ដោយ វុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ ប្រវត្តិសាស្រ្តអាមេរិក មានរឿងជាច្រើនគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ហើយ​ស្ថាបត្យកម្មអាមេរិក ក៏មានរឿងជាច្រើនដែលត្រូវស្វែងយល់ផងដែរ ដោយសារ​មហាអំពាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនេះ បានសាងសង់អាគារខ្ពស់ៗជាច្រើនដើម្បី​បង្ហាញឥទ្ឋិពលរបស់ពួកគេ។

ថ្ងៃនេះគេហទំព័រ Propertyarea.asia ជាគេទំព័រនាំមុខគេផ្នែកព៌តមានអចលនទ្រព្យ និងសេដ្ឋកិច្ច សូមនាំលោកអ្នក មកស្វែងយល់ពីអាគារ Empire State Building មានកំពស់១០២ជាន់ ស្មើនឹង៣៨០ម៉ែត្រទាំង​អង់តែនផងមានកំពស់សរុប៤៤៣.២ ម៉ែត្រស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Midtown Manhattan ទីក្រុងញូវយ៉ក។ ឈ្មោះរបស់អគារនេះ ត្រូវបានដកចេញពី “Empire State” ដែលមានរហស្សនាមថាញូវយ៉ក។ នៅឆ្នាំ ២០១៧អគារនេះត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ ជាអគារខ្ពស់កប់ពពកដែលខ្ពស់បំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងជាអគារខ្ពស់កប់ពពកលំដាប់ទី២៨នៅលើពិភពលោក។

វាក៏ជាសំណង់ដែលមានកំពស់ខ្ពស់បំផុតទី ៦ នៅទ្វីបអាមេរិកផងដែរ។

ទីតាំងនៃអាគារ Empire State ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្នែកមួយនៃកសិដ្ឋាននៅដើមសតវត្សទី១៨ ។ នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៨២០ វាបានក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់គ្រួសារAstorដ៏លេចធ្លោជាមួយ ដែលបានសាងសង់ទៅជាសណ្ឋាគារ Waldorf-Astoria នៅទសវត្សឆ្នាំ១៨៩០ 1890 ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩២០ ក្រុមគ្រួសារនេះបានលក់សណ្ឋាគារដែលហួសសម័យនេះ ទៅអោយក្រុមហ៊ុន Empire State Inc ដែលជាក្រុមហ៊ុនជំនួញមួយ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងអ្នកជំនួញល្បីឈ្មោះលោក  John J. Raskob និងអតីតអភិបាលរដ្ឋញូវយ៉ក លោក Al Smith។

អាគារ Empire State Building ក៏ត្រូវបានគេសន្មតថាជាអាគារការិយាល័យកម្ពស់៥០ជាន់។

ទោះជាយ៉ាងណាផែនការដើម ត្រូវបានគេកែសម្រួលដប់ប្រាំមួយដង ដោ​យអគារនេះ ត្រូវបានពង្រីកទៅជាអាគារដែលមានកំពស់១២៥០ ហ្វីតនឹង៨៦ជាន់។ អគារនេះត្រូវបានគេដឹងថា វានឹងក្លាយជាអាគារខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោកដោយបានផ្តួលអាគារ Chrysler និង 40 Wall Street និងអាគារខ្ពស់ៗពីរផ្សេងទៀត ដែលបានសាងសង់នៅកំឡុងនៅពេលនោះ។

ក្រុមហ៊ុន Waldorf-Astoria បានកវ៉ែកំទេចអគារនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅខែតុលាឆ្នាំ១៩២៩ ហើយគ្រឹះនៃអាគារ Empire State។

