ដោយ: គង់ លាងហួរ

បាងកក: ក្រុមហ៊ុនបដិសណ្ឋារកិច្ចលំដាប់យក្ស Central Plaza Hotel ដែល​ជា​ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Centara Hotels & Resorts (CHR)  បាន​ប្រតិបត្តិការ​សណ្ឋាគារ​ចំនួន៥១ នៅ​​ប្រទេស​ចំនួន៨ ក្នុងនោះសណ្ឋាគារចំនួន៤១ស្ថិត នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ។

ក្រុមហ៊ុនបដិសណ្ឋារកិច្ចលំដាប់យក្ស របស់ប្រទេសថៃមួយនេះ មានបំណងផ្តោតទៅលើការអភិវឌ្ឍ សណ្ឋាគារនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមមាន ប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ក៏ដូចជាតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុននេះបានបើកដំណើរការសណ្ឋាគារ Centara Grand នៅទីក្រុង Osaka ប្រទេសជប៉ុន ក៏ដូចជាសណ្ឋាគារ Centara នៅខេត្ត Ubon Ratchathani ប្រទេសថៃផងដែរ។ប្រសិនបើគិតរួមបញ្ចូលទាំងសណ្ឋាគារ Centara Ayutthaya ក្រុមហ៊ុនខ្នាតយក្សមួយនេះ បានបើកដំណើរការសណ្ឋាគារថ្មី ចំនួនបីកាលពីឆ្នាំមុន។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនគ្រោងនឹងបើកសណ្ឋាគារចំនួន៣ បន្ថែ មទៀត នៅឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រោមម៉ាកយីហោ Centra by Centara ដែលបានប្តូរឈ្មោះជាខេត្ត Centara Life នៅ Surat Thani និងកោះ Samui ខណៈដែលសណ្ឋាគារមួយផ្សេងទៀតនៅខេត្ត Rayong មិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តលើម៉ាកយីហោនោះទេ។លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនCentral Plaza Hotel មានគម្រោងសាងសង់សណ្ឋាគារនៅប្រទេសម៉ាល់ឌីវ ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់រួចរាល់នៅចុងឆ្នាំ២០២៤ ឬដើមឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ។

លោក Thirayuth Chirathivat នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Centara Hotels and Resorts បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនក៏កំពុងពិចារណា លើគម្រោងបណ្តាក់ទុនរួមគ្នា នៅក្នុងប្រទេសចិនផងដែរ៕

(ភ្នំពេញ)៖ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នឹងអញ្ជើញទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ នៅប្រទេសបារាំង ចាប់ពីថ្ងៃ១៨-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ខាងមុខនេះ តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតី បារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ។

លិខិតផ្លូវការជាភាសាបារាំងរបស់ប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង មានខ្លឹមសារទាំងស្រុងយ៉ាងដូច្នេះថា៖

ឯកឧត្តមនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាទីស្រឡាញ់, មិត្តជាទីស្រឡាញ់
ខណៈដែលព្រះរាជទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រនៅប៉ារីសកាលពីខែមុនបានរំឭកឡើងវិញនូវថាមពលនៃមិត្តភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរនិងរវាងប្រជាជនយើង ខ្ញុំមានកិត្តិយសអញ្ជើញ ឯកឧត្តម មកបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសបារាំង នៅថ្ងៃ១៨-១៩ មករា ខាងមុខ។

ទស្សនកិច្ចជាលើកទីមួយនេះនៅប្រទេសបារាំង តាំងពីឯកឧត្តមឡើងកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនឹងអនុញ្ញាតឱ្យជំរុញទៅមុខ យ៉ាងជាក់ស្តែង នូវវិស័យសំខាន់ៗជាច្រើនដែលជាគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ ជាអាទិ៍ វិស័យសេដ្ឋកិច្ច អភិវឌ្ឍន៍ យោធា បេតិកភ័ណ្ឌ និងហ្រ្វង់កូហ្វូនី។

ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ឱ្យទស្សនកិច្ចនេះបើកលទ្ធភាពធ្វើឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរកាន់តែស៊ីជម្រៅនិងកាន់តែមានលក្ខណៈសម្បូរបែប ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាសកលដែលយើងកំពុងប្រឈមមុខ ជាអាទិ៍ ក្នុងវិស័យអន្តរកាលថាមពល។ ទស្សនកិច្ចនេះនឹងអនុញ្ញាតឱ្យយើងពិនិត្យមើលមធ្យោបាយនានាដែលយើងអាចប្រើប្រាស់រួមគ្នា ដើម្បីពង្រឹងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកផ្អែកលើច្បាប់ ក្នុងគោលដៅធានាអធិបតេយ្យ និងឯករាជ្យពេញលេញនៃបណ្តារដ្ឋទាំងអស់។

សូម ឯកឧត្តម នាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលនូវក្តីគោរពពីខ្ញុំ។
«សូមមេត្តាពាំនាំនូវក្តីគោរពនឹករលឹករបស់ខ្ញុំជូនចំពោះលោកឪពុករបស់ឯកឧត្តម, មិត្តសំឡាញ់របស់ខ្ញុំ»
អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: តួលេខភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា និងកម្ពុជា ដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម បានហក់ឡើងយ៉ាងគំហុក កាលពីឆ្នាំ២០២៣ បើធៀបនឹងកម្រិតមុនផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់អាជ្ញាធរ ទេសចរជាតិវៀតណាម បង្ហា ញថា កំណើនភ្ញៀវទេសចរពីប្រទេសឥណ្ឌា បានហក់ឡើងយ៉ាងគំហុកកាលពីឆ្នាំ២០២៣ តាមពីក្រោយដោយកំណើនភ្ញៀវទេសចរពីកម្ពុជា បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ ដែលជាឆ្នាំមុនផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។

អាជ្ញាធរខាងលើបានអះអាងថា ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាដែលធ្វើដំណើរទៅវៀតណាម បានហក់ឡើង២៣១ភាគរយ ភ្ញៀវទេសចរពីកម្ពុជា ហក់ឡើង១៧៦ភាគរយ ភ្ញៀវទេសចរពីឡាវហក់ឡើង១២២ភាគរយ ភ្ញៀវទេសចរពីសិង្ហបុរី ហក់ឡើង១០៦ភាគរយ ហើយភ្ញៀវទេសចរពីអូស្រ្តាលី ហក់ឡើង១០២ភាគរយ។

នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ភ្ញៀវទេសចរមកពីឥណ្ឌា មានចំនួនប្រមាណ១៦៩.០០០នាក់ ខណៈឆ្នាំ២០២៣ មានចំនួន៣៩២.០០០នាក់។ ចំណែក ភ្ញៀវទេសចរពីកម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ មានប្រមាណ២២៧.០០០នាក់ ហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មានចំនួន៤០២.០០០នាក់។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់វេបសាយ Google Year in Search 2023 បានបង្ហាញថា ប្រទេសវៀតណាមគឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ ដែលត្រូវបានជនជាតិឥណ្ឌា ស្វែងរកច្រើនជាងគេបំផុតតាមរយៈ Google។

លោក Nguyen Van Hung រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ប្រទេសថៃ និងម៉ាឡេស៊ី បានអនុវត្តការលើកលែងទិដ្ឋាការ សម្រាប់អ្នកដំណើរ មកពីប្រទេសឥណ្ឌារួចទៅហើយ។

ជាមួយគ្នានេះ ភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសផ្សេង ទៅកាន់វៀតណាម ក៏មានការកើនឡើងផងដែរ។ យោងតាមអាជ្ញាធរទេសចរណ៍វៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ភ្ញៀវទេសចរមកពីឥណ្ឌូនេស៊ីបានហក់ឡើង៩៩ភាគរយ ខណៈភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសថៃ និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានហក់ឡើង៩៦ភាគរយ បើធៀបនឹងកម្រិតមុនផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩៕VNexpress៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: យោងតាមសារពត៌មានអាមេរិក CNN បានចុះផ្សាយថា មនុស្សជាច្រើនបាននាំគ្នាព្រួយបារម្ភថា ឆ្នាំ២០២៣ នឹងក្លាយជាឆ្នាំនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ឆ្នាំ២០២៣ បានប្រែក្លាយទៅជាឆ្នាំនៃភាពធន់គួរឱ្យកត់សម្គាល់។

