ដោយៈ ចំណាន
ភ្នំពេញៈ ពីមុននៅពេលរដ្ឋាភិបាលប្រកាសសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធណាមួយ គំរោងអ្វីមួយតម្លៃដីតែងតែហក់ឡើងភ្លាមៗ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមិនដូច្នេះទៀតទេ។
តើមានកត្តាអ្វីខ្លះអាចជម្រុញឲ្យតម្លៃដីងើបឡើងវិញ? ដើម្បីធ្វើឱ្យតម្លៃដីធ្លីនៅកម្ពុជាកើនឡើងម្តងទៀត វាមិនមែនគ្រាន់តែជាកត្តាមួយនោះទេ គឺវាត្រូវការទំនុកចិត្ត + តម្រូវការ + សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ។
ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញបាននិយាយថាឆ្នាំ ២០២៦ ទីផ្សារកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលងើបឡើងវិញយឺតៗ មិនមែនជាការរីកចម្រើននោះទេ។ តម្លៃត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកើនឡើងត្រឹមតែប្រហែលចន្លោះពី២ ទៅ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំនេះ អាស្រ័យលើតំបន់ ទីតាំង សក្តានុពលមូលដ្ឋាន។
១. កត្តាជំរុញឱ្យតម្លៃដីធ្លីកើនឡើងម្តងទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា
កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកំណើនតម្លៃដីធ្លី ស្របពេលកម្ពុជាត្រូវការកំណើនGDP ដែលមានស្ថេរភាពចន្លោះពី៥ទៅ៦ភាគរយ ដែលផ្តល់ការងារកាន់តែច្រើន មានប្រាក់ចំណូលធ្វើឲ្យមនុស្សកាន់តែច្រើនអាចទិញដីធ្លីបាន។
នៅពេលប្រាក់ចំណូលកាន់តែខ្ពស់ ជាស្វ័យប្រវត្តិនឹងធ្វើឲ្យតម្រូវការអចលនទ្រព្យកាន់តែខ្ពស់។
២. ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគឺជាកត្តាជំរុញលេខ១
តម្លៃដីធ្លីកើនឡើងលឿនបំផុតនៅជិតគម្រោងធំៗដូចជា គំរោងអាកាសយានដ្ឋានថ្មី (អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ) ផ្លូវល្បឿនលឿន (ភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ) កំពង់ផែ ប្រឡាយ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស។
មូលហេតុដោយសារគំរោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនេះ នឹងនាំមកនូវសកម្មភាពអាជីវកម្ម កាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរ និងជាកត្តា ទាក់ទាញវិនិយោគិន។
ឧទាហរណ៍៖ តំបន់នៅជិតច្រករបៀងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទទួលបានតម្លៃកាន់តែច្រើនតាមពេលវេលា។
៣. ពិតប្រាកដ សកម្មភាពអាជីវកម្ម
ពីមុន តម្លៃបានកើនឡើងដោយសារតែការប៉ាន់ស្មាន ដោយសារការមកដល់បៃក្រុមអ្នកវិនិយោគចិន ចន្លោះឆ្នាំ២០១៦ ២០១៩។
ប៉ុន្តែស្ថានភាពឥឡូវនេះ ទីផ្សារត្រូវការតម្រូវការពិតប្រាកដ ដូចជា រោងចក្រ មជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន ឃ្លាំង ការិយាល័យសម្រាប់ជួល ដែលធ្វើឲ្យដីឧស្សាហកម្មបច្ចុប្បន្ន គឺជាវិស័យខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
៤. ប្រាក់កម្ចីធនាគារកាន់តែងាយស្រួល (ការសងឥណទាន)
ជាមួយនឹងវិបត្តិលំហូរសាច់ប្រាក់ ការសងត្រលប់យឺតជាងមុនកាន់តែច្រើន បានធ្វើឲ្យធនាគារមានភាពតឹងរ៉ឹង ក្នុងការបញ្ចេញឥណទាន ដែលធ្វើឲ្យអ្នកទិញជាច្រើនមិនអាចខ្ចីប្រាក់បានងាយស្រួល។
នេះគឺជាហេតុផលមួយ ក្នុងចំណោមហេតុផលធំបំផុត ដែលតម្លៃមិនឡើងថ្លៃលឿន។
ហេតុនេះប្រសិនជាធនាគារបន្ធូរបន្ថយការផ្តល់ឥណទាន អត្រាការប្រាក់ទាប នឹងធ្វើឲ្យមានហានិភ័យទាប ប្រជាជនអាចខ្ចីប្រាក់កម្ចីបន្ថែម នឹងជម្រុញឲ្យតម្លៃដីធ្លីនឹងឡើងថ្លៃម្តងទៀតយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
៥. ទំនុកចិត្តលើការវិនិយោគបរទេស
តម្លៃដីធ្លីនៅប្រទេសណាក៏ដោយ កើនឡើងនៅពេលដែលអ្នកវិនិយោគបរទេសហូរចូលមក និងពួកគេសម្លឹងឃើញឱកាសរកប្រាក់ចំណេញបានច្រើន ប្រសិនជាពួកគេរកឃើញមានតម្រូវការពិតប្រាកដពីប្រជាជនក្នុងស្រុក និងអ្នកវិនិយោគបរទេស។
នៅពេលមាន ទុកចិត្តលើទីផ្សារ នាំមកនូវដើមទុនដុល្លារអាមេរិកប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ទំនុកចិត្តនៅតែខ្សោយ (បន្ទាប់ពីការកែតម្រូវទីផ្សារនិង ព័ត៌មានបង្ក្រាបការបោកប្រាស់តាមអនឡាញ។
លើសពីនេះប្រសិនបើកម្ពុជា មានភាពប្រសើរឡើងនូវតម្លាភាព
ប្រព័ន្ធច្បាប់រឹងមាំ និងការស្តារកេរ្តិ៍ឈ្មោះឡើងវីញបានល្អ លំហូរសាច់ប្រាក់បរទេសនឹងត្រឡប់មកវិញ នឹងធ្វើឲ្យតម្លៃកើនឡើង។
៦. កំណើនប្រជាជន និងការធ្វើចំណាកស្រុកក្នុងទីក្រុង
កម្ពុជាមានសក្តានុពល ដោយសារប្រជាជនវ័យក្មេងច្រើន ដែលអ្នកមានអាយុ៣០ឆ្នាំចុះ មានប្រមាណ៦០ភាគរយ ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរពីជនបទមករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីការងារនឹងបង្កើតតម្រូវការលំនៅដ្ឋានពិតប្រាកដ ដែលជំរុញឱ្យតម្លៃដីធ្លីកើនឡើង តាមពេលវេលា ដោយសារតម្រូវការស្នាក់នៅ ការសាងសង់នឹងកើនឡើងលើលំនៅដ្ឋានតម្លៃមធ្យម និងបន្ទប់ជួលនានា។
៧. អ្វីដែលរារាំងកំណើនតម្លៃដីធ្លីឥឡូវនេះ
តើអ្វីជាបញ្ហានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ? ការសិក្សារបស់ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបានរកឃើញពីមូលហេតុ និងបញ្ហាចម្បងៗដូចជា ការផ្គត់ផ្គង់លើស (ខុនដូ /គម្រោងច្រើនពេក) ទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនធ្លាក់ចុះ ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីពីធនាគារតឹងតែង និងភាពមិនប្រាកដប្រជាសកល៕