ការស្ថាបនាអគារនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនាឆ្នាំ១៩៣០ ដោយគេកំណត់ធ្វើឲ្យបាន១ជាន់ជាមធ្យមក្នុងមួយថ្ងៃ។ ដូចការគ្រោងទុកក្រោយពីចាប់ផ្តើមសាងសង់រយៈពេល៦​ខែ  គេក៏បានរសាងសង់ និងរៀបចំល្អបានកម្ពស់៨៦ ជាន់បញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ហើយអង់តែនខាងលើត្រូវបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ២១ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំដដែល។ អគារនេះត្រូវបានបើកអោយដំណើរការនៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៣១។ ទោះបីជាមានការផ្សព្វផ្សាយអំពី ការសាងសង់សំណង់អាគារឡើងវិញក៏ដោយ តែម្ចាស់របស់អគារនេះបានបរាជ័យ ក្នុងការរកប្រាក់ចំណេញរហូតដល់ដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយម ចាប់តាំងពីមានការបើកទ្វារ ដោយមានភ្ញៀវទេសចរប្រហែល៤លាននាក់ទៅកាន់លេងទៅទីនោះ​ ហើយបានឡើងមើលទេសភាពទីក្រុងនៅជាន់ទី៨៦ និងជាន់ទី១០២ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

អាគារ Empire State ធ្លាប់បានជាប់ឈ្មោះ ជាអគារខ្ពស់ជាងគេនៅលើពិភពលោកអស់រយៈពេលជិត៤០ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីវត្តមានអគារ North Tower ដំបូងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅ Lower Manhattan នៅចុងទសវត្ស១៩៧០បានសាងសង់ចប់។ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយភេវរកម្មនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០០១ វាបានក្លាយជាអគារខ្ពស់បំផុតនៅទីក្រុងញូវយ៉កជាថ្មី មុនពេលមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកថ្មី មួយនៅក្នុងខែមេសាឆ្នាំ២០១២។

Empire State Tower គឺជាសម្បត្តិវប្បធម៌របស់អាមេរិក ដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅក្នុងកម្មវិធីជាង២៥០ទូរទស្សន៍ និងភាពយន្តរាប់បញ្ចូលទាំងខ្សែភាព​យន្ត King Kong ត្រូវបានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ១៩៣៣ ។

វាជានិមិត្តសញ្ញានៃទីក្រុងញូវយ៉ក និងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាជាអច្ឆរិយទំនើប ដោយសមាគមវិស្វកម្មស៊ីវិលអាមេរិច។ អគារ Empire State Building ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាទីតាំងអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុងញូវយ៉ក។ អគារនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាអគារប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិផងដែរនៅឆ្នាំ១៩៨៦ និងបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ នៅលើបណ្ណសារស្ថាបត្យកម្មអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០០៧៕

ដោយដែន ចែងចាំង
​ភ្នំពេញ ៖ អ្នកវិនិយោគនិមួយៗ តែងមានយុទ្ឋសាស្រ្តស្រដៀងគ្នាឬខុសគ្នា អាស្រ័យលើសមត្ថភាព និងចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែថ្ងៃនេះយើងនឹងលើក​យកវិធីសាស្រ្តចំនួន៤របស់លោកឧកញ៉ា សៀ រិទ្ធី ដែលបានបង្ហាញពីគន្លឹះជោគ​ជ័យក្នុងការវិនិយោគលើវិស័យអចលនទ្រព្យ។

​លោកឧកញ៉ាដែលកំពុងទទួលជោគជ័យ លើការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យខុនដូនៅកម្ពុជា បានប្រាប់នូវវិធីសាស្រ្តចំនួន៤ ដល់គេហទំព័រ Propertyarea.asia ដើម្បី​ចែករំលែកដល់អ្នកចង់វិនិយោគលើវិស័យអចលនទ្រព្យ។

លោកឧកញ៉ា សៀ រិទ្ធី អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន World Bridge Group បានថ្លែងថា ប្រសិនជាអ្នកចង់អភិវឌ្ឍន៍លើការសាងសង់ខុនដូលក់ ត្រូវគិតលើកត្តាមួយចំនួន ទី១ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវសិក្សាថា អ្នក​ណាគេជាសក្តានុពលទីផ្សាររបស់យើង។ បើយើងសិក្សាទីផ្សារមិនច្បាស់ យើងជួបបញ្ហាហើយ។

ទី២ យើងត្រូវដឹងថា ចិនត្រូវ​ការបែបណា ជប៉ុនត្រូវការបែបណា សាំងហ្កាពួរ ឬហុងកុងត្រូវការបែបណា? យើងត្រូវសិក្សាឲ្យច្បាស់។

