ដោយៈ សុផារី

អន្តរជាតិៈ  ក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំង Moderna បានប្តឹងក្រុមហ៊ុន Pfizer និងដៃគូអាល្លឺម៉ង់ BioNTech ចំពោះការរំលោភប៉ាតង់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ដំបូង។

ក្រុមហ៊ុនModernaបានចោទប្រកាន់ថា ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរបានចម្លងបច្ចេកវិទ្យាដែល Moderna បានបង្កើតជាច្រើនឆ្នាំ មុនពេលជំងឺរាតត្បាតអុកឡុកពិភពលោក។

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera ចេញផ្សាយកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមកបានឱ្យដឹងថា បណ្តឹងនេះ បានបង្កើតឱ្យមានការប្រជែងគ្នាកម្រិតខ្ពស់ រវាងក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំងកូវីដ១៩ ឈានមុខគេ ដែលជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាត។

ក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យា ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា “ក្រុមហ៊ុន Moderna ជឿជាក់ថាវ៉ាក់សាំងកូវីដ១៩ Comirnaty របស់Pfizer និងBioNTech បានរំលោភលើប៉ាតង់ ដែលModerna បានដាក់នៅចន្លោះឆ្នាំ២០១០ និង២០១៦ ដែលគ្របដណ្តប់លើបច្ចេកវិជ្ជាគ្រឹះ mRNA របស់ Moderna”។

Moderna បានចោទប្រកាន់ថា “Pfizer និង BioNTech បានចម្លងបច្ចេកវិជ្ជានេះ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពី Moderna ដើម្បីបង្កើតវ៉ាក់សាំង Comirnaty”។

ក្រុមហ៊ុន Pfizer និង BioNTech បាននិយាយថា ពួកគេបានដឹងពីវិវាទនេះ ហើយក្រុមហ៊ុននីមួយៗ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បដិសេធរាល់ការប្រព្រឹត្តខុស។

ក្រុមហ៊ុនបាននិយាយថា ការងាររបស់ BioNTech គឺមានលក្ខណៈដើម ហើយយើងនឹងការពារយ៉ាងខ្លាំងក្លា ប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់ទាំងអស់អំពីការរំលោភប៉ាតង់ ដោយបន្ថែមថាខ្លួន” គោរពសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដែលមានសុពលភាព និងអាចអនុវត្តបានរបស់អ្នកដទៃ”។

យ៉ាងណាក្តី Pfizer បានសន្យាថានឹង ការពារយ៉ាងខ្លាំងក្លាប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់នៃបណ្តឹងនេះ៕

ដោយ: លាងហួរ

វៀតណាម: ក្រសួងដឹកជញ្ជូនបានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់ក្រសួងផែនការ និងវិនិយោគ និងហិរញ្ញវត្ថុនូវគម្រោងចំនួនប្រាំ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវផ្លូវជាតិ ដែលតភ្ជាប់ជាមួយប្រទេសឡាវ។

គម្រោងទាំងនេះ នឹងត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដោយកម្ចីពីធនាគារពិភពលោក(WB)ជាង៨,៥ពាន់ពាន់លានដុង(៣៦៩លានដុល្លារ)។

គម្រោងនេះ មានគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវសមត្ថភាពធ្វើដំណើរ ពង្រឹងការតភ្ជាប់ច្រករបៀងខាងកើត-ខាងលិច និងពន្លឿនពាណិជ្ជកម្មជាមួយឡាវ និងភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។

គម្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវផ្លូវជាតិលេខ២៧៩ ចាប់ផ្តើមពីទីក្រុង Điện Biên Phủ ក្នុង  ព្រំដែនភាគខាងជើងឆ្លងកាត់ច្រកព្រំដែន Tây Trang ដល់ចំណុចសំខាន់លេខ១១៣នៃស្រុក Điện Biên ក្នុងខេត្ត Điện Biên នឹងមានការវិនិយោគសរុបចំនួន១,៥ពាន់ពាន់លានដុង(៦៤,៨ លានដុល្លារ)។

