ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ទីផ្សារលំនៅដ្ឋានថៃ នឹងត្រូវពឹងផ្អែកលើតម្រូវការបរទេសដើម្បីជំរុញកំណើន ដោយសារអ្នកទិញក្នុងស្រុកកំពុងប្រឈ មមុខ នឹងបញ្ហាក្នុងការទទួលបានប្រាក់កម្ចី ដែលបង្ហាញដោយការធ្លាក់ចុះនៃការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ លំនៅដ្ឋាននៅក្នុងត្រីមាសទីមួយ។

លោក Vichai Viratkapan អគ្គនាយកស្តីទីនៃមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអចលនទ្រព្យ (REIC) បានមានប្រសាសន៍ថា “ទីផ្សារអចល នទ្រព្យនៅក្នុងត្រីមាសទី១ គឺមិនមានភាពល្អប្រសើរ ដូចដែលអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន បានប៉ាន់ប្រមាណក្នុងត្រីមាសទី៤ឆ្នាំមុននោះទេ”។

លោក​បាន​បន្ត​ថា​ “តួលេខ​នៅ​ត្រីមាស​ទីមួយ ​ទាំង​ផ្នែក​ផ្គត់ផ្គង់ និង​តម្រូវការ​បាន​បង្ហាញ​ពី​និន្នាការ​អវិជ្ជមាន ហើយទីផ្សារត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្លាក់ចុះចំនួនពីរខ្ទង់នៅឆ្នាំនេះ ដែលត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយការផុតកំណត់ នៃការបន្ធូរបន្ថយដែនកំណត់ប្រាក់កម្ចី ទៅនឹងតម្លៃ (LTV) នៅចុងឆ្នាំ២០២២”។

នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយ ចំនួនសរុបនៃការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិលំនៅដ្ឋានទូទាំងប្រទេសបានធ្លាក់ចុះ០,៨% មកនៅត្រឹម៨៤.៦១៩យូនីត ពីចំនួន៨៥.៣២០យូនីត ដែលបានកត់ត្រាក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំមុន។

ក្នុងចំណោមជនជាតិបរទេស ដែលទិញអចលនៈទ្រព្យ ជនជាតិចិន គឺជាក្រុមធំជាងគេដែលបានទិញ លំនៅដ្ឋាន១.៧៤៧យូនីតដែលមានតម្លៃ៨,២ពាន់លានបាត។ ចំណែក អតិថិជនរុស្ស៊ីគ្របដណ្តប់ចំណែកទិញចំនួន១០% ជាមួយនឹង៣៨៧យូនីតមានតម្លៃ១,៣៦ពាន់លានបាត បន្ទាប់មកគឺជនជាតិអាមេរិក ដែលបានទិញលំនៅដ្ឋានចំនួន១៥៦យូនីត មានតម្លៃ៧០៣លានបាត។

ចំណាត់ថ្នាក់លំដាប់ទី៤ និងទី៥ ត្រូវបានកាន់កាប់ដោយអ្នកទិញជនជាតិអង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលមាន១៤៦យូនីត មានតម្លៃ៦៥៣លានបាត និង១៣១យូនីត ដែលមានតម្លៃ៦១១លានបាតរៀងៗគ្នា។ ចំណាត់ថ្នាក់ទី៨បានទៅលើអតិថិជន មកពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយនឹងការទិញលំនៅដ្ឋានចំនួន៧៦យូនីត ដែលមានតម្លៃ៤៩៧លានបាត។

ចំណែកខាងផ្នែកផ្គត់ផ្គង់វិញ ចំនួនសរុបនៃលំនៅដ្ឋាន ដែលទើបនឹងបើកដាក់លក់ថ្មី នៅទីក្រុងបាងកកបានថយចុះ៥៩% មកត្រឹម១២.០២៦យូនីត នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ធនាគារពិភពលោកបានបញ្ជាក់ ក្នុងរបាយការណ៍សិក្សាថ្មីរបស់ខ្លួនថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា កំពុងមានសន្ទុះស្វាហាប់ឆ្ពោះ ទៅការស្តារឡើងវិញពេញលេញ ដោយសារមានការជំរុញពីផ្នែកនាំចេញ និងពីកំណើន ក្នុងផ្នែកសេវាកម្ម និងកសិកម្ម។

មន្រ្តីជំនាញធនាគារពិភពលោកលើកឡើងដូច្នេះ នៅក្នុងរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពអំពីសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។

របាយការណ៍ដដែលនេះបង្ហាញថា ការងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងឆ្នាំ ២០២២កន្លងទៅមានសភាពរឹងមាំ ដោយក្នុងនោះសម្រេ​ចបានកំណើនក្នុងកម្រិត៥.២ភាគរយ។ សន្ទុះងើបឡើងវិញ ក្នុងផ្នែកសេវាកម្ម ជាពិសេសក្នុងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ការធ្វើដំណើរ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច បាននាំកម្ពុជាត្រឡប់ ទៅរកកម្រិតកំណើនដែលធ្លាប់មានកាលពីមុនពេលផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងនោះការមកដល់នៃភ្ញៀវបរទេ​ស មានការកើនឡើងខ្លាំង ស្របពេលដែលកម្ពុជា ធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួ​តកីឡាស៊ីហ្គេម និងប៉ារ៉ាហ្គេម នៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍

ការស្ទុះងើបឡើងវិញ នៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានេះ បានមកក៏ដោយ​សារថ្លៃទំនិញ ក្នុងស្រុកមានសភាពធូរស្រាលបន្តិចវិញ ទន្ទឹមគ្នានឹងការរក្សាបាននូវលំនឹងនៃថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងទំនិញ នៅទូទាំងពិភពលោកផងដែរ។ វិស័យកសិកម្មរបស់កម្ពុជា កំពុងរីកវិសាលភាពរបស់ខ្លួន ដោយមានច្រកចូលទៅកាន់ទីផ្សារ ក្នុងតំបន់កាន់តែច្រើន បន្ទាប់ពីការផ្តល់សច្ចាប័ន លើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។

នៅក្នុងបរិបទនេះ ធនាគារពិភពលោកព្យាករថា “កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នឹងស្ទុះឡើងដល់កម្រិត៥.៥ភាគរយ”។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ការអូសបន្លាយនៃការធ្លាក់ចុះ នៃតម្រូវការនៅបរទេស នឹងអាចធ្វើឲ្យផ្នែកផលិតកម្ម សម្រាប់នាំចេញចុះខ្សោយ ហើយការបន្តរឹតបន្តឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ លើសកលលោក អាចបង្កហានិភ័យមួយ ដល់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់កម្ពុជា ដែលមានការពឹងអាស្រ័យខ្លាំង លើទុនមកពីក្រៅសម្រាប់វិនិយោគ។

លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាម សាលីម នាយកគ្រប់គ្រងនៃធនាគារពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានថ្លែងថា ដើម្បីរក្សាឲ្យបាននូវដំណើរងើបឡើងវិញ នៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ចាំបាច់ត្រូវធ្វើពិពិធកម្មផលិតផល និងទីដៅទេសចរណ៍ ឲ្យកាន់តែសម្បូរបែបថែមទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាក៏ចាំបាច់ត្រូវបង្កើនសមត្ថភាព ប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួនដែរ តាមរយៈការពង្រីកបណ្តាញផ្លូវគមនាគមន៍, កាត់បន្ថយរបាំងពាណិជ្ជកម្ម និងសម្រួលនីតិវិធីគយ ឲ្យកាន់តែរលូនថែមទៀត”។

សម្រាប់រយៈពេលមធ្យម សេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានរំពឹងថា នឹងកើនដល់៦ភាគរយ ដោយមានការទ្រទ្រង់ពីសំណាក់ សន្ទុះស្វាហាប់នៃការនាំចេញទំនិញ និងសេវាកម្ម និងពីសំណាក់ការកើនឡើង នៃការវិនិយោគ ជាពិសេសក្រោមរូបភាពដៃគូរវាងផ្នែកសាធារណៈ និងផ្នែកឯកជន ទៅលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ មានកំពង់ផែសមុទ្រ និងផ្លូវជាដើម។

របាយការណ៍ដដែលបានឲ្យដឹងទៀតថា កម្ពុជាអាចជំរុញកំនើននេះបាន តាមរយៈការវិនិយោគលើតភ្ជាប់ នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ធានាបាននូវស្ថិរភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជំរុញការធ្វើពិពិធកម្មការនាំចេញ ដើម្បីពង្រីកភាពធន់របស់សេដ្ឋកិច្ច និងភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួន។

របាយការណ៍នេះ មានផ្នែកមួយ ដែលផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការពិនិត្យលទ្ធភាព ដែលកម្ពុជាអាចធ្វើបាន ក្នុងការបង្កើនការចំណាយសាធារណៈ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសទៅលើវិស័យសុខាភិបាល និងអប់រំ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍ ក៏ធ្វើការកត់សម្គាល់ដែរថា ចាំបាច់ត្រូវបង្កើនការចំណាយនោះថែមទៀត។ ការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើប្រសិទ្ធផលផ្នែកបែងចែក និងផ្នែកប្រតិបត្តិការរបស់ធនធាន អាចជួយបានក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហា នៃការដាក់ពង្រាយមិនស្មើភាពគ្នានៃគ្រូបង្រៀន និងចំពោះបញ្ហានៃកង្វះភាពទុកចិត្តរបស់សាធារណជន ទៅលើសេវាសុខាភិបាលក្នុងស្រុក។

របាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ច ផ្ដោតសំខាន់លើការវិវត្តនៃសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងរយៈពេលខ្លី និងមធ្យម ហើយចេញផ្សាយពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ៕

ដោយៈ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ លោកទិន ពន្លក រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន និងលោកជំទាវ Dr. Devyani Khobragade ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា បានអញ្ជើញចូលរួមជាអធិបតី ក្នុងពិធីចុះMOU សហការរវាងក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជា និងក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌាស្តីពី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការអនុវត្តគម្រោងខ្នាតតូច សម្រាប់ដំឡើងបង្គន់សាធារណៈប្រើប្រាស់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ នៅក្រុងកោះរ៉ុង ខេត្តព្រះសីហនុ។

