ដោយៈ និស្ស័យ

    ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានកិច្ចប្រជុំប្រកាសសមាសភាព អង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងផ្លូវរបៀងសេដ្ឋកិច្ចតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រពីទំនប់រលក ខេត្តព្រះសីហនុ ភ្ជាប់ទៅកាន់ស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។

កិច្ចប្រជុំនេះដឹកនាំដោយលោកសួង ហេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងជានាយកគម្រោង អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំប្រកាសសមាសភាព អង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងផ្លូវរបៀងសេដ្ឋកិច្ចតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រ ពីទំនប់រលក ខេត្តព្រះសីហនុ ភ្ជាប់ទៅកាន់ស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង ដោយមានការចូលរួមពីឯកឧត្ដមអនុរដ្ឋលេខាធិការ ជាអនុគម្រោង លោក-លោកស្រី ជាសមាជិក-សមាជិកាគម្រោងផងដែរ។

កិច្ចប្រជុំនេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីប្រកាសសមាសភាពអង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោង ផ្លូវរបៀងសេដ្ឋកិច្ចតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រពីទំនប់រលក ខេត្តព្រះសីហនុ ភ្ជាប់ទៅកាន់ស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង ក្រោមក្របខ័ណ្ឌធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ពីការអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ចទៅតាមបច្ចេកទេស ដែលបានប្រកាសក្នុងសេចក្ដីសម្រេច។

បន្ថែមពីនេះ លោកសួង ហេង បានមានមតិណែនាំដល់សមាជិ​ក-សមាជិការគម្រោងទាំងអស់ ត្រូវសហការគ្នាឱ្យបានល្អ និងចុះពិនិត្យ ការងារជាក់ស្ដែងឱ្យបានច្បាស់លាស់ ទៅតាមផែនការដែលបានគ្រោងទុក៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសាធារណការ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍បានបើកកិច្ចប្រជុំប្រកាសសមាសភាព អង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងតភ្ជាប់ផ្លូវតំបន់កណ្តាល ក្រោមក្របខ័ណ្ឌហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB)សម្រាប់ផ្លូវរបៀងចំនួន២ខ្សែ តភ្ជាប់ពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ តាកែវ រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល។

កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងក្រោមអធិបតីភាព លោកយិត បុណ្ណា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងជានាយកគម្រោង អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំ ប្រកាសសមាសភាពអង្គភាពគ្រប់គ្រaងគម្រោងតភ្ជាប់ផ្លូវតំបន់កណ្តាល ក្រោមក្របខ័ណ្ឌហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី។

កិច្ចប្រជុំនេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីប្រកាសសមាសភាពអង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោង តភ្ជាប់ផ្លូវតំបន់កណ្តាល ក្រោមក្របខ័ណ្ឌហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារ វិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) សម្រាប់ផ្លូវរបៀងចំនួន២ខ្សែ តភ្ជាប់ពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ តាកែវ រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល ពីការអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ចដែលបានរៀបចំនៅក្នុងប្រកាស។

បន្ថែមពីនេះ លោករដ្ឋលេខាធិការ បានណែនាំដល់សមាជិក-សមាជិការគម្រោងទាំងអស់ ត្រូវអនុវត្តការងារដោយប្រកបដោយស្មា​រតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីធានាឱ្យការអនុវត្តគម្រោងខាងលើទទួលបានជោគជ័យ ​ទៅតាមផែនការដែលបានគ្រោងទុក៕

ដោយៈ ចំណាន

    ភ្នំពេញៈ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា នីតិរដ្ឋរបស់ប្រទេសកម្ពុជាមានភាពប្រសើរឡើង សម្រាប់វិនិយោគិនបើប្រៀបធៀបទៅនឹង៥ ទៅ១០ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៦ វានៅតែត្រូវបានចាត់ទុកថា “មធ្យមទៅខ្សោយ” បើប្រៀបធៀបជាមួយដៃគូប្រកួតប្រជែង ក្នុងតំបន់ ដូចជា ប្រទេសវៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ឬថៃ។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ប្រទេសកម្ពុជា បានធ្វើកំណែទម្រង់ជាច្រើន ដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេស ដែលគេមើលឃើញតាមរយៈទិដ្ឋភាពមួយចំនួនដូចជា ទី១ ច្បាប់វិនិយោគឆ្នាំ២០២១ ផ្តល់ការធានាផ្នែកច្បាប់កាន់តែច្រើនដល់វិនិយោគិន។ ទី២ វិនិយោគិនបរទេសអាចកាន់កាប់អាជីវកម្មជាច្រើន១០០ភាគរយ។ ទី៣ ប្រាក់ចំណេញ និងរូបិយប័ណ្ណបរទេស អាចត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅក្រៅប្រទេសវិញ។

