ដោយ ៖ រ៉ាណេត

សៀមរាប ៖ គណៈកម្មការជំនាញអន្តរក្រសួងកំពុងពន្លឿនការសិក្សាលម្អិត និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគម្រោងសាងសង់ផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែនៅទូទាំងក្រុងសៀមរាបឱ្យបានរួចរាល់មុនខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីត្រៀមបើកបើកការដ្ឋានសាងសង់ក្រោមអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា។

សម្តេចពិជ័យសេនា ទៀ បាញ់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១នៃគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងនាថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានជំរុញដល់អន្តរក្រសួង ជាពិសេសក្រុមការងារជំនាញពាក់ព័ន្ធ ត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលនៅសេសសល់ឱ្យបានរួចរាល់នៅមុនខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។

សម្ដេចបានបញ្ជាក់ថា “គណៈកម្មការអន្តរក្រសួងដែលទទួលខុសត្រូវលើការស្ថាបនាផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែ ត្រូវពន្លឿនការសិក្សា និងអនុវត្តគម្រោងស្ថាបនាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីត្រៀមបើកការដ្ឋានក្រោមវត្តមានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ គម្រោងស្ថាបនាផ្លូវថ្នល់ទំាង៣៨ខ្សែ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាបនេះ រំពឹងថានឹងរួចរាល់ជាស្ថាពរតាមការគ្រោងទុកនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខ ដើម្បីកែប្រែមុខមាត់ថ្មី របស់ខេត្តសៀមរាបឲ្យកាន់តែល្អ ក្នុងគោដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ”។

លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍ គណៈកម្មការអន្ដរក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមការងារជំនាញ បានចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពផ្លូវជាច្រើនខ្សែនៅក្រុងសៀមរាបដើម្បីបានជ្រាបច្បាស់ពីស្ថានភាពជាក់ស្ដែង និងរៀបចំគម្រោងសាងសង់ឡើងវិញក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។

ផ្លូវដែលត្រូវបានគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងចុះត្រួតពិនិត្យរួមមានដូចជា ផ្លូវហ្សាដឺហ្គោល ផ្លូវកូម៉ៃផ្លូវ ជាតិលេខ៦ ផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុងសៀមរាប ផ្លូវអមមាត់ស្ទឹងសៀមរាប ផ្លូវឆ្ពោះទៅរមណីយដ្ឋានបារាយណ៍ទឹកថ្លា និងផ្លូវសំខាន់ៗជាច្រើនទៀតនៅក្នុងក្រុងក្នុងគោលបំណងដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ក្នុងក្រុងសៀមរាបឲ្យកាន់តែល្អងាយស្រួលធ្វើដំណើរ។

គម្រោងស្ថាបនាផ្លូវទំាង៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាបនេះបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា បានប្រកាសសម្រេចកញ្ចប់ថវិកាចំនួន១៥០លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ការស្ថាបនាផ្លូវចំនួន៣៨ខ្សែនៅក្នុងក្រុងសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសរសេរតាមបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម ផ្លូវការរបស់សម្តេច ដោយបញ្ជាក់ថា ទោះបីពេលនេះប្រទេសជាតិយើង កំពុងប្រឈមនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ក៏ដោយ ក៏មិនបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឡើយ ហើយការអភិវឌ្ឍនេះដើម្បីធានាឱ្យទីក្រុងទេសចរណ៍ដ៏ធំនេះកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ ល្អប្រណិត និងងាយស្រួលដល់ការធ្វើចរាចរណ៍៕

