អ្នកវិនិយោគ ចាប់ផ្តើមងាករកការិយល័យជួលស្តង់ដារបែបទំនើប ដើម្បីជម្រុញដល់ការធ្វើអាជីវកម្ម

ដោយ៖ ប៊ី
ភ្នំពេញ៖ តម្រូវការការិយាល័យទំនើប និងស្តង់ដារ កំពុងតែបន្តកើនឡើង ដែលជំរុញដោយសាជីវកម្មក្នុងស្រុក និងបរទេសនៅរាជធានីភ្នំពេញ ស្របពេលដែលតម្រូវការការិយាល័យជួលបែបប្រពៃណីចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទៅការិយាល័យបែបស្តង់ដារបែបទំនើប។

លោក Crispian Knowles ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅក្រុមហ៊ុន Coldwell Banker Cambodia បានថ្លែងប្រាប់នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះថា ក្រុមហ៊ុនមើលឃើញថា មានការផ្លាស់ប្តូរអ្នកជួល និងតម្រូវការការិយាល័យពីផ្ទះវីឡា និងផ្ទះ Shophouses ទៅរកការិយាល័យស្តង់ដារអន្តរជាតិ ដែលមានសក្តានុពល ផ្តល់ផលចំណេញដល់ទីផ្សារក្នុងការទាក់ទាញចំនួនអ្នកជួល និងក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ និងក្រុមហ៊ុនមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ។

នៅប្រទេសកម្ពុជា មានឱកាសដ៏ល្អ សម្រាប់ប្រតិបត្តិករ ដែលមានការប្រកួតប្រជែង ដើម្បីឈានចូល មិនត្រឹមតែទីផ្សារការិយាល័យបែបពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែទីផ្សារលក់រាយក៏កាន់តែកើនឡើង ខណៈដែលទំនុកចិត្តកំពុងកើនឡើង ឧទាហរណ៍ ដូចជាបើកដំណើរការសាងសង់ផ្សារទំនើបអ៊ីអន៣។

លោក បានថ្លែងថា “តម្រូវការការិយាល័យទំនើបកំពុងតែបន្តកើនឡើង ដែលជំរុញដោយសាជីវកម្មក្នុងស្រុក និងបរទេសដែលកំពុងបន្តមករាជធានីភ្នំពេញ និងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងអង្គភាព ដែលមានស្រាប់ ជាពិសេសពីវីឡាប្រពៃណី ផ្ទះ និងផ្ទះ Shophouse ទៅរកអគារការិយាល័យជួលបែបទំនើប”។

លោក បានបន្តថា “យើងបានឃើញ ការផ្លាស់ប្តូរមួយពីការិយាល័យកម្រិត C ដែលមានប្រជាប្រិយភាព និងតម្លៃទាបឥឡូវនេះ កំពុងឆ្ពោះទៅរកការិយាល័យការិយាល័យកម្រិត A និងកម្រិត B ដើម្បីជំរុញអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ”។
បច្ចុប្បន្ននៅតែមានតម្រុងការសម្រាប់ការិយាល័យពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងតំបន់បឹងកេងកងនៅភ្នំពេញ ព្រោះវាមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់បំផុតនៃការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ ហើយនៅតែពេញនិយមសម្រាប់អាជីវកម្ម ដែលបានបង្កើតនៅទីនេះ។

លោក Crispian បានឱ្យដឹងថា “ប៉ុន្តែយើងក៏ឃើញមានការផ្លាស់ប្តូរកាន់ច្រើនតំបន់សែនសុខទួលគោក ដែលជាកន្លែង អតិថិជនចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់។ ការសាងសង់កាន់តែច្រើនឡើងៗ កំពុងឆ្ពោះទៅមុខតំបន់ទាំងនោះ។ ដូច្នេះយើងមើលឃើញ សក្តានុពលនាពេលអនាគតគឺស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងរីកចម្រើនទាំងនោះ”។

លោក បានបន្តថា “យើងគិតថា ខណ្ឌសែនសុខ នឹងមានកម្លាំងខ្លាំងក្នុងការរីកច្រើន ដោយវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងលក់រាយកាន់តែរីកចម្រើននាពេលអនាគត។ បឹងកេងកងនៅតែមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់ ជាក់ស្តែងមានការិយាល័យកម្រិត B ជាច្រើននៅទីនេះ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងនៅពេលដែលតម្រូវការមានការកើនឡើង យើងត្រូវការការិយាល័យកាន់តែច្រើន ដោយសារការិយាល័យជួលមានកំណត់នៅក្នុងតំបន់បឹងកេងកង”។