ជាក់ស្តែង កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកហាក់កំពុងធ្លាក់ចុះក្នុង កម្រិត មួយ ដែល អាច ទទួល យក បាន ដែលមនុស្សជាច្រើនធ្លាប់បានយល់ឃើញថា វាស្ទើរតែមិនអាចទៅរួចឡើយ។

ជាមួយគ្នានេះ អត្រាអតិផរណាបានធ្លាក់ចុះ ភាពអត់ការងារធ្វើនៅតែមានកម្រិតទាប ហើយធនាគារកណ្តាលអាមេរិក(Fed) អាចនឹងចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅដើមខែមីនាខាងមុខ។

លើសពីនេះ សារពត៌មាន CNN បានលើកឡើងពីហេតុផលសំខាន់ៗចំនួន៥ ដែលជំរុញឱ្យមានសុទិដ្ឋិនិយមអំពីសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤នេះ៖

ហេតុផលទី១៖ អតិផរណាធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់
មនុស្សជាច្រើននៅសង្កាត់ហិរញ្ញវត្ថុ Wall Street និងនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនរំពឹងថា អតិផរណានឹងធ្លាក់ចុះ បន្ទាប់ពីហក់ឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលបួនទសវត្សរ៍ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។

លោក Mark Zandi ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅក្រុមហ៊ុន Moody’s Analytics បានប្រាប់សារពត៌មាន CNN ថា លោករំពឹងថា អតិផរណានឹងវិលត្រលប់ទៅជិតគោលដៅក្នុងរង្វង់២% របស់ធនាគារ Federal Reserve នៅចុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។

ហេតុផលទី២៖ ការប្រកាសជ័យជំនះលើអតិផរណា
ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៃអត្រាអតិផរណា បានជំរុញឱ្យធនាគារកណ្តាលអាមេរិក បានបញ្ឈប់ការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ចំនួន៣លើកជាប់ៗគ្នាគិតត្រឹមកិច្ចប្រជុំគោលនយោបាយប្រចាំខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ។

នៅពេលនេះ ក្រុមមន្ត្រីរបស់ធនាគារ Fed ថែមទាំងបានផ្តល់សញ្ញាពីការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ហើយនេះជាលទ្ធផល ដែលនឹងតំណាងឱ្យការប្រកាសជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាមប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយអតិផរណា។

ហេតុផលទី៣៖ ឆ្នាំដ៏ជោគជ័យបំផុតសម្រាប់ទីផ្សារភាគហ៊ុន
ការធ្លាក់ចុះនៃអត្រាអតិផរណា ការធូរស្បើយនៃការភ័យខ្លាចចំពោះវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងការរំពឹងទុកនៃការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ បានធ្វើឱ្យសង្កាត់ផ្សារហ៊ុន Wall Street របស់សហរដ្ឋអាមេរិកហក់ឡើងថ្លៃ។

ហេតុផលទី៤៖ ការ បញ្ឈប់ ការងារមានចំនួនតិចតួចបំផុត
ទោះបីជាធនាគារFed បានធ្វើការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ខ្លួនយ៉ាងណាក្តី ក៏អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើនៅសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងស្ថិតក្នុងរង្វង់ត្រឹមតែ៣,៧%ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺស្ថិតជិតកម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេល៥០ឆ្នាំ។

ហេតុផលទី៥៖ ប្រាក់ឈ្នួលកើនលើសតម្លៃទំនិញ
ចំពោះការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចភាគច្រើនពីជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ តម្លៃទំនិញបានកើនឡើងលឿនជាងប្រាក់ឈ្នួល ដែលមានន័យថា ប្រាក់ឈ្នួលពិតប្រាកដបានធ្លាក់ចុះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី និន្នាការខាងលើបានចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរនាពេលថ្មីៗនេះ ដោយប្រាក់ឈ្នួលបានកើនឡើងមិនចាញ់អតិផរណាប៉ុន្មាននោះឡើយ។

