ដោយ ហ្សូលី
ភ្នំពេញៈ ទទួលបានឯកសិទ្ធិពាណិជ្ជកម្មពីអឺរ៉ុបមួយចំនួន ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងជំរុញឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ខាងសេដ្ឋកិច្ច នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនធំៗ ដូចជា H&M ពិនិត្យមើលផលិតកម្មរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសនេះ។
គណៈកម្មការអឺរ៉ុបកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុនបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងផ្អាកការចូលពន្ធដោយសេរី ចំពោះផលិតផលចំនួន៤០ពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលស្មើនឹងប្រមាណ២០% នៃការនាំចេញរបស់ប្រទេសទៅកាន់ប្លុកនេះ ឬប្រហែល១,១ពាន់លានអឺរ៉ូ (១,១៩ ពាន់លានដុល្លារ)។
បញ្ហានេះអ្នកសេដ្ឋកិច្ចរំពឹងថា ថ្លៃដើមនៃការនាំចេញខ្ពស់ នឹងឃើញផលិតកម្មវាយនភ័ណ្ឌ មួយចំនួនបានងាកចេញពីឧស្សាហកម្ម កាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ វិស័យនេះផ្តល់ការងារដោយផ្ទាល់ ដល់កម្មករជាង៧៥ម៉ឺននាក់និងបង្កើតប្រាក់ចំណេញប្រមាណ៩,៥ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងការនាំចេញកាលពីឆ្នាំមុនដែលស្មើនឹងជាងមួយភាគបីនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប។
ក្រុមហ៊ុន H&M របស់ស៊ុយអែត ដែលមានប្រភពចេញពីរោងចក្រនៅកម្ពុជា ដែលមានកម្មករ ប្រហែល៧៧.០០០នាក់ បានបង្ហាញការផ្លាស់ប្តូរខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ខ្លួន។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុមហ៊ុនបាននិយាយថា ការដកEBAដោយផ្នែក នឹងរារាំងដល់ការប្រកួតប្រជែងនៃវិស័យវាយនភណ្ឌរបស់កម្ពុជា។
ក្រុមហ៊ុនបានសរសេរថា “វានឹងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន ដល់ការវិនិយោគនាពេលអនាគតក៏ដូចជាការព្យាករណ៍ និងការទុកចិត្តដែលជាធាតុសំខាន់ ពីរនៃឧស្សាហកម្មដែលដំណើរការល្អ”។
ក្រុមហ៊ុនH&M Group ចង់បន្តដើរតួនាទី ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា តាមរបៀបវិជ្ជមាន រួមទាំងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការពង្រឹងសិទ្ធិមនុស្ស តែដោយសារតែកង្វះគំនិតផ្តួចផ្តើមគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌកម្ពុជា និងការដកសិទ្ធិផ្នែកEBA ដោយផ្នែក។ ឥឡូវនេះក្រុមហ៊ុននឹងវាយតម្លៃបន្ថែមទៀតថា តើការសម្រេចចិត្តរបស់សហគមន៍អ៊ឺរ៉ុប នឹងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេច ដល់យុទ្ធសាស្រ្តអាជីវកម្មនិងផលិតកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជា។
លោកStefan Pursche អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុនAdidasរបស់អាឡឺម៉ង់ ដែលមាន ២២ភាគរយ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាមូលដ្ឋានផលិតកម្មធំបំផុត សម្រាប់ផលិតផលនេះបាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុនកំពុងពិនិត្យឡើងវិញ នូវផលប៉ះពាល់នៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប។
មុនការប្រកាសនៅថ្ងៃពុធ ក្រុមហ៊ុនសម្លៀកបំពាក់អន្តរជាតិចំនួន២០ រួមមាន Esprit, Levi Strauss និង VF Corporation បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីគន្លងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងលិខិតរួមមួយដែលត្រូវបានផ្ញើរ តាមរយៈសមាគមសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើងអាមេរិក។
ដោយពិភាក្សា អំពីសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់គោលនយោបាយរបស់សមាគម Nate Herman បាននិយាយថា “ថ្លៃដើមផលិតកម្មកើនឡើងវា ក៏នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ប្រទេសផងដែរ។ យើងមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះស្ថានភាពសិទ្ធិការងារ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហើយ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ដែលអាចបណ្តាលមកពីការបាត់បង់ អាចមានទៅលើកម្មករនិងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា”។
អឺរ៉ុបគឺជាទីផ្សារដ៏សំខាន់ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលទទួលបាន៤៥% នៃការនាំចេញរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ។ ក្នុងរយៈពេល១១ខែដំបូង ការនាំចេញសរុបរបស់កម្ពុជាទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុបមានចំនួន៥,២ ពាន់លានអឺរ៉ូ។ ក្នុងចំណោមនោះស្ទើរតែ៩០ភាគរយជាសម្លៀកបំពាក់សម្លៀកបំពាក់ស្បែកជើងឬទំនិញធ្វើដំណើរ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលគាំទ្រដោយសមាគមអាជីវកម្ម កម្ពុជាចំនួន២០រួមទាំងសភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបនៅកម្ពុជា បានសម្តែងការសោកស្តាយ ចំពោះសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប។ ក្រុមនេះបានប៉ាន់ស្មានថា ថ្លៃដើមនៃការផលិតទំនិញគោលដៅនឹងកើនឡើង១៤០លានដុល្លារដោយនិយាយថា កំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងដំណើរការ អាចជួយទូទាត់នូវការកើនឡើងជាពិសេស ប្រសិនបើមានការរួមផ្សំជាមួយនឹងការជម្រុញរបស់រដ្ឋាភិបាល។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានសរសេរថា យើងនឹងបន្តធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយម៉ាកអន្តរជាតិ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីពង្រឹងនិងលើកកម្ពស់តម្លៃសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិការងារនៅកម្ពុជាស្របតាមការអនុវត្តល្អបំផុតអន្តរជាតិ។
លោក Fei Xue អ្នកវិភាគផ្នែកសេដ្ឋវិទូបានមានប្រសាសន៍ថា ការកើនឡើងនៃការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ នៃពន្ធគយថ្មីទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។
លោកបានបន្ថែមថា “ការពិតដែលថាការផ្អាកនេះ មិនរាប់បញ្ចូលផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ក៏ដូចជាវិស័យផលិតកម្មកង់ ដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនោះទេ”។ លោកបន្ថែមថា “ប៉ុន្តែជាមួយនឹងថ្លៃដើមពលកម្មកើនឡើងរោងចក្រកាត់ដេរដែលមាន“ ប្រាក់ចំណេញតិច” នឹងត្រូវបាន“បង្រួម”ចេញពីប្រទេសកម្ពុជាដោយថ្លៃដើមនាំចេញខ្ពស់”។
ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាប្រចាំខែ នៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងកើនឡើងដល់១៨៧ ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដែលឈានដល់កំរិតប្រាក់ឈ្នួលនៅប្រទេសវៀតណាមហើយខ្ពស់ជាងប្រាក់ឈ្នួលនៅបង់ក្លាដែស” ។
លោកHiroshi Suzuki ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់កម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសជាច្រើន ដូចជា បង់ក្លាដែស ស្រីលង្កា និងវៀតណាម ជាប្រទេសចុងក្រោយទើបតែចុះហត្ថលេខា លើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបជា“ ដៃគូប្រកួតប្រជែងខ្លាំង”។
លោកបន្ថែមថា “ការផ្អាក EBA និងការធ្លាក់ចុះនៅក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញជាយូរមកហើយថា ជាហានិភ័យធំសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា”៕
