ដោយ ប៊ី
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាជាអ្នកឈ្នះមួយក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អំឡុងពេលសង្រ្គមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន។ ការប៉ាន់ស្មានដែលត្រូវបានចេញផ្សាយថ្មីពីសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍ (UNCTAD)។
បន្ទាប់ពីរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៃពន្ធគយពន្ធអាករសម្រាប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិន និងការព្រួយបារម្ភជាទូទៅអំពីការខាតបង់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក គួរឱ្យកត់សម្គាល់ថា ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមបញ្ចូលទាំងកម្ពុជា បន្តកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងកាលពីឆ្នាំមុន (២០១៩) បើទោះបីជាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកជួបប្រទះភាពមិនប្រកដប្រជា។
ការប៉ាន់ស្មានដែលត្រូវបានចេញផ្សាយថ្មីពីសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍ (UNCTAD) បានបង្ហាញថា ក្រៅពីការវិនិយោគក្រៅប្រទេសជាសកលដែលមានចំនួន ១,៣៩ ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ប្រទេសសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទទួលបានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១៧៧ ពាន់លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៨ មានចំនួនទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១៥៥ ពាន់លានដុល្លារ។
ខណៈចំនួនទឹកប្រាក់សរុបនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឆ្នាំ ២០១៩ មានចំនួនតិចជាង ៣០៥ ពាន់លានដុល្លាររបស់សហភាពអឺរ៉ុប ឬ ២៥១ ពាន់លានដុល្លាររបស់អាមេរិក ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសរបសខ្លួណកំពុងកើនឡើង ខណៈដែលសហភាពអឺរ៉ុបធ្លាក់ចុះ ១៥ ភាគរយ ហើយអាមេរិកនៅតែដដែល។
ដើម្បីដាក់ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងទស្សនវិស័យកាន់តែប្រសើរឡើង ចំនួនវិនិយោគសរុបសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុនមានចំនួនត្រឹមតែ ១១ ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីជាមានការចាកចេញយ៉ាងលឿនពីសហភាពអឺរ៉ុប អង់គ្លេសទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ៦១ ពាន់លានដុល្លារនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (IDE) ទោះបីជាការធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចនៅឆ្នាំ ២០១៨ គឺមានចំនួនច្រើនជាងបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ និងច្រើនជាងចិននៅអាស៊ីខាងត្បូងបន្តិច។
ក្នុងចំណោមតំបន់សេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត អាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ការីបៀនបានទទួលការវិនិយោគទុនបរទេសតិចជាងអាស៊ីអាគ្នេយ៍បន្តិច ដោយតំបន់ទាំងពីរនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអាហ្វ្រិកដែលប៉ាន់ស្មានមានចំនួន ៤៩ ពាន់លានដុល្លារ។ ហើយខណៈដែលទឹកប្រាក់សរុបរបស់ប្រទេសចិនមានចំនួន ១៤០ ពាន់លានដុល្លារគឺខ្ពស់ជាងបន្តិចនៃចំនួនសរុបនៅឆ្នាំ ២០១៨ តំបន់អាស៊ីបូព៌ាទាំងមូលមានការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដល់ ២១% បើវាធ្លាក់ចុះជាមួយការប៉ាន់ស្មានថាមានចំនួនពាក់កណ្តាលនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសរបស់ហុងកុងដល់ ៥៥ ពាន់លានដុល្លារ។
ទីក្រុងហុងកុងបានធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងត្រីមាសទី ២ កាលពីឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែការជាប់ទាក់ទងគឺថាការតវ៉ាគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការភ័យខ្លាចថា ប្រទេសចិនអាចងាកទៅរកការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងបានជំរុញឱ្យវិនិយោគិនងាកទៅរកប្រទេសសឹង្ហបូរីដែលបានកាន់កាប់ភាគហ៊ុនធំជាងគេដែលទទួលបានចំណែកទីផ្សារធំជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍សរុប៖ ១១០ ពាន់លានដុល្លារកើន ៤២% នៅឆ្នាំ ២០១៨ ។