លោក បានថ្លែងទៀតថា “ខ្ញុំគិតថា ខណ្ឌសែនសុខចាប់ផ្តើមមានការផ្លាស់ប្តូរពីការិយាល័យកម្រិត C ដែលមានតម្លៃទាប ទៅរកការិយាល័យកម្រិត A និង B”។
មនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវសម្របខ្លួន ទៅរកការផ្លាស់ប្តូរ មិនត្រឹមតែបុគ្គល និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមប៉ុណ្ណោះទេ សូម្បីតែម្ចាស់សហគ្រាសពួកគេចាំបាច់ត្រូវឆ្ពោះទៅមុខជាមួយអនាគតនៃជួលការិយាល័យជួលស្តង់ដារ ហើយនិន្នាការនៃអចលនទ្រព្យពាណិជ្ជកម្ម កំពុងកើនឡើង ដែលជំរុញដោយតម្រូវការ និងការពេញចិត្តរបស់អតិថិជន។

លោក Crispian បានឱ្យដឹងថា “មានឱកាសល្អៗ ជាច្រើនដើម្បីផ្លាស់ប្តូរពីផ្នត់គំនិតចាស់នៃការមានជំនួញបែបប្រពៃណី ដូចដែលខ្ញុំបានលើកឡើងពីមុន ការផ្លាស់ប្តូរពីការិយាល័យនៅវីឡា និងផ្ទះShophouse ដែលជាលក្ខណៈបែបប្រពៃណី នឹងឆ្ពោះទៅរកការិយាល័យស្តង់ដារ ដែលនឹងត្រូវបានសាងសង់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទាំងនោះ”។

លោក បានថ្លែងទៀតថា មានកត្តាបីយ៉ាង ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពួកគេ។ ទី១, មានកន្លែងស្តង់ដារ ដើម្បីប្រជុំជាមួយអតិថិជនរបស់អ្នកអ្នក ជំនួយសឱ្យការិយាល័យប្រពៃណី ដែលមានការរំខានជាច្រើន ដូចជាសម្លេងរំខាននៅតាមផ្លូវ និងសម្លេងរំខានពីជិតខាងជាដើម។

លោក បានបន្តថា “ដូច្នេះការមានកន្លែងការិយាល័យនៅអាគារការិយាល័យស្តង់ដារនឹងលុបបំបាត់រាល់ការរំខានទាំងនោះ ធ្វើឱ្យអតិថិជនរបស់អ្នកមានអារម្មណ៍ងាយស្រួល និងមានឆន្ទៈក្នុងការធ្វើជំនួញជាមួយអ្នក”។

លោក បានឱ្យដឹងទៀតថា ខ្ញុំគិតថា ឱកាសផ្សេងទៀតក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងការិយាល័យជួយគឺជាឱកាសក្នុងការបង្កើតបណ្តាញ នៅពេលអ្នកជួលអគារការិយាល័យ។ អ្នកមិនមែនជាអ្នកជួលតែមួយទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានអ្នកជួលបែបស្តង់ដារ ជាច្រើននៅក្នុងអគារ ដូច្នេះឱកាសល្អក្នុងការភ្ជាប់បណ្តាញជាមួយអ្នកដទៃទៀត។ ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មផ្សេងទៀត នឹងបង្កើនការរីកលួតលាស់ដល់អាជីវកម្មរបស់អ្នក”។

ក្រុមហ៊ុនColdwell Banker Cambodia គឺជាក្រុមហ៊ុនអចលនៈទ្រព្យដែលធំជាងគេ និងចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពី ១១៤ ឆ្នាំមុនយើងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៤៩ ទូទាំងពិភពលោកដែលយើងមានការិយាល័យជាង ៣.០០០ ការិយាល័យ និងភ្នាក់ងារលក់ចំនួន ៩០,០០០ គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលធំជាងគេ។ ក្រុមហ៊ុន បានឈានជើងចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីផ្តោតលើវិស័យបីនៃទីផ្សារអចលនទ្រព្យរួមមានការិយាល័យពាណិជ្ជកម្ម វិស័យលក់រាយ និងខុនដូប្រណីត៕

គម្រោងD.I RIVIERAតម្លៃ៧០០លានដុល្លារបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញបណ្តើរៗហើយ

        ដោយស៊ីវ ម៉េង

        ភ្នំពេញៈ គម្រោងខុនដូនិងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មD.I RIVIERA ដែលគ្រោងបោះទុនវិនិយោគតម្លៃ៧០០លានដុល្លារអាមេរិក បាននិងកំពុងចាប់ផ្តើមសាងសង់ឡើងវិញហើយ។

