ដោយៈ រ៉ាណេត

ភ្នំពេញៈ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសស៊ុយអែត បានសន្យាជួយជំរុញ និងពង្រីកកិច្ចទំនាក់ទង់ទ្វេរភាគីជាមួយកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើ វិស័យពា​ណិ​ជ្ជកម្មឱ្យកាន់ធំទូលាយ ខណៈដែលពេលបច្ចុប្បន្ន ទំហំនៃវិស័យនេះនៅមានកម្រិតតិចតួចនៅឡើយ។

នៅក្នុងកិច្ចជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយ ឯកអគ្គរាជទូតប្រទេសស៊ុយអែតថ្មគី លោក Björn, Hāggmark  កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ លោកឧបនាយករដ្ឋម ន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនស៊ុយអែត ដែលបានផ្តល់ជំនួយមនុស្សធមិ ដល់ប្រជាជនកម្ពុជាចាប់តាំងពីកម្ពុជា ទើបបានរំដោះចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍។លោកបន្តថា លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត បាននិងបន្តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង សម្រាប់អនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើននៅកម្ពុជា ដោយភាគច្រើនផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានតាមរយៈអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហភាពអឺរ៉ុប ។

នៅក្នុងឱកាសនោះដែរ លោក  Bjorn Hāggmark បានថ្លែងសរសើរដល់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលប្រមូលចំណូលចូលថវិការដ្ឋបានច្រើន ហើយមានការកើនឡើង ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជា សម្រេចបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ប្រកបដោយចីរភាព និងមានការអភិវឌ្ឍគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ទន្ទឹមនេះ ការចំណាយថវិកាជាតិលើវិស័យសង្គមកិច្ច រួមមាន ចំណាយលើវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាល ក៏មានការកើនឡើងខ្លាំងផងដែរ។

លោកបន្តថា “នេះគឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៅកម្ពុជា ហើយវាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជោគជ័យនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ធ្វើកំណែទម្រង់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាពិសេសការកែទម្រង់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងអភិបាលកិច្ច”។

បន្ថែមពីនេះ ដោយមើលឃើញពីទំហំវិនិយោគ ដោយវិនិយោគិនស៊ុយអែតនៅកម្ពុជា នៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ លោកបានសន្យាព្យាយាមជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគ តាមរយៈការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាតិ និងការបង្កើនកិច្ចសន្ទុះនារវាង ភាគីពាក់ព័ន្ធនៃប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។

ប្រទេសស៊ុយអែតក៏បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា តាមរយៈកម្មវិធីលើកកម្ពស់ វិស័យអប់រំនៅកម្រិតបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សាគម្រោងសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា និងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស ដូចជា ការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងការបង្កើតសាលាបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈម្ហូបអាហារជាដើម៕

ដោយ Donald Lee

ភ្នំពេញ៖ អ្នកវិភាគទីផ្សារកំពុងទទូចដល់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump ឱ្យដកពន្ធចេញឡើងវិញលើការនាំចូលរបស់ចិន ខណៈវីរុស Corona ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សេដ្ឋកិច្ចចិនធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនជាច្រើនផ្អាកប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសនេះ និងផ្សារហ៊ុននៅអាស៊ីធ្លាក់ចុះកាលនៅថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍នេះ។

ក្រុមហ៊ុន Taiex របស់តៃវ៉ាន់បានធ្លាក់ចុះ ៣,៧៣ ភាគរយនៅថ្ងៃដោះដូរដំបូង បន្ទាប់ពីថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ក្រុមហ៊ុន Kospi របស់កូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះ ០,៤១ ភាគរយ ខណៈសន្ទស្សន៍ក្រុមហ៊ុន Nikkei 225 របស់ជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះ ០,៨៦ ភាគរយ។

ខណៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិនដំណាក់កាលទី ១ ក្នុងខែនេះ បានផ្អាកការប្រទូសរ៉ាយគ្នា អាមេរិកមិនទាន់បានដកហូតពន្ធគយណាមួយដែលបានធ្វើឡើងកាលពីឆ្នាំមុនទេ ហើយលោក Trump បាននិយាយថា ការដកពន្ធត្រឡប់វិញនឹងមិនចាប់ផ្តើមទេរហូតដល់ដំណាក់កាលទី ២ បានចាប់ផ្តើមចរចា។

នៅពេលនោះ លោក Trump បាននិយាយថា “យើងនឹងទុកពន្ធគយ តែខ្ញុំនឹងយល់ព្រមដកពន្ធគយទាំងនោះ ប្រសិនបើយើងអាចធ្វើ “ដំណាក់កាលទី ២”។

