ដោយ ប៊ី
ភ្នំពេញៈ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកចំពោះការជជែក វែកញែកដ៏ចម្រូងចម្រាស និងមានកិច្ចការពិភាក្សា ពីគ្រប់ទិសទីអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ អំពីបញ្ហាប្រព័ន្ធអនុគ្រោះលើការនាំចេញ “អ្វីគ្រប់យ៉ាងលើកលែងអាវុធ” ឬEBA របស់កម្ពុជា ខណៈជាមួយដំណើរដក ឬមិនដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះព័ន្ធចេញពីកម្ពុជា នៅសល់រយៈពេលមិនយូរទក្នុងខែនេះ ប្រជាជន និងពិភពលោកនឹងដឹងព័ត៌មាននេះថា ដក ឬមិនដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ។
ស្របពេលដែលដំណើរពិនិត្យប្រព័ន្ធអនុគ្រោះ EBA នេះ សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) បាងបង្ហាញថា អឺរ៉ុបសព្វថ្ងៃនេះ មានទំនាក់ទំនងមិនល្អជាមួយអាស៊ាន។
ជាការពិតដែលថា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវរំខាន ដោយសហភាពអឺរ៉ុបដែលបានបញ្ឈប់ការនាំចូលប្រេងដូង ដែលជាគោលនយោបាយបរិស្ថាន ដែលនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសផលិតប្រេងដូង ធំជាងគេពីរនៅលើពិភពលោក។
ប្រទេសទាំងពីរបានគំរាមថា នឹងយកករណីទៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជុំវិញការហាមឃាត់នេះ។ សហគមន៍អឺរ៉ុបក៏កំពុងព្យាយាមធ្វើអ្វីមួយ (អ្វីក៏ដោយដែលអាចកើតឡើង) អំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍របស់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលប្រទេសទាំងពីរមានការព្រួយបារម្ភអំពីការចូលរួមពីបរទេសនៅក្នុងកិច្ចការរបស់ពួកគេ។
រឿងរ៉ាវនេះកើតឡើង នៅពេលដែលសហភាពអឺរ៉ុប ធ្វើការសំរេចចិត្តចុងក្រោយ បន្ទាប់ពីមានការជជែកជាច្រើនឆ្នាំ ទៅលើជោគវាសនានៃសេដ្ឋកិច្ច របស់ប្រទេសទាំងពីរគឺកម្ពុជា និងវៀតណាម។ នៅចុងខែនេះ គណៈកម្មការអឺរ៉ុប នឹងផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់ខ្លួនស្តីពីថា តើត្រូវដកកម្ពុជាចេញពីគម្រោងប្រព័ន្ធ EBA និងកូតាដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាស្ទើរតែទាំងអស់។ ខណៈអឺរ៉ុប គឺជាទីផ្សារនាំចេញធំបំផុតរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ពន្ធគយថ្មីអាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើការនាំចេញរបស់ប្រទេស។
ទន្ទឹមនឹងនេះ សភាអឺរ៉ុបនឹងធ្វើការសម្រេចចុងក្រោយស្តីពីថា តើត្រូវទទួលយកពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយវៀតណាម (ដែលគេស្គាល់ថា EVFTA) បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានអនុម័តដោយស្ថាប័នអឺរ៉ុបដទៃទៀតឬយ៉ាងណា។
សេដ្ឋវិទូនៅទីក្រុងហាណូយបានចាត់ទុកនេះ ជាចុងក្រោយអាចជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសវៀតណាម រហូតដល់៧ភាគរយក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍។
បក្សកុម្មុយនិស្តនៅទីក្រុងហាណូយ បានរង់ចាំអស់សង្ឃឹមអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ នៅពេលដែលវឌ្ឍនភាពនៃកិច្ចEVFTA បានប្រឈមនឹងការពន្យារពេលនៅទីក្រុងព្រុចសែល។
ទីក្រុងភ្នំពេញព្យាករណ៍រួចហើយ ពីការធ្លាក់ចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយសារការធ្លាក់ចុះ នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ពី៧ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ ៦.៥ ភាគរយ ខណៈIMF ព្យាករថាការដក EBA អាចកាត់បន្ថយកំណើន៣ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ ហើយធនាគារពិភពលោកប៉ាន់ស្មានថា ការនាំចេញនឹងធ្លាក់ចុះក្នុងតម្លៃ៦៥៤លានដុល្លារ។
សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅម្ពុជា ដែលជាតំណាងរោងចក្រចំនួន៥៨០ នៅកម្ពុជាបានអះអាងបន្តថា ដោយសារតែការគាំទ្ររបស់សហភាពអឺរ៉ុប តាមរយៈកម្មវិធី EBA ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា រាប់លាននាក់បានចេញផុតពីភាពក្រីក្រ និងបានរួមចំណែកយ៉ាងខ្លាំងដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់ប្រទេស។
កម្មករចំនួន៧៥០,០០០នាក់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ តំណាងជាងពាក់កណ្តាលនៃកម្លាំងការងារសរុប ក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយឧស្សាហកម្មនេះផ្តល់ការគាំទ្រចំណូលផ្ទាល់ដល់គ្រួសារជាង២០ភាគរយ នៃគ្រួសារទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាង៨០ភាគរយ នៃកម្មកររបស់យើងជាស្ត្រី ហើយពួកគេភាគច្រើនបំផុតមានអាយុក្រោម ៣៥ឆ្នាំ។
សរុបទៅកម្មវិធី EBA មានផលវិជ្ជមានដល់ជីវិត ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៣លាននាក់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕
