ដោយ ៖ គង់ ម៉ាលីន

ភ្នំពេញ ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានស្នើ និងធ្វើការណែនាំដល់បណ្តាក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់ត្រូវព្យាយាមកាត់បន្ថយការចំណាយនានាឱ្យបានកាន់តែច្រើននៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ ខាងមុខនេះ ពោលគឺឱ្យនៅសល់ត្រឹមពាក់កណ្តាលធៀបទៅនឹងឆ្នាំកន្លងទៅ។

រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ លោក វង្សី វិស្សុត បានមានប្រសាសន៍ថា សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងថវិការបស់រដ្ឋសភានៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខនេះ គឺមានភាពប្រែប្រួលខុសគ្នាកាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ។ ជាមួយគ្នានេះ រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានធ្វើការណែនាំដល់ក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវធ្វើការកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ខ្លួនឱ្យនៅត្រឹមពាក់កណ្តាលធៀបនឹងឆ្នាំកន្លងទៅ។

ការលើកឡើងខាងលើនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រជុំពិភាក្សាគ្នានាពេលថ្មីៗកន្លងមកអំពីការគ្រប់គ្រងថវិការបស់រដ្ឋសភាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២១ របស់គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ និងសវនកម្ម នៃរដ្ឋសភា ដឹកនាំដោយលោកកិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត ជាម យៀប ប្រធានគណៈកម្មការ និងមន្ត្រីជំនាញនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋសភាដឹកនាំដោយ លោក ឡេង ប៉េងឡុង អគ្គលេខាធិការរដ្ឋសភា។

លោក វង្សី វិស្សុត បានបញ្ជាក់ថា “មូលហេតុដែលតម្រូវឱ្យមានការកាត់បន្ថយការចំណាយនេះ គឺដោយសារការឆ្លងរីករាលដាល នៃជំងឺ Covid-19 បានធ្វើឱ្យ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជារងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងលើការប្រមូលចំណូលចូលថវិកាជាតិ ដូច្នេះរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានធ្វើការកាត់បន្ថយថវិកាចំណាយតាមបណ្តាក្រសួងស្ថាប័នរដ្ឋនូវការចំណាយមួយចំនួនដែលមិនចាំបាច់ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ”៕

ដោយ ប៊ី

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា–ចិន នឹងដើរតួជាកត្តាដ៏សំខាន់មួយជួយធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដែលកំពុងរកទីតាំងផលិតកម្មថ្មី នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ការលើកឡើងរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ ក្នុងឱកាសជួបពិភាក្សាការងារមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធការវិនិយោគ និងធ្វើធុរកិច្ចជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក–អាស៊ាន តាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ។

ជំនួបពិភាក្សានេះភាគីក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក–អាស៊ាន ត្រូវបានដឹកនាំដោយលោក អាឡិចសាន់ដឺ ហ្វែលម៉េន (Alexzander Feldmen) ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក–អាស៊ាន និងមានការចូលរួមពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

ក្នុងជំនួបនេះសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានគូសរំលេចពីវិធានការ និងចំណាត់ការរបស់កម្ពុជាមួយចំនួន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិបង្កឡើងដោយជំងឺកូវីដ១៩។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានគ្រប់គ្រងសភាពការណ៍កូវីដ១៩ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ មកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមិនមានការឆ្លងជាសហគមន៍ ហើយក៏មិនបានឈានដល់ការបិទជាតំបន់ ឬ បិទប្រទេសទាំងមូលនោះទេ។ ជាការពិតជំងឺកូវីដ១៩ បាននាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមដ៏ស្រួចស្រាល់មួយចំនួនជាអាទិ៍ នៅក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ, វិស័យទេសចរណ៍, វិស័យអាកាសចរណ៍ និង វិស័យសេវាខ្លះទៀត។

សម្តេចតេជោបានគូសបញ្ជាក់ថា ស្ថិតក្នុងសភាពការណ៍នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវវិធានការចំនួន៥ជុំរួចមកហើយមានដូចជា វិធានការជួយដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច និង វិស័យសង្គមកិច្ច, សំដៅជួយរក្សាលំនឹងផលិតកម្ម និង អាជីវកម្ម ក៏ដូចជាធានាលំនឹងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។

