ដោយៈ វឌ្ឍនៈ

ភ្នំពេញៈ គម្រោងអគារភូមិកីឡដ្ឋានវើលដ៏ប្រ៊ីដ ឬហៅថាបុរីកីឡាដែ​លស្ថិតនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ សម្រាប់ទទួលស្វាគមន៍កីឡាករកីឡាការិនី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម បានបញ្ចប់គ្រោងអគារទាំង៦ និងគ្រោងពង្រីកការអភិវឌ្ឍការងារបន្តបន្ទាប់ទៀត។

អ្នកឧកញ៉ាសៀ ឬទ្ធីប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃក្រុមហ៊ុនវើលដ៏ប្រ៊ីដគ្រុប ដែលជាអ្នកអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងដ៏ធំនេះបានឱ្យដឹងថា រហូតមកដល់ពេលនេះ យើងសម្រេចបានលទ្ធផលច្រើនហើយ និងអាចទាន់នឹងព្រឹត្តិ​កា​រណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

អ្នកឧកញ៉ាបន្តថា ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិនេះ នឹងមកដល់កម្ពុជាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខនេះហើយ។ដូច្នេះយើងត្រូវធ្វើយ៉ាងណាពន្លឿនការងារសាងសង់ ផ្នែកខាងក្នុងឱ្យបានរួចរាល់ តាមតែអាចធ្វើបាន ខណៈឆ្នាំនេះជាឆ្នាំដំបូងហើយ ដែលកម្ពុជាបានទទួលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៃព្រឹត្តិ​ការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម។

អ្នកឧកញ៉ាបន្ថែមថា តាមពិតទៅការសាងសង់គម្រោងនានា អ្នកអភិ​វឌ្ឍន៍ចង់ឱ្យយឺត ឬឆាប់បានទៅតាមហិរញ្ញវត្ថុ តែសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនមិនមានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុទេ ហើយក្រុមហ៊ុនសាងសង់ ក៏បានខិតខំណាស់ដែរនៅក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ។

លោកសុទ្ធ សុធារ៉ា អ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោងនេះបានឱ្យដឹងថា តាមពិតទៅការសាងសង់គម្រោងនេះគឺ បានយឺតយ៉ាវបន្តិចនៅពេលដំបូង ដោយសា​រតែពេលបុកគ្រឹះ គឺចំពេលដែលកម្ពុជា ទទួលរងនូវគ្រោះទឹកជំនន់ និងមានភ្លៀងធ្លាក់ស្ទើរតែពេញមួយឆ្នាំ ដែលធ្វើឱ្យការងារសាងសង់គ្រឹះ ក្រោមមានការលំបាកបន្តិច ប៉ុន្តែដល់ពេលសាងសងគ្រឹះខាងក្រោមហើយ ក្រុមហ៊ុនក៏បានបន្ថែមកម្មករ បុគ្គលិកពន្លឿនការងារឱ្យបានលឿន និងធ្វើការទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ។

លោកបន្តថា “មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនសាងសង់បានប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្ម កម្មករសុរបប្រមាណ៣០០០នាក់ ធ្វើការគ្រប់ផ្នែកដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជំរុញឱ្យទាន់នូវព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម ហើយថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន ក៏បានយកចិត្តទុកដាក់បំផុត សម្រាប់ការងារសាងសង់នេះដែរ ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមនេះដែរ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញក៏បា​ននិងកំពុងមមាញឹក ក្នុងការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវនានា នៅជុំវិញរាជធានីភ្នំពេញ ជាពិសេសផ្លូវទៅកាន់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ដូចជាផ្លូវជាតិលេខ៦អា ផ្លូវមហាវិថីឈ្នះឈ្នះ និងបានសាងសង់ផ្លូវថ្មីៗ ដើម្បីរំដោះការកកស្ទះចរាចរណ៍៕

  ដោយៈគង់ សូរិយា

       ភ្នំពេញៈ ជាទម្លាប់អាជីវករភាគច្រើន ពួកគេតែងតែដំឡើងថ្លៃមុខទំនិញសំខាន់ៗ សម្រាប់រៀបចំសែនព្រេន ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិចិន វៀតណាមដែលចូលមកដល់ចុងសប្តាហ៍នេះ។

