ដោយៈ ប៊ី

ភ្នំពេញៈ វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ Johnson & Johnson ដែលជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនអាមេរិក តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលកូវ៉ាក់ បានដឹកមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាយើងហើយ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ។

នៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលកូវ៉ាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសផ្តល់វ៉ាក់សាំងចំនួន ១លានដូសដល់រាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា។ វ៉ាក់សាំងដែលមកដល់ថ្ងៃនេះ មានចំនួន ៥០ម៉ឺនដូស ដោយឡែកចំនួន ៥០ម៉ឺនដូស នឹងដឹកមកដល់នៅថ្ងៃទី០២ ខែសីហាខាងមុខ។

សម្តេចតេជោ បានបញ្ជាក់ថា “អំណោយនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់ ក្នុងពេលកំពុងតែប្រឹងងើបចេញពីជំងឺរាតត្បាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនេះ”។

វ៉ាក់សាំង គឺជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលកំពុងរីករាលដាលលើពិភពលោក។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាប្រមុខនោះ ក៏បានដាក់ចេញផែនការផ្តល់វ៉ាក់សាំងជូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រមួយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។

កម្ពុជា ក៏បានស្វះស្វែងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការរកវ៉ាក់សាំងមកចាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ មកដល់ពេលពេលបច្ចុប្បន្ននេះ រកបានវ៉ាក់សាំងជាង ១៧លានដូសហើយ ដែលក្នុងនោះមានទាំងការផ្តល់ជំនួយ និងការបញ្ជាទិញ។

ដើម្បីចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩នៅកម្ពុជា មានប្រទេសជាមិត្តចំនួន៤ហើយ បានផ្តល់ និងប្រកាសផ្តល់ជំនួយវ៉ាក់សាំងមកកម្ពុជា។ ប្រទេសដែលបានផ្តល់ និងបានប្រកាសផ្តល់រួមមាន៖ ចិន ផ្តល់វ៉ាក់សាំងជាង ២លានដូស ជប៉ុន ១លានដូស អាមេរិក ១លានដូស និងអង់គ្លេស ៤១ម៉ឺន ៥ពាន់ដូស៕

ដោយៈ ម៉ាណេត

ភ្នំពេញៈ កម្ពុជា និងជប៉ុនបន្តជំរុញការអភិវឌ្ឍសិក្សាសាងសងប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកកខ្វក់ និងអនាម័យក្នុងទីក្រុងសៀមរាប ប៉ែកខាងកើត ដើម្បីឆើ្លយតបនឹងផែនការមេនៃទីក្រុងវៃឆ្លាត (Smart City) ស្របទៅតាមគោលការណ៍អភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមលើកឡើងរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។

ក្រសួងបានឱ្យដឹងថា លោកកឹម បូរីអនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំតាមប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ ពិភាក្សាលើគម្រោងសិក្សាសាងសង់ប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកកខ្វក់ និងអនាម័យ នៃផែនការមេ ទីក្រុងវៃឆ្លាត (Smart City) ក្នុងទីក្រុងសៀមរាប ជាមួយក្រសួងដឹកជញ្ជូនជប៉ុន ដែលមានការចូលរួមពីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន(JICA) និងភាគីពាក់ព័ន្ធផងដែរ។

អង្គប្រជុំបានពិភាក្សាអំពីវិធីសាស្ត្រ និងស្ថានភាពនៃការគ្រប់គ្រងទឹកកខ្វក់ និងអនាម័យ ដែលមានភាពចាំបាច់ក្នុងតម្រូវការបច្ចុប្បន្ន ដោយស្របទៅតាមគោលការណ៍អភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងភាពរីកចម្រើនសព្វថ្ងៃ ហើយត្រូវសិក្សាធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងថែមទៀតក្នុងការគ្រប់គ្រង អភិវឌ្ឍ សាងសង់ សម្រាប់តំបន់ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍខ្លាំង ក៏ដូចជានៅទូទាំងប្រទេសនាពេលអនាគត។

ជាមួយនោះដែរ លោកអនុរដ្ឋលេខាធិការ បានគូសបញ្ជាក់នូវការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការរីករាយសហការ ចំពោះគ្រប់ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដែលក្នុងនោះរួមទាំងខាងក្រសួងដឹកជញ្ជូនជប៉ុន និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន(JICA) ដែលតែងជួយធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង លើកកម្ពស់ការគ្រប់គ្រងទឹកកខ្វក់ និងអនាម័យ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និរន្តរភាព និងផ្តល់កិច្ចសហការគ្នាបានយ៉ាងល្អប្រសើរនាពេលកន្លងមក ផងដែរ។