ផ្លូវនេះ នឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង ដូច្នេះយានយន្តអាចធ្វើដំណើរក្នុងល្បឿន៦០ ទៅ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។

ផ្នែកនៃផ្លូវជាតិលេខ១២Cឆ្លងកាត់ផ្លូវ Vũng Áng-Hồ Chí Minh ក្នុងខេត្តភាគកណ្តាលនៃខេត្ត Hà Tĩnh និង Quảng Bình នឹងត្រូវការទុនវិនិយោគជាង២ពាន់ពាន់លានដុង(៨៥,៤លានដុល្លារ) ដែលមានប្រវែងសរុប៨៩,៣គីឡូម៉ែត្រសម្រាប់ល្បឿនចន្លោះពី៦០ ទៅ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។

យោងតាមក្រសួងបានឱ្យដឹងថា ការវិនិយោគសរុបចំនួន៣៦៩លានដុល្លារ ក្នុងនោះថវិកា២៩២លានដុល្លារ នឹងត្រូវចំណាយសម្រាប់ការសាងសង់ បរិក្ខារៈ ប្រឹក្សាយោបល់លើការរចនាបច្ចេកទេស ប្រឹក្សាការរចនាសំណង់ និងការប្រឹក្សាផ្នែកត្រួតពិនិត្យសំណង់។

ថវិកាជិត៧៧លានដុល្លារ នឹងត្រូវចំណាយលើការគ្រប់គ្រងគម្រោង ការប្រឹក្សាការវិនិយោគលើសំណង់ ការបោសសំអាតទីតាំង ពន្ធ ថ្លៃសេវា និងការចំណាយផ្សេងៗទៀត។

ចំណែករយៈពេលអនុវត្តន៍គម្រោង ត្រូវបានកំណត់ដោយក្រសួងដឹកជញ្ជូនពីឆ្នាំ២០២៤ ដល់ឆ្នាំ២០២៨ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់មូលនិធិពីធនាគារពិភពលោកចូលជាធរមាន៕

ដោយ: លាងហួរ

អាមេរិក: តម្លៃប្រេងនៅអាមេរិកប្រភេទខ្លះបានឡើងថ្លៃ ខ្លះទៀតចុះថ្លៃនៅថ្ងៃ ចន្ទនេះ ខណៈអ្នកវិនិយោគរំពឹងទុកថា អង្គការOPEC នឹងកាត់ បន្ថយផលិតកម្មប្រេងរបស់ខ្លួន។

តម្លៃប្រេងឆៅWest Texas Intermediate (WTI) បានកើនឡើង ២សេនដល់៩៣,០៨ដុល្លារ ក្នុងមួយបារ៉ែលនៅ0003GMT ដោយបន្ថែមទៅលើការកើនឡើងកាលពីថ្ងៃសុក្រ។

តម្លៃប្រេងឆៅ Brent បានធ្លាក់ចុះ២៧សេន ឬ០,៣ភាគរយមកនៅ ត្រឹម១០០,៧២ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលកាត់បន្ថយការកើនឡើងពីវគ្គមុន។

នៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយកាលពីថ្ងៃសុក្រ លោក Jerome Powell ប្រធានធនាគារកណ្តាលអាមេរិក Federal Reserve បាននិយាយថា ការទប់ស្កាត់អតិផរណា ទំនងជាត្រូវការរយៈពេលវែង ហើយនឹងនាំមកនូវការឈឺចាប់ខ្លះដល់គ្រួសារ និងម្ចាស់អាជីវកម្មនានា។

សន្ទស្សន៍ប្រាក់ដុល្លារ បានបន្តកើនឡើងនៅថ្ងៃចន្ទ ដល់១០៩,១៦កើនឡើង០,៣ភាគរយនៅក្នុងការលក់ដំបូង។

