ដោយៈ វុទ្ឌី
អាមេរិកៈ អស់រយៈពេលជាងប្រាំមួយខែ ចាប់តាំងពីការរាតត្បាតCovid-19 ផ្ទុះឡើង សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាក្រក់។ មួយភាគប្រាំនៃពលករអាមេរិកគឺគ្មានការងារធ្វើ ហើយខ្លះទៀតបានកាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ ឬត្រូវបានកាត់បន្ថយប្រាក់ខែ ដោយសារតែជំងឺរាតត្បាត។
ក្តីសង្ឃឹម ដែលសេដ្ឋកិច្ចនឹងងើបឡើងវិញឆាប់ៗ កំពុងបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ។ អ្នកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកDonald Trumpកំពុងងឿងឆ្ងល់ថា តើប្រធានាធិបតី Donald Trump ឬអតីតៈអនុប្រធានាធិបតីJoe Biden មានផែនការល្អប្រសើរជាងមុន ដើម្បីធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងផុតពីការរាតត្បាត និងវិលត្រឡប់មករកភាពរឹងមាំឡើងវិញ។
ផែនការរបស់ពួកគេមិនអាចខុសគ្នាច្រើនទេ។ ផ្អែកលើការវិភាគរបស់យើង លោក Biden មានផែនការត្រឹមត្រូវ ហើយTrump មានផែនការមិនត្រឹមត្រូវ។ ផែនការរបស់លោក Trump គឺសាមញ្ញ – បង្កើនធ្វើការងារទ្វេដងលើគោលនយោបាយ ដែលលោកបានធ្វើនៅក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់លោក។
ការដែលលោកTrump ធ្វើបែបនេះ ដោយសារតែលោកគិតថាលោក បានស្តារសេដ្ឋកិច្ចមុនពេលមានជំងឺរាតត្បាត ដូច្នេះលោកគិតថាលោកអាចស្ដារវាម្តងទៀត។ បញ្ហាជាគឺលោកគិតថា សេដ្ឋកិច្ចកំពុងតែដំនើរការល្អ នៅពេលដែលលោកចូលកាន់ដំណែង។
ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយនៃការកាន់ដំណែង ជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក Obama សេដ្ឋកិច្ចបានបង្កើតការងារកាន់តែច្រើន ហើយភាពអត់ការងារធ្វើបានធ្លាក់ចុះច្រើនជាង ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំដំបូងរបស់លោកTrump ។ លោកប្រធានាធិបតីរូបនេះ ចូលចិត្តចង្អុលទៅផ្សារភាគហ៊ុន ដែលជាភស្តុតាងបង្ហាញថា គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោកកំពុងដំណើរការ។
ប៉ុន្តែឥណទានសម្រាប់ទីផ្សារ ដែលកំពុងកើនឡើង គួរតែចូលទៅក្នុងសហព័ន្ធបម្រុង ដែលបានកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ជិតដល់សូន្យ ហើយដែលបានបង្ហាញថាអត្រាការប្រាក់ នឹងមិនធូរស្បើយទេរហូតដល់សេដ្ឋកិច្ច បានស្តារឡើងវិញទាំងស្រុង។
ទោះយ៉ាងណាលោកប្រធានាធិបតីជឿជាក់ថា គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោកទទួលបានជោគជ័យ ហើយយើងគួររំពឹងថានឹងមានភាពដូចគ្នា នៅក្នុងអាណត្តិទី ២របស់លោក។ នេះមានន័យថាការកាត់បន្ថយពន្ធកាន់តែច្រើន។ សាជីវកម្ម និងការងារដែលត្រូវធ្វើ ទទួលផលចំណេញច្រើន ពីការកាត់បន្ថយពន្ធយ៉ាងច្រើន ដែលលោក Trump បានចុះហត្ថលេខាចូលជាធរមាននៅចុងឆ្នាំ២០១៧ ប៉ុន្តែការកាត់បន្ថែមួយចំនួនត្រូវផុតកំណត់ក្នុងពេលឆាប់ៗ នេះហើយលោកចង់ធ្វើឱ្យកាត់បន្ថយពន្ធ មានជាអចិន្ត្រៃយ៍។
លោក Donald Trump ក៏ទំនងជានឹងធ្វើសង្គ្រាមបំផ្លាញពន្ធគយ ជាមួយប្រទេសចិន ដែលលោកបានផ្អាកកាលពីចុងឆ្នាំមុន ជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទី១។ នៅពេលដែលបញ្ហាបានដោះស្រាយ បន្ទាប់ពីការរាតត្បាតហើយ វាច្បាស់ណាស់ថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មានផលប៉ះពាល់តិចតួចទៅលើចិន។ សង្គ្រាមពន្ធនេះនឹងឡើងកម្តៅម្តងទៀត ហើយភាពតានតឹងជាមួយដៃគូពាណិជ្ជកម្មផ្សេងទៀត ក៏នឹងនៅខ្ពស់ដែរ។
រាល់ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនចាប់តាំងពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានចាប់ផ្តើម មិនត្រូវបានឆ្លើយតប ដោយធ្វើឱ្យមានការកើនឡើងនូវឱនភាពរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសដទៃទៀត។
ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្ម មិនបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតកម្មរបស់ពួកគេ ត្រឡប់ទៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេបានផ្លាស់ទៅប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា ប្រទេសវៀតណាមជាមួយនឹងថ្លៃដើមផលិតកម្មទាប។