លោកជំទាវ Dr. Devyani Khobragade បានមានប្រសាសន៍ថា នេះជាគម្រោងស្ថិតនៅក្រោមកិច្ច សហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-គង្គា ដែលរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានជួយគាំទ្រ ដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលកន្លងមក មានចំនួន១៨ប្រទេសរួចហើយ ដែលបានទទួលមូលនិធិនេះ។

តាងនាម រដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍ដោយចីរភាព លោកទិន ពន្លក បានថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលឥ​ណ្ឌា ដែលបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងដល់កម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមអនុវត្តគម្រោងនេះ ហើយជាផ្នែកមួយក្នុងការឆ្លើយតប នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

លោកបានលើកឡើងពីការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់ប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការដាក់ចេញនូវរបាយការណ៍ស្តីពី ការចូលរួមចំណែកជាតិ និងយុទ្ធសាស្រ្តរយៈពេលវែងអព្យាក្រឹត្យកាបូន ជាដើម។

អនុស្សរណៈ(MOU)នេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយលោក វ៉ាន់ មុនីនាថ អគ្គនាយកគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្រ្ត តំណាងក្រសួងបរិស្ថាន និងលោកជំទាវ Dr. Devyani Khobragade ឯកអគ្គរដ្ឋទូត សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា តំណាងក្រសួងការបរទេសនៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំនៃក្រសួងបរិស្ថាន និងមន្រ្តីស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា ចំនួន២០រូប។

ការអនុវត្តគម្រោងខ្នាតតូចនេះ នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាមួយនឹងលទ្ធផលភ្លាមៗ និងអាចមើលឃើញ ដែលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការអភិវឌ្ឍ សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម ក៏ដូចជា ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវសុខុមាលភាពសាធារណៈ ជាពិសេសប្រជាជន និងអ្នកទេសចរណ៍៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាត: រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាស៊ីត្រូវតែបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលបន្ថែមទៀត ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ការវិនិយោគរបស់វិស័យឯកជនក្នុងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ នេះបើយោងតាមអ្នកជំនាញដែលតស៊ូមតិលើយន្តការហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។

លោក Sithanonxay Suvannaphakdy អតីតអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៅវិទ្យាស្ថាន ISEAS-Yusof Ishak របស់ប្រទេសសិង្ហបុរីបានលើកឡើងថា យន្តការបែបនេះទាមទារឱ្យមានកិច្ចសហការបន្ថែមទៀតរវាងវិស័យសាធារណៈ និងឯកជនដើម្បីបង្កើនភាពជាដៃគូ។

លោកបានមានប្រសាសន៍បន្តថា “ភាពជាដៃគូសាធារណៈ និងឯកជនកាន់តែច្រើន គួរតែកាត់បន្ថយសម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាសុី ដែលបានជួបប្រទះឱនភាពថវិកាធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារការចំណាយលើជំងឺរាតត្បាតដ៏ធំក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ហើយអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ក៏គួរតែបង្កើតបរិយាកាសអាជីវកម្ម និងការវិនិយោគដែលអំណោយផលផងដែរ”។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី សហការជាមួយសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បូករួមនឹងរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ និងទេសាភិបាលធនាគារកណ្តាលចំនួន៣រូប បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយ ដែលមានចំណងជើងថា “វិធីសាស្រ្តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឡើងវិញសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងមានភាពធន់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន+៣”។

អាស៊ាន+៣ សំដៅលើប្លុករបស់ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានសមាជិកទាំង១០ បូកថែមជាមួយនឹងប្រទេសចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។

យោងតាមរបាយការណ៍នេះបានឱ្យដឹងថា តំបន់អាស៊ីកំពុងអភិវឌ្ឍនឹងត្រូវការទុនវិនិយោគចំនួន១៣,៨ពាន់ពាន់លានដុល្លារក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ ដើម្បីទ្រទ្រង់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

នៅក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ ការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលត្រូវការសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ានត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា មានយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន២,៨ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

លោក Ruth Banomyong សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកធុរកិច្ចអន្តរជាតិ ភស្តុភារ និងដឹកជញ្ជូន នៅសកលវិទ្យាល័យ Thammasat ក្នុងប្រទេសថៃ បានមានប្រសាសន៍ថា ខណៈជិតឈានដល់ការបញ្ចប់ផែនការមេស្តីពីការតភ្ជាប់អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ គេមានការយល់ឃើញខ្លះថា អ្វីៗមិនទាន់បានធ្វើទៅតាមផែនការនៅឡើយ ហើយការអំពាវនាវឱ្យមានការចូលរួមពីវិស័យឯកជនបន្ថែមទៀតគឺគ្មានអ្វីថ្មីនោះទេ។

លោក ថោង ម៉េងដាវីត អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍ថា “វិស័យឯកជនបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាម៉ាស៊ីននៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការបង្កើតការងារ”។

លោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ អគ្គនាយកវិទ្យាស្ថានសិក្សាចិននៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា “វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាសុីក្នុងការធានាឱ្យមានតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពក្នុងការផ្តល់មូលនិធិ នៅពេលនិយាយអំពីគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ”៕