ដោយស៊ីវ ម៉េង
ភ្នំពេញៈ លំហូរទុនវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស(FDI) មានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីធ្វើឲ្យវិស័យអចលនទ្រព្យ ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទសសនានាលើពិភពលោកអាចងើបឡើងវិញ។

តើលំហូរFDIមានសារៈសំខាន់បែបណា? លោកស្រីអាន សុធីតានាយិកាប្រចាំប្រទេសនៃក្រុមហ៊ុនCBRE Cambodiaបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងតាមទូរស័ព្ទនាព្រឹកថ្ងៃទី១៧ មិនានេះថា ការហូរចូលនូវវិនិយោគិនបរទេសចូលមកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា ត្រូវការរយៈពេលបន្ថែមបន្តទៀត ដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺកូវីដ១៩ ប៉ុន្តែបើសួរថា តើFDIមានសារៈសំខាន់បែបណា វាពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការជម្រុញការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសជាតិមួយ។

លោកស្រីបន្តថា “ការហូរចូលនូវទុនវិនិយោគពីបរទេសឬFDI គឺវិនិយោគិនខាងក្រៅមានទំហំទុនធំជាង អ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុក ការវិនិយោគរបស់ពួកគាត់ ផ្តល់នូវទំនុកចិត្តដល់ទីផ្សារក្នុងស្រុកផង និងទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមពីក្រៅប្រទេសផង”។លោកស្រីបន្តថា “ធម្មតាអ្នកវិនិយោគក្រៅប្រទេស ភាគច្រើនពួកគេវិនិយោគគំរោងធំៗ និងមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុកភាគច្រើន ពួកគេវិនិយោគតែដីធ្លី និងលំនៅដ្ឋានភាគច្រើន”។

បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុនCBRE Cambodiaបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោម ក្រុមហ៊ុនលំដាប់យក្សទាំង៥០០លើពិភពលោក មានក្រុមហ៊ុនប្រមាណ៨០ កំពុងវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

ជាមួយគ្នានេះ លោកច្រឹក សុខនីមប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា ការហូរចូលនូវFDI មកកាន់កម្ពុជា មិនមានស្ថានភាពល្អទេ នាពេលឥលូវនេះ គឺងអ្វីៗមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ច្រើន ដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩។

លោកបន្តថា “លំហូរFDIមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវានឹងមានលុយហូរចូលពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីជួយសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក៏ដូចជាធ្វើឲ្យចរន្តសាច់ប្រាក់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចមានភាពរស់រវើក”។លោកបន្តថា “បើយើងពឹងផ្អែកតែទុនវិនិយោគក្នុងស្រុក សេដ្ឋកិច្ចយើងមិនរីកចម្រើនលឿននោះទេ ព្រោះមិនមានលុយថ្មីចូល គឺជាលុយនៅក្នុងស្រុកដដែល”។

លោកច្រឹក សុខនីមបានបន្តថា បណ្តាប្រទេសនានានៅលើពិភពលោក បានប្រកួតប្រជែងគ្នា ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាទាក់ទាញលំហូរទុនវិនិយោគពីបរទេស ដើម្បីជួយជំរុញកំនើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសពួកគេ ហើយនៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិ គឺជាការដណ្តើមគ្នា ដណ្តើមយកផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រទេសរៀងៗខ្លួន ហេតុនេះពួកគេប្រើប្រាស់មធ្យោបាយជាច្រើន ដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេស។

រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាបាន និងកំពុងសម្រួលច្បាប់ បទដ្ឋានគតិយុត្តិនានាជាច្រើន ដើម្បីធ្វើឲ្យបរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជាកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ ដូចជា អនុញ្ញាត្តឲ្យជនបរទេសមានសិទ្ឋបោះទុនឬបង្កើតក្រុមហ៊ុនខ្លួនឯង១០០ភាគរយ ដោយមិនចាំបាច់មានការសហការពីក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក អនុម័តច្បាប់សហកម្មសិទ្ឋននៅឆ្នាំ២០១០ ដែលអនុញ្ញាត្តឲ្យជនបររទេស អាចទិញលំនៅដ្ឋានពីជាន់ទី១ឡើងទៅ។