លោក Mark Zandi បានសម្តែងសុទិដ្ឋិនិយមថា កំណើនប្រាក់ឈ្នួលពិតប្រាកដនឹងមានសន្ទុះខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។

លោក Zandi បានអះអាងថា “ស្របពេលដែលពេលវេលាបន្តដើរទៅមុខ ហើយអតិផរណានៅតែមានកម្រិតទាប ប្រាក់ចំណូលនឹងតាមទាន់ និងកើនហួសអតិផរណា ហើយមនុស្សនឹងចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ល្អប្រសើរជាងមុន”៕

ដោយៈគង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ វិស័យ​អចលនទ្រព្យ​កម្ពុជា​ក្នុងឆ្នាំ២០២៤​ ខាងមុខនេះ ត្រូវ​បានអ្នកជំនាញនៃវិស័យ​នេះ សម្តែងការ​យល់​​ឃើញ​​ខុស​ៗគ្នា​។

អ្នកជំនាញមួយចំនួន​យល់ថា វិស័យនេះ​នឹង​ល្អឡើងវិញ​ ប៉ុន្តែ​មួយ​ចំនួនទៀត​ មិនទាន់ហ៊ាន​ដាក់​ការ​ព្យាករណ៍ថា​ល្អ ឬមិន​ល្អ​នោះទេ ពោលគឺស្ថិតនៅក្នុងភាពស្រពេច​ស្រពិល​នៅឡើយ​។​ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជា លោក សន សៀប បានលើកឡើង​ថា ទីផ្សារ​អចលនទ្រព្យ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​នាឆ្នាំ២០២៤ ហាក់​មានភាព​ស្រពេច​ស្រពិល​។ លោក​លើក​ឡើងបែបនេះ ​ដោយយោងទៅលើ​ស្ថានភាព​វិបត្តិ ​នៃសង្គ្រាម​រវាងប្រទេស​រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ​នៅមិនទាន់ដោះស្រាយ​ចប់សព្វ​គ្រប់ ស្រាប់តែចូលមកដល់វិបត្តិ​​ រវាង​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល និង​ប៉ាឡេស្ទីន​ចូលមកដល់ទៀត ។​

លោកបន្តថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក រួមទាំង​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា អាច​នឹងប្រសើរឡើង​វិញ​ បានបើសិ​ន​ជា​​បញ្ហា​សំខាន់ៗលើពិភពលោក ​ត្រូវ​បានដោះស្រាយ​រួច​រាល់​នៅឆ្នាំ ២០២៤​ខាងមុខ ។ នៅពេ​ល​ស្ថា​ន​ភា​ពពិ​​ភ​ព​លោក​បានប្រសើរ​ ការ​វិនិយោគពីបរទេស​នឹងអាចចូលមកកម្ពុជា​ច្រើនឡើងវិញ​ ស្របនឹង​កម្ពុជា​​នៅ​តែ​ប​ន្ត​ពឹង​​លើ​ការ​វិនិយោគ​ពីខាងក្រៅ។ ដូច្នេះហើយទើបកម្ពុជា​ បានខិតខំទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគ​ខាងក្រៅ​ឱ្យបា​ន​កា​ន់​តែ​​ច្រើន​។​

លោក​ក៏បានបង្ហើបពីទីតាំង​មួយចំនួន សម្រាប់​អ្នកវិនិយោគ​ក្នុងវិស័យ​អចលនទ្រព្យ ដូចជាទីតាំង​ណា​ដែល​មានសេដ្ឋកិច្ច នៅដំណើរ​ការ​ល្អ ហើយ​អាច​នឹ​ងល្អរហូត​ដល់​ឆ្នាំ២០២៧ ឬយូរជាង​នេះ ។​ តែ​ប្រភេទ​អចលនទ្រព្យ ​ដែល​អ្នកវិនិយោគ​គួរវិនិយោគនោះ គឺប្រភេទអចលនទ្រព្យ​វិនិយោគរយៈ​ពេលយូរអង្វែង ​និង​មិន​ត្រូវ​​រក​ប្រភេទណា​ដែលវិនិយោគ​រយៈ​ពេលខ្លីនោះទេ ក្នុងដំណាក់​កាលនេះ។

