ដោយៈ គង់ សូរិយា
ភ្នំពេញៈ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ខ្ញុំសង្កេតឃើញថាបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមមានហ្វេសប៊ុក យូធូប ទីកតុក ជាដើមនោះ មានការពេញនិយមជាខ្លាំងនៅកម្ពុជា។
ទន្ទឹមនេះ ការផលិតវីដេអូរឿងអប់រំខ្លីបង្ហោះផ្សាយ លើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមទាំងនេះ ក៏មានសន្ទុះច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។
-->
អ្នកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ស្ថាបនិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអគ្គនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ដែលបានក្លាយជាអ្នកចែករំលែកចំណេះដឹងដ៏មានឥទ្ឋពលនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ និងត្រូវបានសម្តេចប៉ាប ហ្រ្វង់ស៊ីសអញ្ជើញចូលរួមជាកិត្តិយសនៅបុរីម៉ូណាកូ នាសប្តាហ៍ខាងមុខបានមានប្រសាសន៍ថា “សន្ទុះនៃការផលិតវីដេអូរឿងអប់រំខ្លីនេះ វាបានជះផលវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាន ទៅដល់សង្គមខ្មែរស្ទើរតែស្មើគ្នា ប៉ុន្តែពេលនេះខ្ញុំសូមលើកមកនិយាយតែចំណុចអវិជ្ជមានប៉ុណ្ណោះ”។
អ្នកឧកញ៉ាបានពន្យល់ថា ដោយសារកម្ពុជាយើងជាប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ ហេតុនេះប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន មានចំណេះដឹងទាប និងមិនសូវទូលំទូលាយ មានការគិតពុំស៊ីជម្រៅ គ្មានការត្រិះរិះពិចារណាវែងឆ្ងាយ។ ដូច្នេះ នៅពេលពួកគេមើលវីដេអូរឿងខ្លីដែលមានសកម្មភាពជួញដូរផ្លូវភេទ រំលោភ ស៊ិចស៊ី ស្រើបស្រាល កាប់ចាក់ ផឹកស៊ី និងប្រើពាក្យសម្ដីអាសអាភាស គឺពុំបានធ្វើឱ្យពួកគេទទួលបានគំនិតអប់រំវិជ្ជមាននោះទេ តែវាហាក់បីដូចជាបង្រៀនពួកគេ អំពីសកម្មភាពនិងពាក្យសម្ដីទាំងនោះទៅវិញ។
អ្នកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ថា ផលិតករខ្លះមានក្រមសីលធម៌ខ្ពស់ ដូច្នេះពួកគេផលិតវីដេអូរឿងខ្លីដើម្បីអប់រំសង្គម ដែលជាឧត្ដមប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គមជាតិ។ ចំណែកផលិតករខ្លះទៀត ពួកគេផលិតដើម្បីតែទាក់ទាញអ្នកទស្សនាប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនខ្វល់ពីសីលធម៌សង្គមនោះឡើយ ព្រោះគោលដៅរបស់ពួកគេ គឺដើម្បីតែលុយ។ ដើម្បីតែលុយ ពួកគេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនារាប់សែន រាប់លាននាក់ ដើរតាមសកម្មភាពរឿងអវិជ្ជមានរបស់ពួកគេ ដែលធ្វើឱ្យសង្គមសម្បូរតែរឿងអវិជ្ជមាន។

អ្នកឧកញ៉ាគួច ម៉េងលីបានបន្តថា “ខ្ញុំយល់ថា ដើម្បីឱ្យវីដេអូរឿងអប់រំខ្លីបានជាប្រយោជន៍ដល់សង្គម លុះត្រាតែផលិតករមានក្រមសីលធម៌ខ្ពស់ មានមនសិការផលិតរឿង ក្នុងបំណងផ្ដល់ពុទ្ធិនិងអប់រំសង្គមពិត ពុំមែនផលិតដើម្បីផលប្រយោជនសួនតួ”។ អ្នកឧកញ៉ាបន្តថា “ជាពិសេស ពួកគេត្រូវយល់ពីកម្រិតចំណេះដឹងរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដើម្បីដឹងថាត្រូវផលិតវីដេអូអប់រំបែបណាទើបបានជាប្រយោជន៍ដល់ពួកគេ ទើបពួកគេមិនទទួលបានគំនិតអប់រំផ្ទុយឬអវិជ្ជមាន”។
រីឯសាលារៀនគ្រប់ភូមិសិក្សា ត្រូវបង្រៀនសិស្សអំពីសីលធម៌ ចរិយាធម៌ គុណធម៌ សុជីវធម៌ វប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ឱ្យបានច្រើនបំផុត ជាពិសេសត្រូវផ្ដល់ការអប់រំដល់សិស្សប្រកបដោយគុណភាព ពុំមែនផ្ដល់តែសន្លឹកសញ្ញាបត្រ។
ចំណែកគ្រួសារវិញ ត្រូវផ្ដល់ភាពស្និទ្ធស្នាល ភាពកក់ក្ដៅ ភាពត្រជាក់ត្រជំ និងការអប់រំណែនាំកូនៗប្រកបដោយគន្លងធម៌។ ចុងក្រោយ បុគ្គលខ្លួនឯងត្រូវប្ដេជ្ញាចិត្ត ធ្វើតែអ្វីដែលមានប្រយោជន៍ចំពោះខ្លួនឯង គ្រួសារ សង្គម និងប្រទេសជាតិទាំងមូល។ ចៀសវាងតាមដានវីដេអូបំពុលសង្គមដូចជា រឿងអាសអាភាស ប្ដីប្រពន្ធផិតក្បត់គ្នា គ្រួសារឈ្លោះទាស់ទែងឬលែងលះគ្នា អំពើហិង្សាគ្រប់រូបភាព ការជួញដូរផ្លូវភេទ ការឡាយលក់ផលិតផលដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់មិនសមរម្យ ជាដើម៕