ទន្ទឹមនេះ សម្តេចតេជោបានលើកឡើងថា ធុរកិច្ចអាម៉េរិកមួយចំនួន ដែលមានវត្តមាននៅកម្ពុជា ក៏បានទទួលនូវផលប្រយោជន៍ពីវិធានការទាំងនេះ។ ទោះបីជាមានបញ្ហាជំងឺកូវីដក៏ដោយ តែសម្តេចមានមោទនភាពចំពោះកំណើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលនៅក្នុងរយៈពេល៨ខែ ឆ្នាំ២០២០នេះ បានកើនឡើងប្រមាណជិត១៧ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំកន្លងទៅ។

សម្តេចតេជោបានលើកឡើងថា ដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនបន្ថែម ជាពិសេសនៅពេលជំងឺកូវីដ–១៩ មានភាពធូរស្រាលនោះ កម្ពុជាកំពុងរៀបចំកែលម្អច្បាប់វិនិយោគ និងប្រព័ន្ធលើកទឹកចិត្តថ្មី ដែលមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និង មានភាពទាក់ទាញសម្រាប់ឧស្សាហកម្មប្រភេទអេឡិចត្រូនិក, បង្គុំ, កសិ–ឧស្សាហកម្ម, គ្រឿងបន្លាស់, ឧស្សាហកម្មគាំទ្រ និង ឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានលើកឡើងពីការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងកម្ពុជា និងចិនផងដែរ។ សម្តេចបានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងជួយទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគរបស់អាមេរិកចូលមកកម្ពុជា។

សម្តេចតេជោ បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ច្បាប់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា–ចិន នឹងដើរតួជាកត្តាដ៏សំខាន់មួយជួយធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក ដែលកំពុងរកទីតាំងផលិតកម្មថ្មី នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បន្ថែមលើនេះរាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានដាក់ចេញជាបន្តបន្ទាប់នូវវិធានការ កែទម្រង់មុតស្រួចនានា សំដៅដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗ ដែលបណ្ដាវិនិយោគិន និងធុរជន កំពុងជួបប្រទះ ក្នុង គោលបំណងបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា តាមរយៈការបង្កភាពងាយស្រួល និងការបង្កើត បរិយាកាសអំណោយផលដល់ការធ្វើអាជីវកម្ម និង ការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេស»។

សម្តេចតេជោ ក៏បានថ្លែងទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក–អាស៊ានដែរថា ជាទិសដៅទៅមុខ កម្ពុជានឹងដាក់ឱ្យអនុវត្តនូវវិធានការអន្តរាគមន៍សមស្រប និងទាន់ពេល គួបផ្សំនឹងការគិតគូរជាយុទ្ធសាស្ត្រ តាមរយៈការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ, គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងវិធានការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ សំដៅសម្រេចឱ្យបាននូវគោលបំណងជាអាទិភាពចំនួន២ រួមមាន៖ ការរក្សាលំនឹងសេដ្ឋកិច្ច និង សង្គម និងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។

សម្តេចតេជោ បានកត់សម្គាល់ថា ជំនួបពិភាក្សានេះ ជាការបង្ហាញអំពីការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក មកលើកម្ពុជា ក៏ដូចជាបង្ហាញអំពីឆន្ទៈ នៃការចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូល។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យលោក អាឡិចសាន់ដឺ ហ្វលម៉េន និងតំណាងក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ មេត្តាផ្សព្វផ្សាយបន្តអំពីកិច្ចខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការលើកកម្ពស់ភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា និងសូមជួយទាក់ទាញវិនិយោគិនអាម៉េរិក មកធ្វើការវិនិយោគបន្ថែមនៅកម្ពុជា។

