ដោយៈ សុខុម

អន្តរជាតិ: គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសកល ខ្នាតយក្សមួយរបស់ក្រុមប្រទេសសមាជិកG7 ដើម្បីទប់ទល់នឹងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ “គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” របស់មហាយក្សចិន អាចបង្ខំឱ្យបណ្ដាក្រុមហ៊ុនចិន ប្រឹងបង្កើនស្តង់ដារ ដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មកាន់តែប្រសើរជាមួយពិភពលោកទាំងមូល។

នេះជាអ្វីដែលអ្នកវិភាគជនជាតិចិន បានលើកឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បើយោងតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៩ ខែមិថុនា។

គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមប្រទេសG7 “ភាពជាដៃគូវិនិយោ​គនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសកល” (Global Investment and Infrastructure Partnership) ដែលបានដាក់ឱ្យដំណើរនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ នេះមានបំណងកៀរគរមូលនិធិ ឱ្យបានរហូតដល់ទៅ៦០០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៧ សម្រាប់ផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងនានា នៅក្នុងបណ្ដា​ប្រទេសក្រីក្រ និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

យោងតាមសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសG7បានឱ្យដឹងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្នាតយក្ស ដែលមានសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពីក្រោយខ្នងនេះផ្តល់អាទិភាពលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលផ្អែកលើគុណតម្លៃ គុណភាព និងតម្លាភាព។

លោក Guo Hai អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយរូបនៅវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយសាធារណៈ នៃសកលវិទ្យាល័យ South China University of Technology មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសចិន បានលើកឡើងថាគំនិតផ្តួចផ្ដើមនេះ មានគោលបំណងប្រជែងនឹងគំនិតផ្ដួចផ្ដើម “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” របស់មហាយក្សចិន ហើយវានឹងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង គិតគូរឡើងអំពីស្តង់ដារក្នុងវិស័យនានា ដូចជា សន្តិសុខទិន្នន័យ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលជាដើម។

លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា “ប្រទេសចិន នៅចាញ់ក្រុមប្រទេស G7 ឆ្ងាយណាស់ លើបញ្ហាដូចចំណុចទាំងអស់នេះ និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀតដូចជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សជាដើម”។

អ្នកជំនាញរូបនេះក៏បានលើកឡើងដែរថា “ប្រសិនបើប្រទេសចិន មិនអាចធ្វើសមាហរណកម្មវិធានក្នុងស្រុក ជាមួយពិភពលោកទាំងមូលបានទេ នោះខ្ញុំយល់ថា ប្រទេសចិន នឹងជួបការលំបាកក្នុងរយៈពេលវែង”។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ធ្លាប់មានប្រវត្តិត្រូវការកម្លាំងជំរុញពីខាងក្រៅ ដើម្បីនាំមកនូវកំណែទម្រង់។ ផែនការថ្មីរបស់លោកចូ បៃឌិន ប្រហែលជាមិនអន់នោះទេ សម្រាប់ប្រជែងគំនិតផ្ដួចផ្ដើម “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” របស់ប្រទេសចិន ឬទីផ្សារក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសចិន”៕ South China Morning Post៕

ដោយៈលក្ខិណា

ភ្នំពេញៈ នៅឆ្នាំ២០២២នេះ កម្ពុជាទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចំនួន២ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគមួយចំនួនលើកឡើងថា ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាមិនឡើងសោះ ខណៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចំនួន២បានចូលធរមាន។

ឆ្លើយតបទៅនឹងវិភាគទាំងនោះដែរ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ មិថុនា ២០២២នេះ លោកប៉ាន សូរស័ក្ដិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានឱ្យថា ធ្វើក៏ដោយគឺត្រូវការពេលវេលា ហើយថាអ្នកវិភាគទាំងនោះ វិភាគមិនបានគិតគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

លោកបន្តថា អ្នកវិភាគខ្លះដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានវិភាគដោយមិនបានគិតល្អិតល្អន់ ថាហេតុអ្វីបានជាការនាំចេញទំនិញ ពីកម្ពុជាមិនហក់ឡើងខ្លាំង ស្របពេលកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី២ បានចូលធរមាន។

លោកថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ ពិភពលោក ក៏ដូចជាកម្ពុជាបានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាចំនួនពីរគឺវិបត្តិកូវីដ១៩ផង និងវិបត្តិនៃសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនផង ដូច្នេះហើយវាមិនអាចបង្កើនការនាំចេញទំនិញ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទាំងពីរនោះបានភ្លាមៗនោះលើយ។

