ដោយ សុជាតា

បាត់ដំបងៈ សាកលវទ្យាល័យជាតិបាត់ដំបង ដែលនឹងក្លាយទៅជាមជ្ឍមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលដ៏ធំជាងគេ នៅភូមភាគពាយ័ព្យ នៃប្រទេសកម្ពុជាបាននិងកំពុងរៀបចំសាងសង់អាគារ stem  ជាលើកដំបូងបង្អស់នៅខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាជំនួយឥតសំណងរបស់ ធនាគារពិភពលោក។

លោកបណ្ឌិតសំ រ៉ានី សាកលវិទ្យាធិការរងនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិបាត់ដំបង បានបញ្ជាក់ប្រាប់Property asia area នារសៀលថ្ងៃទី៦ សីហានេះថា អាគារពីសោធន៍នេះ គឺសាងសង់ឡើង សំរាប់បំរើអោយផ្នែក វិទ្យាសាស្រ្ត  បច្ចេកវិទ្យា និង កសិកម្ម និង កែច្នៃអាហារ។ ដោយសាកលវិទ្យាល័យនេះ គម្រោងសាងសង់អាគារនេះ បញ្ជប់នៅឆ្នាំ ២០២៣ខាងមុខ ជាមួយនឹងការបំពាក់់ឧបករណ៍ពិសោធន៍ទំនើបៗចុងក្រោយ ដែលបំរើអោយការសិក្សារៀនសូត្រ របស់សិស្ស និស្សិត។

លោកបញ្ជាក់បន្ថែមទៀត “បន្ទាប់អាគារStem នេះ បានកសាងនៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងសកលវិទ្យាល៍យឯកជននានាមកនេះ វាអាគារពិសោធន៍លើកដំបូង នៅភូមិភាគពាយ័ព្យប្រទេស  ដែលបំរើអោយផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត និង កសិកម្មនៅខេត្តបាត់ដំបង”។

លោកបណ្ឌិតសំ រ៉ានីបានលើកឡើងថា សកវិទ្យាល័យជាតិបាត់ដំបង ក្លាយទៅជាទីតាំងនាំមុខគេ សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវទាក់ទង ដំណាំកសិកម្ម  ជាពិសេសដំណាំ ដំឡូងមី ដែលទទួលការគាំទ្រ ពីអង្គការអន្តរជាតិ UNDP ។

ការរីកចំរើននៃផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកេវិទ្យាស្រ្ត បានធ្វើអោយមុខវិជ្ជា(Stem) ពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងត្រូវការបំផុត ក្នុងការអភិវ ឌ្ឍប្រទេស។  បច្ចុប្បន្ន មុខវិជ្ជាស្ទែម (STEM) ដែលត្រូវបានកម្ពុជា ក៏ដូចជាពិភពលោកកំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងនោះ វាបានក្លាយទៅជាជំនាញដែលកំពុងពេញនិយម និងត្រូវការបំផុត៕

ដោយៈ សាវុធ

ត្បូងឃ្មុំៈ ផ្សារធំខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលជាផ្សារខេត្តធំជាងគេបង្អស់ នៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ នឹងចាប់ផ្តើមការសាងសង់នៅក្នុងខែសីហានេះហើយ ខណៈផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការជួយលើកម្ពស់តំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្តនេះ។

យោងតាមការលើកឡើងរបស់ម្ចាស់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្ម មរតកត្បូងឃ្មុំ នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១បានឲ្យដឹងថា ផ្សារធំខេត្តត្បូងឃ្មុំ គឺជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចំរុះ ដែលត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិដោយរដ្ឋបាលខេត្ត ក្នុងការសាងសង់ផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះ នៅក្នុងបរិវេណគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។

លោកជាម ច័ន្ទសោភ័ណ្ឌអភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តត្បូងឃ្មុំបានលើកឡើងថា លោកមានសុទិដ្ឋិនិយម និងភាពជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះនឹងរួមចំនែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការជួយឲ្យតំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ ក្លាយជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មចម្រុះដ៏រស់រវើកមួយដែលផ្គត់ផ្គង់ផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើនប្រភេទទៅតាមតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលនឹងមកប្រកបអាជីវកម្ម និងរស់នៅក្នុងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្តនេះ។

ជាការចូលរួមចំណែកពីរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការជួយអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្តនេះ និងជាពិសេសដើម្បីបង្ករភាពងាយស្រួល ក្នុងការធ្វើដំនើរមកកាន់ផ្សារខេត្តនេះ រដ្ឋបាលខេត្តត្បូងឃ្មុំបានសាងសង់ និងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់រួចរាល់នូវផ្លូវកៅស៊ូទំហំ៥០ម និង៣០ម ជាច្រើនខ្សែដើម្បីបម្រើដល់តម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលចង់ប្រកបមុខរបរ រស់នៅ និងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្តនេះ។

ស្ថិតនៅចំកណ្តាលតំបន់ពាណិជ្ចកម្មខេត្ត និងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណតែ៥នាទី ពីតំបន់រដ្ឋបាលខេត្ត ផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះ នឹងក្លាយជាដែកឆក់មួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការស្រូបទាញសកម្មភាពអាជីវកម្មនានា និងជាពិសេសនឹងចូលរួម យ៉ាងសកម្ម ក្នុងការអភិវ្ឍន៍តំបន់ពាណិជ្ជកម្មខេត្ត ស្របតាមផែនការអភិវឌ្ឍន៍មេរបស់ខេត្តត្បូងឃ្មុំផងដែរ។

ផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងគម្រោង ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្ម មរតកត្បូងឃ្មុំ ដែលជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ចំរុះឈានមុខគេនៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ នៅក្នុងឱកាសបើកការសាងសង់ផ្សារធំត្បូងឃ្មុំនេះផងដែរ គម្រោងទីក្រុងពាណិជ្ជកម្ម មរតកត្បូងឃ្មុំនេះក៏នឹងធ្វើការបើកលក់ផ្ទះអាជីវកម្ម នៅជុំវិញផ្សារនិងតូបផ្សារជាច្រើនផងដែរ ក្នុងតម្លៃពិសេសជាមួយនឹងការបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងច្រើន៕

ដោយៈវឌ្ឈនៈ

ព្រះសីហនុៈ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានត្រៀមទីតាំងរួចហើយក្នុងការរៀបចំ បុណ្យសមុទ្រក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ នៅចុងឆ្នាំបើសិនជាស្ថានភាពកូវីដ១៩ បានប្រសើរឡើងវិញ ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន របស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុនៅថ្ងៃទី៦ សីហា ២០២១នេះ។

លោកគួច ចំរើនអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុបានមានប្រសាសន៍ថា នៅដំណាច់ឆ្នាំខាងមុខនេះ បើសិនជាមិនមានការប្រែប្រួល ឬការរំខានដោយកូវីដ១៩នោះ រដ្ឋបាលខេ   ត្តក៏ដូចជា ក្រសួងទេសចរណ៍ គ្រោងនឹងយកទីតាំងនៅវិថីតេជោ តំបន់ពយតាមូងដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យសមុទ្រនៅខេត្តព្រះសីហនុ ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ដើម្បីឱ្យទីតាំងប្រារព្ធពិធីបុណ្យសមុទ្រ មានសោភ័ណភាពនិងបរិស្ថានស្អាត រដ្ឋបាលខេត្តបាន និងកំពុងរៀបចំកែលម្អសួនច្បារដាក់អំពូលភ្លើង ដាំដើមកោងកាង រៀបចំបន្ទប់ទឹក និងពង្រីកទីធ្លាឱ្យបានទូលំទូលាយ បន្ថែមទៀត ដើម្បីរៀបចំប្រារព្ធពិធី ជាពិសេសការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិមកលេងកម្សាន្តក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យសមុទ្រនៅខេត្តព្រះសីហនុខាងមុខនេះ ។

លោកគួច ចំរើនក៏បានណែនាំឱ្យក្រុមការងារត្រូវពន្លឿន ការរៀបចំឱ្យបានលឿន ប្រកបដោយគុណភាពនិងសោភ័ណភាព ដោយត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យរួចរាល់មុនថ្ងៃនៃការរៀបចំពិធីបុណ្យសមុទ្រ ។

សេវាផ្ទះសំណាក់ សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាននិងសេវាដឹកជញ្ជូននានា នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានបង្ហាញពីការសប្បាយចិត្ត ចំពោះការត្រៀមរៀបចំបុណ្យសមុទ្រនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ដោយរំពឹងថាពួកគាត់នឹងទទួលបានប្រាក់ចំណូលឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបាត់បង់អស់ជាយូរមកហើយក្នុងអំឡុងកូវីដ១៩ ។

