ដោយ ម៉ាណេត
ភ្នំពេញៈ ហេតុអ្វីវិបត្តិនេះ ពិបាកសម្រាប់អ្នកធ្វើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច? ព្រោះវាធំ ហើយក៏មិនប្រាកដប្រជាផងដែរ។
យើងបានដឹងពីកត្តាជាច្រើន ដែលបណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុកាលពីឆ្នាំ២០០៨ និងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មកិច្ចអាមេរិក និងចិន ដូចក៏ដូចជាវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុនៅអាស៊ីឆ្នាំ១៩៩៧ជាដើម។ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយមានការចូលរួមពីមេដឹកនៃប្រទេសជាច្រើន។
ប៉ុន្តែវិបត្តិថ្មីៗនេះ គឺបណ្តាលមកជំងឺដង្ហើមថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោក ហៅថា “ជំងឺ COVID-19” មិនមែនមកពីកត្តាសេដ្ឋកិច្ចទេ ដែលបង្កឱ្យមានវិបត្តិនេះ ដូច្នេះគ្មានការសម្រេចចិត្តរបស់រតនាគារ អាចធ្វើឱ្យវាបាត់ទៅវិញឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាពួកយើង ត្រូវតែរស់នៅដោយភាពមិនប្រាកដប្រជាដែលវាបង្កឡើង។
ប្រសិនបើ ឬនៅពេលដែលវ៉ាក់សាំងលេចចេញ បញ្ហានឹងត្រូវបានដោះស្រាយជាយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ប្រសិនបើរកឃើញរ៉ាក់សាំងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ សេដ្ឋកិច្ចនឹងមានការផ្លាស់ប្តូរ ហើយកិច្ចការអាទិភាពនឹងគាំទ្រដល់ក្រុមហ៊ុន និងការងារ រហូតដល់ភាពធម្មតាវិលត្រឡប់មកវិញ។
ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាត្រូវការរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ រហូតដល់មានវ៉ាក់សាំង ឬការព្យាបាលបានជាសះស្បើយ១០០ភាគរយ បន្ទាប់មកការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំ នឹងកើតឡើង ហើយវិបត្តិនេះ អូសបន្លាយពេលយូរទៅទៀត។
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីបានលើកឡើងថា វិបត្តិនេះគឺត្រូវទាមទារមនុស្សរៀនរស់ជាតាមសម្របខ្លួនទៅតាមវា។
របាយការណ៍មួយរបស់ធនាគារពិភពលោក បានលើកអនុសាសន៍វិធានការមួយចំនួន មានដូចជា ការវិនិយោគជាបន្ទាន់ ទៅលើសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងទៅលើការត្រៀមលក្ខណៈយូរអង្វែង។ របាយការណ៍ក៏ស្នើផងដែរឱ្យប្រទេសទាំងអស់ប្រកាន់យកទស្សនៈចម្រុះ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ចំពោះវិធានការរាំងខ្ទប់វីរុស និងគោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច។
វិធានការថវិកាគោលដៅអាទិភាព – មានដូចជាប្រាក់ឧបត្ថម្ភសម្រាប់ពេលមានជំងឺ និងសម្រាប់ថែទាំងសុខភាព – អាចជួយដល់ការរាំងខ្ទប់ការរាលដាលវីរុស និងជួយធានាធ្វើយ៉ាងណាមិនឱ្យស្ថានភាពខ្វះខាតបណ្តោះអាសន្ននេះ ក្លាយទៅជាការបាត់បង់មូលធនមនុស្សយូរអង្វែងឡើយ។
លោកអាឌីត្យា ម៉ាទូសេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់របស់ធនាគារពិភពលោក សម្រាប់តំបន់អាស៊ីបូព៌ានិងប៉ាស៊ីហ្វ៊ិកបានមានប្រសាសន៍ថា “បន្ថែមលើវិធានការអង់អាចនានា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកាន់តែជ្រាលជ្រៅថែមទៀត “គឺជាថ្នាំវ៉ាក់សាំង”ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតប្រឆាំងទៅនឹងការគំរាមកំហែងរបស់វីរុសនេះ” ។