សម្រួលដល់ការបង់ពន្ឋលើប្រាក់ចំណេញ និងអាចយកចេញក្រៅ ដោយមិនស្មុគ្រស្មាញ សម្រួលការបង់ពន្ឋប្រថាប់ត្រានានាមានភាពងាយស្រួល បង្កើ់តតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដែលអនុញ្ញាត្តឲ្យក្រុមហ៊ុនពីក្រៅប្រទេស ចូលមកវិនិយោគដោយទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពិសេសដទៃទៀតជាដើម។

បច្ចុប្បន្នក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់កម្ពុជា និងជប៉ុនកំពុងកសាងច្បាប់វិនិយោគថ្មី ដើម្បីជួយសម្រួល និងកាត់បន្ថយការិយាធិបតេយ្យ ដល់អ្នកវិនិយោគជាតិ អន្តរជាតិ ដើម្បីជម្រុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឲ្យកាន់តែមានភាពររីកចម្រើនបន្ថែមទៀត៕

ដោយៈប៊ី
ភ្នំពេញៈ ទិញផ្ទះ ឬ ទិញដី សុទ្ធមានសារៈប្រយោជន៍របស់វារៀងៗខ្លួន តែអ្វីដែលសំខាន់គោលបំណងរបស់អ្នក ទិញក្នុងគោលបំណងអ្វី? អ្នកត្រូវបែងចែកអោយច្បាស់ថាអ្នកទិញសម្រាប់វិនិយោគ ទុកចំនេញពេលក្រោយ ឬសម្រាប់រស់នៅ?។

១. ទិញផ្ទះសម្រាប់រស់នៅ
បើអ្នកមិនទាន់មានផ្ទះជាកម្មសិទ្ធរបស់ខ្លួនទេ ទិញផ្ទះសម្រាប់រស់នៅ ជារឿងដំបូងដែលអ្នកត្រូវតែធ្វើ នឹងសាកសមបំផុតសម្រាប់អ្នក ព្រោះអ្នកទិញហើយ អ្នកអាចចូលរស់នៅបានភ្លាមៗ ឬចំណុចពិសេសមួយទៀតនោះ បើអ្នកទិញបង់រំលស់ទៀតនោះ អ្នកគួរតែទិញផ្ទះ ព្រោះអ្នកត្រូវចំណាយប្រាក់សម្រាប់បង់រំលស់ប្រចាំខែ ដោយប្រាក់មួយចំណែក អ្នកចំនេញ ពីប្រាក់ដែលអ្នកធ្លាប់បង់ថ្លៃផ្ទះជួលរាល់ខែនោះ។
ដោយឡែក បើអ្នកចង់ទិញដីសម្រាប់សាងសង់ផ្ទះខ្លួនឯង អ្នកត្រូវចំណាយពេលសម្រាប់ការសាងសង់ ហើយកំឡុងពេលសាងសង់ អ្នកនៅតែចំណាយថ្លៃជួលផ្ទះនៅបណ្ដេះអាសន្នសិន ទម្រាំផ្ទះរបស់អ្នកសាងសង់រួច។
ម្យ៉ាងទៀតបើអ្នកមានបំណងចង់ទិញបង់រំលស់ទៀតនោះ ធ្វើអោយអ្នកចំណាយពេលយូរ ព្រោះទម្រាំអ្នកបង់រំលស់ដីដាច់ អ្នកត្រូវមានប្រាក់សម្រាប់សាងសងផ្ទះទៀត នោះធ្វើអោយអ្នកត្រូវសន្សំប្រាក់យូរសម្រាប់ផ្ទះមួយ។

២ ទិញសម្រាប់វិនិយោគ ទុកចំនេញថ្ងៃក្រោយ
ការវិនិយោគលើអចលនទ្រព្យទាំងពីរប្រភេទនេះ សុទ្ធសឹងតែផ្ដល់ផលចំណេញនៅពេលក្រោយ។ ជាក់ស្ដែង បើអ្នកវិនិយោគលើការទិញដី អ្នកអាចចំណេញបានលឿនជាងផ្ទះ ប៉ុន្ដែក្នុងរូបរាងជាតម្លៃ និងហាងឆេងដីតែប៉ុណ្ណោះ។ លុះត្រាតែអ្នកលក់ដីមួយដុំនោះចេញ ទើបឃើញថ្លៃចំណេញបន្ទាប់ពីរយៈពេលទិញទុកជាសាច់ប្រាក់សុទ្ធ។
ឧទាហរណ៍ បើអ្នកទិញដីតម្លៃ ១០,០០០ ដុល្លារទុក្ខរយៈពេល១ឆ្នាំ ហើយក្នុងមួយឆ្នាំឡើងបាន៣០% ដូច្នេះបើគិតជាថ្លៃលក់ចេញសរុប អ្នកអាចទទួលបាន១៣០០០ដុល្លារ។ យ៉ាងណាមិញបើទោះបីជា តម្លៃផ្ទះមានការកើនតម្លៃគិតជាភាគរយ មានទំហំតិចជាងដីក៏ដោយ ប៉ុន្តែផ្ទះអ្នកអាចដាក់វាជួល បង្កើតបានជាចំណូលប្រចាំខែបាន និងទទួលបានចំណូលរយៈពេលយូរ។ បើថ្ងៃមួយអ្នកចង់លក់វាចេញ អ្នកក៏ប្រាកដជាទទួលបានថ្លៃចំណេញពីលើថ្លៃដើមផងដែរ៕