ផ្កាអង្គារសីល មានហាងឆេងតែពេលបុណ្យចូលឆ្នាំចិន និងតែងតែរីកក្នុងពេលវេលានេះ តែងតែឡើងថ្លៃ ជ្រូកខ្វៃ និងទំនិញជាច្រើនទៀតទាំងចេក មាន់ ទា ជាដើមសុទ្ឋតែឡើងថ្លៃនៅគ្រប់ទីផ្សារទាំងអស់។

អាជីករលក់ដើមផ្កានៅខណ្ឌសែនសុខ ដោយគ្រាន់តែប្រាប់ថាឈ្មោះ មករាបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣នេះថា នៅឆ្នាំនេះការនាំចូលផ្កា ដើម្បីយកមកលក់រាយ មានតម្លៃខ្ពស់ជាងមុន មូលហេតុដោយសារភាគីបោះដុំបន្តប្រាប់ថា នៅឆ្នាំមុនខាតបង់ដើមទុនច្រើន និងខ្វះអ្នកដាំដុះជាដើម ដែលនាំឲ្យតម្លៃកើនខ្ពស់។

លោកបានបន្តថា ការតម្លើងថ្លៃនេះ សម្រាប់ដើមក្រូចភ្នំ កម្ពស់ប្រហែល១ម៉ែត្រ នាំចូលមានតម្លៃជិត៤០០ដុល្លារទៅហើយ។ ចំណែកឯដើមផ្កាអង្គារសីល៍ ក៏ត្រូវតម្លើងពីចំនួន១០ ទៅ២០ដុល្លារ សម្រាប់ដើមធំ និងល្អៗ។

ចំណែកអ្នកស្រី សុខ លាង អាជីវករលក់ដើមផ្កានៅបណ្តោយផ្លូវសហព័ន្ធរុស្ស៉ី បានលើកឡើងថា ឆ្នាំនេះត្បិតតែកូវីដ១៩ មានសភាពធូរស្រាល ប៉ុន្តែអ្នកស្រីបានសម្រេចចិត្ត កាត់បន្ថយការនាំចូលផ្កាស្បៃរឿង ជាងពាក់កណ្តាលបើធៀបឆ្នាំមុនៗ។

អ្នកស្រីបានឲ្យដឹងថា “ឆ្នាំមុនខ្ញុំកម្ម៉ងផ្កាស្បៃរឿងចំនួន៣,០០០ផើង ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះខ្ញុំកម្ម៉ង់តែ១,០០០ផើងទេ”។

អាជីវករលក់ក្បែរៗគ្នា លើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា ទោះបីជាស្ថានភាពកូវីដធូរស្រាលច្រើនជាងឆ្នាំមុនៗយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនហ៊ានរំពឹងទេថា អាចនឹងលក់ផ្កាដាច់ច្រើន ឬក៏អស់យ៉ាងណាទេ ដោយសារបច្ចុប្បន្នទីផ្សារប្រកួតប្រជែង ជាពិសេសអ្នកលក់កើនឡើង ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ និងគ្រប់ទីកន្លែង។

មុខទំនិញសំខាន់ៗ ត្រូវបានលក់ក្នុងតម្លៃដូចជា ប្រភេទផ្កាដង្គុំលក់ ក្នុងតម្លៃ៤ម៉ឺនរៀលក្នុង១ផើង។ ដើមរាសី ១២ ០០០រៀល ក្នុង១ដើមវែង, ដើមម្នាស់ ៤០ ០០០រៀល ក្នុង១ផើង, ផ្កាសេមាន់ ២០ ០០០រៀល ក្នុង១ផើង, ផ្កាស្បៃរឿង៨ពាន់រៀល សម្រាប់១ផើងតូច និងផើងធំតម្លៃ ១ម៉ឺនរៀល, ផ្កាអ័រគីដេ ២០ ០០០រៀល ក្នុង១ផើងជាដើម។

ពីមួយឆ្នាំទៅមួយ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសែស្រឡាយចិន ប្រជាជនចិន ក៏ដូចជាប្រជាជនខ្មែរកាត់វៀតណាម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាំគ្នាប្រារព្ធបុណ្យចូលឆ្នាំចិន-វៀតណាមកាន់តែច្រើនឡើងៗ។

នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ថ្ងៃសែនកុងម៉ារបស់ជនជាតិចិន- វៀតណាម និងជនជាតិខ្មែរសែស្រឡាយចិន នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២១ ខែមករាខាងមុខនេះ៕

