ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ អ្នកជំនាញអន្តរជាតិនានានឹងធ្វើការចែករំលែក និងបង្ហាញបទពិសោធន៍ទាក់ទងនឹងហានិភ័យក្នុងវិស័យសំណង់នៅថ្ងៃច័ន្ទទី២៧ កញ្ញានេះ ក្រោមការរៀបចំរបស់សភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបនៅកម្ពុជា EuroCham សហការជាមួយ APHEDA។

សន្និសីទអនឡាញនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង ដល់សាធារណជនអំពីហានិភ័យ និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននានា ដែលបង្កពីសម្ភារសំណង់ ដែលកម្ពុជាកំពុងប្រើប្រាស់នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

កម្មវិធីនេះនឹងធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី២៧ កញ្ញា ដោយនឹងប្រមូលផ្តុំ សុទ្ធសឹងតែអ្នកជំនាញ ផ្នែកសំណង់ និងអចលនទ្រព្យ ដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍លលើប្រធានបទនេះ។

វាគ្មិនសំខាន់ៗទាំងនោះរួមមាន នាយកគ្រប់គ្រងនៃក្រុមហ៊ុន Archetype លោក Michel CASSAGNES, ប្រធានក្រុមផ្នែកអចលនទ្រព្យនៅក្រុមហ៊ុនច្បាប់ល្បី DFDL លោក Charles AMAR, អ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកមួយនៃអង្គការ APHEDA លោក Phillip HAZELTON, អនុប្រធាននៃ CCF លោក CHHAY Phalroth និងអនុប្រធានផ្នែកកិច្ចសន្យានៃ Comin Asia លោក Michael FREEMAN ។

សន្និសីទអនឡាញនេះ នឹងផ្តោតសំខាន់ទៅលើរបៀបកំណត់ថា តើសម្ភារសំណង់ណាដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ ហានិភ័យនៃសារធាតុអាបស្តូស នៅក្នុងវិស័យសំណង់ និងមូលហេតុ ដែលសារធាតុអាបស្តូសគួរតែត្រូវបានហាមឃាត់ មិនឱ្យប្រើក្នុងវិស័យសំណង់នៅកម្ពុជា។

លើសពីនេះ សិក្ខាសាលាក៏នឹងណែនាំសារៈសំខាន់ និងតួនាទីរបស់មន្ទីរពិសោធន៍ CCF ដែលជាមន្ទីរពិសោធន៍សាធារណៈ ក្រោមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលកំពុងផ្តល់នូវសេវាធ្វើតេស្តសម្ភារសំណង់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

ដោយៈវឌ្ឈនៈ

ភ្នំពេញៈ ជាការកត់សម្គាល់ គេមើលឃើញថាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានធ្វើឱ្យតម្លៃដីធ្លី និងសក្ដានុពលវិនិយោនៅតំបន់នោះមានការប្រែប្រួលនិងហាងឆេងខ្ពស់។

ជាក់ស្តែងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្មីៗ នៅតំបន់មួយចំនួនដែលមិនសូវមានការចាប់អារម្មណ៍ពីមុននោះ បែរជាទទួលបានការចាប់ផ្ដើម និងធ្វើឱ្យតម្លៃដីធ្លីកាន់តែមានហាងឆេងខ្ពស់។

បើតាមអ្នកជំនាញនៃវិស័យអចលនទ្រព្យកម្ពុជា បានលើកឡើងផងដែរថា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា នឹងជំរុញសក្ដានុពល និងទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមពីវិនិយោគជាតិ និងអន្តរជាតិ ហើយគម្រោងវិនិយោគ លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវណាមួយនោះ ក៏បានជួយជំរុញតម្លៃដីធ្លីងើបឡើងមួយកម្រិតផងដែរ។ ដូច្នេះទើបរដ្ឋាភិបាលបានអភិវឌ្ឍន៍ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាបន្ទាប់ ទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីៗ និងគម្រោងជួសជុលលើកកម្ពស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាស់ៗផងដែរ ។