ដោយៈ រ៉ាណេត
ភ្នំពេញៈ យោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ របស់ក្រុមហ៊ុនជំនាញភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យអន្តរជាតិបានអះអាងថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១បើទោះជាកម្ពុជា ទទួលរងនូវឥទ្ធិពលពីវិបត្តិកូវីដ១៩ក៏ដោយ ប៉ុន្តែសម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យ នៅតែអាចរក្សាបាននូវភាពវិជ្ជមាន ជាពិសេសនៅក្នុងទីផ្សារសំណង់លំនៅដ្ឋាន និងសំណង់ផ្សេងៗទៀតនៅតែបន្តសកម្មភាពនៅឡើយ។
យោងតាមរបាយការណ៍សិក្សាដោយក្រុមហ៊ុនជំនាញអន្តរជាតិ CBRE Cambodia ដែលបានផ្សព្វផ្សាយនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះបានបង្ហាញថា ព្រឹត្តិការណ៍នៃវិបត្តិជំងឺឆ្លងកូវីដ១៩ បានជះឥទ្ធិពល និងផ្លាស់ប្ដូរសេដ្ឋកិច្ចជាសាកល ដែលក្នុងនោះកម្ពុជាក៏បានទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ផងដែរ ទៅលើវិស័យសំខាន់ៗមួយចំនួន ប៉ុន្តែសម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យ ហាក់មានភាពធូរស្រាលជាងវិស័យដទៃ ជាពិសេសនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ នៅតែមានសញ្ញាវិជ្ជមានមិនធ្លាក់ចុះនោះទេ។

នៅក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថា ហេតុផលសំខាន់ៗមួយចំនួនបានជួយឱ្យវិស័យអចលនទ្រព្យកម្ពុជា នៅតែអាចរក្សាបានភាពវិជ្ជមាន ដូចជា ការចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងជាសាកល ហើយកម្ពុជាក៏បាននាំយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងឈានទៅលុបបំបាត់ការចម្លង។ ក្រៅពីនេះ តម្រូវការក្នុងស្រុកនៅតែបន្តមានខណៈដែលក្រុមអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ នៅតែបន្តសកម្មភាពសាងសង់ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារជាក់ស្ដែង។
ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជា លោកច្រឹក សុខនីម បានមានប្រសាសន៍នៅព្រឹកថ្ងៃជាមួយគ្នានេះថា ឆ្នាំ២០២១ និងដើមឆ្នាំ២០២២ គឺជាពេលវេលាមួយបង្ហាញពីសញ្ញាវិជ្ជមានសារជាថ្មី នៃវិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា ប្រសិនបើការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាល នៃជំងឺដែលកំពុងអនុវត្តព្រមគ្នា ជាសាកលនាពេលបច្ចុប្បន្នមានប្រសិទ្ធភាព។
លោកបានបន្តថា “ឆ្នាំ២០២១នេះ វិស័យអចលនទ្រព្យកម្ពុជាមិនធ្លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែបើព្យាករណ៍ថា នឹងអាចមានកំណើនខ្លាំងឡើងវិញក្នុងឆ្នាំជាមួយគ្នា វាហាក់ពិបាកក្នុងការវាយតម្លៃបន្តិច ព្រោះស្ថានការណ៍នៅមានភាពផុយស្រួយនៅឡើយ”។
លោកច្រឹក សុខនីម បានមានប្រសាសន៍បន្តថា នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ទីផ្សារនៃវិស័យអចលនទ្រព្យកម្ពុជា នៅតែបន្តមានសកម្មភាព ក្រោមការចូលរួមពីសំណាក់អ្នកវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងស្រុក បើទោះជាវាមិនមែនទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលមានដើមទន់រាបសិបលានដុល្លារ ប៉ុន្តែក៏ជាការបង្ហាញពីភាពវិជ្ជមាននៃវិស័យមួយនេះ ហើយអាចនឹងកាន់តែល្អប្រសើរជាងនេះនៅឆ្នាំបន្ទាប់ខាងមុខ៕