លោកប៉ាន សូរស័ក្តិបានបន្តថា “យើងត្រូវការពេលវេលា ដើម្បីបង្កើនការនាំចេញ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងទៅកាន់ប្រទេសជាដៃគូ ហើយត្រូវបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់អ្នកនាំចេញ ដើម្បីធ្វើនីតិវិធីយ៉ាងណាដើម្បីជំរុញការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេស កិច្ចព្រមព្រៀងបានកាន់តែច្រើនថែមទៀត”។ លោកបន្ថែមថា “នៅពេលអ្នកនាំចេញបានយល់ដឹងកាន់តែច្រើន ពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះហើយ នឹងអាចបង្កើនទំហំនៃការនាំចេញបានកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកគី សេរីវឌ្ឍន៍អ្នក ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាភាសាចិន នៃរាជ្យបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាធ្លាប់បានលើកឡើងថា កម្ពុជាត្រូវត្រៀមខ្លួនឱ្យហើយ នៅមុនពេលកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ចូលមកដល់ហើយ បើសិនជាមិនបានត្រៀមខ្លួនទេ វានឹងធ្វើឱ្យការប្រកួតប្រជែងចាញ់គេ។

លោកបន្តថា “កម្ពុជាត្រូវដាក់ទំនិញប្រភេទណា សម្រាប់ការចរចាគឺត្រូវតែបម្រុងឱ្យរួចរាល់សម្រាប់ចរចា និងអាចពន្លឿនដល់ការនាំចេញបានកាន់តែឆាប់”។

កម្ពុជាទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មពីរហើយ នៅឆ្នាំ២០២២នេះ គឺកិច្ចព្រមព្រៀងអាសិប និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរិកម្ពុជា ចិន ហើយឆាប់ៗនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា ជាមួយប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក៏នឹងចូលជាធរមានដែរ ដែលអាចឱ្យកម្ពុជាមានលទ្ធភាពក្នុងការនាំចេញទំនិញរបស់ខ្លួនបានបន្ថែមទៀត៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូនដឹកនាំដោយ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការ កុយ សុដានី ជួបពិភាក្សាការងារជាមួយក្រុមជំនាញរបស់ក្រសួងដឹកជញ្ជូន(DOT) សហរដ្ឋអាមេរិក តាមប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ។

លោកជំទាវ កុយ សុដានី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានអញ្ជើញជួបពិភាក្សាការងារ ជាមួយក្រសួងដឹកជញ្ជូនសហរដ្ឋអាមេរិក (DOT) តាមប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ ជាមួយភាគីសហរដ្ឋអាមេរិក រួមមាន៖ លោក Jiga Phat មន្រ្តីកិច្ចការអាស៊ាននៃស្ថានទូតអាមេរិក មន្រ្តីជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងមន្រ្តីវិភាគបច្ចេកវិទ្យាគោលនយបាយប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន នៃការិយាល័យដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិ និងពាណិជ្ជកម្មនៃក្រសួងដឹកជញ្ជូនអាមេរិក មន្រ្តីកិច្ចការអាស៊ាន មន្រ្តីសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិ​ជ្ជ​កម្ម នៃស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា។

កិច្ចប្រជុំនេះ ផ្តោតជាសំខាន់លើកិច្ចសហការ និងការសម្របសម្រួលក្នុងការកំណត់ប្រធានបទគន្លឹះជា អាទិភាព (Priority Area)រួមមាន៖ ការកាត់បន្ថយបម្រែប្រួលអាកាសធាតុ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ ជាដើម សម្រាប់ជាកាលានុវត្តភាព ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងបច្ចេកទេស លើវិស័យដឹកជញ្ជូន រវាងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនកម្ពុជា និងនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនសហរដ្ឋអាមេរិក។

លោក Jiga Phat បានបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រលើការសម្របសម្រួល និងរៀបចំកិច្ចប្រជុំ របស់ស្ថានទូតអាមេរិកនៅភ្នំពេញនៅពេលនេះ និងនាពេលខាងមុខ។

ជាការឆ្លើយតប លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការ បានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកចូលរួមទាំងអស់ ពិសេសដល់ស្ថានទូតអាមេរិកដែលបានគាំទ្រ សម្របសម្រួលរៀបចំឱ្យមានកិច្ចប្រជុំនេះឡើង និងបានអញ្ជើញមន្រ្តី ជំនាញពាក់ព័ន្ធរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានជួបពិភាក្សាការងារជាមួ​យមន្រ្តីពីនាយក ដ្ឋានដឹកជញ្ជូនសហរដ្ឋអាមេរិក។

