ប្រែសម្រួលដោយ ៖ ប៊ី
ភ្នំពេញ ៖ កាលពីចុងសប្តាហ៍មុនរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុន លោក Toshimitsu Motegi បានក្លាយជាអ្នកការទូតបរទេសដំបូងគេដែលបានចាប់ផ្តើមធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជា ចំពេលមានការរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដែលជាផ្នែកមួយនៃដំណើរទស្សនកិច្ច៤ ប្រទេសគឺមិនត្រឹមតែជាដំណើរក្នុងតំបន់ធម្មតាដែលត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីពង្រឹងចំណងការទូតទ្វេភាគីនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីសាមគ្គីភាពក្នុងគ្រាលំបាក។ ផ្ទុយទៅវិញ បញ្ហាក្នុងតំបន់ដែលមានជម្លោះមួយចំនួន ដែលរួមមានគំនិតសេរី និងបើកទូលាយនៅឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលផ្សព្វផ្សាយដោយជប៉ុន ក៏ដូចជាភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានគ្របដណ្តប់លើរបៀបវារៈនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Motegi ។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកបានបង្ហាញថា ប្រទេសជប៉ុនកំពុងបោះជំហានមួយទៀតដើម្បីពង្រីកការចូលរួមរបស់ខ្លួនជាមួយកម្ពុជា ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏លេចធ្លោជាងគេមួយក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។ ក្រៅពីប្រទេសកម្ពុជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Motegi លោកក៏បានធ្វើទស្សនៈកិច្ចនៅប្រទេសឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា – ដែលជាកន្លែងរដ្ឋាភិបាលចិនមានឥទ្ធិពលខ្លាំងផងដែរ។
តើអ្វីបានជំរុញឱ្យជប៉ុនចាត់វិធានការភ្លាមៗ ដើម្បីពង្រីកតួនាទីក្នុងតំបន់? ច្បាស់ណាស់ ការបង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ចិន ដែលកំពុងកើនឡើង បង្ហាញនៅក្នុងការទាមទារទឹកដីទាំងនៅបូព៌ា និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ការពារជាតិប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីខែមុន រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលស្ថិតនៅក្រោមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការធ្វើទំនើបកម្មយោធាយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ចិន ក៏ដូចជាការលាតត្រដាងដោយឯករាជ្យជាឯកតោភាគីលើការទាមទារទឹកដីរបស់ចិនទាំងនៅសមុទ្រចិនខាងកើត និងខាងត្បូង ខណៈពេលដែលប្រទេសផ្សេងៗទៀត ត្រូវបានជាប់គាំងនៅក្នុងសមរភូមិប្រឆាំងនឹងរោគរាតត្បាត។
គួរកត់សំគាល់ផងដែរថា ដំណើរទស្សនកិច្ចថ្នាក់តំបន់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន ក៏បានកើតឡើងតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីផ្តល់ដល់ប្រទេសវៀតណាម ដែលជាអ្នកទាមទារសមុទ្រចិនខាងត្បូងមួយផ្សេងទៀត នូវនាវាល្បាតចំនួន ៦ គ្រឿង ដែលនឹងបង្កើនសមត្ថភាពយោធារបស់វៀតណាម។ ប្រទេសជប៉ុន បានឱ្យដឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងចូលរួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យមានភាពសេរី និងបើកទូលាយឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។
វាមិនត្រឹមតែការឈ្លានពានរបស់ចិនប៉ុណ្ណោះទេ ដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះប្រទេសជប៉ុននៅពេលនេះ។ ឥទ្ធិពលរបស់ចិនក្នុងការជួយប្រទេសដទៃទៀតប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតក៏បង្កការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះប្រទេសជប៉ុន។ ចាប់ពីម៉ាសរហូតវ៉ាក់សាំង ក្រុងប៉េកាំងបានដាក់ពង្រាយឧបករណ៍ដែលអាចធ្វើបានទាំងអស់។
ក្នុងករណីបើទីក្រុងប៉េកាំងជោគជ័យក្នុងការបង្កើតវ៉ាក់សាំងការពារ COVID-19 ដែលជាអ្វីដែលថ្នាក់ដឹកនាំចិន ហៅថា “ផលល្អសាធារណៈ” ដែលនឹងត្រូវចែកចាយដល់ពិភពលោកទាំងមូល នោះទីក្រុងតូក្យូនឹងឃើញថា វាកាន់តែមានលក្ខណៈយុទ្ធសាស្ត្រខ្លាំង ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយចិន។ ប្រសិនបើប្រទេសជប៉ុនមិនធ្វើសកម្មភាពភ្លាមៗទេ វាប្រហែលជាឆ្ងាយពីការនាំមុខរបស់ខ្លួន។
ការទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិននៅកម្ពុជា