ទោះយ៉ាងណា នៅពេលដែលអត្រាវីរុសឆ្លងរាលដាលនៅក្នុងប្រទេសចិនដែលមានមនុស្សជិត ៨,០០០ នាក់បានឆ្លងជំងឺនៅទូទាំងពិភពលោក និងមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ១៧០ នាក់រួចទៅហើយនោះ ជនជាតិជាច្រើនកំពុងតែចាប់ផ្តើមផ្អាកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសនេះ។

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អន្ដរជាតិបានចាប់ផ្តើមផ្អាកការហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសចិន ជាពិសេសគឺក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អង់គ្លេស British Airline ដែលបានបញ្ឈប់សេវាកម្មហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសនេះ។ ក្រុមហ៊ុនអាហាររហ័សយក្សអន្តរជាតិ McDonald’s បានបិទប្រតិបត្តិការនៅតាមភោជនីយដ្ឋានទាំងអស់របស់ខ្លួននៅក្នុងខេត្តចិន Hubei ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសនេះ។

ទីប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្មជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកលោក Peter Navarro បានអះអាងថា ការដំឡើងពន្ធឡើងវិញនឹងមិនមានការពិភាក្សាទេ ទោះបីវីរុសនេះធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចចិនចុះខ្សោយក៏ដោយ។

លោក Navarro នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍សហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយថា “នេះគឺជាការវិលវល់ដែលចេញមកពី Wall Street ហើយខ្ញុំគិតថា វាមានវិធានការក្តៅចំពោះបញ្ហាវិបត្តិនេះដើម្បីឈានដល់ការពិភាក្សា”។

លោក Navaro បាននិយាយថា “ចូរចាំថាហេតុអ្វីបានជាពន្ធគយមាននៅនឹងកន្លែង”។

លោក Navarro បានបន្ថែមថា “ពន្ធគយមាននៅនឹងកន្លែង ពីព្រោះចិនចូលរួមឧបត្ថម្ភធនអយុត្តិធម៌។ ពួកគេប្រើប្រាស់សហគ្រាសដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋដើម្បីដាក់ក្រុមហ៊ុន និងកម្មករអាមេរិកឱ្យឈប់ធ្វើអាជីវកម្ម ហើយពន្ធគយក៏ធានាថា យើងត្រឡប់មកដំណាក់កាលទី ២ វិញដែរ”។

ក្រុមអ្នកវិភាគជឿជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនឹងឈានទៅរកការស្ទុះងើបឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០២០ ប៉ុន្តែការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសថ្មីបានធ្វើឱ្យវិនិយោគិនព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់ដែលអាចធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកថយចុះ។

លោក Rajiv Biswas ប្រធានសេដ្ឋវិទូប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកប្រចាំក្រុមហ៊ុន IHS Markit បាននិយាយនៅក្នុងរបាយការណ៍មួយថា “វីរុសវីរុសវូហានបង្កហានិភ័យធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងចំពោះចក្ខុវិស័យសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៅឆ្នាំ ២០២០ ប្រសិនបើការរីករាលដាលនៅតែបន្តកើនឡើងនៅប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ”។

លោកបានបន្ថែមថា “វិសាលភាព និងរយៈពេលនៃការតក់ស្លុតអវិជ្ជមានចំពោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់នេះនឹងពឹងផ្អែកទៅលើរបៀបការរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃវីរុសវូហានដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន”៕

ដោយវុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ ឆ្លើយតបទៅនឹងការព្រួយបារម្ភ និង ការស្នើសុំឱ្យមានការបិតជើងហោះហើរត្រង់ពីកម្ពុជាទៅចិន និងពីចិនមកកម្ពុជាដោយសារតែមានការផ្ទុះជំងឺ coronavirus នៅក្នុងទីក្រុងវ៉ូហានរបស់ទេសចិន ត្រូវបានសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជាបានលើកឡើងថាជាវិធានការសម្លាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មួយផ្នែកនៃ ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងចិន។

សម្តេចតេជោថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានព្រឹកថ្ងៃទី៣០ខែមករាឆ្នាំ២០២០ថា ការភ័យខ្លាចជ្រុលរបស់កម្ពុជាចំពោះជំងឺកូរ៉ូណានេះបានធ្វើឱ្យមានសំណើពីប្រជាជនដូចជាការបិទជើងហោះហើរពីកម្ពុជាទៅចិនទាំងអស់នោះគឺប្រៀបដូចជាវិធានការមួយដែលសម្លាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជាផ្នែកមួយការកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងចិន។