ប្រធាន​សមាគម​រូប​នេះបានបន្ថែមថា​ បច្ចុប្បន្ននេះ កម្ពុជា​បាន និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ដែល​អាច​នឹងទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគបន្ថែមពី​បរទេស​ ក្នុងនោះ​ផ្លូវ​ជាតិសំខាន់ៗ​បាន​បើក​ការដ្ឋាន​សា​ង​ស​ង់ និងលើ​ក​​​ក​ម្ព​ស់ឡើងវិញ គម្រោងពង្រីកកំពង់ផែទឹកជ្រៅ ក្រុង​ព្រះសីហនុ គម្រោង​ផ្លូវ​ល្បឿនលឿន​ភ្នំពេញ បាវិត និង​គម្រោង​សិក្សា​ផ្លូវ​ល្បឿនលឿនភ្នំពេញ សៀមរាប ប៉ោយប៉ែត​ជាដើម ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក​ឧកញ៉ា​បណ្ឌិតគីម ហ៊ាងប្រធានKW Cambodia និងជាអ្នកអភិវឌ្ឍន៍បុរីវិមានសំណាង ដែលជាអ្នកជំនាញ​ និង​ជាអ្នកជំនាញ ក្នុងវិស័យនេះរាប់ទសវត្សរ៍បានលើកឡើងថា នៅឆ្នាំ២០២៤​នេះ លោកមើលឃើញពីភាពប្រសើរឡើង​វិញ ​នៃ​វិស័យ​អចលនទ្រព្យ​ ដោយលោក​រំពឹងថា វិបត្តិ​និងបញ្ហា​សកល​ នឹងអាច​ដោះស្រាយ​ចប់​នៅឆ្នាំ២០២៤​ខាង​មុខ​នេះ ហើយនឹងធ្វើឱ្យវិនិយោ​គិន​បរទេស ​អាច​ស្វែងរកការវិនិយោគ ក្នុង​នោះកម្ពុជាក៏ជា​ប្រទេស​គោលដៅ​មួយរបស់​វិនិយោគិន​បរទេស​ដែរ ។

បើតាមការ​សង្កេតជាក់​ស្ដែង​ រហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០២៣​នេះហើយ​ ស្ថានភាព​នៃទីផ្សារអចលនទ្រព្យ ដូចជា​ទីផ្សារ​លំនៅឋាន ដែលមានផ្ទះជាប់ដី និ​ងខុនដូ នៅតែ​បន្ត​ជួបប្រទះ​នឹង​បញ្ហា​ប្រឈម ជាក់ស្ដែង​បុរី​ល្បីឈ្មោះ ​និងមានអតិថិជនច្រើនជាង​គេ គឺបុរីពិភពថ្មី​ក្នុង​រយៈពេល​៥០ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ លក់​ផ្ទះ​បាន​ត្រឹមតែជាង​៩០​ផ្ទះ​ប៉ុ​ណ្ណោះ​ ដែលក្នុងពេលជាមួយ​គ្នានោះ ក្រុមហ៊ុនបានទិញផ្ទះពីអតិថិជន ដែលមានបញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុ ​ត្រលប់មក​វិញ​រហូតដល់១២៦០​ផ្ទះ៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ ក្រុមអ្នកវិភាគសង្គមកម្ពុជា បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា ចំណងមិត្តភាពសាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អរវាងកម្ពុជា និងចិននឹងកាន់តែរឹងមាំគង់វង្សស្ថិតស្ថេរ ដើម្បីជាគុណប្រយោជន៍ដ៏ធំធេង សម្រាប់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងក្នុងពេលអនាគត។