ដោយៈ វឌ្ឍនៈ

ភ្នំពេញៈ ការបើកដំណើរការផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ ពិតជាបានជួយសម្រួលច្រើនណាស់ ដល់ការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋ និងនិងភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ និងពីខេត្តព្រះសីហនុមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ។

តែយ៉ាងណាក្ដីអាជីវករ ដែលធ្លាប់ទទួលផលពីអ្នកដំណើរ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ៤រួមមានអាហារដ្ឋាន កន្លែងលក់ផ្លែឈើ និងសូម្បីតែយាយម៉ៅ ដែលជាទីសក្ការបូជានោះ ក៏មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់បណ្ដើរៗផងដែរ។

បើយើងមើលថយក្រោយបន្តិច ពោលគឺមុនពេលផ្លូវល្បឿនលឿនបើកដំណើរ ប្រជាពលរដ្ឋពីខេត្តព្រះសីហនុ និងមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ និងពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ មានតែផ្លូវមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវឆ្លងកាត់គឺផ្លូវជាតិលេខ៤ ហើយជាទូទៅពួកគាត់ត្រូវការឈប់សម្រាក ទទួលទានអាហារ និងទិញអីវ៉ាន់នៅតាមដងផ្លូវ។

ប៉ុន្តែក្រោយពីផ្លូវល្បឿនលឿនសង់រួច និងដាក់ដំណើរការ ប្រជាពល​រដ្ឋភាគច្រើន ឬស្ទើរតែទាំងអស់បានឡើងលើផ្លូវល្បឿនលឿន ពីព្រោះចំណា​យពេលខ្លី និងស្រួលបើកបរ ដូច្នេះអាជីវកម្មនៅផ្លូវជាតិលេខ៤ក៏បានបិទទ្វារបន្តបន្ទាប់ជាពិសេសអាហារដ្ឋាន និងកន្លែងលក់ទំនិញសម្រាប់ភ្ញៀវ ។

សូម្បីតែលោកខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានដែលធ្វើដំណើរត្រលប់មកពីខេត្តកោះកុង និងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៤នោះ ក៏បានសរសេរបង្ហោះ លើបណ្ដាញសង្គមរបស់លោកថា ចង់បានម្ហូបឆ្ងាញ់ ច្រើន ហើយ ថោក ពិតជាមិនងាយមែន។

លោកបន្តថា “ចុះពីផ្លូវល្បឿនលឿនប្រុងចូលហាងល្បីៗ មួយចំនួននៅក្នុងទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ តែហាងទាំងនោះបានបិទទ្វារអស់ហើយ ដោយផ្លូវល្បឿនលឿនបានស្រូបអ្នកដំណើរអស់”។

បុគ្គលិកបម្រើការក្នុងហាងមួយកន្លែងម្ដុំពេជ្រនិល ក៏បាននិយាយថា ចាប់តាំងផ្លូវល្បឿនលឿន បានដាក់ដំណើរការ អាហារដ្ឋានដែលខ្លួនកំពុងបម្រើការនេះ មានភ្ញៀវតិចតួចណាស់បានចូលទទួល។ ខុសពីមុនមានភ្ញៀវច្រើនណាស់ចូលពីសាអាហារ និងទិញទំនិញដែលដាក់លក់នៅមុខហាង។

បុគ្គលិករូបនេះនិយាយថា មិនមែនតែហាងដែលខ្លួនធ្វើការទេ ដែលស្ងាត់ គឺគ្រប់ហាងទាំងអស់ នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ពីព្រោះថាអ្នកដំណើរដែលចង់ទៅកំពង់សោម ឬអ្នកកំពង់សោមចង់ទៅភ្នំពេញ គេប្រើប្រាស់ផ្លូវល្បឿនលឿន ស្ទើរតែទាំងអស់គ្នាទៅហើយ ដូច្នេះក៏អត់មានភ្ញៀវត្រូវឆ្លងកាត់លេខ៤តទៅទៀត”។

ផ្លូវល្បឿនលឿនទី១របស់កម្ពុជា ពីភ្នំពេញទៅក្រុងព្រះសីហនុ បានដាក់ដំណើរការសាកល្បង ដោយឥតគិតកម្រៃនៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២២ និងចាប់ផ្ដើមយកកម្រៃសេវា ពីអ្នកដំណើរចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ដោយបានបញ្ចុះតម្លៃមួយចំនួនជូនផងដែរ ។