អគ្គនាយករងក្រុមហ៊ុនOCIC លោកទូច សំណាងបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងតាមទូរស័ព្ទនៅរសៀលថ្ងៃទី២០ តុលានេះថា សហគ្រាសកាណាឌីយ៉ាបានលូកដៃ ដើម្បីចាប់ផ្តើមគំរោងនេះឡើងវិញ ហើយបច្ចុប្បន្នសកម្មភាពសាងសង់ បានចាប់ផ្តើមឡើងវិញហើ​យ ខណៈក្រុមហ៊ុនកំពុងសិក្សាឡើងវិញនូវរចនាសម្ព័ន្ឋអាគារ ការឌីសាញ និងទំហំបន្ទប់់ជាក់ស្តែង។

លោកបន្តថា “គំរោងនេះមានអាគារកំពស់២៨ជាន់ចំនួន២ និងអាគារកំពស់៣៨ជាន់ចំនួ​ន៣នៅផ្នែកខាងក្រោយ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយកំពស់អាគារផ្នែកខាងក្រោយមិនទាន់កំណត់កំពស់ជាក់លាស់ ឬត្រូវឡើងកំពស់បន្ថែមនោះទេ”។ លោកបន្តថា “អាគារនេះនៅតែបន្តលក់ជាធម្មតាដល់អតិថិជន ដែលមានតម្រូវការ”។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកមិនបញ្ជាក់ឲ្យដឹងពីទំហំនៃការចំណាយ និងពេលវេលាជាក់លាក់នៃការបញ្ចប់គម្រោងទាំងមូលនៅឡើយទេ។

លោកទូច សំណាងបានបន្តថា ចំណែកអាគារផ្សារទំនើបនៅក្នុងគំរោងនេះ ក៏មិនទាន់កំណត់ពេលបើកដំណើរការនៅពេលណានៅឡើយដែរ ខណៈក្រុមហ៊ុនកំពុងសិក្សាពីលទ្ឋភាពបើកនៅពេលណា មិនទាន់កំណត់នៅឡើយ ព្រោះអ្វីសំខាន់នាពេលនេះគឺសាងសង់អាគារក្នុងគម្រោងនេះឲ្យបានចប់សិន៕

ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមសាងសង់ព្រលានខ្នាតតូចសម្រាប់បំរើវិស័យកសិកម្ម នៅក្នុងខេត្តរតនគិរី

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញៈ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម HOANG ANH ANGDONG MEAS CO., LTD  គ្រោងសាងសង់ព្រលានយន្តហោះខ្នាតតូចហៅថា STOLPORT ដែលវិនិយោគអភិវឌ្ឍន៏លើវិស័យដំណាំកសិ-ឧស្សាហកម្ម និងដំណាំកៅស៊ូ លើផ្ទៃដីសរុប៩៤៧០ហិតា ដែលស្ថិតទន្លេស្រែពក ខេត្តរតនៈគីរី។

លោកខាន់ វណ្ណា អគ្គនាយកបច្ចេកទេស និងប្រតិបត្តិការនៃរដ្ឋាលេខាធិការអាកា​សចរណ៍ស៊ីវិលកម្ពុជា នៅក្នុងពិធីដឹកនាំក្រុមការងារបច្ចេកទេស ចុះត្រួតពិនិត្យព្រលានយន្តហោះខ្នាតតូចនៅថ្ងៃទី ២០ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២០នេះ បានឱ្យដឹងថា ជាលើកទីមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានវិស័យអាកាសចរយន្តហោះបាញ់ជី និងព្រលានខ្នាតតូចហៅថា STOLPORT របស់ក្រុមហ៊ុនHOANG ANH ANGDONG MEAS CO., LTD ។

តែយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកមិនបញ្ជាក់លម្អិតពីគម្រោងផ្លូវរត់ និងទុនវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលបានសាងសង់ព្រលាយន្តហោះខ្នាតតូចនេះនោះទេ ខណៈក្រុមហ៊ុនបាននេះបានចុះបញ្ជី ទទួលសិទ្ធិវិយោគលើវិស័យកសិកម្ម ពីរដ្ឋាភិបាលកាលពីឆ្នាំ ២០០២ ជាក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត។

រដ្ឋាភិបាលបានចេញអនុក្រឹត្យលេខ៤១កំណត់តំបន់គ្រប់គ្រង ក្នុងតំបន់ឧទ្យានជា​តិវីរៈជ័យលើផ្ទៃដីទំហំ៩៧៧៥ហិកតា ទៅជាតំបន់ប្រើប្រាស់ ដោយចីរភាពស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកតាវែង ខេត្តរតនៈគិរី សម្រាប់ផ្ដល់ជូនក្រុមហ៊ុន Hoang Anh Andong Meas Co., Ltd ធ្វើការវិនិយោគអភិវឌ្ឍន៍លើ វិស័យដំណាំ កសិឧស្សាហកម្ម និងដំណាំកៅស៊ូ៕