ទី៤ ការអនុម័តការវិនិយោគលឿនជាងមុន តាមរយៈប្រព័ន្ធ “ច្រ​កចេញចូលតែមួយ” របស់ក្រុមប្រឹក្សាវិនិយោគកម្ពុជា ។ ទី៥ ប្រព័ន្ធឌីជីថល និងកំណែទម្រង់ពន្ធដារកាន់តែច្រើនកំពុងត្រូវបានណែនាំ។

អង្គការអន្តរជាតិ និងអ្នកវិភាគផ្នែកច្បាប់និយាយថា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងព្យាយាមកែលម្អតម្លាភាព និងភាពប្រាកដប្រជានៃអាជីវកម្ម ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលចង់បាន លំហូរទុនវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យដូចជា ផលិតកម្ម ភស្តុភារកម្ម បច្ចេកវិទ្យា ថាមពលកកើតឡើងវិញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍ ឧស្សាហកម្មកសិ-ឧស្សាហកម្ម។

ធនាគារពិភពលោកក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា លំហូរចូល FDI ចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅឆ្នាំ២០២៥ ទោះបីជាមានសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចក៏ដោយ ដែលបង្ហាញថាវិនិយោគិននៅតែមើលឃើញឱកាសនៅក្នុងប្រទេស។

ប៉ុន្តែវិនិយោគិននៅតែព្រួយបារម្ភអំពីនីតិរដ្ឋ ដែលកត្តានេះជាកន្លែងដែលប្រទេសកម្ពុជា នៅតែប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈម។

វិនិយោគិនបរទេស និងក្រុមអាជីវកម្មអន្តរជាតិតែងតែលើកឡើងថា ការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា មិនស៊ីសង្វាក់គ្នា ហានិភ័យនៃអំពើពុករលួយ ជម្លោះដីធ្លី ដំណើរការតុលាការយឺត។ ការប្រព្រឹត្តមិនស្មើគ្នារវាងអាជីវកម្មដែលមានទំនាក់ទំនង និងមិនដែលមានទំនាក់ទំនង និងភាពមិនអាចទាយទុកជាមុនបាននៅក្នុងបទប្បញ្ញត្តិ។

ទោះជាយ៉ាងណាក្រុមហ៊ុនពហុជាតិធំៗ នៅតែអាចវិនិយោគបានដោយជោគជ័យ ពីព្រោះពួកគេធ្វើការជាមួយដៃគូក្នុងស្រុកដ៏រឹងមាំ ប្រើប្រាស់អាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិ ធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស កិច្ចព្រមព្រៀងរចនាសម្ព័ន្ធដោយប្រុងប្រយ័ត្ន តាមរយៈប្រទេសសិង្ហបុរី ឬយុត្តាធិការផ្សេងទៀត។

ដូច្នេះសម្រាប់គម្រោងFDIធំៗ ប្រទេសកម្ពុជានៅតែមានភាពទាក់ទាញដោយសារតែ ថ្លៃពលកម្មទាប ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រអាស៊ាន ការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល សេដ្ឋកិច្ចដុល្លារ និងការលើកទឹកចិត្ត និងការលើកលែងពន្ធ៕

ដោយៈ ម៉ាណា

    កណ្តាលៈ  រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ប៉េង ពោធិ៍នា បានលើកឡើងថា វិស័យដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភារកម្ម កំពុងដើរឈានចូលដំណាក់កាល នៃការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងឡើង។

លោកបានថ្លែងបែបនេះ ក្នុងមហាសន្និបាតភាគហ៊ុនិកលើកទី១១ របស់កំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

កំពង់ផែនានាក្នុងតំបន់ កំពុងធ្វើទំនើបកម្មយ៉ាងឆាប់រហ័ស ខណៈច្រករបៀងដឹកជញ្ជូន និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនពហុ មធ្យោបាយថ្មីៗកំពុងបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងមហាអនុតំបន់មេគង្គ (GMS)។