ដោយ ៖ វុត្ថា

ភ្នំពេញ ៖ គម្រោងផ្លូវសាងសង់ល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុបាននឹងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងបណ្តុះបណ្តាលពង្រឹងការងារ និងជំនាញដល់បុគ្គលិកក្នុងស្រុកជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបច្ចុបន្បន្នគម្រោងនេះមានបុគ្គលិកជនជាតិខ្មែរដែលកំពុងបំរើការងារសរុបទាំងអស់ជាង២៣០០នាក់ស្មើនឹងប្រមាណ ៧៥.៣ភាគរយ នៃបុគ្គលិកក្នុងគម្រោងទាំងមូល។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុមទទួលម៉ៅការសាងសង់គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២០នេះ បង្ហាញថាក្រុមហ៊ុនប្រកាន់ភ្ជាប់នូវគំនិត “ការបង្រៀនបុគ្គលិកអោយពឹងលើជំនាញខ្លួនឯង” នៅក្នុងការងារជាក់ស្តែង គ្រូបង្រៀនជនជាតិចិនដែលមានបទពិសោធន៍បានធ្វើការដឹកនាំបុគ្គលិកក្នុងស្រុកជាច្រើន ដោយជួយពង្រឹងសមត្ថភាពសាងសង់ដល់ពួកគាត់បន្ថែម នឹងផ្តល់នូវឱកាសការងារជាក់ស្តែងសម្រាប់បុគ្គលិកក្នុងស្រុកផងដែរ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយកដ្ឋមន្ត្រី នៃកម្ពុជា កាលពីកន្លងមកនេះ បានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងសាងសង់វិស័យសំណង់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេសបានផុ្តល់ឱកាសការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាយ៉ាងច្រើន កាត់បន្ថយចំណាកស្រុក និងបានចំណូលសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារផងដែរ។

គម្រោងសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ មានប្រវែងសរុបជាង១៩០គីឡូម៉ែត្រ តភ្ជាប់ពីភូមិ១ សង្កាត់សំរោងក្រោម ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ដល់ភូមិ១ សង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ បាននឹងកំពុងមមាញឹកក្នុងការស្ថាបនាដោយគ្រោងនឹងបើកឱ្យដំណើរការនៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខ។

គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ ត្រូវបានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញបើកការដ្ឋានសាងសង់ជាផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅនេះ ដែលចំណាយថវិកាសាងសង់សរុបប្រមាណ ២,០០០លានដុល្លារអាមេរិក ជាទុនវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពាន និងថ្នល់ចិន (CRBC) ៕

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ របាយការណ៍សិក្សាមួយបង្ហាញថា ទីផ្សារជួលឧបករណ៍សំណង់នៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងដល់តម្លៃ ១៧៤,៥២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ខាងមុខនេះ ខណៈរបាយការណ៍នេះ ត្រូវបានសិក្សាគ្របដណ្ដប់លើក្រុមហ៊ុនផលិតធំៗជាច្រើននៅលើពិភពលោកដោយផ្អែកលើស្ថានភាពទីផ្សារ ផលិតកម្ម ការប្រើប្រាស់ និងព័ត៌មានផ្សេងៗ។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បង្ហាញា កត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលជំរុញឱ្យមានកំណើនទីផ្សារមានកត្តាចំបងមួយគឺឧស្សាហកម្មសំណង់កំពុងមានការរីកចម្រើនជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងការរីកចម្រើនជាច្រើននៅក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ លំនៅដ្ឋាន និង មិនមែនតំបន់លំនៅដ្ឋាន។

របាយការណ៍នេះពន្យល់ថា ការកើនឡើងនៃការសាងសង់ផ្ទះដែលមានគ្រួសារច្រើន និងការកើនឡើងនូវការវិនិយោគលើការសាងសង់ផ្លូវថ្នល់ផ្លូវហាយវេ ទីក្រុងឆ្លាតទីក្រុង មេត្រូ ស្ពាន និងផ្លូវល្បឿនលឿន កំណើនប្រជាជន និងនគរូបនីយកម្ម បានធ្វើឱ្យទីផ្សារជួលនៅក្នុងទីផ្សារសំណង់កើនឡើខ្ពស់។

វិសាលភាពនៃរបាយការណ៍ ក៏បាននេះសិក្សាពីទំហំទីផ្សារជួលឧបករណ៍សំណង់ទូទាំងពិភពលោក ស្ថានភាពឧស្សាហកម្ម និងការព្យាករណ៍លើទិដ្ឋភាពនការប្រកួតប្រជែងផងដែរ។

របាយការណ៍នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារចុងក្រោយនិងនិន្នាការលេចធ្លោរបស់ទីផ្សារ និងត្រូវបានស្រាជ្រាវវិភាគទៅលើខ្សែសង្វាក់តម្លៃ ការវិភាគឧស្សាហកម្ម ដោយថាមពលរបស់អ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកប្រើប្រាស់។ម៉្យាងទៀតរបាយការណ៍នេះ ក៏រួមបញ្ចូលទាំងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនៃឧស្សាហកម្មជួលគ្រឿងសំណង់ដែលនឹងជួយដល់អតិថិជន៕