បើតាមលោកស៊ុន ចាន់ថុលផ្លូវល្បឿនលឿន នេះនឹងត្រូវយកកម្រៃសេវាសម្រាប់ រថយន្តឆ្លងកាត់រហូតដល់៥០ឆ្នាំ និងប្រគល់ជូនរដ្ឋាភិបាលវិញសម្រាប់ថែទាំបន្ត ហើយនៅពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលយកកម្រៃសេវា ឬក៏អត់នោះ អាស្រ័យលើរដ្ឋាភិបាលពេលនោះហើយ ពីព្រោះថានៅពេលនោះលោកក៏លែងនៅមានវត្តមានសម្រាប់ទទួលផ្លូវនេះដែរ៕

ដោយៈ សុផារី

ព្រះសីហនុ: ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិមួយទៀតរបស់កម្ពុជា ដែលមានតម្លៃ រហូតដល់៣០០លានដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាលើផែនការមេរួចរាល់ហើយ។

ការអភិវឌ្ឍព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិនេះ ស្ថិតក្រោមការសហការគ្នារវាង រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល និងក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប កោះរ៉ុង ឌីវេឡបមេន ខមភេនី ដោយបានរៀបចំពិធីចុះហត្ថលេខា លើអនុស្សរណៈ នៃកិច្ចព្រមព្រៀង និងទទួលស្គាល់ផែនការមេ (Acceptance of Master Plan) លើគម្រោងសាងសង់អាកាស យានដ្ឋានអន្តរជាតិអេកូទេសចរណ៍កោះរ៉ុង នៅលើតំបន់អភិវឌ្ឍន៍កោះរ៉ុង ក្រុងកោះរ៉ុង ខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន របស់ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប បានឱ្យដឹងថា តាមកិច្ចព្រមព្រៀងគម្រោងសាងសង់ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិកោះរ៉ុង (លំដាប់ 4C) នៅលើតំបន់អភិវឌ្ឍន៍កោះរ៉ុងនេះ ត្រូវចំណាយថវិកាប្រមាណ៣០០លានដុល្លារ នឹងត្រូវបញ្ចប់ការសាងសង់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ភ្នំពេញ: វិស័យឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍ និង​លំនៅដ្ឋាន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ កំពុង​បង្ហាញ​សញ្ញា​នៃ​ការ​ស្ទុះ​ងើប​ឡើង​វិញ ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣នេះ។ នេះ​បើ​តាម​ទស្សនវិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​តំបន់​អាស៊ាន+៣។

លោក Hoe Ee Khor ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់អង្គការឃ្លាំមើលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់(AMRO) បានមានប្រសាសន៍ថា ឧស្សាហកម្មកាត់ដេររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ទំនងជាប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចុះ ដោយសារតែការធ្លាក់ចុះនៃទីផ្សារនាំចេញសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន។

លោកបានអះអាងថា “កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​នាំ​ចេញ​សម្លៀក​បំពាក់​ដ៏​សំខាន់ ទៅ​កាន់អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប។  ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណាក្តី ដោយ​សារ​មានការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៅ​តំបន់​ទាំង​នោះ ឧស្សាហកម្ម​កាត់​ដេរ​របស់​កម្ពុជា ​នឹង​ទទួល​រង​ផល​ប៉ះពាល់ផងដែរ”។

លោកបានចង្អុលបង្ហាញថា “ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី កម្ពុជាត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងអាចទូទាត់បញ្ហាទាំងនេះ ដោយសារតែការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងលំនៅដ្ឋាន”។លោក​បន្ត​ថា​“ដោយ​សារ​ការ​ស្ទុះ​ងើប​ឡើង​វិញ​នៅ​ក្នុងប្រទេស​ចិន វិស័យ​ទេសចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា ​កំពុង​ទទួល​បាន​ការ​ជំរុញ​យ៉ាង​ខ្លាំង”។

យើងរំពឹងថាវិស័យទេសចរណ៍នឹងងើបឡើងវិញ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ហើយវានឹងជួយទូទាត់ការធ្លាក់ចុះ នៃឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ។

លោកបន្ថែមថា “យើងមានក្តីសង្ឃឹម ចំពោះឧស្សាហកម្មលំនៅដ្ឋាន ដែលកំពុងវិលត្រលប់មកវិញម្តងទៀត ក្រោយពីរងផលប៉ះពាល់ដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ”។