ផ្នែកលើទំនាក់ទំនងដ៏ល្អ រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលបានពង្រឹងពង្រីកកាលពីឆ្នាំចាស់កន្លងទៅ និងការសហការគ្នាជាបន្តបន្ទាប់រវាងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាចិន គឺប្រទេសទាំងពីរកាន់តែយល់ចិត្តគ្នា ហើយគាំទ្រគ្នាគ្រប់កាលៈទេសៈ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅថ្មីៗនេះ  កម្ពុជាចិនបានប្រារព្ធខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី៦៥ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ចិនធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការ រវាងប្រទេសទាំងពីរបានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត។លោកបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិនបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនជាមិនរាប់បញ្ចូលដល់ប្រវត្តិទំនាក់ទំនង រវាងប្រជាជន និងប្រជាជន នៃប្រទេសយើងទាំងពីរ កម្ពុជានិងចិន ដែលមានអាយុកាលមិនតិចជាង២០០០ឆ្នាំ នោះឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺជាការបើកទំព័រនៃខួប៦៦ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនសម្រា​ប់ឆ្នាំថ្មីឆ្នាំ២០២៤នេះ។ លោកបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំរំពឹងថាទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិនកាន់តែរឹងមាំនិងពោរពេញដោយវឌ្ឍនភាពចម្រើនបន្ថែមទៀត”។

លោកបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិបានបន្តថា កម្ពុជា និងចិនជាដៃគូដ៏មានសក្តានុពលរួមគ្នា នៅក្នុងកិច្ចកសាង “ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ” ដែលមានអាយុកាលជាង១ទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ ឆ្នាំ២០២៤នេះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន នឹងបង្កើនកម្លាំងកាន់តែខ្លាំង ដល់ការងើបឡើងវិញ នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសយើងទាំងពីរ ហើយក៏ជាការជំរុញបន្ថែមទៀតនូវការតភ្ជាប់ ជាមិត្តភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ។

លោកបញ្ជាក់ថា “ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំកន្លងមក គម្រោងស្តីពីការរួមគ្នាកសាង “ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ” ត្រូវបានអនុវត្តនិងទទួលបានសមិទ្ធផលជាផ្លែផ្កា ជាក់ស្តែងគម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿន ពីរាជធានីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការរយៈពេលជាង១ឆ្នាំកន្លងមកនេះ បន្ថែមពីលើកិច្ចព្រមព្រៀងRCEPក៏បានចូលជាធរមានរយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមក ដែលបានបំពេញបន្ថែមកម្លាំងចលករយ៉ាងខ្លាំង ដល់កិច្ចសហប្រតិបតិ្តការ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសចិន លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រឆកោណ។

ក្នុងន័យនេះបានផ្តល់សក្ខីកម្ម យ៉ាងប្រត្យក្សពីទឡ្ហីករណ៍ ដែលគូសរំលេចពីកាតាលីករ នាំឱ្យទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជានិងចិនឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត។

ជាមួយគ្នានេះ លោកគង់ សិរីរ័ត្ន អ្នកតាមដានផ្នែកទំនាក់ទំនងកម្ពុជា- ចិនបានបង្ហាញការមើលឃើញថា មានមូលហេតុច្រើនយ៉ាងដែលនឹងជំរុញឱ្យទំនាក់ទំនងកម្ពុជាចិន នឹងកាន់តែរឹងមាំក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។លោកបញ្ជាក់ថា “មានមូលហេតុច្រើនណាស់ ដែលធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកម្ពុជា ចិនឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត គឺកត្តាគាំទ្រគ្នា ការទុកចិត្តគ្នា មានទំនាក់ទំនងវិស័យការទូត នយោបាយគ្រប់កម្រិតទាំងអស់”។

