អាចបង្កើតការមកដល់តិចជាងមុន ប៉ុន្តែជាធម្មតាពួកគេផ្តល់នូវការចំណាយក្នុងមនុស្សម្នាក់ខ្ពស់ជាង ការស្នាក់នៅយូរជាង និងអត្ថប្រយោជន៍កាន់តែខ្លាំងសម្រាប់វប្បធម៌ ម្ហូបអាហារ និងគោលដៅបន្ទាប់បន្សំ។
លោកបានអះអាងថា “កម្ពុជានឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីគោលនយោបាយទិដ្ឋាការ ដែលមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នា ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើង សម្រាប់ឥរិយាបថធ្វើដំណើរផ្សេងៗគ្នា”។ លោកបន្តថា “ទីផ្សារដែលមានបរិមាណខ្ពស់ដូចជាប្រទេសចិន ឆ្លើយតបបានល្អបំផុតចំពោះល្បឿន និងភាពសាមញ្ញ ខណៈដែលទីផ្សារដែលមានតម្លៃខ្ពស់ផ្តល់សារៈសំខាន់ កាន់តែខ្លាំងលើការព្យាករណ៍ ជម្រើសចូលច្រើន និងប្រាក់ស្នាក់នៅយូរជាងនេះ”។
លោកបន្តទៀតថា “អ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា” ដោយបន្ថែមថា “គោលនយោបាយទិដ្ឋាការ គួរតែស្របនឹងប្រភេទទេសចរណ៍ ដែលប្រទេសកម្ពុជាចង់អោយរីកចម្រើន មិនមែនគ្រាន់តែជាតួលេខមកដល់សំខាន់ៗនោះទេ”។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ឡោ វិចិត្រ អនុប្រធានសមាគមពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ចិន បានពិពណ៌នាអំពីការសម្រេចចិត្ត របស់រដ្ឋាភិបាលថាជាជំហានទៅមុខគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
លោកបន្តថា “ការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការលើកលែងទិដ្ឋាការ ដល់អ្នកធ្វើដំណើរជនជាតិចិន នឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិន កាន់តែច្រើនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ច”។លោកបន្តថា “រដ្ឋាភិបាលអាចវាយតម្លៃ និងពិនិត្យមើលជម្រើសដែលអាចធ្វើទៅបានផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីរយៈពេលសាកល្បងរយៈពេលបួនខែ ហើយប្រសិនបើរកឃើញថាមានលទ្ធផលល្អ អាចពង្រីកភាពងាយស្រួលនេះដល់ជនជាតិ នៃប្រទេសដទៃទៀត ដូចជាជប៉ុន អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក ឬចក្រភពអង់គ្លេស ដោយផ្អែកលើមតិ និងលទ្ធផលជាក់ស្តែង”។
លោកបន្តថា នេះក៏នឹងធ្វើឡើង ដោយផ្អែកលើការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជនសំខាន់ៗ ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធផងដែរ”។
ចំណែកលោក Babulal Parihar ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌានៅកម្ពុជា (IBCC) ខណៈដែលស្វាគមន៍ចំពោះ ចំណាត់ការនេះ បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពង្រីកភាពងាយស្រួលនេះដល់ពលរដ្ឋឥណ្ឌាផងដែរ។

លោកបន្តថា “មានការចាប់អារម្មណ៍ឡើងវិញ ក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើដំណើរជនជាតិឥណ្ឌា ក្នុងការមកទស្សនាកម្ពុជាក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ជាពិសេសចាប់តាំង ពីការបើកដំណើរការជើងហោះហើរត្រង់ពីរ ដែលភ្ជាប់ទីក្រុងញូវដេលី និងទីក្រុងកូលកាតា ជាមួយទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីក្រុងសៀមរាបរៀងៗ”។
ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា តម្រូវការទិដ្ឋាការកាត់បន្ថយលំហូរទេសចរណ៍ប្រហែល២០ភាគរយ មានន័យថាទិដ្ឋាការងាយស្រួល ឬត្រូវបានលើកលែង ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើន។
ការងារសិក្សាក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសដែលលើកលែងទិដ្ឋាការកាន់តែច្រើន ឃើញភ្ញៀវទេសចរចូលមកកាន់តែច្រើន ពីព្រោះឧបសគ្គទិដ្ឋាការ (ការដាក់ពាក្យសុំ ថ្លៃសេវា ថ្លៃពេលវេលា) រារាំងភ្ញៀវទេសចរសក្តានុពលជាច្រើន។
គម្រោងស្រាវជ្រាវដោយអង្គការទេសចរណ៍ ពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNWTO) ក៏បានរកឃើញផងដែរថា គោលនយោបាយសម្រួ លទិដ្ឋាការអាចជំរុញការមកដល់អន្តរជាតិពី៥ ភាគរយទៅ២៥ភាគរយ ក្នុងករណីជាច្រើន អាស្រ័យលើទីផ្សារ និងការរៀបចំជាក់ស្តែង៕
