ដោយ សុខុម
វិភាគ: ស្ថានភាពវិបត្តិក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យចិន Evergrande នៅតែធ្វើឱ្យពិភពលោកផ្ដោតការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាគ្រាន់តែជាចំណែកតូចមួយប៉ុណ្ណោះនៃវិបត្តិយ៉ាងធំនៅក្នុងទីផ្សារអចលនទ្រព្យចិន ដែលសម្បូរទៅដោយទីក្រុងខ្មោចដែលយើងនឹកស្មានមិនដល់។
រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍មកនេះ វិបត្តិក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យចិន មួយនេះត្រូវបានសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិចុះផ្សាយព្រោងព្រាតទូទាំងពិភពលោក ខណៈបណ្ដាវិនិយោគិនរង់ចាំមើលថាតើនឹងមានអ្វីកើតឡើងចំពោះបំណុលគរដូចភ្នំរហូតដល់ទៅជាង៣០០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលក្រុមហ៊ុននេះជំពាក់។
ហើយខណៈវិបត្តិក្រុមហ៊ុននេះមិនទាន់ដោះស្រាយចប់ ក្រុមអ្នកវិភាគបានធ្វើការវិភាគលើបញ្ហាមួយដែលកាន់ស៊ីជម្រៅជាងនេះ។ ការវិភាគនោះគឺ៖ ទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសចិន កំពុងដាំក្បាលចុះយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីការផ្គត់ផ្គង់មានច្រើនលើសលប់បើធៀបនឹងតម្រូវការជាក់ស្ដែងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ។
នៅទីបំផុត អាជ្ញាធរចិន បានចេញមុខអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយវិបត្តិក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យ Evergrande កាលពីថ្ងៃសុក្រ សប្ដាហ៍កន្លងទៅ។ ធនាគារប្រជាជនចិន (People’s Bank of China) ដែលជាធនាគារកណ្ដាលនៃប្រទេសចិន បាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មួយនេះគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនមិនបានល្អឡើយ ប៉ុន្តែអះអាងថា ហានិភ័យដែលវិបត្តិក្រុមហ៊ុននេះបង្កឡើងចំពោះប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុគឺអាចគ្រប់គ្រងបាន។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ Zou Lan ដែលជាប្រធាននាយកដ្ឋានទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុនៃធនាគារកណ្តាលចិន បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា “ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុននេះគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនមិនបានល្អ និងមិនបានសម្របខ្លួនទៅតាមការប្រែប្រួលនៃទីផ្សារឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រុមហ៊ុននេះបែរជាធ្វើពិពិធកម្ម និងពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនដោយងងឹតងងល់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការ និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនមានបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដែលទីបំផុតឈានទៅដល់ហានិភ័យ”។
តាមពិតទៅ នៅមុនពេលផ្ទុះវិបត្តិក្រុមហ៊ុនហ៊ុន Evergrande គឺលេចចេញសញ្ញាព្រមានជាយូរមកហើយ នោះគឺអាផាតម៉ិនរាប់សិបលានយូនីតនៅទំនេរចោលដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅមានពាសពេញប្រទេសចិន។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ។
លោក Mark Williams សេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់ប្រចាំតំបន់អាស៊ី នៃក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចឯករាជ្យ Capital Economics ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអង់គ្លេស បានប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រទេសចិន នៅមានលំនៅដ្ឋានលក់មិនទាន់ចេញប្រហែល៣០លានយូនីត ដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានរហូតដល់ទៅ៨០លាននាក់ ពោលគឺស្ទើរតែស្មើចំនួនប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់ ទូទាំងប្រទេសទៅហើយ។