យោងតាមការសិក្សារបស់ក្រសួងរៀបំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់បានបង្ហាញថា កម្ពុជាត្រូវការលំនៅដ្ឋានប្រមាណ៨០ម៉ឺនខ្នង ននៅចន្លោះឆ្នាំ២០១៥ ២០៣០ ខណៈអ្នកជំនាញនានាមើលឃើញថា កំណើនប្រជាជនវ័យក្មេងកំពុងជួយដល់វិស័យនេះ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ:អង្គការសហប្រជាជាតិ(UN)បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌានឹងវ៉ាដាច់ប្រទេសចិន ក្លាយជាប្រទេស ដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលើពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ទោះជាកំណើនប្រជាជនរបស់ឥណ្ឌាបាននឹងកំពុងធ្លាក់ចុះក៏ដោយ។

កាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ ចំនួនប្រជាជនចិនបានធ្លាក់ចុះ ជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល៦ទសវត្សរ៍ ហើយនេះជាវេនប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលនឹងបង្ហាញពីការចាប់ផ្តើម នៃការថយចុះរយៈពេលវែង នៃចំនួនប្រជាជនចិន ជាមួយនឹងផលប៉ះពាល់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន និងពិភពលោក។

ប្រទេសឥណ្ឌាប៉ាន់ស្មានចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន មានចំនួន១,៣៨ពាន់លាននាក់ ធៀបនឹងប្រជាជនចិន១,៤ពាន់លានរបស់ចិន។

នៅមន្ទីរពេទ្យកុមារក្នុងរដ្ឋធានីញូវដេលី នៃប្រទេសឥណ្ឌា ទារកទើបនឹងកើតកំពុងត្រូវបានរក្សា នៅក្រោមការសង្កេតនៅឯអង្គភាព ថែរទាំទារករបស់ខ្លួន។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Rinku Sengupta Dhar ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៅមន្ទីរពេទ្យកុមារ Rainbow បានមានប្រសាសន៍ថា ទោះបីជាចំនួនប្រជាជនដ៏ខ្ពស់ផ្តល់គុណសម្បត្តិ ដូចជា កម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែវាក៏បង្ហាញពីបញ្ហាប្រឈមចំពោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងធនធានផងដែរ។

នៅតាមដងផ្លូវនៃរដ្ឋធានីប្រទេសឥណ្ឌា ប្រជាជនយល់ថា រដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវចាត់វិធានការ ដើម្បីទប់ទល់កំណើនប្រជាជនរបស់ខ្លួន ដែលតាមពិតទៅកំពុងតែធ្លាក់ចុះ។

កំណើនប្រជាជនប្រចាំឆ្នាំរបស់ប្រទេសអាស៊ី ខាងត្បូងមួយនេះមានជាមធ្យម១,២ភាគរយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ ពោលគឺធ្លាក់ចុះពី១,៧ភាគរយក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំមុន។

លោក Azhar Khan ពលរដ្ឋក្នុងក្រុងញូវដេលី បានមានប្រសាសន៍ថា “រដ្ឋាភិបាលគួរតែបញ្ចេញនូវច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិមួយចំនួន ដែលជួយក្នុងការគ្រប់គ្រងចំនួនប្រជាជននៃប្រទេសរបស់យើង”។

ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តរៀបចំផែនការគ្រួសារ នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបានកើនឡើងដល់៦៦,៦៧ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩-២០២១ ដោយកើនឡើងពី៥៣,៥ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥-២០១៦៕

  ដោយៈ ជេស៊ីកា

       បាងកកៈ ក្រុមអាវក្រហមត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយជាលទ្ឋផលបានប្រឈមមុខយ៉ាងចលាចល នៅកណ្តាលទីក្រុងបាងកក បន្ទាប់ពីការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់នាយករដ្ឋមន្រ្តី លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដ៏មានប្រជា​ប្រិយភាព។

ប៉ុន្តែរដ្ឋប្រហារចុងក្រោយ ដែលដឹកនាំដោយលោកប្រាយុទ្ឋ ចាន់អូរចា បានធ្វើឲ្យប្រទេសថៃ ជួបភាពនឹងនរខាងនយោបាយឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមេ​យោធាដ៏មានឥទ្ឋិពលរូបនេះ បានកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលអនុញ្ញាត្តឲ្យយោធា​មានសិទ្ឋស្ទើរគ្រប់យ៉ាង ក្នុងការកំណត់ជោគវាសនាប្រទេសថៃ ហើយជាលទ្ឋផល លោកបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ប៉ុន្តែជានាយករដ្ឋមន្រ្តីមិនសូវមាន​ប្រជាប្រិយភាព។