ក្របខណ្ឌទីក្រុងឆ្លាតវៃអាស៊ាន បានកំណត់ថា ទីក្រុងឆ្លាតវៃជាទីក្រុងមួយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងព័ន្ធឌីជីថលបួករួមនឹងមធ្យោបាយមិនមែនបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់ទីក្រុង ពោលគឺធ្វើឲ្យយ៉ាងដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ និងបង្កើតឱកាសថ្មីៗ។

នៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ រាជរដ្ឋាភិបាលបានព្រមព្រៀងជាគោលការណ៍ឲ្យក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ រៀបចំបង្កើតទីក្រុងឆ្លាតវៃ (Smart City) អាស៊ាន-ជប៉ុន ដែលគាំទ្រដល់ការបង្កើតតំបន់ក្រុងដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះទីក្រុងចំនួនបីត្រូវបានជ្រើសរើសរួមមាន៖ ក្រុងភ្នំពេញ ក្រុងសៀមរាប និងក្រុងបាត់ដំបង។ នៅក្នុងបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតវៃអាស៊ាន គេបានកំណត់ដាក់សាកល្បងទីក្រុងទាំងអស់ចំនួន ២៦ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

សម្រាប់កម្ពុជា ដើម្បីឲ្យសម្រចបានផែនការអភិវឌ្ឍទីក្រុងវ័យឆ្លាតនេះ កម្ពុជាត្រូវទាមទាជាដំបូងឲ្យមានផែនការមេ និងគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ ដែលមានលក្ខណៈសមាហរណកម្ម និងអនុវត្តតាមគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវ ដើម្បីធានាបានផលប្រយោជន៍ពិតប្រាកដពីគម្រោងនេះ៕

ដោយៈ សុខុម

ភ្នំពេញៈ ក្រោយពីចាក់វ៉ាក់សាំងចំនួន២ដូសរួចរាល់ អតីតស្ដេចប្រដាល់គុនខ្មែរ ដ៏ល្បីល្បាញលោក អេ ភូថង នៅតែមិនអាចគេចផុតពីការឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ដោយលោកបានឆ្លងវីរុសដ៏កាចសាហាវនេះកាលពី២សប្ដាហ៍មុន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៧ កក្កដា។

អ្នកស្រីតាំង សុម៉ាលីដែលត្រូវភរិយាបានរៀបរាប់អំពីស្ថានភាពជំងឺរបស់ស្វាមីថា លោក អេ ភូថត ស្ថិតក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដោយត្រូវការដាក់ខ្យល់អុកស៊ីហ្សែនជាប់រហូត ហើយត្រូវប្ដូរធុងខ្យល់អុកស៊ីហ្សែនស្ទើរតែរាល់៤ម៉ោងម្ដងសម្រាប់ការសង្គ្រោះរយៈពេល២៤ម៉ោងដំបូង។

ប៉ុន្តែអតីតស្ដេចប្រដាល់ និងជាគ្រូបង្ហាត់ប្រដាល់វ័យ៤៦ឆ្នាំដែលមានជំងឺបេះដូងប្រចាំកាយរូបនេះមានសភាពធូរស្បើយឡើងវិញ បន្ទាប់ពីទទួលការព្យាបាលបានប្រហែលមួយសប្តាហ៍។ អ្នកស្រី សុម៉ាលី និយាយអំពីស្ថានភាពជំងឺរបស់ស្វាមីថា “គាត់បានធូរស្រាលច្រើនហើយ។ ក្រុមគ្រូពេទ្យប្រាប់ខ្ញុំថា បើគ្មានវ៉ាក់សាំងទេ ស្ថានភាពរបស់គាត់អាចធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៀត”។

ចាប់តាំងពីប្រទេសកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅខែកុម្ភៈ ដើមឆ្នាំ២០២១ មក ជាង៦០%នៃមនុស្សពេញវ័យប្រមាណ១០លាននាក់នៅក្នុងប្រទេសបានទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងយ៉ាងហោចណាស់១ដូស ហើយប្រហែល៤៤%ចាក់វ៉ាក់សាំងបានគ្រប់ចំនួន២ដូស។