អង្គប្រជុំបានស្តាប់នូវបទបង្ហាញ របស់ក្រសួងដឹកជញ្ជូនអាមេរិក ដែលផ្តោតជាសំខាន់លើការធ្វើផែនការ ការគូសរចនាប្លង់ និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ(ផែនការហិរញ្ញវត្ថុ ប្រតិបត្តិការថែរទាំ ការសិក្សាសមិទ្ធិលទ្ធភាពគម្រោង) ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងភាពធន់ (យានយន្តបំភាយឧស្ម័នសូន្យ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានភាពធន់អាចទទួលបាន និងប៉ះពាល់តិចតួច) សុវត្ថិភាព (ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក សុវត្ថិភាពផ្លូវអាកាស បច្ចេកវិទ្យាសុវត្ថិភាពថ្មី) អភិបាលកិច្ច និងតម្លាភាព ការតភ្ជាប់ពហុប្រភេទដឹកជញ្ជូន (មជ្ឈមណ្ឌលភស្តុភារកម្ម ) ស្តង់ដារ និងបទប្បញ្ញត្តិ របៀងតំបន់ ការឆ្លងកាត់ព្រំដែន និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម យេនឌ័រ បរិយាប័ន្នសង្គម និងសមភាព និងការជំរុញបច្ចេកវិទ្យា។

លោកជំទាវបានស្នើឱ្យDOT និងអង្គប្រជុំពិចារណាលើការកំណត់ប្រធានបទជាអាទិភាពគន្លឹះមួយ ចំនួនដូចជាៈ ការកសាងសមត្ថភាព គ្រឿងឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យគុណភាព ភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ ការធ្វើផែន​ការលើមូលដ្ឋានលទ្ធផលអនុវត្ត អភិបាលកិច្ច ការឆ្លងកាត់ព្រំដែន សុវត្ថិភាព យេនឌ័រ បរិយាប័ន្នសង្គម និងសមភាព ការតភ្ជាប់ពហុប្រភេទដឹកជញ្ជូន និងការដឹកជញ្ជូនដោយនិរន្តរភាព និងបានស្នើឱ្យDOTពិចារណាផងដែរលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយវិទ្យាស្ថានតេជោសែន សាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ដែលទើបបង្កើតថ្មី៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ ក្រោមជំនួយរបស់ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃប្រទេសជប៉ុន(JICA) គម្រោងប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យអេឡិចត្រូនិកនៅកំពង់ផែ (Port EDI) នឹងដាក់ឲ្យដំណើរការនៅខែសីហាខាងមុខនេះ។

នៅទីស្តីការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ហ៊ាង សុទ្ធាយុត្តិ ប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ និងជាប្រធានផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា នៃគម្រោង Port EDI បានដឹកនាំកិច្ចពិភាក្សាការងារ ជាមួយក្រុមការងារ​របស់ទីភ្នាក់ងារ​ JICA ដែលដឹកនាំដោយលោក Viboon Chaojirapant ប្រធានចាត់ការទូទៅ នៃក្រុមហ៊ុន GUUD​ ដោយមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន Positron ព្រមទាំងមន្ត្រីជំនាញរបស់នាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា​ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ​ និងអគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក​ ផ្លូវសមុទ្រ​ និងកំពង់ផែ។

កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើង ដើម្បីពិភាក្សាលើការងារគ្រប់គ្រង ថែទាំ និងការធានាលើសម្ភារ និងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា នៃគម្រោងប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យអេឡិចត្រូនិកនៅកំពង់ផែ (Port EDI)។

កិច្ចពិភាក្សានេះ បានផ្តោតជាសំខាន់លើលក្ខខណ្ឌ និងពេលវេលា នៃការធានា ការគ្រប់គ្រង និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទាំងឧបករណ៍ និងប្រព័ន្ធប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យ អេឡិចត្រូនិកនៅកំពង់ផែ (Port EDI) ដើម្បីធានាបានដំណើរការការប្រើប្រាស់ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាព និងដោះស្រាយបញ្ហា ដែលកើតមានឱ្យបានទាន់ពេលវេលា មុននឹងដាក់ដំណើរការនៅអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនេះ។

គម្រោងផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យអេឡិចត្រូនិក នៅកំពង់ផែ (Port EDI) ស្ថិតនៅក្រោមជំនួយឥតសំណង របស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន(JICA) ដែលមានទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ១២លានដុល្លារអាមេរិក។

ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះ នឹងជួយសម្រួលដល់នីតិវិធីចេញ-ចូលកំពង់ផែកម្ពុជា សម្រាប់នាវាដឹកជញ្ជូនទំនិញអន្តរជាតិធំៗ សំដៅគ្រប់គ្រងសេវាដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព ចំណេញពេលវេលា និងកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗ ជាពិសេសជួយបង្កើនការទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស និងបង្កើតការងារធ្វើជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាផងដែរ៕