កូនស្រីរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីនណាវ៉ាត់ (Thaksin Shinawatra) បានប្រកាសថា អ្នកនាងបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ ដើម្បីឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃគណបក្សភឿថៃ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ខណៈគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំរបស់ថៃមួយនេះ កំពុងព្យាយាមដណ្ដើមអំណាចមកវិញ ក្រោយត្រូវបានយោធាធ្វើរដ្ឋប្រហារកាលពីជាង៨ឆ្នាំមុន។

ការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាង ផែថងថាន ស៊ីនណាវ៉ាត់ (Paetongtarn Shinawatra) ធ្វើឡើងនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៥ ខែមករានេះ នៅឯ តំបន់ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ជាមូលដ្ឋានជនបទដ៏រឹងមាំមួយ ដែលតែងតែផ្ដល់នូវជ័យជម្នះ សំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងការបោះឆ្នោតចំនួន៥លើក ពោលគឺចាប់តាំងពី ឆ្នាំ២០០១មក សម្រាប់គ្រួសារត្រកូលស៊ីនណាវ៉ាត់។

អ្នកនាង ផែថនថាន បានគូសបញ្ជាក់ដោយផ្ទាល់ នៅពេលត្រូវបានអ្នកសារព័ត៌មានសាកសួរពីការឈរឈ្មោះជា បេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រី យ៉ាងដូច្នេះថា “ពិតមែនហើយ ខ្ញុំបានត្រៀនខ្លួនរួចរាល់ហើយ…យើងចង់ឱ្យគណបក្សទទួលបានជ័យជម្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដើម្បីអាចបំពេញតាមពាក្យសន្យាដែលយើងបានសន្យាទៅកាន់ប្រជាជន”។

មែនទែនទៅ ចេតនាចង់ឈរឈ្មោះ ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់អ្នកនាង ផែថងថាន ត្រូវបានគេលើកយកជជែកដេញ នៅបន្ទាប់ពីអ្នកនាងបានបង្ហាញខ្លួនជារឿយៗ នៅតាមវេទិកាជួបជុំរបស់គណបក្សភឿថៃ កាលពីឆ្នាំ២០២២ រហូតដល់មានការចោទសួរផងដែរ ឡើងពីលទ្ធភាពដែលគ្រួ​សារស៊ីនណាវ៉ាត់ ត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញ សាជាថ្មីនៅក្នុងនយោបាយថៃ?។

គណបក្សភឿថៃ មិនទាន់ប្រកាសតែងតាំងបេក្ខភាព នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការនៅឡើយទេ តែអ្នកនាង ផែថងថាន​ត្រូវបានគេមើកឃើញ ថាមានលទ្ធភាពខ្ពស់ជាងគេនៅក្នុងបក្ស។

* តើអ្នកនាង ផែថងថានជានរណា?

កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៦ អ្នកនាង Paetongtarn Shinawatra គឺជាកូនស្រីពៅ នៅក្នុងចំណោមកូន៣នាក់របស់លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីនណាវ៉ាត់ អតី​ត​នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០០៦ និងដែលត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីអំណាច ដោយរដ្ឋប្រហារយោធាកាលពីឆ្នាំ២០០៦។ អ្នកនាងបានបញ្ចប់ការសិក្សា ផ្នែកសង្គមវិទ្យា (sociology) នៅឯសាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកន (Chulalongkorn University) មុននឹងបន្ត ហើយបញ្ចប់ការសិក្សា ផ្នែកអនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រង សណ្ឋារគារអន្តរជាតិ មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Surrey (Surrey University) មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។

អ្នកនាង ផែថងថាន ត្រូវបានគេចាត់ទុកជា សហគ្រិនស្ត្រីដ៏ជោគជ័យម្នាក់ និងជានាយកប្រតិបត្តិ CEO ក្រុមហ៊ុន Rende Development។

* ឧបសគ្គដ៏ធំរបស់គណបក្សភឿថៃ និងអ្នកនាង ផែថងថាន

ការស្ទង់មតិមួយធ្វើឡើងដោយវិទ្យាស្ថានថៃ National Institute of development Administration ចេញផ្សាយដោយកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅបានបង្ហាញថា អ្នកនាង ផែថងថាន គឺជាជម្រើសទី១ នៃអ្នកបោះឆ្នោត ដែលពួកគេចង់ឱ្យក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃ នៅក្នុងអាណត្តិនេះ ដោយទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ៣៤.០០ភាគរយ ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នលោក បា្រយុទ្ធ ចាន់អូចា ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ១៤.៥ភាគរយ។