ភាគច្រើននៃវ៉ាក់សាំងចំនួន១៧លានដូសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺជាវ៉ាក់សាំងចិន ស៊ីណូវ៉ាក់ (Sinovac) និងស៊ីណូហ្វាម (Sinopharm) ដែលខ្លះទិញផ្ទាល់ និងខ្លះទៀតជាជំនួយបរិច្ចាគពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ ទន្ទឹមនេះ កម្ពុជា ក៏ទទួលបានជំនួយវ៉ាក់សាំង Covax ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ផងដែរ។ ហើយកាលពីថ្ងៃសុក្រ សប្តាហ៍មុន ប្រទេសជប៉ុន ក៏បានបញ្ជូនវ៉ាក់សាំងអង់គ្លេស AstraZeneca ចំនួន៣៣២.០០០ដូសជាជំនួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសកម្ពុជា នៅតែបន្តជួបការលំបាកនៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងវីរុសកូវីដ-១៩ ដោយការឆ្លងថ្មីប្រចាំថ្ងៃផ្ទុះឡើងជាច្រើនរយករណីគួរឱ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ ដោយសារតែបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវវិធានការថ្មី គឺឱ្យកុមារអាយុចាប់ពី១២ឆ្នាំ ដល់១៧ ឆ្នាំទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំង។ យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងថ្មីនេះនឹងចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី០១ សីហា តទៅ។

កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ដើមសប្ដាហ៍នេះ ប្រទេសកម្ពុជា បានកត់ត្រាករណីឆ្លងថ្មីចំនួន៧៧៨ករណី ដោយក្នុងនោះចំនួន៤៧៥ករណីត្រូវបាននាំចូល ដែលភាគច្រើននាំចូលដោយពលករខ្មែរ ដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ក្បែរខាង។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសកម្ពុជា នៅតែបន្តអនុញ្ញាតជើងហោះហើរអន្តរជាតិ។

សម្រាប់ពេលនេះ ករណីឆ្លងភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី Alpha ដែលត្រូវបានកត់ត្រាដំបូងបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស កាលពីឆ្នាំមុន ហើយវីរុសបំប្លែងថ្មីនេះឆ្លងសាហាវណាស់។

ទោះជាយ៉ាងណា កាលពីថ្ងៃអង្គារ ដើមសប្ដាហ៍នេះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា ករណីឆ្លងវីរុសបំប្លែងថ្មីរបស់ឥណ្ឌា Delta មានចំនួនមាន៣៩ ហើយប្រហែលពាក់កណ្ដាល់ក្នុងចំណោមនោះជាករណីនាំចូលដោយពលករខ្មែរ ដែលវិលត្រលប់ពីប្រទេសថៃ។ ចំណែកឯករណីផ្សេងទៀតគឺឆ្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដូចជាបុគ្គលិកសុខាភិបាលជាដើម ហើយនេះសរបង្ហាញឱ្យឃើញថា មានករណីឆ្លងចូលទៅសហគមន៍រួចទៅហើយ ហើយការឆ្លងនឹងកាន់តែសាហាវ។

វេជ្ជបណ្ឌិត Dr Michael C. Thigpen ដែលមកពីមជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្កាជំងឺឆ្លង (CDC) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការផ្ទុះការឆ្លងនេះបណ្តាលមកពីការបំពាននីតិវិធីធ្វើចត្តាឡីស័ក “ដោយអ្នកឆ្លងវីរុសរាប់រយនាក់បានធ្វើដំណើរបាចសាចពេញរាជធានី និងខេត្តជាច្រើន”។

ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ដើមសប្ដាហ៍នេះបានរាយការណ៍អំពីចំនួនករណីឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានៅក្នុងរលកទី៣ ដែលបង្កឡើងដោយវីរុសបំប្លែងថ្មី Delta ខណៈករណីឆ្លងសរុបនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានឈានដល់១លានករណីកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ចុងសប្ដាហ៍មុន។ ប្រទេសហ្វីលីពីន បានហាមឃាត់ជើងហោះហើរពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសថៃ ជាវិធានការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃវីរុសបំប្លែងថ្មីនេះ។

យោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា អ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងរួចនៅជុំវិញពិភពលោកដែលបានឆ្លងការឆ្លងវីរុសបំប្លែងថ្មី Delta មិនធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ធ្ងរដូចអ្នកដែលមិនបានចាក់វ៉ាក់សាំងឡើយ។

យោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ករណីឆ្លងវីរុសបំប្លែងថ្មី Delta សរុបចំនួន៧០ករណីត្រូវបានរកឃើញក្នុងចំណោមពលករខ្មែរ ដែលវិលត្រលប់ពីប្រទេសថៃ។ ទោះជាយ៉ាងណា អង្គការនេះបានបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់ពេលនេះមិនទាន់រកឃើញករណីឆ្លងវីរុសបំប្លែងថ្មីនេះនៅក្នុងសហគមន៍នៅឡើយទេ៕