បើតាមលោកច្រឹក សុខនីម ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃនិងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា យើងមើលឃើញថាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ពិតជាបានជំរុញសក្ដានុពល និងទាក់ទាញការវិនិយោគ ពីសំណាក់វិនិយោគិននានាមែន។ ជាការកត់សម្គាល់ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់មួយ នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ និងឆ្លងកាត់ខេត្តបី ពោធិ៍​សាត់ បាត់ដំបង និងកោះកុង បាននិងកំពុងទាក់ទាញ ដល់បណ្ដាវិនិយោគិននៅតាមប ណ្ដោយផ្លូវនោះ ហើយតម្លៃដីធ្លីវិញក៏មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។

លោកបន្តថា “ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់និងរចនាសម្ព័ន្ធដទៃទៀតបានជួយដល់ទាក់ទាញការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់ ដូច្នេះយើងឃើញថារដ្ឋាភិបាលបានបន្តអភិ​វឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាហូរហែរ។ ជាក់ស្ដែងក្នុងវិបត្តិកូវីដ១៩នេះ ក៏រដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទៅតាមផែនការនិងបន្តអភិវឌ្ឍ គម្រោងថ្មីៗបន្តបន្ទាប់ទៀតផង ។

លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តីស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនក៏បានមានប្រសា​សន៍កន្លងមកថា ផ្លូវមានសារសំខាន់ណាស់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សម្រា​ប់ពលរដ្ឋធ្វើដំណើរដឹកជញ្ជូនទំនិញ ក៏ដូចជា ទាក់ទាញបណ្ដាវិនិយោគិនជាតិនិងអន្តរជាតិនានា ស្វែងរកការបណ្ដាក់ទុន។

លោកបន្តថា “ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលបានសន្សំសំចៃថវិកា ពីការចំណាយនានា ដើម្បីសាងសង់ហេដ្ឋានរចនាសម្ព័ន្ធ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីនៅក្នុងវិបត្តិកូវីដ១៩ក៏រដ្ឋាភិបាលមិនបានផ្អាក ឬបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនោះដែរ”។ លោកថា “ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ក៏បានទាក់ទាញដល់ការវិនិយោគនានាផងដែរ ជាក់ស្ដែងកន្លងមកក៏ឃើញស្រាប់ហើយ”៕

ដោយៈសុខុម

ប្រទេសចិន: វិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande ដែលក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យធំបំផុតទី២ របស់មហាយក្សចិន បាននិងកំពុងបង្កការជ្រួលច្របល់យ៉ាងខ្លាំង ពេញទីផ្សារទូទាំងពិភពលោក នៅមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។

ប៉ុន្តែតើអ្វីជាបញ្ហាធំពិតប្រាកដ នៅពីក្រោយវិបត្តិដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទទួលរងភាពរង្គោះរង្គើនេះ?។
នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande បានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅពេលក្រុមហ៊ុននេះសម្រុកខ្ចីប្រាក់ ដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្មនានារបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែធំ ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាដ៏ធំសម្បើមរបស់ខ្លួន។

ជាលទ្ធផលក្រុមហ៊ុននេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អុយអសោច ដោយក្លាយជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យ ដែលជំពាក់បំណុលគេច្រើនបំផុតក្នុងប្រទេសចិន ជាមួយនឹងបំណុលគរដូចភ្នំ រហូតដល់ទៅជាង៣០០ពាន់លានដុល្លារ។
នៅប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុននេះបានព្រមានដល់ក្រុមអ្នកវិយោគថា ខ្លួនមានបញ្ហារំហូរសាច់ប្រាក់ ដោយអះអាងថា ខ្លួនអាចនឹងខកខាន ក្នុងការសងបំណុល ប្រសិនបើមិនអាចប្រមូលដើមទុន តាមរយៈការលក់ទ្រព្យសកម្ម មួយចំនួនរបស់ខ្លួនទាន់ពេលវេលាទេនោះ។