ដោយ៖ វុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ អភិបាលខេត្តកែប លោក សោម ពិសិដ្ឋ បានអំពាវនាវដល់បណ្តាដល់អ្នកវិនិយោគជាតិ និងអន្តរជាតិទាំងអស់ មកអភិវឌ្ឍតំបន់កោះនៅក្នុងមូលដ្ឋានខេត្ត ស្របពេលដែលខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រមួយនេះបានទាក់ទាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។

លោក សោម ពិសិដ្ឋ បានឱ្យដឹងកាលពីថ្មីៗនេះថា នៅក្នុងមូលដ្ឋានខេត្ត មានកោះចំនួន១២ ដែលសុទ្ធសឹងជាកោះមានសក្តានុពលផ្នែកវិស័យទេសចរណ៍ ដែលអាចអនុញ្ញាតអ្នកវិនិយោគជាតិ និងអន្តរជាតិ បណ្តាក់ទុនបាន។

លោក បានថ្លែងថា “ខេត្តកែបមានកោះចំនួន១២ និងថ្មបំប្រះទឹក១។ អ្នកវិនិយោគជាតិ និងអន្តរជាតិអាចធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយខេត្ត ក្នុងការអភិវឌ្ឍទាំងនៅលើគោក និងលើទឹក ដែលអាចឱ្យមានចរន្តទៅវិញទៅមក”។

លោក បានបន្តថា “អ្នកទេសចរមកលេងកម្សាន្ត និងហូបបាយនៅតំបន់ឆ្នេរ ទៅវិញនោះទេ។ យើងនឹងព្យាយាមទាក់ទាញពួកគាត់មកស្នាក់នៅ និងកម្សាន្តនៅក្នុងខេត្តកែបឱ្យកាន់តែយូរ តាមរយៈការអភិវឌ្ឍផលិតថ្មីៗនេះក្នុងខេត្ត”។

លោក ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជា បានឱ្យដឹងដែរថា កម្ពុជាមានតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិជាច្រើន ដែលមិនទាន់ការអភិវឌ្ឍ ដូចជានៅតាមបណ្តាកោះមួយចំនួន ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យទៅលេងកម្សាន្ត។

លោក បានបន្តថា “នៅពេលដែលមានការអភិវឌ្ឍ និងប្រែក្លាយតំបន់កោះទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ វាធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរស្នាក់នៅបានយូរ។ កន្លងមក ភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកលេងកម្សាន្តតែម្តងកន្លែង រួចហើយត្រឡប់ទៅវិញ ដែលធ្វើឱ្យមានការបាត់បង់ចំណូលពីទេចរណ៍”។

បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងផែនការទីផ្សារទេសចរណ៍ខេត្តកែបនេះ ដែលនឹងដើរតួជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវ សម្រាប់ការធ្វើទីផ្សារទេសចរណ៍ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ប្រកបដោយទស្សនៈវែងឆ្ងាយ ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញ និងរួមចំណែកក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីទាក់ទាញ “ទីផ្សារទេសចរណ៍មានគុណភាព” តាមរយៈការទាក់ទាញចំណែកទីផ្សារសក្តានុពលដូចជា “ទេសចរលំដាប់ខ្ពស់” “ទេសចរវ័យចំណាស់ ចូលនិវត្តន៍” និង “ ទេសចរធ្វើដំណើរជាមួយគ្រួសារ”៕

ដោយ៖ ប៊ី
ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានដំឡើងតួលេខនៃការព្យាករសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ ដោយផ្អែកលើភាពប្រសើរជាងមុននៃផលិតកម្មវិស័យកសិកម្ម និងការកើនឡើងនៃការនាំចេញផលិតផលមិនមែនសំលៀកបំពាក់ ដូចជា កង់ និង គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច។

សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងស្ទុះងើបឡើងវិញដល់ ៥.៩% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ដោយសារកម្លាំងជំរុញ នៃគោលនយោបាយគាំទ្រ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ នេះបើយោងតាមការព្យាកររបស់ ADB ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ។
តែទោះជាយ៉ាងណាក៍ដោយ បច្ចុប្បន្នភាពនៃទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (Asian Development Outlook Update) សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ដែលរៀបចំឡើងនៅទីស្នាក់ការរបស់ ADB ប្រចាំកម្ពុជា ធនាគារនេះបានព្យាកពីការធ្លាក់ចុះ នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ក្នុងរង្វង់ -៤.០% បើធៀបទៅនឹង -៥.៥% នៃការព្យាករកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ។