នេះជាការប្រសើរសម្រាប់ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ និងជាពិសេស ប្រទេសសឹង្ហបូរី ដោយអ្នកវិភាគវិនិច្ឆ័យថា ប្រទេសនេះទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការបង្វែរភ្ញៀវទេសចរ និងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចពីហុងកុង។ ព័ត៌មាននេះច្បាស់ជានឹងត្រូវបានស្វាគមន៍ទ្វេដងក្នុងនាមជាប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើវិនិយោគផ្ទាល់បរទេសរបស់ប្រទេសសឹង្ហបូរី ខណៈខ្លួនកំពុងតស៊ូជាមួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺតជាមួយនឹងកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅឆ្នាំ ២០១៩ ដែលបានប៉ាន់ស្មានថាធ្លាក់ចុះ ០,៧% ហើយការនាំចេញគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចធ្លាក់ចុះ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់ធនាគារពិភពលោក លំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសឆ្នាំ ២០១៨ មានចំនួនស្មើនឹង ២៣% នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុករបស់ហុងកុង និងជាង ២២% នៃប្រទេសសឹង្ហបូរី - ភាគរយទាំងពីរខ្ពស់ជាងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលខ្ពស់ជាងគេ បន្ទាប់អ្នកទទួលបានភាគរយច្រើនជាងគេគឺប្រទេសកម្ពុជាមាន ១២,៦% ។
អង្គារ UNCTAD បានឱ្យដឹងថា ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសឆ្នាំ ២០១៩ របស់សឹង្ហបូរីដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតទី ៤ នៃប្រទេសមួយចំនួនបានធ្លាក់ចុះដល់កិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងវិស័យព័ត៌មាន និងគមនាគមន៍។ ប្រទេសសឹង្ហបូរីបានធ្វើពាណិជ្ជកម្មមូលធនក្នុងតំបន់ និងជាទីស្នាក់ការកណ្តាលក្នុងតំបន់ ហើយបានចូលរួមជាទៀងទាត់ជាមួយហុងកុងនៅជិតចំណាត់ថ្នាក់កំពូលនៃ“ ការធ្វើអាជីវកម្ម” របស់ធនាគារពិភពលោក។
ដូចដែលបានកត់សម្គាល់នៅក្នុងរបាយការណ៍វិនិយោគអាស៊ានឆ្នាំ ២០១៩ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីឆ្នាំមុន ជាង ៨០ ភាគរយនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនៅក្នុងហិរញ្ញវត្ថុនៅអាស៊ានកាលពីឆ្នាំមុន បានទៅប្រទេសសឹង្ហបូរី។ ផ្នែកសំខាន់នៃការវិនិយោគនោះអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់សកម្មភាពវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសនៅទូទាំងតំបន់ ដោយសារសារៈសំខាន់នៃមុខងារការិយាល័យកណ្តាលក្នុងតំបន់នៅក្នុងប្រទេសសឹង្ហបូរី។
អង្គភាព UNCTAD បានឱ្យដឹងថា ការទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើនផងដែរនោះទំនងជាបានទៅដល់ប្រទេស សេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺឥណ្ឌូណេស៊ីដែលទទួលបានកំណត់ត្រាវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសចំនួន ២៤ ពាន់លានដុល្លារ។ ការកើនឡើង ១២ ភាគរយរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំ ២០១៨ បានធ្លាក់ចូលដល់លំហូរដ៏សំខាន់ដែលនឹងចូលទៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មលក់ដុំ និងលក់រាយ (រួមទាំងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល) និងផលិតកម្ម។
របកគំហើញរបស់ UNCTAD មិនបានបង្ហាញស៊ីជំរៅពីបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍វិនិយោគអាស៊ានឆ្នាំ ២០១៩ បានបង្ហាញពីលំហូរចូលកាលពីឆ្នាំមុនដែលជាកំណត់ត្រាមួយផងដែរចំពោះការផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗ នៃសមត្ថភាពផលិតកម្មពីប្រទេសចិន និងកន្លែងផ្សេងទៀតទៅអាស៊ាន។ បណ្តាលមកពីកត្តារចនាសម្ព័ន្ធ (ការកើនឡើងនៃតម្លៃពលកម្មទាក់ទងនៅក្នុងប្រទេសចិន) និងបានកើនឡើងដោយភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងចិន។
ប្រទេសវៀតណាមត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងនាមជាប្រធានទទួលផលរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ពីភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មចិន និងអាមេរិកដែលបានធូរស្រាលសម្រាប់ពេលនេះ ជាមួយនឹងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដំណាក់កាលដែលទុកឱ្យពន្ធគយដែលត្រូវបានកំណត់ថ្មីៗនេះ។ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ទទួលបានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសប្រមាណជិត ៣,៦ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ កើនឡើងជិត ១២ ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៨ ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរការវិនិយោគខ្លះ អំឡុងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម៕