ទី៣ បើយើងចាប់យកអតិថិជនទាំងអស់ យើងត្រូវរៀបចំគំរោងបែបណា ដើម្បីឲ្យពួកគេទទួលបានទាំងអស់គ្នា”។ អ្នកអភិវឌ្ឈន៍ត្រូវឆ្លាតចំណុចហ្នឹង។ ទី៤ យើងត្រូវរៀបចំក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួនឲ្យមានតម្លាភាព មានគណនេយ្យភាព និងបង់ពន្ឋជូនរដ្ឋឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ព្រោះបើយើងរៀបចំក្រុមហ៊ុនមិនបានល្អ និងតម្លាភាពទេ យើងមិនអាចចាប់ដៃគូវិនិយោគពីក្រៅប្រទេសបានទេ។
លោកឧកញ៉ា សៀ រិទ្ធី បានបន្តថា “ដោយសារខ្ញុំធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនមានតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពត្រឹមត្រូវ គោរពច្បាប់ប្រទេស ទើបមានក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិជា​ច្រើនចង់ចាប់ដៃគូជាមួយខ្ញុំ”៕

ដោយ វុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ ស្ថាបត្យកម្ម​សហ​សម័យ និង​ទំនើប​បំផុត​ត្រូវបាន​ប្រឌិត​ឡើង​ជាមួយនឹង​គំនិត​ស្រមើស្រម័យ របស់លោក Frank Gehry បាន​លេច​រូបរាង​ឡើង ជាមួយនឹង​សោភ័ណភាព និង​កម្រិត​ស្ថាបត្យកម្ម​ដល់​កំពូល​នៃ​សតវត្សរ៍​ទី២។

នេះ​ជា​សារមន្ទីរ Guggenheim Bilbao គឺជា​សារមន្ទីរ​សិល្បៈ​សម័យ​ទំនើប និង​ដែល​រចនា​ដោយ​ស្ថាបត្យករ​ល្បីឈ្មោះ ជនជាតិ​កាណាដា លោក Frank Gehry ដែលមាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅក្នុង​ទីក្រុង Bilbao ប្រទេស ប្រទេស​អេ​ស្ប៉ា​ញ។

សារមន្ទីរ​នេះ ត្រូវបាន​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​ជា​ផ្លូវការ កាលពី​ថ្ងៃទី ១៨ ខែតុលា​ឆ្នាំ១៩៩៧ បន្ទាប់ពី​បាន​សាងសង់​កាលពី​ឆ្នាំ១៩៨០។ ពេល​សម្ភោ​ធ​សារៈមន្ទីរ​នេះ មានការ​ចូលរួម​ជា​អធិបតី​អតីត​ស្តេច Juan Carlos I របស់​ទេស​អេ​ស្ប៉ា​ញ។ សារមន្ទីរ​ដ៏​ទំនើប និង​ទាន់​សម័យនេះ ត្រូវបាន​សាងសង់ឡើង​តាម​ដង​ទន្លេ Nervion ដែលមាន​ទឹក​ហូរ​កាត់​ទៅកាន់​ទីក្រុង Bilbao នៃ​សមុទ្រ Cantabrian។ ប្រជាជន​ប្រហែល​ប្រាំ​ពាន់​នាក់ ដែល​រស់នៅក្នុង​ទីក្រុង Bilbao បាន​ចូលរួម​ពិធី​បើក​សម្ភោ​ធ​ជា​ផ្លូវការ និង​ធ្វើ​ពិធីជប់លៀង​មួយ​នៅ​ខាងក្រៅ​សារមន្ទីរ ដោយមាន​ការបង្ហាញ​ពន្លឺ និង​ការប្រគំ​តន្ត្រីក​ផងដែរ។

សារមន្ទីរ​នេះ​ផងដែរ គឺជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​មូ​ល​និ​ធិ Solomon R. Guggenheim ហើយ​មាន​លក្ខណៈពិសេស សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ជាទី​តាំង​ពិ​ព៌​ណ​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍ និង​ការធ្វើដំណើរ​របស់​វិចិត្រករ​អេ​ស្ប៉ា​ញ និង​អន្តរជាតិ។ វា​គឺជា​សារមន្ទីរ​ធំ​បំផុត​មួយ​នៅក្នុង​ប្រទេស​អេ​ស្ប៉ា​ញ។

