ដោយ:គង់ ម៉ាលីន
ភ្នំពេញ: សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា(GMAC) បានលើកឡើងនូវការស្នើសុំឱ្យភាគីអាម៉េរិក ជួយពិចារណាឡើងវិញអំពីការបន្ថែមមុខទំនិញមួយចំនួនទៀត ពីកម្ពុជាចូលទៅក្នុងបញ្ជីទំនិញ ដែលអាចមានសិទ្ធិទទួលបានការរួចពន្ធ ក្រោមប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មទូទៅ។
លោកកាំង ម៉ូនីកា អគ្គលេខាធិការរង នៃGMAC នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានលើកឡើងតាមរយៈជំនួបការងារ រវាងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរក–អាស៊ានថា ទោះបីជាមានប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មទូទៅក៏ដោយ ក៏មុខទំនិញពីកម្ពុជាជាង១០ភាគរយ មិនស្ថិតក្នុងបញ្ជីមុខទំនិញ ដែលមានសិទ្ធិទទួលបានការរួចពន្ធពីអាមេរិកនៅឡើយទេ។
លោកបន្តថា“មុខទំនិញទាំងអស់នោះភាគច្រើន ជាមុខទំនិញដែលផលិតនាំចេញជាចម្បងៗ ជាពិសេសដូចជាផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតផលស្បែកជើង”។ លោកឱ្យដឹងទៀតថា “ផលិតផលធ្វើដំណើរយើងបានរួចពន្ធហើយ នៅសល់តែសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើង អញ្ចឹងការស្នើសុំរបស់យើងពាក់ព័ន្ធ មុខទំនិញពីរប្រភេទនឹង ប៉ុន្តែយើងដឹងហើយថានៅក្នុងប្រភេទមុខទំនិញមួយៗ មានប្រភេទផ្សេងៗទៀត”។
ឧទាហរណ៍ផ្នែកសម្លៀកបំពាក់៖ខោប៊យអាវរងារ៉ូបខោអាវកូនក្មេងខោអាវពេទ្យខោអាវកីឡាខោអាវហែលទឹកនិងប៊ីគីនីជាដើម។ដូច្នេះអ្វីដែលជាការស្នើសុំទាំងនេះបើមិនបានទាំងស្រុងទេគឺសុំឱ្យបានផ្នែកខ្លះៗបន្ថែមទៀតក៏ជាការជួយទៅដល់ការពង្រីកដល់ការនាំចេញផងដែរ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួបការងារ រវាងសម្តេចតេជោហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា និងលោក អាឡិចសាន់ដឺ ហ្វែលម៉េន (Alexzander Feldmen) ប្រធាននិងជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរិក–អាស៊ានលោកម៉ូនីកាបានបញ្ជាក់ថាអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍គឺការគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីការតាំងចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលធ្វើកំណែទម្រង់កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្មនិងកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈផ្សេងៗសំដៅលើកកម្ពស់ភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។
លោកបន្តថាលទ្ធភាពជាវិជ្ជមានកើតចេញពីកិច្ចការនេះកម្ពុជាគឺមានសមត្ថភាពក្នុងការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគថ្មីៗមិនថាត្រឹមតែមកពីអាម៉េរិកទេថែមទាំងមកពីប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ។ឈរលើភាពប្រកួតប្រជែងរឹងមាំនេះកម្ពុជាក៏អាចមានសមត្ថភាពជំរុញលើការនាំចេញផងដែរដែលនេះមិនកំណត់ត្រឹមវិស័យកាត់ដេរនិងស្បែកជើងទេតែវិស័យអាទិភាពផ្សេងៗទៀតដែលរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច។
លោកកាំង ម៉ូនីកាបានបន្តថា យើងអាចមើលឃើញថាសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងប្រទេសចិន មានរយះពេលវែង ដែលនេះនឹងនាំឱ្យមានការបង្វែរការកម្ម៉ង់ទិញ ឬទីតាំងផលិតបន្ថែមទៀតចេញពីប្រទេសចិន ហើយអាស៊ានយើង គឺជាទិសដៅសក្តានុពលទីមួយ ក្នុងនោះកម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់។
លោកបានបន្ថែមថា នៅចំពោះមុខ កម្ពុជាបានទទួលផលជាវិជ្ជមានពីព្រឹត្តការណ៍នេះជាបណ្តើរៗរួចទៅហើយ តាមរយះកំណើនពាណិជ្ជកម្មទ្វេរភាគី រវាងកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ ដែលជាឆ្នាំកំពុងមានវិបត្តិនៅឡើយ។ យើងឃើញថា កំនើនមានប្រមាណ១៧ភាគរយ ជាកំណើនពាណិជ្ជកម្មទ្វេរភាគី។ ដោយឡែកការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរ គឺមានកំណើនរហូតជិត១០ភាគរយឯណោះ (០៨ខែ) ដែលជាអត្រាមួយគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ខណៈដែលការនាំចេញទៅកាន់ទៅកាន់ទិសដៅផ្សេងៗទៀត ដូចជា សហភាពអឺរ៉ុប អង់គ្លេស ជប៉ុន និងកាណាដាជាដើមមានការធ្លាក់ចុះ៕