អ្វីដែលក្រុមហ៊ុននេះព្រមាន ពិតជាបានកើតឡើងមែនកាលពីសប្ដាហ៍មុន នៅពេលក្រុមហ៊ុននេះ បានទម្លាយឱ្យដឹងថា ខ្លួនមានបញ្ហាដោយស្វែងរកអ្នកទិញទ្រព្យសកម្មមួយចំនួនរបស់ខ្លួនមិនបាន។

ក្រុមអ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា មហិច្ឆតាដ៏ធំរបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande បានជួបការខកចិត្តស្អិតទ្រូង មិនខុសពីការធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកក្ដៅ ឬរណ្ដៅភ្លើងនោះឡើយ។

លោកស្រី Mattie Bekink នាយកប្រចាំប្រទេសចិន នៃក្រុមហ៊ុនអង់គ្លេស Economist Intelligence Unit (EIU) ដែលផ្ដល់សេវាសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងវិភាគទីផ្សារទូទាំងពិភពលោកបានថ្លែងថា ក្រុមហ៊ុន Evergrande មានមហិច្ឆតាធំខ្លាំងពេក ដោយបានប្រថុយហក់ចូលប្រឡូក ក្នុងអាជីវកម្មចម្រុះជាច្រើន ដែលឃ្លាតឆ្ងាយពីអាជីវកម្មស្នូលរបស់ខ្លួន ហើយនេះជាហេតុផលដ៏ចម្បងមួយ ដែលបានទាញក្រុមហ៊ុននេះឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរដូចពេលនេះ។

អ្នកវិភាគដែលមកពីធនាគារអាមេរិក Goldman Sachs បានលើកឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា រចនាសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande មានភាពស្មុគស្មាញពិបាកយល់ ហើយខ្វះព័ត៌មានអំពីទ្រព្យសកម្ម និងបំណុលរបស់ខ្លួន។

ទោះជាយ៉ាងណា វិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យមួយនេះ មិនត្រឹមតែជាវិបត្តិរបស់ស្ថាប័នឯកជនមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីហានិភ័យ ជាមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសចិនទាំងមូលផងដែរ។

លោកស្រី Mattie Bekink បានលើកឡើងដូច្នេះថា “បញ្ហារបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាប្រឈមផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធ ដែលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ ចំពោះបំណុល ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន”។

បញ្ហានេះ មិនមែនជារឿងថ្មីទាំងស្រុងនោះទេ។ តួយ៉ាងកាលពីឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុន ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋជាច្រើនរបស់ប្រទេសចិន បានខកខានក្នុងការសងបំណុលរបស់ខ្លួន ជាហេតុធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង ចំពោះការពឹងផ្អែករបស់ប្រទេសនេះលើការវិនិយោគ ដែលជំរុញដោយបំណុល ដើម្បីទទួលបានកំណើន ឬនិយា​យឱ្យងាយស្ដាប់បានថា ខ្ចីលុយយកមកពង្រីកអាជីវកម្ម គឺមិនមែនយកលុយចំណេញមកពង្រីកអាជីវកម្មនោះឡើយ។
នៅឆ្នាំ២០១៨ កំពូលមហាសេដ្ឋី Wang Jianlin បានបង្ខំចិត្តកាត់បន្ថយការចំណា​យក្នុងក្រុមហ៊ុនដ៏ធំ Dalian Wanda របស់លោក នៅពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានចាត់វិធានការលើក្រុមហ៊ុននានា ដែលខ្ចីប្រាក់យ៉ាងច្រើន ដើម្បីជំរុញការពង្រីកអាជីវកម្មនៅក្រៅប្រទេស។