ជាមួយគ្នានេះ ភាពមិនប្រាកដប្រជានៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ភាពតានតឹងនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ការបង្អាក់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងហានិភ័យពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅតែបន្តជាបញ្ហាប្រឈមដល់វិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងដឹកជញ្ជូនសកល។ ក្នុងន័យនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំឱ្យកំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ ត្រូវបន្តពង្រឹងភាពធន់ ភា​ព​អាចបត់បែនបាន និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួន ដើម្បីធានាកំណើនរយៈពេលវែង។

លោក ប៉េង ពោធិ៍នា បានផ្តល់អនុសាសន៍មួយចំនួនដួចជា ត្រូវបន្តពន្លឿនការធ្វើទំនើបកម្ម និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល។ ភាពប្រកួតប្រជែងនាពេលអនាគត នឹងមិនពឹងផ្អែកត្រឹមតែលើការពង្រីក ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវរួមបញ្ចូលប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការ បច្ចេកវិទ្យា និងប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មឆ្លាតវៃផងដែរ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានកោតសរសើរ ដល់កំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ ដែលបានបង្ហាញពីលទ្ធផល ប្រតិបត្តិការដ៏វិជ្ជមាន របស់កំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសកំណើននៃបរិមាណកុងតឺន័រ ទំនិញ ចំណូល និងប្រាក់ចំណេញ។ លទ្ធផលទាំងនេះបានបញ្ជាក់ ពីតួនាទីដ៏សំខាន់ របស់កំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ ក្នុងនាមជាច្រកទ្វារភស្តុភារកម្មយុទ្ធសាស្ត្រតាមផ្លូវទឹក ដែលបានរួមចំណែកគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ការសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម និងការតភ្ជាប់ក្នុងតំបន់។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ហ៊ឺ បាវី ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទទួលបន្ទុកជាប្រធានអគ្គនាយក នៃកំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ បានឱ្យដឹងថា បរិមាណកុងតឺន័រសរុបក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានចំនួន ជាង៦០ម៉ឺន TEU (៦០០ ០២៣) កើនឡើងចំនួន២៤.៩៥% ធៀបនឹងការអនុវត្តឆ្នាំ២០២៤ ជាង៤៨ម៉ឺន TEU (៤៨០ ២០០) សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ នេះ ក.ស.ភ. សម្រេច បាន១១៥,២៨% ធៀបនឹងផែនការឆ្នាំ២០២៥ ចំនួន៥២ម៉ឺនTEU (៥២០ ០០០)។ ចំពោះប្រាក់ចំណេញសុទ្ធក្នុងការិយបរិច្ឆេទ ២០២៥ សរុបមានចំនួនជាង១៩លានដុល្លារអាម៉េរិក (១៩ ៣៣៤ ៩៩៦) សម្រេចបាន១៤៣,១៩% នៃផែនការឆ្នាំ ២០២៤ ហើយធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ កើនឡើងជាង៦លានដុល្លារអាម៉េ​រិក (៦ ៣៧៧ ៥៧៩) ឬស្មើនឹង៤៧,០២%។

លោកបានឲ្យដឹងបន្តថា សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ ក.ស.ភ. នៅលើផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (CSX) មានស្ថិរភាពក្នុងតម្លៃប្រហែល១៣,៨០៥ រៀលក្នុងមួយភាគហ៊ុន ហើយបរិមាណជួញដូរជាមធ្យមមាន ប្រមាណ៦៩៦ភាគហ៊ុនក្នុងមួយថ្ងៃ។

សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ គិតត្រឹមបច្ចុប្បន្ន តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ ក.ស.ភ. មានស្ថិរភាពក្នុងតម្លៃ ប្រហែល១៤,២៤៧រៀល ក្នុងមួយភាគហ៊ុន ហើយបរិមាណជួញដូរ ជាមធ្យមមានប្រមាណ៨២៩ភាគហ៊ុន ក្នុងមួយថ្ងៃ៕

ដោយៈ និស្ស័យ

    រតនគិរីៈ  តាមការប៉ាន់ប្រមាណជាផ្លូវការបច្ចុប្បន្ន សម្រាប់គម្រោ​ងអាកាសយានដ្ឋានរតនគីរីថ្មី គ្រោងចំណាយប្រហែល៩៦ លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ដំណាក់កាលទី១។