លោកស្រី Sunniya Durrani-Jamal នាយិកាប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានថ្លែងថា “ជំងឺរាតត្បាតបណ្ដាលពីវីរុសកូរ៉ូណា ជាបញ្ហាប្រឈមពិភពលោក ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ប៉ុន្តែជាសំណាងល្អ ប្រទេសកម្ពុជាមិនបានមានវិបត្តិផ្នែកសុខាភិបាលនោះទេ។ យើងរំពឹងថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនឹងស្ទុះងើបឡើងវិញដល់ ៥.៩% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ដោយសារកម្លាំងជំរុញ នៃគោលនយោបាយគាំទ្រ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួយដល់ជនក្រីក្រ និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញប្បទាន ដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម”។

លោកស្រីបន្តថា វិធានការណ៍ទាំងនេះ រួមជាមួយនឹងការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ ដែលចាំបាច់ នឹងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល នៃកូវីដ១៩ ទៅលើគ្រួសារ និងអាជីវកម្មនានា ហើយនឹងជួយឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ងើបឡើងខ្លាំងជាងមុនក្រោមកូវីដ១៩។ ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង នៃការបញ្ជាទិញពីអឺរ៉ុប និងអាម៉េរិកខាងជើង បាននាំដល់ការបិទទ្វារនៃ រោងចក្រសម្លៀកបំពាក់ ទំនិញធ្វើដំណើរ និងស្បែកជើង (GTF) ប្រហែល ១ភាគ៣ ក្នុងឆមាសទី១ នៃឆ្នាំ ២០២០ ។ ប៉ុន្តែកំណើននៃការផលិតកង់ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច បានជំរុញឱ្យការនាំចេញ ផលិតផលក្រៅពីទំនិញកាត់ដេររបស់កម្ពុជាកើនឡើង ៣០.៣% ឆ្នាំលើឆ្នាំ ក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២០។

លោកស្រីបន្តថា កំណើនសរុបនៃផលិតផលឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានព្យាករថានឹងកើន ៥.១% ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ប្រសិនបើការនាំចេញនៃសម្លៀកបំពាក់ ទំនិញធ្វើដំណើរ និងស្បែកជើងបន្តងើបឡើង។ កូវីដ១៩ ជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។ វាត្រូវបានរំពឹងថា នឹងមាន ការបើកដំណើរការជាបណ្ដើរៗឡើងវិញ នៅឆមាសទី២ នៃឆ្នាំ ២០២០ ប៉ុន្តែវិស័យសេវាកម្មត្រូវបាន ព្យាករថានឹងធ្លាក់ចុះ ១៥.១% ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ។ ការមកដល់នៃទេសចរអន្តរជាតិ បានធ្លាក់ចុះ ៩៨.១% ឆ្នាំលើឆ្នាំ នៅក្នុងត្រីមាសទី ២ ដែលបានបង្ខំឱ្យអាជីវកម្មជាង ៣០០០ ត្រូវបិទទ្វារ ហើយកម្មករប្រមាណ ៤៥០០០ នាក់បាត់បង់ការងារ។ ហានិភ័យនៅតែមាន ដូចជាការបន្តធ្លាក់ចុះ នៃឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងសំណង់ និងការថយចុះ នៃកសិផល ដោយសារមានភ្លៀងធ្លាក់តិច ក្នុងខែមិថុនានិងខែកក្កដា។ តម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់ ក៏អាចបន្ត ធ្លាក់ចុះដោយសារជំងឺរាតត្បាតនេះ។

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី កំពុងគាំទ្រដល់ការឆ្លើយតបរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះ និងបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសម្បទានចំនួន២៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល ពង្រីកការគាំពារសង្គម និងគាំទ្រដល់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។

ក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រភាពជាដៃគូប្រចាំប្រទេសសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៩-២០២៣ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ អាស៊ីនឹងផ្តល់ជាប្រាក់កម្ចី ជំនួយឥតសំណង និងជំនួយបច្ចេកទេសចំនួន ១.៤៥ ពាន់លានដុល្លារ ដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីគាំទ្រការគ្រប់គ្រងវិស័យកសិកម្ម និងធនធានធម្មជាតិ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវស្ថានភាពរស់នៅទីក្រុង និងជនបទ គាំទ្រហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលកកើតឡើងវិញ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍជំនាញ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះមានគោលបំណង ពង្រីកវិសាលភាពនៃការទទួលបានសេវាសាធារណៈ ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា និងលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្ម ក៏ដូចជាការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបរិយាកាសធុរកិច្ច និងការវិនិយោគក្នុងប្រទេស៕

