ដោយៈ ម៉ាណា
អន្តរជាតិៈ សង្គ្រាមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ដែលបានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃទី២៨ កុម្ភៈ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ បានបង្កើតផលប៉ះពាល់ ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនរួចទៅហើយ នៅទូទាំងពិភពលោក។
១. តម្លៃប្រេង និងថាមពលកើនឡើង
សង្រ្គាមនេះ បានធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងបានកើនឡើងប្រហែល ១០-១៥% ដោយឡើងដល់ប្រហែលចន្លោះពី៨០ ទៅ៨៥ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល បន្ទាប់ពីជម្លោះបានចាប់ផ្តើម។
ប្រសិនបើសង្គ្រាមរំខានដល់ច្រកសមុទ្រហ័រមូស (ផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់) តម្លៃអាចកើនឡើងដល់១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ឬច្រើនជាងនេះ។
ប្រហែល២០% នៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងរបស់ពិភពលោក ឆ្លងកាត់តំបន់នេះ។
ផលប៉ះពាល់៖
- តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់
- តម្លៃអគ្គិសនីខ្ពស់
- តម្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់ទូទាំងពិភពលោក
២. អតិផរណាសកលខ្ពស់
ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពល អាចបង្កើនអតិផរណានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។
អ្នកសេដ្ឋកិច្ចខ្លះប៉ាន់ប្រមាណថា អតិផរណាអាចកើនឡើង០,៦-០,៧ ភាគរយនៅទូទាំងពិភពលោក ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងនៅតែខ្ពស់។
ផលប៉ះពាល់៖
- ថ្លៃដើមនៃការរស់នៅកើនឡើង
- ធនាគារកណ្តាលអាចរក្សាអត្រាការប្រាក់ឱ្យខ្ពស់ជាង។
៣. កំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺតជាង
- តម្លៃប្រេងខ្ពស់អាចកាត់បន្ថយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។
- ការព្យាករណ៍មួយចំនួននិយាយថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកអាចធ្លាក់ចុះប្រហែល០,៣-០,៤% ប្រសិនបើការរំខានថាមពលនៅតែបន្ត។
ផលប៉ះពាល់៖
- អាជីវកម្មធ្វើឱ្យការវិនិយោគថយចុះ
- ទីផ្សារភាគហ៊ុនក្លាយជាមិនស្ថិតស្ថេរ
៤. បញ្ហាខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការដឹកជញ្ជូន
សកម្មភាពយោធា នៅជិតកំពង់ផែឈូងសមុទ្រ បានរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភារ។
ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនមួយចំនួន បានបញ្ឈប់ការកក់ទៅកាន់កំពង់ផែឈូងសមុទ្រពែរ្ស។
ផលប៉ះពាល់៖
- ការពន្យារពេលពាណិជ្ជកម្ម
- ថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូនខ្ពស់
៥. តម្លៃអាហារអាចកើនឡើង
- ការផ្គត់ផ្គង់ជីពីមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងត្រូវបានរំខាន។
- តម្លៃជីបានកើនឡើងប្រហែល១៣០ដុល្លារ ក្នុងមួយតោននៅក្នុងទីផ្សារមួយចំនួន។
ផលប៉ះពាល់៖
- ការកើនឡើងនាពេលអនាគតដែលអាចកើតមាននៅក្នុង៖
- ស្រូវសាលី
- នំប៉័ង
- ស៊ុត
- តម្លៃបសុបក្សី
៦. ហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ (ជាពិសេសអាស៊ី)
ប្រទេសដែលនាំចូលថាមពលនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដូចជា ប្រទេសចិន ឥណ្ឌា ជប៉ុន អាស៊ីអាគ្នេយ៍) ងាយរងគ្រោះជាងចំពោះផលប៉ះពាល់នៃតម្លៃ។
សង្រ្គាមនេះអាចនាំឱ្យមាន៖
- តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់នៅអាស៊ី
- សម្ពាធលើសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។
ប៉ុន្តែអ្នកសេដ្ឋកិច្ចនិយាយថា ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតនឹងកើតឡើង លុះត្រាតែសង្គ្រាមកាន់តែយូរ ឬច្រកសមុទ្រហ័រមូសបិទ៕