ផ្សារទំនើប Aeon 3 ត្រូវបានសាងសង់ស្របនឹងផែនការមេគនរូបនីយកម្មអភិវឌ្ឍន៍ក្រុងភ្នំពេញ

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ គម្រោងសាងសង់ផ្សារទំនើបលំដាប់អន្តរជាតិ Aeon 3 ត្រូវបានសាងសង់ស្របនឹងផែនការមេនគរូបនីយកម្ម អភិវឌ្ឍន៍របស់ក្រុងភ្នំពេញ ដែលស្ថិតនៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ថ្មីនៃភាគខាងត្បូរបស់ទីក្រុង។

គេហទំព័រព័ត៌មានបរទេស www.rli.uk.com បានចុះផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ថា គម្រោងសាងសង់ផ្សារទំនើប Aeon ដែលត្រូវប្រសិទ្ធិនាមថា Aeon Mall MeanChey គឺជាគម្រោងបាននឹងកំពុងសាងសង់ ជាផ្នែកមួយនៃផែនការមេនគរូបនីយកម្ម របស់ទីក្រុងភ្នំពេញ។

គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នេះ ជាផ្នែកមួយនៃទីក្រុងរណបរបស់រាជធានីភ្នំពេញ និងជាផ្នែកមួយនៃផែនការមេនៃនគរូបនីយកម្មខណៈតំបន់នេះមានហេដ្ឋារនាសម្ព័ន្ធផ្លូវល្អ និងមានភាពងាយស្រួល ហើយគម្រោងទាំងមូលហ៊ុព័ទ្ធទៅដោយលំនៅឋានប្រណិត អគារផ្ទះល្វែង សាលារៀនអន្តរជាតិ និងកន្លែងស្នាក់នៅផ្សេងទៀតជាច្រើន។

គម្រោងផ្សារទំនើប Aeon 3 ប្រមូលប្តុំដោយហាងលក់ទំនិញទូទៅជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា សម្ភារៈ និងសម្លៀកបំពាក់ទំនើបៗ ទំនិញទូទៅ ចំណីអាហារ និងភេសជ្ជៈគ្រប់ប្រភេទ សេវាកម្ម រោងភាពយន្ត និង កន្លែងកម្សាន្តជាច្រើនប្រភេទ។

នៅផ្នែកខាងក្រៅនៃគម្រោងផ្សារទំនើប Aeon 3 នេះ មានតំបន់ធម្មជាតិធំទូលាយដែលបំពេញតាមការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការទំនាក់ទំនងជាមួយអតិថិជន ។ ផ្សារទំនើបនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងមានទំហំផ្ទៃដី និងជាន់ផ្ទាល់ដីស្ថិតនៅក្នុងទំហំបំផុត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងជាផ្សារទំនើបធំជាងគេបំផុតនៅក្នុងផ្សារទំនើប Aeon ទាំងពីរ។

ផ្សារទំនើបលំដាប់អន្តរជាតិAEON MALL3 ស្ថិតនៅលើមហាវិថីសម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា បានបើកការដ្ឋានសាងសង់ជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី៧ តុលាកន្លងមកនេះ។គម្រោងផ្សារទំនើបនេះ គ្រោងនឹងរួចរាល់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ ហើយក្រោយពីបើកអោយដំណើរការ នឹងមានអតិថិជនប្រមាណជា១២លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ៕

មូលនិធិសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម គឺជាឆ្អឹងខ្នងរបស់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា

ដោយ ៖ រ៉ាណេត
ភ្នំពេញ ៖ សម្ដេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃបានអះអាងថា មូលនិធិសម្ដេចតេជោ សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា គឺជាឆ្អឹងខ្នងយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹង និងពង្រីកកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

សម្ដេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងឱកាសដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាដំណើរការប្រព្រឹត្តទៅនៃមូលនិធិសម្ដេចតេជោដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមនៅកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះថា សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីពិតជាផ្ដល់សារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដល់ការងារបង្កើតមូលនិធិដើម្បីជួយដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនេះ ដោយសារជាបទពិសោធនៅប្រទេសមាន ការអភិវឌ្ឍ តែងបានគិតគូអំពីបញ្ហានេះ បន្ទាប់ពីមានការចាត់ទុកថាសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមជាឆ្អឹងខ្នងដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកសេដ្ឋកិច្ច។

សម្ដេចបានបន្ថែមថា សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម គឺជាឆ្អឹងខ្នងដ៏សំខាន់ ដើម្បីលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ហើយកន្លងមកសម្តេចក៏ធ្លាប់បានអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសនានាផងដែរ ដែលបានផ្ដល់ជាបទពិសោធន៍ និងឱកាសស្វែងយល់ច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនេះ។

គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ សហគ្រាសខ្នាតតូចនិងមធ្យមសរុបប្រហែល៥៣ម៉ឺន នៅកម្ពុជា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងនាមជាស្នូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដែលចាំបាច់តម្រូវឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ដើម្បីឱ្យវិស័យនេះកាន់តែមានសក្តានុពលបន្ថែមទៀត។

លោកឧកញ៉ា តែ តាំងប៉ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមមូលនិធិ បានលើកឡើងនូវសកម្មភាព និងលទ្ធផលការងារ ដែលថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបានរួមគ្នាសម្រេចកន្លងមក ដោយក្នុងនោះ រួមមានការរៀបចំនូវរចនាសម្ព័ន្ធ កិច្ចការងាររៀបចំលក្ខខន្តិកៈ ក៏ដូចជាលិខិតស្នើសុំបង្កើតសមាគម និងការចុះបញ្ជីស្របច្បាប់ជាដើម។

លោកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ថា មូលនិធិសម្ដេចតេជោ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងគោលបំណងបង្កើតជាក្រុមការងារ សម្រាប់ផ្លាស់ប្ដូរយោបល់ និងរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ក្នុងន័យលើកស្ទួយសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជាឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ៕

គម្រោងស្ថាបនាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មីមិនបង្អាក់ដំណើរការសាងសង់ ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ឡើយ

ដោយ ហ្សូលី

ភ្នំពេញ៖ ផ្នែកមួយចំនួននៅខេត្តកណ្តាលបានទទួលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការជន់លិច តែយ៉ាងណាវាមិនមានផលប៉ះពាល់រំខានដល់ដំណើរការស្ថាបនានៃគម្រោងព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មីឡើយ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល។

អ្នកនាំពាក្យនៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល លោក ស៊ិន ចាន់សេរីវត្ថា បានមានប្រសាសន៍ថា ទោះបីជាគ្រោះទឹកជំនន់បានជន់លិចនៅតំបន់ក្បែរនឹងការដ្ឋានសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាកាសយានដ្ឋាននៅតែបន្តដំណើរការសាងសង់ដោយមិនមានការពន្យាពេល ឬមានផលប៉ះពាល់ដល់ការស្ថាបនាឡើយ។

លោកបន្តថា ក្រុមការងារបានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ជុំវិញតំបន់ការដ្ឋានសាងសង់មិនឱ្យមានទឹកជំនន់មកហូរជន់បានទេ។ តំបន់លិចទឹកគឺមានតែនៅលើផ្លូវចូលទៅកាន់ការដ្ឋានសំណង់ប៉ុណ្ណោះ តែសំណង់ទាំងមូលត្រូវបានការពារយ៉ាងល្អ។ ការសាងសង់នឹងមិនត្រូវបានពន្យារពេលនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបង្កបញ្ហាមួយចំនួនទាក់ទងនឹងការដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈសំណង់សម្រាប់គម្រោង ហើយការសាងសង់មិនអាចអនុវត្តលឿនជាងមុនទេ ពីព្រោះផ្លូវមួយចំនួនត្រូវបានបិទ។

លោកបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុនបានសាងសង់ទំនប់បំពាក់ដោយម៉ាស៊ីនបូមទឹក ដើម្បីរំដោះចេញពីកន្លែងសាងសង់។

ក្រុមហ៊ុនសាងសង់ព្រលានយន្តហោះកម្ពុជា (CAIC) គឺជាក្រុមហ៊ុនចម្រុះបង្កើតឡើងរួមគ្នាដោយ ក្រុមហ៊ុន OCIC និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិលកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមការណែនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដើម្បីធ្វើការងារសាងសង់ ព្រលានយន្តថ្មីភ្នំពេញថ្មី ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ២០គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានផ្ទៃដីសរុប២៦០០ហិកតា គម្រោងសាងសង់មាន៣ដំណាក់កាល។

អាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះជាប្រភេទ 4F ដែលអាចឱ្យយន្តហោះធំៗដូចជា Airbus A380-800 និង Boeing 747-800 ចុះចតបាន។ កម្ពុជានឹងកាន់តែទាក់ទាញបានភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកវិនិយោគគិនកាន់តែច្រើនឡើងក្រោយពីព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិថ្មីនេះកសាងរួច។ ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិថ្មីនេះ គឺវិនិយោគក្នុងទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១,៥០០លានដុល្លារ ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់ឱ្យបានរួចរាល់នៅឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះក្នុងតំណាក់កាលទី១៕