ក្រុមហ៊ុន Capital Economics ប៉ាន់ប្រមាណថា លើសពីនេះទៀតលំនៅដ្ឋានប្រហែល១០០លានយូនីតដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានប្រហែល២៦០លាននាក់ ទំនងជាត្រូវបានទិញទុកចោលដោយគ្មានមនុស្សរស់នៅ។ គម្រោងបែបនេះបានទាក់ទាញឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចចុះត្រួតពិនិត្យជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ហើយថែមទាំងត្រូវបានគេហៅថា “ទីក្រុងខ្មោច” របស់ប្រទេសចិន ថែមទៀតផង។
ឥឡូវសូមងាកមកស្វែងយល់អំពីគម្រោងមួយចំនួនក្នុងចំណោមគម្រោងទាំងនោះ និងសិក្សាពីឫសគល់នៃបញ្ហាដែលបានកើតឡើង។
យោងតាមលោក Mark Williams ដែលជាអ្នកជំនាញអន្តរជាតិឱ្យដឹងថា វិស័យអចលនទ្រព្យ និងវិស័យពាក់ព័ន្ធគឺជាចំណែកដ៏ធំមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ដែលគ្របដណ្ដប់រហូតដល់ទៅ៣០%នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។
អស់រយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយដែលវិស័យអចលនទ្រព្យ និងវិស័យពាក់ព័ន្ធបានជួយប្រទេសនេះឱ្យទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ប៉ុន្តែរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រុមអ្នករិះគន់បានចោទសួរថា តើវិស័យអចលនទ្រព្យ និងវិស័យពាក់ព័ន្ធដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ដែលជាសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទី២ ក្នុងពិភពលោកអាចនឹងផ្ទុះវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលណា? ការចោទសួរបែបនេះធ្វើឡើងដោយសារតែក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យជាច្រើនបានខ្ចីបុលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីយកលុយមកចាប់ផ្ដើមគម្រោងរបស់ពួកគេ។
តួយ៉ាង ក្រុមហ៊ុន Evergrande បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យដែលជំពាក់បំណុលច្រើនបំផុតរបស់ប្រទេសចិន រហូតដល់ទៅជាង៣០០ពាន់លានដុល្លារ ហើយវាបានក្លាយជាករណីមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់ប្រទេសចិន។
លោកស្រី Christina Zhu អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រុមហ៊ុនវិភាគទីផ្សារន្តរជាតិ Moody’s Analytics បានលើកឡើងថា “មិនមែនមានតែក្រុមហ៊ុន Evergrande មួយទេដែលកំពុងជួបការលំបាក”។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យជាច្រើនផ្សេងទៀតបានទម្លាយឱ្យដឹងថា ពួកគេកំពុងមានបញ្ហារំហូរសាច់ប្រាក់ ពោលគឺស្ទះលុយយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានស្នើសុំទៅម្ចាស់បំណុលដើម្បីពន្យារពេលសងបំណុល ឬបានជូនដំណឹងជាមុនថា ខ្លួនអាចនឹងខកខានក្នុងការសងបំណុលទាន់ពេលវេលា។
នៅក្នុងរបាយការណ៍កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកស្រី Christina Zhu បានសរសេរថា ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យចិន ចំនួន១២ហើយដែលបានខកខានក្នុងការសងបំណុលថ្លៃសញ្ញាប័ណ្ណសរុបជិត៣ពាន់លានដុល្លារ នៅឆមាសទី១ ដើមឆ្នាំ២០២១ នេះ។
លោកស្រីបានបន្ថែមថា “តួលេខនេះគឺស្មើជិត២០%នៃការខកខានសងបំណុលថ្លៃសញ្ញាប័ណ្ណសរុបក្នុងរយៈពេល៦ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ដែលជាអត្រាខ្ពស់បំផុតនៅគ្រប់វិស័យ” នៅចិនដីគោក។
វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យសកម្មភាពនានាស្ទើរតែជាប់គាំងទាំងស្រុង។ ប៉ុន្តែក្រោយមកសកម្មភាពសាងសង់បានផ្ដើមដំណើរការឡើងវិញ នៅពេលប្រទេសចិន បើកប្រទេសឡើងវិញ ហើយទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសចិន ក៏ទទួលបានកំណើនរយៈពេលខ្លី។ ទោះជាយ៉ាងណា ចាប់តាំងពីពេលនោះមកទីផ្សារនេះបានដាំក្បាលចុះជាថ្មីឈានទៅដល់វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបានបង្កចលាចលពេញវិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសចិន និងបានធ្វើឱ្យទីផ្សារពិភពលោករងភាពរង្គោះរង្គើ។
អ្នកជំនាញមើលឃើញថា វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសចិន មិនងាយនឹងធូរស្រាលក្នុងពេលឆាប់ៗនេះឡើយ៕ CNN៕