សម្តេចតេជោថា “ចំណុចនេះសូម្បីតែក្មួយខ្ញុំក៏ស្នើសុំឱ្យបិទជើងហោះហើរ ចេញពីប្រទេសចិនមកកម្ពុជា ចំណុចនេះខ្ញុំមិនបានឆ្លើយតបនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែសំណូមពរនេះក៏មានជាបន្តបន្ទាប់តែខ្ញុំសូមប្រាប់ថាវិធានការគឺជាការសម្លាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ហើយក៏ជាផ្នែកនៃការកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ចិនផងដែរ។”

សម្តេចបន្ថែមថា ប្រទេសចិនធំណាស់មានប្រជាជនច្រើនណាស់ ដែលរហូតដល់ពេលនេះ មានរហូតដល់១,៤០០លាននាក់។ ចំណែកប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមានចំនួនតូចណាស់បើប្រៀបនឹងចិន។ រដ្ឋាភិបាលចិនមានទំនួសខុសត្រូវខ្ពស់ណាស់ចំពោះប្រជាជនចិន និងទៅលើប្រទេសនានាផងដែរ។

សម្តេចតេជោបន្តថា “ត្រង់ដែលរដ្ឋាភិបាលចិនគិតនោះគឺ ទីក្រុងវ៉ូហាន ក៏ដូចជាតំបន់ជិតខាង ត្រូវបានដាក់មិនឱ្យមានការហោះហើរ ដូចជាការហោះហើរពីទីក្រុងវ៉ូហាន ទៅកាន់តំបន់ក្នុងប្រទេស និងនៅតាន់ប្រទេសក្រៅក៏មិនឱ្យហោះហើរ និងរថភ្លើងនិងការធ្វើដំណើរ ផ្សេ ងបានបិទអស់ ដោយទុករយៈពេលមួយរយៈ”។

សម្តេចតេជោបានអះអាងថា “មិនចាំបាច់នោះទេ ព្រោះថាចិនបានបិទរូច ទៅហើយ ពោលគឺមិនត្រឹមបិទពីជើងហោះហើរពីទីក្រុង វ៉ូហានមកកម្ពុជា ឬទៅកាន់ប្រទេស ដ៏ទៃទេ។ គេក៏បិទការធ្វើដំណើរផ្លូវដែក ផ្លូវគោក ដើម្បី ទុកឱ្យមានការដោះស្រាយ”។

ជាមួយគ្នានោះដែរប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានបញ្ជាក់ថាវិធានការនូវការបិទជើងហោះហើរពីចិនមកកម្ពុជា លទ្ធផលនោះមិនមែនជាការវាយប្រហារចិននោះទេ គឺបានវាយ ប្រហា រមកសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកដែលរកស៊ី វិនិយោគទន់នៅកម្ពុជា អ្នក ទេសចរណ៍ ដែលចំណុចទាំងនេះនឹងសម្លាប់សណ្ឋាគារ សេវាកម្មរបស់កម្ពុជា។

សម្តេចថា ការស្នើសុំឱ្យបិទជើងហោះហើរនោះដោយសារមានការភ័យខ្លាចហួសកម្រិតដែលនាំទៅដល់ការអំពាវនាវនិងលើកសំណើនេះ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលតាមក្រសួងសុខាភិបាលដែលបានធ្វើការប្រតិបត្តិរហ័សក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូរ៉ូណាដូចជាធ្វើការត្រួតពិនិត្យតាមច្រកព្រលានយន្តហោះទាំង៣ ក៏ ដូចជាច្រកព្រំដែនផ្សេងទៀតដូចជា ប៉ោយប៉ែត ច្រកព្រំដែនបាវិត ច្រកព្រំដែនផ្សេង៕

ដោយ ប៊ី

ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រៀមថវិកាកញ្ចប់ថវិកាផលទុនជាតិជាង ២៨ ភាគរយដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហាខាងក្រៅដែលនឹងអាចធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាធ្លាក់ចុះនៅឆ្នាំ ២០២០ នេះ ខណៈបញ្ហាដែលកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះរួមមាន វីរុសផ្លូវដង្ហើមថ្មី សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន និងប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ។

តាមផែនការនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ខាងមុខនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងនឹងចំណាយសរុបប្រមាណ ៣៣,៣៣៩,៦៣៣ លានរៀល ដែលស្មើនឹងប្រមាណ៨២២៣លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ។ គម្រោងចំណាយនេះ មានប្រមាណ២៨.០១ភាគរយ នៃផលទុនជាតិសរុប (ផសស) និងកើនឡើង២២.៧ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩។

លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានថ្លែងនៅឯវេទិការសាធារណៈស្តីពី ការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ថវិកាឆ្នាំ ២០២០ ថា បញ្ហាដែលប្រទះធំបំផុតសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ វីរុសផ្លូវដង្ហើមថ្មីដែលមានប្រភពចេញពីប្រទេសចិនអាចនឹងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនដែលជាផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង បើទោះបីជាមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរបស់រវាងប្រទេសទាំងពីរដោយ ព្រោះប្រទេសចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដ៏ធំរបស់កម្ពុជា។

បញ្ហាខាងក្នុង គឺប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ដែលអឺរ៉ុបនឹងប្រកាសថា ដក ឬមិនដកចេញពីកម្ពុជា ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏បានត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចសម្រាប់ទប់ទល់នឹងបញ្ហានេះ។

លោក វង្សី វិស្សុត “ថវិកាជាតិរបស់យើងគ្រោង និងថវិកាជាតិបំរុងមានភាពរឹងមាំ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធ្លាក់ចុះ។ យើងត្រូវធ្វើថវិកាជាតិ ដែលហៅថា វិត្ថារកម្ម (Expansionary) ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះលើសពី Expansionary ទៅគឺ Stimulus ដែលមានន័យថាជំរុញតម្រូវការ ឬលើកកម្ពស់តម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការចាយលុយ”។

លោក បានបន្តថា “ធម្មតាថវិកាជាតិយើងក្នុងរយៈពេល ៣ និង៤កន្លងមកនេះចំណាយត្រឹមតែ ២៤,៥ ភាគរយនៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ យើងចាយទៅដល់ ២៨ ភាគរយដែលថវិកាលើកកម្ពស់តម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង”។

កញ្ចប់ថវិកាដែលធំជាងគេគឺត្រូវទៅដោះស្រាយបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលគេហៅថា បញ្ហាភាពប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាពិពិធក្មសេដ្ឋកិច្ច រួមប្រព័ន្ធដឹកជិញ្ជួន អគ្គិសនី ជំនាញ ហើយកញ្ចប់មួយទៀតគឺការបង្កើតការងារ៕

ដោយ Donald Lee

ភ្នំពេញៈ ផ្សារហ៊ុននៅអាស៊ីមានស្ថេរភាពឡើងវិញនៅថ្ងៃ ពុធនេះ ខណៈការភ័យខ្លាចនៃការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសផ្លូវដង្ហើមថ្មីចាប់មានការថយចុះ។

សន្ទស្សន៍ភាគហ៊ុនធំបំផុតនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន MSCI បានកើនឡើង០,២ ភាគរយ បន្ទាប់ពីការខាតបង់ជិតមួយសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានអំពីវីរុស Corona បានផ្ទុះឡើងដំបូង។ សន្ទស្សន៍ ក្រុមហ៊ុន Nikkei របស់ជប៉ុនក៏មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយកើនឡើង០,២៧ភាគរយ ខណៈភាគហ៊ុនអូស្ត្រាលីកើនឡើងកន្លះភាគរយ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)បានបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលឆ្លងវីរុសទូទាំងពិភពលោកបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពី១៥០០នាក់ទៅជិត៦ ០០០នាក់ ដោយចំនួនអ្នកស្លាប់ឥឡូវមានដល់១៣២នាក់។

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អង់គ្លេស British Airways បានឱ្យដឹងថា ខ្លួននឹងផ្អាករាល់ជើងហោះហើរ ទៅកាន់ប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទី២នៅលើពិភពលោក ដោយចូលរួមជាមួយក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលបញ្ឈប់បុគ្គលិករបស់ខ្លួន ពីការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ឆ្លងនានានៅក្នុងប្រទេសចិន។

អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចបារម្ភថា វីរុសដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ នឹងបន្ថយល្បឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច បន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ដ៏លំបាកពោរពេញទៅដោយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកធ្លាក់ចុះ។

អាជ្ញាធរកំពុងប្រយ័ត្នប្រយែង ដោយសារតែការភ្ជាប់វីរុសទៅនឹងជំងឺSARS (រោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ) ដែលបានបំផ្លាញតំបន់អាស៊ីនៅចន្លោះឆ្នាំ២០០២ និង២០០៣ ហើយបានសម្លាប់មនុស្ស ៨០០ នាក់នៅចិនដីគោក ហុងកុង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ក្រុមអ្នកជំនាញបានរកឃើញថា ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ជំងឺរាតត្បាតSARS ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំនោះ គឺខ្ពស់រហូតដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារ៕