ក្រុមហ៊ុនប៊ឺហ្គឺរអាមេរិកដ៏ធំមួយ ប្រកាសឈានជើងចូលទីផ្សារកម្ពុជា

ដោយ៖ ម៉ណេត
ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន The Habit Burger Grill ដែលមានអាយុកាលជាង ៥០ ឆ្នាំមុន លើប៊ឺហ្គឺររសជាតិឆ្ងាញ់បំផុតរបស់អាមេរិក នឹងបើកសាខាដែលជាទីតាំងអន្តរជាតិថ្មីបំផុតរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលាខាងមុខនេះ បើទោះបីជាពិភពលោកកំពុងជួបវិបត្តិ។

ក្រុមហ៊ុនភោជនីយដ្ឋានដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាល្បីឈ្មោះ បានប្រកាសថា នឹងបើកដំណើរការនៅស្ថានីយ៍តេលាទួលគោក នៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមហ៊ុននៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០។

ក្រុមហ៊ុន The Habit Burger Grill ទទួលបានពានរង្វាន់ផ្តោតលើអាហារផ្សេងៗគ្នានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ The Habit បានបម្រើនូវប៊ឺហ្គឺររសជាតិឆ្ញាញ់បំផុតនៅអាមេរិកតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៩ ។

លោក Iwona Alter ប្រធានក្រុមហ៊ុន The Habit Burger Grill បានថ្លែងថា “យើងរីករាយនឹងបន្តការពង្រីកវត្តមាននៅទីផ្សារអន្ដរជាតិ ដោយចូលរួមសហការជាមួយដៃគូថ្មីរបស់យើងគឺក្រុមហ៊ុន Kampuchea Tela Company ដើម្បីបើកទីតាំងដំបូងរបស់យើងនៅកម្ពុជា”។

លោក បានបន្តថា “យើងទន្ទឹងរង់ចាំបង្កើតអ្នកគាំទ្រ Habit ថ្មីដោយអញ្ជើញពួកគេឱ្យរីករាយនឹងម្ហូបដែលធ្វើដោយដៃរបស់យើង និងទទួលបានបដិសណ្ឋារកិច្ចល្អបំផុត ហើយនិងប្រកបដោយបរិយាកាសស្វាគមន៍ដូចនៅកាលីហ្វ័រញ៉ាខាងត្បូង”។

នេះគឺជាការពង្រីកវត្តមានជាលក្ខណៈអន្ដរជាតិលើកទី ២ របស់ The Habit ដោយមានភោជនីយដ្ឋានចំនួន ៨ បានបើកនៅក្នុងប្រទេសចិនសព្វថ្ងៃ។ នេះគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ The Habit កំពុងចាប់ដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន Kampuchea Tela Company ដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងដំណើរការភោជនីយដ្ឋាននៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

កម្ពុជារំពឹងថាវិស័យទេសចរណ៍សម្រេចបានកំនើនជាថ្មីនៅឆ្នាំ២០២១ ដោយសារ កត្តាមួយចំនួន

ដោយ ហ្សូលី

ភ្នំពេញៈ កម្ពុជារំពឹងយ៉ាងមុតមាំថា ភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស ក៏ដូចជា វិស័យទេស ចរណ៍ទាំងមូល និងកម្រើកសារជាថ្មីនៅឆ្នាំ២០២១ ប្រសិនបើវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ ១៩ អាចមកដល់កម្ពុជា។ នេះបើតាមឱ្យដឹងពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់គ្រឹះស្ថានអង្គរ បានបង្ហាញឱ្យដឹងថា គិតចាប់ពីខែមករារហូតដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំនេះ តំបន់បេតិកភ័ណ្ឌអង្គរទទួលភ្ញៀវទេសចរ បានចំនួនត្រឹម ៩៩៦,២៤១នាក់តែប៉ុណ្ណោះ ពោលធ្លាក់ចុះ៧៦ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ ២០១៩កន្លងទៅ។ របាយការណ៍ដដែលបន្តថា រីឯចំណូលវិញ កម្ពុជាទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង១៨លានដុល្លារ ពីការលក់សំបុត្រក្នុងឆ្នាំនេះធ្លាក់ចុះ៧៥ ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាអ្នកនាំពាក្យ លោក ទេព សុភ័ក្រ បានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងមួយថ្ងៃតំបន់អង្គរ មានភ្ញៀវទេសចរប្រហែល៩០០០នាក់ តែប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ ធ្លាក់ចុះកាន់តែខ្លាំងគឺមានត្រឹម៧០នាក់ ទេ ដែលសុទ្ធសឹងជាជនបរទេសរស់នៅនិងប្រកបជំនួញនៅកម្ពុជា។

