ដោយ: គង់ លាងហួរ

ភ្នំពេញ: នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញជលផលធម្មជាតិ ជាលើកដំបូងដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដែលនេះជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ប្រកបដោយផ្លែផ្កាមួយទៀត រវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងវិស័យជលផល។

ក្រុមហ៊ុន Kim Chou Co., Ltd. Import Export and International Transportation គឺជាក្រុមហ៊ុនកម្ពុជាដំបូងគេ ដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យនាំចេញជលផលធម្មជាតិ ដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ប្រទេសចិន។

លោក ហេង ម៉េងទី អ្នកគ្រប់គ្រងការនាំចេញនៃក្រុមហ៊ុន Kim Chou Co., Ltd. Import Export and International Transportation បានប្រាប់សារពត៌មាន Xinhua ថា នេះជាលើកទីមួយហើយ ដែលកម្ពុជានាំចេញផលជលផល ទៅកាន់ប្រទេសចិនដោយផ្ទាល់ ដោយចេញដំណើរពីកំពង់ផែស្វយ័ត ក្រុងព្រះសីហនុ ទៅកាន់កំពង់ផែក្រុងសៀងហៃ។លោក​ ហេង ម៉េងទី បាន​មានប្រសាសន៍ថា​ “ក្នុង​ការ​នាំ​ចេញ​លើក​ទី​មួយ​នេះ យើង​នាំ​ចេញ​ផលិតផល​ពីរ​ប្រភេទ គឺ​អន្ទង់​បង្កក និង​កំពឹសទឹកសាប​បង្កក ក្នុង​បរិមាណ​សរុបចំនួន១០តោន”។ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងនាំចេញផលិតផលជលផលធម្មជាតិប្រមាណ២៤០តោន ទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងមួយឆ្នាំ។លោកបានបញ្ជាក់ថា ការដឹកជញ្ជូនត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទៅដល់ទីក្រុងសៀងហៃ នៅថ្ងៃទី១៥ ឬទី១៦ ខែតុលាខាងមុខ។លោក​ ហេង ម៉េងទី បាន​អះអាងថា ជលផល​ទាំងនេះ ​ត្រូវ​បាន​ទិញ​ពី​ប្រជា​នេសាទ ​ក្នុង​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប រួម​មាន​ខេត្ត​កំពង់ធំ ពោធិ៍សាត់ និង​សៀមរាប។

អ្នកគ្រប់គ្រងការនាំចេញរូបនេះបានឱ្យដឹងទៀតថា ចំពោះគុណភាពផលិតផល និងស្តង់ដារអនាម័យ យើងបានអនុវត្តតាមតម្រូវការរបស់ប្រទេសចិន ពីព្រោះយើងបានបណ្តុះបណ្តាល បុគ្គលិករបស់យើង ហើយអ្នកជំនាញចិនបានគ្រប់គ្រងលើគុណភាពដោយផ្ទាល់។ លោកស្រីអ៊ឹម រចនា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា វាជាដំណឹងល្អ ដោយលោកស្រីបង្ហាញទំនុកចិត្តថា ផលិតផលជលផលរបស់កម្ពុជា ក៏នឹងទទួលបានការពេញនិយម ក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់ចិនផងដែរ។

លោកស្រីបញ្ជាក់ថា “វាគឺជាជោគជ័យថ្មីមួយ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យជលផលរបស់យើង ហើយការនាំចេញផលិតផលជលផលទៅកាន់ប្រទេសចិន នឹងមិនត្រឹមតែជួយជំរុញ ទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើកកម្ពស់ជីវភាព កសិកររបស់យើងផងដែរ”៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ ធនាគារមីហ្ស៊ូហូ និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសស្រុកជប៉ុន ដែលហៅកាត់ថាចេត្រូ (JETRO) គ្រោងនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពី កាលានុវត្តភាពវិនិយោគនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ព័ត៌មានដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ត្រូវបានបង្ហើបឲ្យដឹងពីលោក ខូអ៊ីជិ ហ្សៃគី នាយកប្រតិបត្តិប្រចាំតំបន់អាស៊ី ប៉ាស៊ីហ្វិក នៃធនាគារមីហ្ស៊ូហូ និងលោក សាតូ ណូប៊ូហ្វ៊ូមីនាយកសាខារាជធានីភ្នំពេញ នៃធនាគារមីហ្ស៊ូហូ ក្នុងជំនួបជាមួយលោកជា វុទ្ឋីអគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជា នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៣ កញ្ញាកន្លងមកនេះ។

ក្នុងជំនួបនោះ លោកជា វុទ្ឋី បានសម្តែងនូវការស្វាគមន៍គណៈប្រតិភូជប៉ុន ចំពោះជំនួបសម្តែងការគួរសមនេះ ហើយក៏បានលើកឡើងនូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកន្លងមក ក្រោមអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងស្ថាប័នទាំងពីរ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ២០១៧។ តាមរយៈអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នានេះ លោកអគ្គលេខា​ធិការ សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ស្ថាប័នទាំងពីរនៅតែបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគិនជប៉ុន ទាំងនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន និងទាំងក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ដែលមានប្រតិបត្តិការនៅប្រទេសដទៃទៀត ឱ្យមកវិនិយោគក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