លោកTrump បានផ្តោតអារម្មណ៍ (កំហឹង) របស់លោក ទៅលើប្រជាជាតិនានាដែលសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើឱ្យមានឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម ហើយអារម្មណ៍នេះ នឹងបន្តក្នុងរយៈពេល៤ឆ្នាំទៀតរបស់លោក។ លោក Trump ក៏នឹងរឹតបន្តឹងជនអន្តោប្រវេសន៍បរទេស ដែលនឹងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចចុះខ្សោយរយៈពេលវែង។ ការរឹតត្បិតលើជនអន្តោប្រវេសន៍ធ្វើឱ្យកម្លាំងពលកម្មធ្លាក់ចុះ ដែលជាបញ្ហាដោយសារតែការថយចុះ នៃយុវជនដែលមានសក្តានុពល និងផលិតភាពការងារ ដោយសារជនអន្តោប្រវេសន៍ មានទំនោរទៅរកអ្នកប្រថុយប្រថាន ដែលចាប់ផ្តើមក្រុមហ៊ុនថ្មី និងការច្នៃប្រឌិតប្រេងឥន្ធនៈ។
លោកBiden សន្យាអនុវត្តន៍ ផ្ទុយពីគោលនយោបាយជាច្រើនរបស់ Trump ។ លោកបានសន្យាថា លោកនឹងបន្តជំរុញប្រជាជនចិន ឱ្យគោរពតាមច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ប៉ុន្តែលោកនឹងធ្វើដូច្នេះដោយចូលរួមឡើងវិញ ជាមួយអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក និងអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រពហុភាគីផ្សេងទៀត។
លោកBiden បាននិយាយអំពីលទ្ធភាព នៃការផ្តល់អនុសាសន៍ទៅកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីភាព ជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ជាមួយនឹងបទប្បញ្ញត្តិពលកម្ម និងបរិស្ថានតឹងរឹងជាងមុន។ TPP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសនៅ ប៉ាស៊ីហ្វិកផ្សេងទៀត ដែលមិនរាប់បញ្ចូលប្រទេសចិន ពីព្រោះប្រទេសចិនមិនមានភាពយុត្តិធម៌ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយទេ។
រដ្ឋបាលលោក Obama បានព្រមព្រៀងជាមួយ TPP ប៉ុន្តែលោក Trump បានដកខ្លួនចេញពីបទបញ្ជាមួយ ក្នុងចំណោមបទបញ្ជាប្រតិបត្តិដំបូងរបស់លោក។
លោក Biden ក៏នឹងធ្វើឱ្យមានការអន្តោប្រវេសន៍ពីបរទេសវិញ តាមរយៈការផ្តល់ក្តីតាមរយៈការផ្តល់ សញ្ជាតិ និងអនុញ្ញាតឱ្យជនភៀសខ្លួន និងអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនចូលមកអាមេរិក និងគាំទ្រច្បាប់កំណែទម្រង់អន្តោប្រវេសន៍ ដែលស្ទើរតែចូលជាធរមាននៅក្នុងអាណត្តិទី២របស់អូបាម៉ា។
ផែនការរបស់លោក Biden នឹងបង្កើនការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលយ៉ាងខ្លាំង។ លោកស្នើឱ្យមានការវិនិយោគធំៗ លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរួម ដោយសង្កត់ធ្ងន់ជាធម្មតាលើ ផ្លូវថ្នល់ និងស្ពាន ប៉ុន្តែក៏ថាមពលស្អាត ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជា បច្ចេកវិទ្យា5G បច្ចេកវិទ្យាផ្ទុកថាមពល និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ ការវិនិយោគលើវិស័យអប់រំក៏នឹងទទួលបានការជម្រុញដ៏ធំមួយផងដែរ រួមមានការអប់រំកុមារតូចៗ ការបង់ថ្លៃសិក្សានៅតាមមហាវិទ្យាល័យ សាធារណៈឥតគិតថ្លៃសម្រាប់និស្សិត ដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យម និងការដោះស្រាយបំណុលប្រាក់កម្ចីរបស់និស្សិត។
បណ្តាញសុវត្ថិភាពសង្គម ក៏នឹងកាន់តែរឹងមាំផងដែរ ដោយមានថវិកាកាន់តែច្រើនសម្រាប់ការថែទាំសុខភាពការថែរក្សាកុមារ និងមនុស្សចាស់ផ្ទះនិងសន្តិសុខសង្គម។
ដើម្បីជួយចំណាយខាងលើ លោក Biden និយាយថា លោកនឹងតម្លើងពន្ធលើក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម។ ការកាត់បន្ថយពន្ធរបស់លោក Trump មិនបានបង្កើនការវិនិយោគអាជីវកម្ម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចច្រើនទេ ជាពិសេសមិនដល់កម្រិត ដែលលោកបាននិយាយនោះទេ។
ផែនការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកBiden នឹងនាំឱ្យមានឱនភាពថវិកាកាន់តែច្រើន។ នេះអាចជាបញ្ហានៅក្នុងពេលខាងមុខ ខណៈវានឹងនាំឱ្យមានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ជាងមុន ដែលនឹងធ្វើឱ្យការចំណាយកើនឡើង។ តែមិនមែនពេលនេះទេ។ ពីព្រោះប្រសិនបើលោកBiden ឈ្នះការបោះឆ្នោត លោកនឹងទទួលបានបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចមួយ ជាមួយនឹងអត្រាគ្មានការងារធ្វើខ្ពស់ខុសពីធម្មតា។
នេះគឺជាពេលវេលា ដើម្បីដោះស្រាយឱនភាពធំៗ ដើម្បីធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចវិលត្រឡប់ទៅរកការងារពេញលេញវិញបានឆាប់រហ័ស៕ CNN៕