ដោយៈ រ៉ាណេត
កំពង់ស្ពឺៈ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ សហការជាមួយតុលាកាខេត្ត បានសម្រេចដកហូតដីព្រៃដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនការពារ និងអភិរក្សដែលរងនូវការបំពាន និងទន្ទ្រានពីសំណាក់ជនខិលខូចសរុបជាង២៦៦ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកឱរ៉ាល់មកជាសម្បត្តិរដ្ឋក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន។

អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោកវ៉ី សំណាងបានមានប្រសាសន៍ប្រាប់តាមទូរស័ព្ទនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះថា ការដកហូតដីព្រៃដែលស្ថិតនៅទីតាំងដូចបង្ហាញខាងលើនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមន្ត្រីជំនាញ បានចុះសិក្សាលម្អិតឃើញថា ជាដីដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនអភិរក្ស និងការពារធនធានធម្មជាតិ ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន និងត្រូវបានវិស័យឯកជន ដែលរួមមានពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ផងដែរធ្វើការទន្ទ្រានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់។
លោកបញ្ជាក់ថា “ដីព្រៃដែលធ្វើការដកហូតមកជាសម្បត្តិរដ្ឋវិញនេះ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំតាសាល និងឃុំត្រពាំងជោ ស្រុកឱរ៉ាល់ មានចំនួន៩ទីតាំងផ្សេងគ្នា ស្មើនឹងប្រមាណ ២៦៦,៣១ហិកតា”។ លោកបន្តថា “យើងមានផលលំបាកក្នុងការស្វែងរក និងទប់ស្កាត់បទល្មើស ព្រោះកម្លាំងមន្ត្រីជំនាញយើងមានតិច ហើយជនខិលខូចមាននៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ ដូច្នេះអ្វីដែលសំខាន់គឺយើងស្នើសុំ និងទទូចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការចូលរួមអនុវត្ត និងគោរពច្បាប់ទាំងអស់គ្នា ជៀសវាងកើតមានបញ្ហាទំនាស់ ឬអាចប្រឈមទៅនឹងផ្លូវច្បាប់ ដោយសារតែការសម្លឹងឃើញផលប្រយោជន៍ ជាសំខាន់រហូតអនុវត្តប្រាស់ចាកពីច្បាប់”។

កាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ធ្លាប់បានធ្វើដកហូតដីដែលកាន់កាប់ខុសច្បាប់ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៣កន្លែង ដែលមានទំហំសរុបរហូតដល់ជាង៤០០០ហិកតា មកជាសម្បត្តិរដ្ឋ និងរក្សាទុកជាតំបន់ការពារវិញ។
លោកវ៉ី សំណាង បានបញ្ជាក់ថា “ការដកហូតដីពីវិស័យឯកជន ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរូបភាពផ្សេងៗពីគ្នា ដូចជា ការដកហូតពីក្រុមហ៊ុន ដែលទទួលបានសម្បទានពីរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែមិនមានសកម្មភាព និងមិនអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តក៏មានការដកហូតពីជនខិតខូចមួយចំនួនដែលបំពានច្បាប់ កាប់ឆ្ការព្រៃរានយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិនៅក្នុងតំបន់ការពារ និងអភិរក្សផងដែរ”។
លោកបានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន សកម្មភាពបំពានដីរដ្ឋនេះ មិនសូវមានច្រើននោះទេ ទើបតែក្នុងរយៈពេលប្រមាណជាង២ឆ្នាំចុងក្រោយ ស្របពេលដែលវិស័យដីធ្លី មានតម្រូវការប្រើប្រាស់ខ្ពស់ ក្រោមគម្រោងវិនិយោគបានធ្វើឱ្យសកម្មភាពបំពានកើតមានច្រើនរហូតដល់រាប់ពាន់ហិកតា៕