កម្ពុជា និងចិន ទើបនឹងបញ្ចប់ការចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយគ្នាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ហើយរំពឹងថា នឹងឈានទៅចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខរវាងថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ។ មន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា ធ្លាប់បានឱ្យដឹងថា ផលិតផលជាកសិផលរបស់កម្ពុជាជាច្រើនមុខ នឹងត្រូវបាននាំចូលទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិនដោយមិនជាប់ពន្ធតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានរំពឹងថា ធ្វើឱ្យផលិតផលកម្ពុជាកាន់តែច្រើននឹងមានវត្តមានលើទីផ្សាររបស់ចិន ហើយក៏ជួយទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគមកកាន់កម្ពុជាផងដែរ៕

ដោយៈ​ប៊ី

ភ្នំពេញៈ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​សម្ដេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​កម្ពុជា បាន​អះអាង​សារជាថ្មី នូវ​ការប្ដេជ្ញាចិត្ត​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ក្នុង​ការបន្ត​ថែរក្សា​ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​ស្ថិរភាព​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច បើទោះបីជា​កម្ពុជា​កំពុង​ជួប​រលក​ព្យុះ​នៃ​វិបត្តិ​កូ​វីដ-១៩ យ៉ាងណាក៏ដោយ។

យោងតាម​សារលិខិត​របស់ សម្ដេច​តេ​ជោ ក្នុងឱកាស​ទិវា​សន្តិភាព​អន្តរជាតិ ថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា​ឆ្នាំ២០២០ ដែល​បាន​បង្ហោះ​លើ​បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម ផ្លូវការ​របស់​សម្តេច​ថា រលក​ព្យុះ​នៃ​វិបត្តិ​កូ​វីដ-១៩ បាននិងកំពុង​បក់បោក​មកលើ​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម នៅក្នុង​បណ្ដា​ប្រទេស​ស្ទើរ​ទាំ​អស់ នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក រួមទាំង​កម្ពុជា​ផងដែរ។

សម្តេច​បន្តថា “ការរីក​រាលដាល​នៃ​មេរោគ​កូ​វីដ-១៩ និង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ បាន​បង្ក​ការគំរាមកំហែង​យ៉ាងខ្លាំង​ក្លា ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​ដែល​កម្ពុជា សម្រេចបាន​ក្នុង​រយៈពេល៣០ឆ្នាំ ចុងក្រោយ​នេះ នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន” ។

តាម​ការប៉ាន់ប្រមាណរ​បស់​សេដ្ឋវិទូ ក៏ដូចជា​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិធំៗបាន​បង្ហាញថា ភាពប្រាកដប្រជា​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា អាច​នឹង​ធ្លាក់ចុះ​ក្នុង​រង្វង់-១,៩ភាគរយ នៅ​ឆ្នាំ២០២០នេះ។

សម្ដេច​តេ​ជោ​បន្តថា បន្ថែម​លើ​វិបត្តិ​ដែល​បង្កឡើង ដោយ​ជំងឺឆ្លង​កូ​វីដ-១៩ សភា​ការណ៍​ពិភពលោក នៅតែ​បន្ត​ប្រែប្រួល​វិ​វ​ឌ្ឍ​កាន់តែ​តឹងតែង ស្មុគស្មាញ ប្រកបដោយ​គ្រោះថ្នាក់ បង្កឡើង​ដោយ​ការប្រកួតប្រជែង រវាង​ប្រទេស​មហាអំណាច ដើម្បី​ការពារ​ផលប្រយោជន៍ រក្សា​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ យោធា​និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ខ្លួន។

មហិច្ឆតា​ក្ដោប​ក្ដាប់ និង​ដឹកនាំ​ពិភពលោក​របស់​មហាអំណាច​ខ្លះ តាមរយៈ​ការប្រកាន់យក​នយោបាយ​ឯកតោភាគី​និយម និង​គាំពារ​និយម បាន​ជំរុញ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​អន្តរជាតិ ដែល​ផ្អែកលើ​ច្បាប់​និង​ប្រព័ន្ធ​ពហុភាគី​និយម ដែល​បាន​ជួយ​រក្សា​សន្តិភាព និង​វិបុលភាព​ដល់​ពិភពលោក អស់​រយៈពេល​ជិត៧៥ឆ្នាំកន្លងមក​នោះ ទទួលរង​សម្ពាធ​ជាងពេលណាៗទាំងអស់។