ដោយ៖ វុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានជួបពិភាក្សាគ្នា ដើម្បីត្រៀមចុះហត្ថលេខអនុសញ្ញា Cape Town ស្តីពី ផលប្រយោជន៍អន្តរជាតិ ដែលអាចឱ្យកម្បូជាប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្សេងទៀតនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិតាមរយៈឱកាសទទួលបានហិរញ្ញប្បទានសមភាព។

ការពិភាក្សានេះបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ ស្តីពី ផលប្រយោជន៍អន្តរជាតិនៅក្នុងចលនទ្រព្យ (ទ្រព្យសកម្ម)រវាង លោក ម៉ៅ ហាវណ្ណាល់ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល និងលោក W. Patrick Murphy អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ នៅសណ្ឋាគារ RoseWood-Phnom Penh។

អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ Cape Town ត្រូវបានរៀបចំឡើងរួមគ្នាដោយវិទ្យាស្ថាន UNIDROIT និងអង្គការ ICAO ហើយបានអនុម័តនៅទីក្រុង ខេបថោន ប្រទេសអាហ្វ្រីកខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០១ ដែលមានគោលបំណងសម្របសម្រួលដល់ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានជាទ្រព្យសកម្ម ឬការជួលអាកាសយាន និងសម្ភារៈបរិក្ខាអាកាសចរ។

១) អត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបន្ទាប់ពីចុះហត្ថលេខារួមមានៈ

-ការកាត់បន្ថយថ្លៃចំណាយលើការខ្ចី និងការទទួលហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍និងកិច្ចប្រតិបត្តិការអាកាសយាន
-កាត់បន្ថយថ្លៃចំណាយលើការជួលឬការទិញអាកាសយាននិងគ្រឿងបរិក្ខា
-បង្កើនជម្រើសហិរញ្ញប្បទាន
-តម្លៃសំបុត្រមានតម្លៃទាបជាងមុន
-ជួយសម្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ក្នុងស្រុកមានលទ្ធភាពអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្សេងទៀតនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិតាមរយៈឱកាសទទួលបានហិរញ្ញប្បទានសមភាព។

២) ឧត្តមានុវត្តន៍ក្នុងការរៀបចំផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញា។

ក្រៅពីកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាអនុសញ្ញានេះ ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងពីរក៏បានលើកឡើងផងដែរអំពីកិច្ចការទូទៅពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការបច្ចុប្បន្ន ដូចជាជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបានសរសើរដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលមានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាប្រមុខ បានចាត់វិធានការបានទាន់ពេលវេលា ហើយឯកអគ្គរដ្ឋទូតក៏បានសន្យានឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជាបន្ថែមទៀតលើវិស័យអាកាសចរតាមរយៈការជួយជាអ្នកជំនាញ និងជួយដល់ការកសាងនូវឯកសារចាំបាច់មួយចំនួន។

ថ្វីបើអនុសញ្ញាអន្តរជាតិនេះជាទូទៅត្រូវបានគេប្រើភាគច្រើននៅក្នុងវិស័យអាកាសចរស៊ីវិលក៏ដោយ ក៏អនុសញ្ញានេះអាចអនុវត្តបានផងដែរចំពោះវិស័យផ្សេងៗទៀតស្របតាមពិធីសារខុសៗគ្នានៃអនុសញ្ញា ដូចជា រថភ្លើង អាវកាស រ៉ែ កសិកម្ម និងបរិក្ខាសំណង់ជាដើម ហើយរហូតមកទល់ពេលនេះមានប្រទេសចំនួន៧៨ប្រទេសហើយដែលបានចុះ ផ្តល់សច្ចាប័នគិតត្រឹមខែកក្កដាឆ្នាំ២០២០នេះ និងដោយឡែកមានប្រទេសចំនួន១៦ នៅអាស៊ីបានផ្តល់សច្ចាប័ន រួមមានៈ Afganistan, Australia, Bangladesh, China, Fiji, India, Indonesia, Kazakstan, New Zealand, Malaysia, Mongolia, Myanmar, Pakistan, Singapore, Tajikistan and Vietnam៕