គម្រោងព្រលានយន្តហោះខ្នាតមធ្យមនពរួមមាន ការសាងសង់ផ្លូវរត់ប្រវែង២៥០០ម៉ែត្រ អគារស្ថានីយអ្នកដំណើរ ផ្លូវរត់តាក់ស៊ី និងចំណតយន្តហោះ។

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាកាសយានដ្ឋានជាមូលដ្ឋាន រួមមានប្រព័ន្ធគាំទ្រសម្រាប់ប្រតិបត្តិការយន្តហោះAirbus A320 និងBoeing 737។

ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគជាច្រើនគិតថា ការវិនិយោគសរុបពិតប្រាកដអាចខ្ពស់ជាងនេះ ដែលអាចប្រហែល១២០ ទៅ១៨០លានដុល្លារអាមេរិកនៅដំណាក់កាលក្រោយៗទៀត។

ទំហំំចំណាយកើនឡើងនេះ ដោយសារមូលហេតុមួយចំនួនដូចជា ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការតភ្ជាប់ផ្លូវថ្នល់ ប្រព័ន្ធអគ្គិសនី និងទឹក

តំបន់ភស្តុភារ កន្លែងទេសចរណ៍ សំណងដីធ្លី និងការចំណាយលើការពង្រីកនាពេលអនាគតជាធម្មតា ត្រូវបានបន្ថែមនៅពេលក្រោយ។

គម្រោងអាកាសយានដ្ឋានថ្មីៗរបស់កម្ពុជាបង្ហាញថា ការចំណាយច្រើនតែកើនឡើងតាមពេលវេលា។ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោឈានដល់ជាង២០០០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ មានតម្លៃប្រហែល ១,១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (មិនបានស្វែងរកនៅទីនេះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានដឹងជាសាធារណៈ)។

បើប្រៀបធៀបជាមួយអាកាសយានដ្ឋានធំៗទាំងនោះ អាកាសយានដ្ឋានរតនគីរីមានទំហំតូចជាង ផ្តោតលើតំបន់ ហើយត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងដើម្បីគាំទ្រដល់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ការនាំចេញកសិកម្ម

ពង្រីកជើងហោះហើរក្នុងស្រុក និងការតភ្ជាប់តំបន់នៅភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។

ប្រសិនបើអាកាសយានដ្ឋានទទួលបានជោគជ័យ អ្នកជំនាញរំពឹងថា ការវិនិយោគបន្ទាប់បន្សំ នៅជុំវិញតំបន់អាកាសយានដ្ឋានអាចមានទំហំធំជាងអាកាសយានដ្ឋានខ្លួនឯង រួមមានសណ្ឋាគារ ឧទ្យានដឹកជញ្ជូន ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ ឃ្លាំង រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ និងការអភិវឌ្ឍដីធ្លីតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៧៦។

អ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងស្រុកមួយចំនួន ប្រៀបធៀបផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន ទៅនឹងដំណាក់កាលដំបូងនៃការអភិវឌ្ឍន៍ជុំវិញតំបន់អាកាសយានដ្ឋានក្រុងព្រះសីហនុ ឬតំបន់ជុំវិញអាកាសយានដ្ឋានថ្មីនៅប្រទេសវៀតណាម និងថៃ ដែលតម្លៃដីធ្លីបានកើនឡើងបន្ទាប់ពីការបញ្ជាក់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រតនគីរីនៅតែ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូង និងមានហានិភ័យខ្ពស់ជាង។

លោកស៊ីន ចាន់សិរីវុត្ថាអនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានថ្លែងកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា គំរោងនេះ មិនទាន់កំណត់ពេលវេលាសាងសង់ជាក់លាក់នៅឡើយទេ ដោយសារវាស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលសិក្សា ពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។

លោកបញ្ជាក់ថា “ផែនការចំណាយ លោកមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយទេ ដោយសារគំរោងនេះស្ថិតនៅក្រោមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកសាស្រ្តាចារ្យទួស សាភឿនអគ្គលេខាធិការរងគណស្ថាបត្យករកម្ពុជា បានមានប្រសា​សន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោកបានដេញថ្លៃជាប់ លើការសិក្សាពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ប៉ុន្តែរហូតមកទល់ពេលនេះ លោកមិនបានបញ្ជាក់ថា គំរោងនេះនឹងសិក្សាចប់នាពេលណានោះទេ៕