កាលពីសប្តាហ៍មុន លោក Mark Williams អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចជាន់ខ្ពស់ប្រចាំតំបន់អាស៊ី នៃក្រុមហ៊ុនផ្ដល់ប្រឹក្សាផ្នែកសិក្សាស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចអង់គ្លេស Capital Economics បានលើកឡើងថា វិបត្តិធ្ងនធ្ងររបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande នឹងក្លាយជាតេស្តសាកល្បងដ៏ធំបំផុត ដែលប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសចិន បានប្រឈមក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ”។

អ្នកជំនាញរូបនេះបន្ថែមទៀតថា “ឫសគល់នៃបញ្ហារបស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande គឺថា តម្រូវការអចលនទ្រព្យ ប្រភេទលំនៅដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសចិន កំពុងឈានចូលដល់យុគសម័យធ្លាក់ចុះយូរអង្វែងហើយ។ បញ្ហាដែលកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់របស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande បានធ្វើឱ្យមានការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង លើផលប៉ះពាល់ចំពោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ដោយសារការខកខាន ក្នុងការសងបំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុនអភវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យនានា”៕ CNN៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ អ្នកវិភាគអចលនទ្រព្យលំដាប់អន្តរជាតិបានលើកឡើងថា ការវិនិយោគលើអចលនទ្រព្យ ពីសេសផ្នែកដីធ្លីក្នុងតម្លៃចន្លោះចាប់ពី១ ទៅ១០លានដុល្លារ បានចាប់ផ្តើមមាន​សកម្មភាពឡើងវិញបណ្តើរៗហើយ។

នាយិកាក្រុមហ៊ុន Century21 Cambodia លោកស្រី Grace Rachny Fong បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងតាមទូរស័ព្ទកាលពីថ្ងៃទី២៤ កញ្ញាកន្លងមកថា សកម្មភាពនៃការអភិវឌ្ឍន៍បុរីធំៗ និងគំរោងអភិវឌ្ឈន៍ជាច្រើន បាននិងកំពុងបន្ត ទោះជាមានវិបត្តិកូវីដក្តី ហើយតម្លៃ និងការទិញលក់ដីធ្លី ក៏ចាប់ផ្តើមមានសកម្មភាពឡើងវិញហើយ។

លោកស្រីបន្តថា “សកម្មភាពវិនិយោគលើដីធ្លី បានកើនឡើងក្នុងេង្វង់៤០ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ ហើយសកម្មភាពបែបនេះ នឹងកើនឡើងបន្តទៀត”។លោកស្រីបានបន្តថា “បច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋលែងសូវបារម្ភពីជំងឺកូវីដ១៩ហើយ ដោយពួកគេកំពុងសម្របខ្លួន និងរៀនរស់នៅជាមួយជំងឺនេះ”។

លោកស្រិ Grace Rachny Fong បានបន្តថា ការរីកចម្រើនវិស័យអចលនទ្រព្យកម្ពុជា នឹងបន្តមានភាពកាន់តែល្អប្រសើរ ស្របពេលចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិបានងើបឡើងវិញ ពិសេសប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានអនុញ្ញាត្ត ឲ្យបើកប្រទេសទទូលភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិឡើងវិញ ដែលនឹងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាងើបឡើងល្អប្រសើរ ហេតុនេះនៅពេលសេដ្ឋកិច្ចងើបឡើងវិញល្អ សកម្មភាពទិញលក់ឬវិនិយោគ ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យនឹងកើនឡើងវិញលឿនផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុន Century21 Cambodia បាននិងកំពុងពង្រីកបុគ្គលិកកើនឡើងរហូតដល់១០០០នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ និង១៦៤៦នាក់ នៅតាមបណ្តាឃុំទូទាំង​ប្រទេស ដែលមានចំនួនសរុប១៦៣៤៦ឃុំ សង្កាត់ នៅលើមូលដ្ឋានរាជធានី ខេត្តទាំង២៥ផងដែរ៕