ការស្ទង់មតិដដែលដែល បានធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក៏បានឱ្យដឹងដែរថា នៅពេលសាកសួរពីគណបក្សវិញ អ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍៤២.៩៥ភាគរយបាននិយាយថា ពួកគេនឹងបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សភឿថៃទៀតផង។

ក្រុមយោធានៅក្នុងប្រទេសថៃ បានប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីកម្ចាត់ឥទ្ធិពល និងប្រជាប្រិយភាពនៃគ្រួសារស៉ីនណាវ៉ាត់។

ជាការពិតណាស់ យោធាថៃមិនអាចបន្សាប ប្រជាប្រិយភាពរបស់គ្រួសារស៊ីនណាវ៉ាត់ នៅក្នុងចំណោមប្រជាជនថៃ ជាពិសេសប្រជាជនរស់នៅតាមទីជនបទបានឡើយ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ ច្បាប់ ដើម្បីរារាំងការវិលត្រឡប់ មកកាន់អំណាចសាជាថ្មី របស់គ្រួសារស៊ីនណាវ៉ាត់ តាមរយៈការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ក្រុមអ្នកវិភាគជាច្រើនយល់ស្របដូចគ្នាថា ជ័យជម្នះរបស់គណបក្សភឿថៃ និងអ្នកនាង ផែថងថាន អាចនឹងក្លាយជាការត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យលោក ថាក់ស៊ីន ត្រឡប់ចូលមកក្នុង ប្រទេសថៃវិញ ហើយលោកថាក់ស៊ីនខ្លួនឯង កំពុងរស់នៅនិរទេសខ្លួននៅឯបរទេស ជាមួយប្អូនស្រីបង្កើតគឺ លោកស្រី យ៉ីងឡាក់ ក៏ធ្លាប់បានសន្យាកាលពីឆ្នាំ២០២១ដែរថា លោកនឹងត្រឡប់ចូលស្រុកតាមផ្លូវមុខ។

ក៏ប៉ុន្តែទោះជាមានប្រ៊េនប្រជាប្រិយភាព នៃគ្រួសារស៊ីនណាវ៉ាត់ ក៏ពិតមែន ក៏គណបក្សភឿថៃ និងអ្នកនាង ផែថងថាន នឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គដ៏ធំមួយ នោះគឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់យោធាថៃ​។ ដើម្បីអាចជាប់ ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បេក្ខជននីមួយៗ ចាំបាច់ត្រួវតែប្រមូលឱ្យបាននូវការគាំទ្រសំឡេងភាគច្រើន នៅក្នុងសភាជាន់ទាប ដែលមានអាសនៈចំនួន៥០០ និងក្នុងព្រឹទ្ធសភា ដែលមានអាសនៈចំនួន២៥០។

តែនៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលត្រូវបានព្រាង និងធ្វើវិសោធនកម្មដោយយោធាថៃកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ព្រឹទ្ធសភាថៃសព្វថ្ងៃ គឺស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងពីសមាជិក ព្រឹទ្ធសភាមានភក្ដីភាពនឹងយោធាថៃ។

នៅត្រង់ចំណុចនេះ​ វាមានលទ្ធភាពខ្ពស់ដែលសេណារីយ៉ូ ដូចគ្នាទៅនឹងការបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០១៩ អាចនឹងកើតឡើងជាថ្មី ម្ដងទៀតក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០១៩ គណបក្សភឿថៃទទួលបានសំឡេងភាគច្រើន នៅក្នុងសភាជាន់ទាប ប៉ុន្តែព្រឹទ្ធសភាគ្រប់​គ្រងដោយយោធាទៅវិញទេ ដែលមានសិទ្ធិអំណាចអនុញ្ញាតឱ្យលោក ប្រាយុទ្ធ បង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដឹកនាំប្រទេស។