ប្រាក់ដុល្លារកាន់តែមានទម្ងន់លើប្រេង ដោយសារវាធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅកាន់តែថ្លៃ សម្រាប់អ្នកទិញដែលកាន់រូបិយប័ណ្ណផ្សេងទៀត ក្រៅពីប្រាក់ដុល្លារ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តម្លៃប្រេងត្រូវបានជំរុញដោយសារប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងសមាជិកដទៃទៀតនៃអង្គការ នៃប្រទេសនាំចេញប្រេង និងសម្ព័ន្ធមិត្ត ដែលរួមគ្នាហៅថា OPEC+ ដែលពួកគេបានកាត់បន្ថយផលិតកម្មរបស់ខ្លួនដើម្បីរក្សាតុល្យភាពទីផ្សារ។

ប្រភពដែលមានចំណេះដឹងអំពីបញ្ហានេះ បានប្រាប់រ៉យទ័រកាលពីថ្ងៃសុក្រ ខណៈដែលក្រសួងប្រេងអូម៉ានីក៏បាននិយាយថា ខ្លួនគាំទ្រកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ OPEC + ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារ៕

ដោយៈ សុខុម

ជប៉ុន: ប្រទេសជប៉ុន ដែលជាសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទី៣ ក្នុងពិភពលោកមានគម្រោងផ្ដល់ជំនួយ និងទុនវិនិយោគសរុប៣០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដល់អាហ្វ្រិក ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំខាងមុខ ខណៈខ្លួនកំពុងប្រឹងប្រែងទប់ឥទ្ធិពលដែលរីកកាន់តែខ្លាំងរបស់មហាយក្សចិន។

ថ្លែងតាមរយៈ Video Link នៅឯសន្និសីទអន្តរជាតិក្រុងតូក្យូ ស្តីពីការអភិវឌ្ឍន៍ទ្វីបអាហ្វ្រិក (TICAD) លើកទី៨ ពីថ្ងៃសៅរ៍ ចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Fumio Kishida បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសជប៉ុន នឹង​”រីកចម្រើនរួមគ្នាជាមួយអាហ្វ្រិក”។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មា​ន South China Morning Post ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៩ ខែសីហា នេះ។

លោក Fumio Kishida បានគូសបញ្ជាក់ថា “តួលេខនេះគឺកើនឡើងពី២០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលជប៉ុនបានសន្យាផ្ដល់ដល់បណ្ដាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកក្នុងឆ្នាំ២០១៩ “ហើយយើងសម្រេចវាបានយ៉ាងជោគ​ជ័យក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ”។

ការសន្យាផ្ដល់ជំនួយ និងទុនវិនិយោគពីវិស័យរដ្ឋ និងឯកជននៃប្រទេសជប៉ុន នេះត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់មហាយក្សចិន ដែលត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួនរិះគន់ថា ធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិកជាប់ផុងក្នុងបំណុល។

យោងតាមអង្គការពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសជប៉ុន (Japan External Trade Organisation) បង្ហាញថា ពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ប្រទេសជប៉ុន ជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិក គឺតិចតួចណាស់ បើធៀបនឹងពាណិជ្ជកម្មរបស់ទ្វីបនេះជាមួយប្រទេសចិន។

ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ការនាំចេញរបស់អាហ្រ្វិក ទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន មានទំហំ៨,៦ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ខណៈដែលការនាំចូលរបស់អាហ្វ្រិក ពីប្រទេសជប៉ុន មានទំហំប្រមាណ៧,៩ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

បើធ្វើការប្រៀបធៀបគ្នា ពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់មហាយក្សចិន ជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិក ពោលគឺទាំងការនាំចេញ និងការនាំចូល បានកើនឡើងរហូតដល់២៥៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ឯណោះកាលពីឆ្នាំមុន៕ South China Morning Post៕

ដោយ: លាងហួរ

សេអ៊ូល: អន្តរក្រសួងនៃរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ គ្រោងសហការគ្នា ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការសាងសង់ ការិយាល័យប្រធានាធិបតីទី២ នៅក្នុងទីក្រុង Sejongនៅឆ្នាំ២០២៧។