សំណង់​មួយ​ក្នុងចំណោម​ស្នាដៃ ដែល​បាន​កោតសរសើរ​បំផុត​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​សម័យថ្មី​របស់​អគារ​នេះ ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា “និមិត្តសញ្ញា​នៃ​វប្បធម៌​ស្ថាបត្យកម្ម” ។ សារមន្ទីរ​នេះ គឺជា​អាគារ​ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ដាក់ឈ្មោះថា ជា​ស្ថាបត្យកម្ម​ស្នាដៃ​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ពិភពលោក ដែល​បាន​សាងសង់​បញ្ចប់​តាំងពី​ឆ្នាំ១៩៨០។ នេះ​បើតាម​ការស្ទង់មតិ​ស្ថាបត្យកម្ម​ពិភពលោក​ឆ្នាំ២០១១ ក្នុងចំណោម​អ្នកជំនាញ​ខាង​ស្ថាបត្យកម្ម។

សារមន្ទីរ​នេះ ត្រូវបាន​កសាងឡើង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន Ferrovial  ក្នុងតម្លៃ៨៩ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

សារមន្ទីរ​នេះ​ត្រូវ​បានដាក់​ដំណើរការ គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រស់​ឡើងវិញ​សម្រាប់​ទីក្រុង Bilbao។ ក្រោយពី​ការបើក​សម្ពោធភ្លាមៗនោះ​សារមន្ទីរ​ Guggenheim Bilbao បាន​ក្លាយជា​កន្លែង​ទេសចរណ៍​ដ៏​ពេញនិយម​ដែល​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវទេសចរ​មកពី​ជុំវិញ​ពិភពលោក។

នៅក្នុង​រយៈពេល៣ឆ្នាំ​ដំបូង មាន​ភ្ញៀវទេសចរ​ជិត៤លាន​នាក់​បាន​ទៅ​ទ ស្សនា​សារមន្ទីរ​នេះ ដោយបាន​ជួយ​បង្កើត​ប្រាក់​ប្រមាណ៥០០លាន​អឺរ៉ូ ពី​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍។ ក្រុមប្រឹក្សា​ប្រចាំ​តំបន់​នេះ បាន​ប៉ាន់​ស្មានថា​ភ្ញៀវទេសចរ​ដែល​បាន​ចំណាយលុយ​លើ​សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន ហាង និង​ការដឹកជញ្ជូន​ធ្វើអោយ​រដ្ឋ​ឱ​ប្រមូល​ពន្ធ​បាន១០០លាន​អឺរ៉ូ​ក្នុង​មួយឆ្នាំ។

អាគារ​សារមន្ទីរ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​នេះ ត្រូវបាន​បង្ហាញ​នៅក្នុង​ខ្សែភាពយន្ត James Bond ឆ្នាំ១៩៩៩ ក្នុង​រឿង The World Is Not Enough ដែលជា​ខ្សែភាពយន្ត​មុនគេ និង​នៅ​ឆ្នាំ២០០៧អាគារ​នេះ ក៏បាន​ស្ថិតនៅក្នុង​ខ្សែ​ង​ភាពយន្ត Tamil film  ក្រោម​ចំណងជើង​ថា Sivaji: The Boss ដោយ​ក្នុងនោះ​មាន​ដាក់​បទ​ចម្រៀង Style ដែល​តែង​និពន្ធ​ដោយ លោក  A.R. Rahman ក្នុង​ខ្សែភាពយន្ត​ផងដែរ ។

វីដេអូ​តន្ត្រី​របស់ Mariah Carey ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក Hype Williams បានបង្ហាញ​តារាចម្រៀង​Jermaine Dupri និង Carey ក៏បាន​ដាក់បញ្ចូល​នៅក្នុង​ទីកន្លែងផ្សេងៗគ្នា​នៅឯ​សារមន្ទីរ Guggenheim Bilbao នេះ​ផងដែរ៕