ដូច្នេះមិនថា នៅក្នុងការបោះឆ្នោតណានោះទេ ក្រុមគណបក្សគាំទ្រ យោធាថៃ នឹងធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីរក្សាអំណាច ហើយព្យាយាមបកស្រា​យផ្លូវច្បាប់ថាគណបក្សភឿថៃ មិនគួរត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតរដ្ឋភិបាលចម្រុះទេ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ បានផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីគណបក្ស Palang Pracharath គាំទ្រដោយយោធា និងបានចូលរួមក្នុង ជីវភាពនយោបាយថ្មី នៅក្នុងគណបក្ស Ruam Thai Sang Chart ឬ United Thai Nation Party ដែលបានបើកសមាជបក្សដំបូងកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។

ក្រោយការចាកចេញរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ បក្ស Palang Pracharath (PPRP) បានប្រកាសថា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាវីត វ៉ុងស៊ូវ៉ាន់ (Prawit Wongsuwan) គឺជាបេក្ខាភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សសម្រាប់ការបោះឆ្នោតសកល ដែលអាចនឹងធ្វើឡើងនៅមុនខែឧសភា។

បើតាមក្រុមអ្នកវិភាគ លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា លោក ប្រាវីត វ៉ុងស៊ូវ៉ាន់ និងអ្នកនាង ផែថងថាន គឺជាបេក្ខជនសំខាន់ៗ ត្រូវប្រជែងគ្នាយកកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។

តាមរយៈការចូលរួមជាមួយគណបក្ស United Thai Nation Party លោក ប្រាយុទ្ធ អាចនឹងសហការជាមួយលោក ប្រាវីត និងគណបក្សដទៃដែលស្និទ្ធនឹងយោធាថៃ ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ។

នៅក្នុងករណីនេះ ប្រសិនបើមានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់ នៅក្នុងសភាជាន់ទាប នោះលោក ប្រាយុទ្ធ និងលោក ប្រាវីត អាចនឹងចាប់ដៃសហការគ្នាដោយមានជំនួយពីព្រឹទ្ធសភា។ ប៉ុន្តែបើដូច្នេះមែន តើរវាងលោក ប្រាយុទ្ធ និងលោក បា្រវីត នរណានឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី? ក្រុមអ្នកវិភាគជឿថាបើគណបក្ស United Thai Nation Party មានអាសនៈ ច្រើនជាងគណបក្ស Palang Pracharath នោះលោក ប្រាយុទ្ធនឹងត្រូវតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងច្រាសមកវិញ ខណៈទំនាក់ទំនងមិត្តភាព រវាងអ្នកទាំង២ មានការរង្គោះរង្គើរតិចតួច កាលពីពេលថ្មីៗនេះក៏ដោយ ក៏វានៅតែមានភាពរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់អាចឱ្យសេណារីយ៉ូ ទៅរួច។

តែក៏អាចមានសេណារីយ៉ូមួយផ្សេងទៀត ដែលគេសឹងតែមិនហ៊ាននឹកស្មានដល់ នោះគឺលោកប្រាវីត លួចចាក់លោក ប្រាយុទ្ធពីក្រោយខ្នង បើគណបក្សភឿថៃនិយាយថា “មកចូលរួមជាមួយនឹងពួកយើង បើអ្នកចង់ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី”។

នៅក្នុងសេណារីយ៉ូនេះ គឺគណបក្ស Palang Pracharath មានអាសនៈតិចជាងគណបក្ស United Thai Nation Party តែគណបក្សភឿថៃ យល់ព្រមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ដោយឱ្យលោកប្រាវីត ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីំ រីឯអ្នកនាង ផែថងថាន ត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់កាន់តំណែងជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលអនាគត។

ក្នុងន័យនេះ គោលដៅរយៈពេលខ្លីរបស់គណបក្សភឿថៃ នោះគឺត្រឡប់ មកចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលវិញសិន ហើយគោលដៅរយៈពេលវែង នោះគឺមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។

នៅពេលត្រូវបានសាកសួរថា តើគណបក្សរបស់លោក នឹងធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងនៅមុនការបោះឆ្នោត ជាមួយគណបក្សណាមួយដែរឬទេ? មេដឹកនាំគណបក្សភឿថៃ លោកCholnan Srikaew បាននិយាយថា ជាការពិតណាស់ កិច្ចព្រមព្រៀងមុនការបោះឆ្នោតរបៀបនេះ ប្រហែលជានឹងមិនអាចកើតឡើង។

ប៉ុន្តែក្នុងន័យនេះ លោក Srikaew និយាយត្រឹមពាក្យ “ប្រហែល តែមិនមែនដាច់ខាតនោះទេ”។ ប្រភពFreshnews៕