នៅក្នុង​បរិបទ​នេះ ប្រទេស​មហាអំណាច​លោកខាងលិច​ខ្លះ បាននិងកំពុង​សហកា​រ​ប្រទាក់ក្រឡា​គ្នា​ជា​ប្រព័ន្ធ ក្នុង​ការដាក់​សម្ពាធ​កៀបសង្កត់​ឱ្យ​កម្ពុជា ដើរ​តាម​គន្លង​នយោបាយ​របស់ខ្លួន ដូចដែល​ពួកគេ​ធ្លាប់បាន​ប្រព្រឹត្ត​មកលើ​កម្ពុជា កាលពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៧០-១៩៨០ ដោយ​រំលោភបំពាន​លើ​គោលការណ៍ សមភាព​អធិបតេយ្យភាព​រវាង​បណ្ដា​រដ្ឋ និង​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក ចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​ដទៃ ដែលមាន​ចែង​នៅក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ អ.ស.ប និង​នៅក្នុង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។

សម្ដេច​តេ​ជោ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​គូសបញ្ជាក់ថា ទោះជា​ស្ថិត​ក្នុងការ​លៈ​ទេសៈ ណាក៏ដោយ រាជរដ្ឋាភិបាល​អះអាង​សារជាថ្មី​នូវ​ការប្ដេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការ​ថែរក្សា​ឱ្យបាន​នូវ​ភាពជា​ម្ចាស់ការ​លើ​ការងារ​ជា​អាទិភាព​ចម្បង​ពីរ គឺ​ទីមួយៈ ការបន្ត​ថែរក្សា​ស្ថិរភាព​នយោបាយ​ដែលជា​មូលដ្ឋានគ្រឹះ សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​ស្ថានការណ៍ និង​ទី​ពី​រៈ ការថែរក្សា​ស្ថិរភាព​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច​ឱ្យបាន​ល្អប្រសើរ ទប់ស្កាត់​អតិផរណា​និង​ការឡើង​ថ្លៃទំនិញ​ក្នុង​ទីផ្សារ និង​ការបន្ត​អនុវត្ត​ឱ្យបាន​ម៉ឺងម៉ាត់​ច្បាស់លាស់ នូវ​ភារកិច្ច​ចំនួន​ប្រាំ ដែល​បាន​ដាក់ចេញ​កាលពី​ថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅនេះ ដើម្បី​សន្តិភាព សុវត្ថិភាព សុខមាលភាព​ប្រជាជន និង​ការអភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេសជាតិ។

សម្ដេច​តេ​ជោ​សង្កត់ធ្ងន់ថា “កម្ពុជា​ទើបតែ​បាន​សុខសាន្ត រស់នៅក្នុង​សន្តិភាព និង​ឯកភាព​ជាតិ​ពេញលេញ អស់​រយៈពេល​ជាង​ពីរ​ទសវត្សរ៍​កន្លងមក​នេះ ក្រោយពី​ការឆ្លងកាត់​ភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម ការបែកបាក់​រងទុក្ខវេទនា​ខ្លោចផ្សា​រក​ទីបំផុត​គ្មាន ជាច្រើន​សតវត្សរ៍​កន្ល​ង​មកហើយ​នៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន” ។

សម្តេច​តេ​ជោ​បាន​បន្ថែមថា បទពិសោធន៍​ដ៏​ជូរចត់​របស់​កម្ពុជា កាលពី​អតីតកាល និង​ការ​អនុវត្តបាន​យ៉ាង​ជោគជ័យ​នូវ «គោលនយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះ» បានធ្វើឱ្យ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ស្គាល់​ច្បាស់​ពី​តម្លៃ​សន្តិភាព និង​កាន់តែ​យល់​ពី​សារៈសំខាន់ មិនអាច​ខ្វះ​បាន​នៃ​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ គឺ​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព៕