លោកនួន សែម អ្នកបើកបរដឹកអ្នកដំណើរក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បាននិយាយថា កា​លពីមុនកូវីដ១៩ ភ្ញៀវទេសចរនិងពលរដ្ឋក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានចេញធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅក្នុងខេត្ត តាមរមណីយដ្ឋាននានាតែពេលកូវីដ១៩ ភ្ញៀវពីក្រៅក៏បាត់ ភ្ញៀវក្នុងខេត្តក៏លែងហ៊ានដើរកម្សាន្ត ធ្វើឱ្យកក្រុមអ្នកដឹកភ្ញៀវបាត់បង់ចំណូលខ្លះរត់ទៅស្រុកវិញ ខ្លះនៅបន្តដឹកមួយៗ ដើម្បីបានចំណូលខ្លះៗមកចិញ្ចឹមប្រពន្ធកូន ។

លោកបន្តថា “គម្រោងរៀបចំបុណ្យសមុទ្រក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ជាក្ដីសង្ឃឹមមួយសម្រាប់អ្នកប្រកបរបរដឹកជញ្ជូនភ្ញៀវកម្សាន្ត និងអាជីវកម្មផ្សេងទៀតនៅក្នុងខេត្តនេះ និងរំពឹងថាដល់ពេលនោះកូវីដ១៩ នឹងត្រូវបញ្ចប់ ហើយអាជ្ញាធរអាចរៀបចំពិធីបុណ្យនេះបាន”។

លោកឃាង ភារម្យអ្នកនាំពាកក្យសាលាខេត្តព្រះសីហនុ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា អ្វីដែលរដ្ឋបាលខេត្តកំពុងធ្វើនៅពេលនេះ គឺការជំរុញការចាក់វ៉ាក់សាំងដល់ពលរដ្ឋអាជីវករ នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុឱ្យបានគ្រប់ៗគ្នា ដើម្បីឱ្យខេត្តអាចបើកដំណើរការអាជីវកម្មនានាឡើងវិញសម្រាប់ទទួលបានប្រាក់ចំណូល ក៏ដូចជាត្រៀមខ្លួនទទួលវិនិយោគិន និងទេសចរមកលេងក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ៕

ដោយគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ ជាដំណឹងរីករាយមួយសម្រាប់មនុស្សជាតិ ដែលការស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តជប៉ុនបានរកឃើញថ្នាំគ្រាប់ ដែលអាចព្យាបាលជំងឺកូវីដ១៩ហើយ ដោយលេបត្រឹមរយៈពេល១សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។

បើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន FMP បានឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមួយបានរកឃើញថ្នាំគ្រាប់ ដែលអាចព្យាបាលជំងឺកូវីដ ១៩ រយៈពេលមិនដល់១សប្ដាហ៍ឡើយ ។

ក្រុមហ៊ុនឱសថជប៉ុន Shionogi ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង Osaka បានអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនបានខិតខំស្រាវជ្រាវ និងបង្កើតថ្នាំនេះឡើង ដើម្បីកម្ចាត់ជំងឺកូវីដ ១៩ ។

ចំណុចសំខាន់របស់ថ្នាំនេះ តម្រូវឲ្យលេបតែមួយគ្រាប់ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃ ខណៈថ្នាំនេះក៏បានធ្វើតេស្តលើបុរស៧៥នាក់ ដែលមានអាយុចន្លោះពី២០ទៅ៥៥ឆ្នាំ ក្នុងគោ​លបំណងបញ្ជាក់ពីសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាផលប៉ះពាល់ណាមួយ ចំពោះមនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ ហើយការសាកល្បងនេះទំនងជានឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំក្រោយ ។

ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនឱសថជប៉ុន Shionogi មានក្រុមហ៊ុន២ទៀត គឺក្រុមហ៊ុនឱសថ    យក្សអាមេរិក Pfizer និងក្រុមហ៊ុន Merck ក៏កំពុងធ្វើតេស្តថ្នាំគ្រាប់ប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ លើមនុស្សផងដែរ ខណៈក្រុមហ៊ុន Pfizer បានអះអាងថា ថ្នាំរបស់ខ្លួនត្រូវលេប២គ្រាប់ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយអាចវាយលុកក្នុងទីផ្សារនៅឆ្នាំនេះតែម្ដង៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ លេខាធិការដ្ឋាន​មូលនិធិ​អភិវឌ្ឍន៍​សហគ្រិនភាព (Enterpreneuship Development Fund) កម្ពុជា​បានជ្រើសរើស​យក​ផលិតផល​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និង​ម្រេច​កំពត (GI)សម្រាប់​ការដាក់​លក់​នៅលើ​ផ្លេតហ្វម​របស់​ក្រុមហ៊ុន​យក្ស​របស់​ចិន ( Alibaba)នៅទីផ្សាររបស់ប្រទេសចិន។