លោកបន្តថា “បច្ចុប្បន្នភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក គឺជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់តំបន់ទេសចរណ៍ ហើយលោករំពឹងថា តួរលេខធ្លាក់ចុះនេះនឹងហក់ឡើងខ្ពស់សារជាថ្មី នៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២១ ប្រសិនបើវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ អាចមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា”។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះព្យាករណ៍ទៀតថា ចិនគឺជាប្រភពចំណូលទេសចរណ៍ដ៏ធំសម្បើម សម្រាប់បណ្តារប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្រោយពីវិបត្តិកូវីដបានបញ្ចប់ទៅ។ ហើយចិនមិនត្រឹមតែជាប្រភពទីផ្សារ សម្រាប់ទេសចរណ៍កម្ពុជាតែមុខមុខនោះទេ ប៉ុន្តែសំខាន់រាល់វិស័យ និងមានសម្ព័ន្ធភាពយ៉ាងជិតស្និទជាមួយកម្ពុជា។

រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្តអង្គរ គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍យ៉ាងសំខាន់ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេសណា ក៏ប៉ងទៅកម្សាន្តនៅទីនោះដែរ។ ជាអកុសល ដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ បានបណ្តាលឱ្យចំនួនភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក នៅរយៈពេល៩ខែឆ្នាំនេះ​។ ហេតុនេះជម្រុញឱ្យកម្ពុជា ត្រូវដាក់បម្រាមនិងរឹតបណ្តឹងការធ្វើដំណើរ ចេញចូលប្រទេសកម្ពុជាចំពោះអ្នកធ្វើដំណើរ ចាប់តាំងពីខែមិនា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ៕ Xinhua៕

រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារៈផលិតផលសម្ភារៈធ្វើដំណើរ និងកាបូបកំពុងមានការរីកចំរើន និងជួយលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈលោកអ៊ិត សំហេងបានអះអាងថា វិស័យផលិតផលសម្ភារៈធ្វើដំណើរ និងកាបូប ដែលបច្ចុប្បន្ននេះមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ហើយបើតាមការប៉ាន់ស្មាននៅឆ្នាំនេះ មានការរីកចម្រើនដូចជា វិស័យវាយនភ័ណ្ឌ​ដែរ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា(ILO-BFC) សម្រាប់រោងចក្រ សហគ្រាសផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប នាថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ នេះ លោកអ៊ិត សំហេងបានឱ្យដឹងថា វិស័យនេះនឹងជំរុញឲ្យមានកំណើនការងារធ្វើ ក៏ដូចជាជំរុញដល់ការលើកកម្ពស់ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលកម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាយ៉ាងខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តវិជ្ជាជីវៈមួយ ក៏ដូចជាការគោរពនូវលក្ខខណ្ឌការងារកាន់តែប្រសើរ ស្របទៅតាមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិដែលបានធ្វើសច្ចាប័នកន្លងទៅ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា “កម្ពុជាក៏បានគោរពនូវលក្ខខណ្ឌការងារទាំងឡាយ ដើម្បីឆ្លើ​យតបនឹងការនាំផលិតផលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាប្រកបដោយនិរន្តរភាព”។

លោករដ្ឋមន្រ្តីក៏បានជំរុញឱ្យរោងចក្រ សហគ្រាសផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប រួមគ្នាបង្កើតជាសមាគមមួយស្របតាមច្បាប់ស្តីពី សហជីព ដើម្បីជាតំណាងរបស់ខ្លួនដើ​  ម្បីចូលរួមក្នុងកិច្ចសន្ទនាសង្គមនានា ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព និងទទួលយកបានពីគ្រប់ភាគី។

លោកអ៊ិត សំហេងបានបញ្ជាក់ទៀតថា “រហូតមកដល់ពេលនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយ ដើម្បីឲ្យការអនុវត្តគម្រោងមានភាពប្រសើរថែមទៀត។ ទោះជាមានបញ្ហាប្រឈម និងការលំបាកមួយចំនួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែយើងបានសហការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ធ្វើកិច្ចការនេះយ៉ាល្អប្រសើរ”។

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ទៀតថា មកដល់ពេលនេះបញ្ហាត្រូវបានដោះស្រាយ ដែលទាមទារឲ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអ ស់ចូលរួមឲ្យបានកាន់តែសកម្ម ដើម្បីផលប្រយោជន៍សម្រាប់រោងចក្រ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងទទួលបានការបញ្ជាទិញកាន់តែច្រើនផងដែរ។