ជាក់ស្តែងក្នុងកិច្ចប្រជុំខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ កាលពីខែតុលាឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងប៉េកាំងប្រទេសចិន យើងឃើញថា សម្តេចធិបតីហ៊ុនម៉ាណែត និងឯកឧត្តមស៊ី ជីងពីង បានឯកភាពគាំទ្រការកំណត់យកឆ្នាំ២០២៤ ជា “ឆ្នាំនៃការផ្លាស់ប្ដូរប្រជាជន និងប្រជាជនរវាងកម្ពុជា និងចិន” ។ក្នុងនោះយើងក៏ឃើញភាគីទាំងពីរ បានជំរុញការផ្លាស់ប្ដូរពាណិ​ជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ រវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយថ្នាក់ដឹកនាំចិន និងកម្ពុជាតែងតែបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា នឹងគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមអ្នកវិភាគ និងសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាបានវាយតម្លៃថា ឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺជាការបើក នៃទំនាក់ទំនងការទូតលើកទី៦៦ឆ្នាំរវាងកម្ពុជាចិន ពោលគឺមិនថាក្នុងក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគី ឬពហុភាគីឡើយកម្ពុជា ចិន តែងតែបង្ហាញការគាំទ្រគ្នាជានិច្ច ដើម្បីនាំមកនូវផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជន និងប្រទេសទាំងពីរ និងរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាព វិបុលភាពក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: ក្រុមស្ថាបត្យករគូរប្លង់តែងតែរិះរកនូវគំនិតថ្មីៗ ដើម្បីឌីហ្សាញអគារ ដើម្បីបង្កើតភាពទាក់ទាញ និងបង្កើតលក្ខណៈប្លែកពិសេសប្រចាំប្រទេសនីមួយៗ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាអគារទាំង៥នៅលើពិភពលោក ដែលមានរូបរាងពិសេសប្លែកខុសពីគេនិងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត៖

ទី១: វិហារ ដែលមានរូបរាងស្បែកជើង Shoe Church
វិហារដែលមានរូបរាងជាស្បែកជើងនេះស្ថិតក្នុងតំបន់ Chiayi កោះតៃវ៉ាន់ដែលត្រូវបានគេនិយាយថាវិហារនេះស្ថាបនាឡើងតាមរឿងរ៉ាវរបស់ស្ត្រីម្នាក់ ដែលរត់ចេញពីវិហាររហូតដល់ពិធីមង្គលការរបស់នាងត្រូវបានលុបចោល បន្ទាប់ពីនាងមានបញ្ហាស្បែកជើង។ អគារនេះត្រូវបានច្នៃដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ សម្រាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលអាពាហ៍ពិពាហ៍និងថតរូបផ្សេងៗ។ទី២: ផ្ទះ មានរូបរាងជាយន្តហោះ Airplane House
ផ្ទះយន្តហោះ នេះស្ថិតក្នុងភូមិ Mizria នៅប្រទេសលីបង់។ ផ្ទះនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ មកម្ល៉េះ ដែលយកលំនាំតាមយន្តហោះប្រភេទ Airbus A380។ ផ្ទះនេះមាន២ជាន់ និងបន្ទប់ជាច្រើន។ទី៣: អគារមានរូបរាងជាត្រី Fish Building
អគាររូបរាងត្រីនេះជាការិយាល័យមួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ក្រុមមន្ត្រីមូលដ្ឋានរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍នេសាទជាតិ ដោយអគារនេះស្ថិតនៅតំបន់ Hyderabad ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ទី៤: សារមន្ទីរ ArtScience
សារមន្ទីរនេះគឺជាទីតាំងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី។ សារមន្ទីរនេះមានរូបរាងដូចជាផ្កាឈូក។ អគារខ្ពស់ៗចំនួន៣ នៅផ្នែកខាងក្រោយសារមន្ទីរ ArtScience ដែលមានទូកនៅពីលើនោះ គឺជាអគារMarina Bay Sands ដែលជាសណ្ឋាគារដ៏ប្រណីត និងជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី។ទី៥: ផ្ទះ Cubic
ផ្ទះ Cubic ជាអគារដ៏អស្ចារ្យបំផុត ប៉ុន្តែក៏ចម្លែកបំផុតនៅលើពិភពលោកផងដែរ។ អគារទាំងនេះគឺជាផ្ទះ ដែលមានលក្ខណៈ ច្នៃប្រឌិត និងត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅទីក្រុង Rotterdam ក្នុងប្រទេសហូឡង់ និងត្រូវបានរចនាឡើង ដោយស្ថាបត្យករ ហូឡង់លោក Piet Blom។ ការរៀបចំអគារនេះ បានតំណាងឱ្យភូមិមួយនៅក្នុងទីក្រុង៕