ការិយាល័យប្រធានាធិបតីថ្មីនេះ ស្ថិតក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលដែលមានចម្ងាយ១៤៤គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងទីក្រុងសេអ៊ូល។ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ខែសីហា។

ការបង្កើតការិយាល័យប្រធានាធិបតីទីពីរ និងអគារនីតិបញ្ញត្តិនៅទីក្រុង Sejong គឺជាការសន្យាយុទ្ធនាការដ៏សំខាន់មួយ របស់ប្រធានាធិបតី Yoon Suk-yeol ដែលជាចក្ខុវិស័យដែលលោកជឿជាក់ថា នឹងពង្រឹងទីក្រុង ដែលមានប្រជាជនតិចជារដ្ឋធានីរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេស។

ផែនការនេះ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភាបានកែប្រែ ច្បាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងខែឧសភា។

ក្រសួងដែនដី ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងដឹកជញ្ជូន ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងសុវត្ថិភាព និងទីភ្នាក់ងារជាតិសម្រាប់ការសាងសង់ទីក្រុង បាននិយាយថា ក្រុមមន្ត្រីរួមនឹងធ្វើការសិក្សាមុនខែតុលា ដើម្បីកំណត់មុខងារ ទំហំ និងទីតាំងការិយាល័យទីប្រធានាធិបតីទីពីរ។

ផែនការនេះ គ្រោងពង្រឹងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងបរិបទទូលំទូលាយ នៃការរៀបចំទីក្រុងក៏នឹងអនុវត្តន៍តាមផងដែរ។

រដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សអំណាចប្រជាជន បានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើនការចំណាយសម្រាប់ផែនការនេះ ក្នុងអំឡុងពេលពិនិត្យថវិកានៅរដ្ឋសភានាពេលខាងមុខ។

ក្រសួងដែនដី បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា រដ្ឋាភិបាល កំពុងរៀបចំផែនការបង្កើតរដ្ឋបាលថ្មី ក្នុងគោលបំណងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាតុល្យភាពរបស់ប្រទេស៕

ដោយ៖ សហការី

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសាធារណរដ្ឋ មកពីរដ្ឋតិចសាស់ បានប្តេជ្ញាសហការគ្នាសម្លឹងទៅមុខ និងក្ដាប់ឱកាសដែលកំពុងមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេស លើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងអប់រំ ធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យកាន់តែខ្លាំងឡើង។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតឱ្យលោកស្រី អេលីហ្សាបេត វេន ដាញ (Elizabeth Van Duyne) តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសាធារណរដ្ឋ មកពីរដ្ឋតិចសាស់ និងគណៈប្រតិភូសមាជិកសភាអាមេរិក និងមានតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ មកពីរដ្ឋថេនណេសស៊ីផងដែរ ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាលើការងារមួយចំនួន ដើម្បីពង្រឹងពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២នេះ។

លោកស្រី អេលីហ្សាបេត បានសម្ដែងនូវការគោរពជូនចំពោះសម្ដេចតេជោ ចំពោះការតស៊ូ និងប្រឹងប្រែងរបស់សម្ដេចតេជោ នាំជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានូវសុខសន្តិភាព ស្ថេរភាព និងការអភិវឌ្ឍ។

លោកស្រីក៏លើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកជំទាវ និងប្រតិភូនាពេលនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ឲ្យកាន់តែខ្លាំងឡើងតាមរយៈសក្ដានុពលដែលកំពុងមាន និងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគ។

ជាការឆ្លើយតប សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានជម្រាបជូនលោកជំទាវ អេលីហ្សាបេត ព្រមទាំងប្រតិភូទាំងមូល អំពីប្រវត្តិរបស់កម្ពុជា ក៏ដូចជាប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានឯកភាពជាមួយលោកជំទាវ អេលីហ្សាបេត ដែលថា យើងនាំគ្នាសម្លឹងទៅមុខ និងក្ដាប់ឱកាសដែលកំពុងមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេស លើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងអប់រំ ធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ឲ្យកាន់តែខ្លាំងឡើង៕