អនុវត្តតាមស្មារតីអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នារវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រវាងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនិង ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម  សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា និងអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារស្តីពី “គម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា” ត្រូវបានចុះកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដែលគ្រប់ភាគីបានឯកភាពក្នុងការពង្រីកវិសាលភាព នៃការអនុវត្តគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា ដោយដាក់បញ្ចូល វិស័យផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប ក្នុងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវលក្ខខណ្ឌការងារ តាមរយៈការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីការងារកម្ពុជា និងបទដ្ឋានការងារស្នូលដែលបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ សម្រាប់អាណត្តិពីឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ៕

គំរោងផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុងទី៤ប្រវ៉ែង១៩៥គីឡូម៉ែត្របង្ហាញភូមិសាស្រ្តច្បាស់លាស់ហើយ

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញៈ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានអះអាងថា  ផ្លូវខ្សែក្រវាត់ក្រុងទី៤ ដែលក្រសួងបានឱ្យក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពាន ថ្នល់ចិន សិក្សាតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ បានសិក្សាចប់សព្វគ្រប់នៅឆ្នាំ២០២០ ដោយផ្លូវនេះមានប្រវែង១៩៥ គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់ខេត្តចំនួន៤ គឺខេត្តកំពង់ស្ពី តាកែវ កណ្តាល និងខេត្តព្រៃវែង។

លោកលីមស៊ីដេនីនរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូនបញ្ជាក់នៅក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ស្តីពីការជ្រើសរើសផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៤ការគ្រប់គ្រងនិងការទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានដីចំណីផ្លូវតម្រូវការហេដ្ឋានរចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកកខ្វក់កាលពីម្សិលមិញនេះថាក្នុងចំណោមខេត្តទាំង៤នេះដោយឆ្លតកាត់ខេត្តកំពង់ស្ពីចំនួន៣ស្រុកខេត្តតាកែវចំនួន១ស្រុកខេត្តកណ្តាល៨ស្រុកនិងខេត្តព្រៃវែង២ស្រុក។

លោកបន្តទៀតថា ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៤ ជាផ្លូវមួយមានសារៈសំខាន់ ដែលនឹងចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយការកក់ស្ទះចរាចរណ៍ និងជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ទៅកាន់ផ្លូវជាតិផ្សេងៗ និងទៅកាន់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃ បានកាន់តែលឿន ចំណេញពេលវេលា កាត់បន្ថយការចំណាយបានមួយកំរិតទៀត

លោកបន្ថែមថា ក្រៅពីការគ្រប់គ្រង និងការទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានដីចំណីផ្លូវ តាមដងផ្លូវខុសច្បាប់  ឬការទន្ទ្រាន  យកដីចំណីផ្លូវយកមកគ្រប់គ្រង បានធ្វើឲ្យមានការខូចខាតដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ បង្កឱ្យ កកស្ទះ ដល់ហេដ្ឋា រចនាសម្ព័ន្ធ  ប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹក  ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាទីប្រជុំជន ឬទីក្រុង បានធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងកាក់សំណល់ ការសម្អាតបរិស្ថានថែមទៀតផង។

លោកក៏បានជំរុញលើកទឹកចិត្តឲ្យក្រសួង ក៏ដូចជា មន្ទីរជំនាញពាក់ព័ន្ធ លើកសំណើទៅរដ្ឋបាលខេត្ត សិក្សាទីតាំងចាក់សំរាម ប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹកកខ្វក់ និងការទន្ទ្រានយកដីចំណីផ្លូវ និងសំណូមពរឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ បញ្ឈប់សកម្មភាពការទន្ទ្រានយកដីចំណីផ្លូវ ការចាក់ដីលុបរំលោភលើដីចំណីផ្លូវ ដែលធ្វើឲ្យផ្លូវបាត់បង់សោភ័ណភាព នឹងបណ្ដាលឲ្យផ្លូវឆាប់ខូចមុនពេលកំណត់។

ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន កាលពីម្សិលមិញនេះ រៀបចំសិក្ខាសាលា ក្នុងគោលបំណង ពិគ្រោះយោបល់ស្តីពីការជ្រើសរើសផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៤ យន្តការការគ្រប់គ្រង និងការទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានដីចំណីផ្លូវ និងតម្រូវការហេដ្ឋានរចនាសម្ព័ន្ធ នៃប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកកខ្វក់ ដោយមានការពិគ្រោះយោបល់ ជាមួយបណ្តាក្រសួងពាក់ព័ន្ធ  រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អំពីផលប៉ះពាល់លើ អនុវត្តគម្រោងនេះ និងដើម្បីប្រមូលធាតុចូលបន្ថែមឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សម្រាប់ការអនុវត្តគម្រោងផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៤នេះមានភាពរលូន និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