លោកបានបន្តថា “បណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វ៊ិក និងនៅតាមតំបន់ផ្សេងទៀត ត្រូវតែរួមគ្នាប្រយុទ្ធនឹងជំងឺនេះ រក្សាពាណិជ្ជកម្មឱ្យនៅដំណើរការដដែល និងចេះសម្របសម្រួលគ្នាផ្នែកគោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច” ។
របាយការណ៍នេះ អំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងភាពជាដៃគូឆ្លងដែនរវាងផ្នែកសាធារណៈនិងឯកជន ដើម្បីបង្កើនសម្ទុះផលិតកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់ស ម្ភារៈបរិក្ខារពេទ្យ និងសេវាសំខាន់ៗ នៅក្នុងសភាពដែលមានការរាតត្បាតមេរោគនេះ និងដើម្បីធានាឱ្យមានស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ នៅពេលក្រោយមកទៀត។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម គួរតែនៅបើកចំហ ដើម្បីបង្កលទ្ធភាពឱ្យមានរំហូរចេញចូលរបស់ការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈបរិក្ខារពេទ្យ និងការផ្គត់ផ្គង់ទំនិញដទៃទៀត រវាងប្រទេសផងគ្នា ក៏ដូចជាជួយសម្រួលឱ្យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ឆាប់ងើបឡើងបានផង។
កាលពីខែឧសភា ផ្សារហ៊ុនអាមេរិកចាប់ផ្តើមងើបឡើងវិញ ដោយសារក្តីសង្ឃឹមនៃផលិតវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺ COVID-19 ។ ការជួញដូរភាគហ៊ុនបានបើកជាថ្មី នៅផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក។ អភិបាលក្រុងញូវយ៉កលោក Andrew Cuomo បានបន្លឺសំឡេងកណ្តឹង ដើម្បីបើកការជួញដូរភាគហ៊ុន ហើយពាណិជ្ជករបានស្រែកហ៊ោយ៉ាងរីករាយ។
ឧទាហរណ៍ ក្រុមហ៊ុន Dow បានបិទការជួញដូរកាលកាលពីម្សិលមិញ ដោយទទួលបាន៥៣០ពិន្ទុ ឬ២,២ភាគរយ ដែលជម្រុញដោយសុទិដ្ឋិនិយម អំពីការបន្តបើកសេដ្ឋកិច្ចជាបណ្តើរៗ និងវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺ COVID-19។ សន្ទស្សន៍ជួញដូរខ្ពស់ជាង៧០០ពិន្ទុ ហើយកើនលើស២៥,០០០ ពិន្ទុដែលជាកំរិតមួយមិនធ្លាប់មានតាំងពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា។
មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្ដរជាតិ IMF បាននិយាយថា សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកខាតបង់ប្រាក់ចំនួន ១២ទ្រីលានដុល្លារ (១២លានលានដុល្លារ) ពីជំងឺរាតត្បាត Covid-19 បន្ទាប់ពីកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍កំណើននៅឆ្នាំ ២០២០ ។
អ្នកពិគ្រោះយោបល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ IMF លោកស្រី Gita Gopinath បានមានប្រសាសន៍ថា “ ជំងឺរាតត្បាតបានរុញច្រានសេដ្ឋកិច្ចឲ្យធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិ ដែលបង្កឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចអាក្រក់” ។ លោកស្រីបន្ថែមទៀតថា “វានឹងមានការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតជីវភាពសម្រាប់៩៥%នៃប្រទេសទាំងអស់នៅឆ្នាំនេះ” ។
មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្ដរជាតិ បានណែនាំដល់ប្រទេសទាំងអស់ រួមទាំងប្រទេសដែលបានឆ្លងផុតការឆ្លងខ្ពស់ផងដែរ ដើម្បីធានាថាប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពរបស់ពួកគេ ត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់ ហើយបានអំពាវនាវដល់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ថា ប្រទេសក្រីក្រគួរទទួលបានវ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់ និងមានតំលៃសមរម្យ៕