នៅប្រទេសកម្ពុជា លោក Motegi បានពន្យល់យ៉ាងច្បាស់ដល់សមភាគីកម្ពុជារបស់លោក គឺលោក ប្រាក់ សុខុន ថា វាកាន់តែមានសារៈសំខាន់ជាងពេលណាៗទាំងអស់សម្រាប់គំនិតសេរី និងបើកទូលាយនៅឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមទៀត ខណៈដែលស្ថានភាពអន្តរជាតិបានផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយសារលទ្ធផលនៃជំងឺ COVID-19។
ណែនាំដោយលោក អាបេ នៅឆ្នាំ ២០១៦ យុទ្ធសាស្ត្រគោលបំណងដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី អាហ្រ្វិក និងមជ្ឈឹមខាងកើត ខណៈពេលផ្តោតលើសារៈសំខាន់នៃប្រព័ន្ធអន្តរជាតិច្បាប់ ដែលមានមូលដ្ឋានរួមទាំងសេរីភាព ដូចជាការធានាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។
ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការជួបសម្តែងការគួរសមថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក លោក Motegi បានគូសបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលជប៉ុននឹងបន្តគាំទ្រគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅកម្ពុជា រួមបញ្ចូលទាំងការអភិវឌ្ឍន៍កំពង់ផែទឹកជ្រៅតែមួយគត់របស់ប្រទេសកម្ពុជា នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលជាខេត្តដែលមានការវិនិយោគរបស់ចិនច្រើនលើការវិនិយោគនៅក្នុងកាស៊ីណូរហូតការសាងសង់សណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន។ គម្រោងធ្វើទំនើបកម្មកំពង់ផែនេះត្រូវបានផ្តល់មូលនិធិដោយប្រាក់កម្ចីរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចំនួន ២០៩ លានដុល្លារ។ នៅពេលសាងសង់រួចរាល់នៅដើមឆ្នាំ ២០២៣ កំពង់ផែនេះត្រូវបានរំពឹងថា ជាច្រកពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយ ដែលជម្រុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ។
ទោះយ៉ាងណាគិតត្រឹមខែមិថុនា ចិននៅតែជាវិនិយោគិនធំជាងគេនៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ក្រុមហ៊ុនចិនមានចំនួនភាគច្រើននៃគម្រោងវិនិយោគចំនួន ១៩៤ ដែលកំពុងសាងសង់នៅខេត្តនេះ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៤ និង ២០២០ ដែលមានតម្លៃសរុប ៣០ ពាន់លានដុល្លារ។
តាមរយៈការអះអាងពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រទេសជប៉ុនកំពុងព្យាយាមពង្រឹងជំហររបស់ខ្លួនក្នុងការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅកម្ពុជា ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់។ នៅក្នុងគំនិតនេះ វាជាការសំខាន់ណាស់ដែលប្រទេសជប៉ុនខិតខំបន្ថែមទៀតដើម្បីគាំទ្រ និងធ្វើការជាមួយប្រទេសនានា ដែលចាត់ទុកតួនាទីរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ គឺមានសារៈសំខាន់ ក៏ដូចជាប្រទេសណាមួយដែលចិនកំពុងមានឥទ្ធិពល។
គ្មានអ្វីប្លែកទេ ដែលជប៉ុននៅតែចាត់ទុកកម្ពុជាជាដៃគូក្នុងតំបន់ដ៏សំខាន់ ហើយការធានាថា ប្រទេសកម្ពុជានឹងមិនបន្តធ្លាក់ចូលទៅក្នុងគន្លងប្រទេសចិនទៀតទេគឺជាគោលដៅសំខាន់មួយរបស់ទីក្រុងតូក្យូ។ ប៉ុន្តែជប៉ុនដែលគាំទ្រគម្រោងដែលបានលើកឡើងខាងលើ ប្រហែលជាមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយចិននៅកម្ពុជាទេ។ ប្រទេសជប៉ុនក៏ត្រូវធ្វើថែមទៀតក្នុងការពង្រីកការវិនិយោគនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។
ក្នុងនាមជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ជប៉ុន ប្រទេសកម្ពុជាបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ និងចាប់យកគំនិតឥណ្ឌូ ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលដឹកនាំដោយជប៉ុន។ កម្ពុជាជឿជាក់ថា យុទ្ធសាស្រ្តនេះផ្តោតសំខាន់លើវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការចូលរួមកាន់តែជិតស្និទ្ធជាជាង ជំរុញឱ្យប្រទេសពាក់ព័ន្ធចូលរួម ដែលអាចប្រថុយនឹងការអព្យាក្រឹតភាព និងធ្វើឱ្យអន្តរាយដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។
ដូចដែលបានឃើញក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានព្យាយាមបង្ហាញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនដើម្បីលើកកម្ពស់ ទស្សនវិស័យឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងអាស៊ាន ដែលរក្សាអាស៊ានជាចំណុចកណ្តាលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ជាមួយភាពនៅកណ្តាលរបស់អាស៊ាន ប្រព័ន្ធផ្អែកលើគោលការណ៍ និងគោលការណ៍នៃការមិនជ្រៀតជ្រែក៕ The Diplomat