មូលនិធិ​អភិវឌ្ឍន៍​សហគ្រិនភាព (Enterpreneuship Development Fund) នៃ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែ សីហាកន្លងមកនេះ បាន​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ​ ជាមួយ​តំណាង​ក្រុមហ៊ុន Alibaba.com ស្តីពី​ការស្វែងយល់​ពី​ប្រព័ន្ធ​អេកូឡូស៊ី E-commerce និង​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការទទួល​បានការ​ដាក់លក់​ទំនិញ​របស់​កម្ពុជា​នៅលើ Platform របស់​ក្រុមហ៊ុន Alibaba ពិសេស​សម្រាប់​ទីផ្សារ​ប្រទេស​ចិន។

ប្រធាន​លេខាធិការដ្ឋាន​មូលនិធិ​អភិវឌ្ឍន៍​សហគ្រិនភាពលោកជា កុកហេងបានឲ្យដឹងថា ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ភាគី​ទាំង២ បាន​លើក​​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​ឡូជីស្ទិក និង​ការធ្វើ​សាម​ញ្ញ​​កម្ម នីតិវិធី​គយ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង២ដើម្បី​អាច​ស្វែងរក​ដៃគូ​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​ចេះ​ធ្វើ​ទីផ្សារ​បែប​ឌីជីថល​​ផលិតផល​សម្រា​ប់ទីផ្សារ​ប្រទេស​ចិន។

ជា​លទ្ធផល​​ផលិតផល​ស្វាយចន្ទីនិង​ម្រេច​កំពត GI ត្រូវ​​បាន​ជ្រើសរើស​ត្រៀមលក្ខណៈ​ធ្វើការ​សាកល្បង​ដាក់លក់​​នៅលើ Platform របស់​ក្រុមហ៊ុន Alibaba។

ផលិតផល​គ្រាប់ស្វាយចន្ទីនិង​ម្រេច​កំពត GI ជា​ផលិតផល​គំរូ​ផ្តល់ឱ្យ​ភាគី​ក្រុមហ៊ុន Alibaba។ ដោយសារផលិតផល​ទាំង២នេះ ​មាន​សក្តានុពល​ខ្លាំង ពីព្រោះ​ការនាំចេញ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​មាន​កំណើន​ខ្ពស់ ដូចនេះ​បើ​កំណើន​នេះ​ស្រូប​ទាញ​ទីផ្សារ​ចិន​បាន​មួយចំនួនធ នឹង​អាច​ជំរុញសកម្មភាព​ផលិតកម្ម​កាន់តែច្រើន​ថែមទៀត ហើយ​ម្រេច​ក៏​ដូចគ្នា​ដែរ ហើយនេះជាការជួយ​ដល់កសិករកម្ពុជា ។

យោងតាម​របាយការណ៍ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទបង្ហាញថា ក្នុងរយៈពេល ៧ខែដំបូង ដើមឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជាសម្រេចការនាំចេញម្រេចទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិប្រមាណជាង ២២,០០០តោនមានការកើនឡើងជាង៥០០ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២០ ក្នុងនោះបរិមាណនាំចេញម្រេច ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម មានចំនួនច្រើនជាងគេបំផុត។

លោកងួន ឡាយ ប្រធាន​សមាគម​លើកកម្ពស់​ម្រេច​កំពត​បាន​ស្វាគមន៍​ ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការជួយ​ជំរុញ​ឱ្យ​ផលិតផល​ម្រេច​កំពត GI ចូលទៅ​ផ្លេតហ្វម​ក្រុមហ៊ុន Alibaba។ លោក​បានសំដែងការ​រីករាយ និង​ចូលរួម​សហការ​លើ​កិច្ចការ​នេះ​ ដើម្បី​រួមគ្នា​រក​ទីផ្សារ​ឱ្យ​ម្រេច​កំពត៕