លោក ខូអ៊ីជិ ហ្សៃគី ក៏បានលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺសកលកូវីដ១៩ ដែលបង្ករជាការលំបាកដល់ធនាគារមីហ្ស៊ូហូ ក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគិនជប៉ុន មកបណ្តាក់ទុនវិនិយោគ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ខូអ៊ីជិ ហ្សៃគី ក៏បានជម្រាបជូនលោកជា វុទ្ឋីថា នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ ធនាគារមីហ្ស៊ូហូ និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មក្នុងស្រុកជប៉ុន ដែលហៅកាត់ថាចេត្រូ (JETRO) គ្រោងនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពីកាលានុវត្តភាពវិនិយោគនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ដោយមានការចូលរួមពីសមាគមធុរកិច្ចជប៉ុន “ខេដាន់រេន” ដែលសុទ្ធតែជាក្រុមហ៊ុនល្បីៗ ក្នុងប្រទេសជប៉ុនផងដែរ។

ដើម្បីឱ្យសិក្ខាសាលានេះ ប្រព្រឹត្តិទៅដោយជោគជ័យនិងប្រក​បដោយផ្លែផ្កា លោក ខូអ៊ីជិ ហ្សៃគី បានស្នើរសុំឱ្យមានការគាំទ្រ និងសហការពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៏កម្ពុជា ជាពិសេសពីសំណាក់ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការលើគម្រោងនេះ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើង និងសំណូមពរខាងលើលោកជា វុទ្ឋី បានសម្តែងនូវការគាំទ្រ និងសហការ ក្នុងការរៀបចំសិក្ខាសាលាវិនិយោគនេះ និងផ្តល់អនុសាសន៍មួយចំនួន ដើម្បីឱ្យសិក្ខាសាលាដែលគ្រោងនឹងរៀបចំនេះ កាន់តែទទួលជោគជ័យថែមទៀត៕

តែម សុខុម

ហាណូយ: ប្រទេសវៀតណាម បាននាំចេញអង្ករចំនួន៦លានតោនគិតជាទឹកប្រាក់៣,២ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែដើមឆ្នាំនេះ ដោយចំនួននាំចេញបានកើនឡើង២១% ហើយតម្លៃនាំចេញកើនឡើង៣៥%បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

ទិន្នន័យពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយវៀតណាម បង្ហាញថា អ្នកទិញអង្កររបស់វៀតណាម រួមមានបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិកខាងលិច។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន VN Express ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធ ទី១៣ ខែកញ្ញា។

ប្រទេសហ្វីលីពីន នៅតែជាអតិថិជនដ៏ធំបំផុតរបស់វៀតណាម ដែលបានទិញអង្ករគិតជាទឹកប្រាក់ជិត១,២៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដោយកើនឡើង១៦%ធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ បន្ទាប់មកគឺប្រទេសចិន ដែលបានទិញអង្កររបស់វៀតណាម ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់៤៥២លានដុល្លារអាមេរិក ដោយកើនឡើង៦៧,៩%។

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានឡើងពីចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ៨ កាលពីឆ្នាំមុនមកចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង៣ ជាមួយនឹងការនាំចូលរបស់ខ្លួនកើនឡើង១.៥០៥%ឈានដល់៧១៨.២៦៦តោន សរុបជាទឹកប្រាក់៣៦១,២លានដុល្លារអាមេរិក។

យោងតាមសមាគមស្បៀងអាហារវៀតណាម (VFA) បង្ហាញថា ប្រទេសជាច្រើនបានបង្កើនការទិញអង្ករស្តុកទុកដោយសារភ័យខ្លាចចំពោះកង្វះនៃការផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក៕ VN Express៕

ភ្នំពេញ៖ ស្ពានបេតុងខ្សែកាបកោះនរា ឆ្លងពីទីក្រុងកោះពេជ្រ ទៅទីក្រុងកោះនរា ស្ថិតក្នុង ខណ្ឌច្បារអំពៅ និងខណ្ឌចំការមន គ្រោងនិងដាក់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ជាបណ្ដោះអាសន្ននៅថ្ងៃទី ២៧តុលាឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ ។
នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ខណៈដែលលោក និងអ្នកឧកញ៉ា ពុង ឃាវសែ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល OCIC អញ្ជើញអធិបតីភាព ក្នុងពិធីតភ្ជាប់តួស្ពាននេះ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣នេះ នៅចំណុចស្ពានបេតុងខ្សែកាបត្រើយខាងលិច(កោះពេជ្រ) សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន។

លោក ឃួង ស្រេង បានមានប្រសាសន៍លើកឡើងថា ស្ពានបេតុងខ្សែកាបកោះនរា ឆ្លងពីទីក្រុងកោះពេជ្រ ទៅទីក្រុងកោះនរានេះ គ្រោងដាក់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ជាបណ្ដោះអាសន្ននៅថ្ងៃទី ២៧តុលាឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ។ ការដាក់ឲ្យជាប្រើប្រាស់ជាបណ្តោះអាសន្ននេះ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងស្នើសុំទៅសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីអញ្ជើញសម្តេច ជាអធិបតីភាព ក្នុងពិធីដាក់ឲ្យធ្វើរាចរណ៍លើស្ពាននេះជាបណ្តោះអាសន្នអបអរសាទរបុណ្យអុំទូកបណ្ដែត ប្រទីប សំពះព្រះខែ ។លោកបន្តថា ការបើកឱ្យដំណើរការធ្វើបរាចរណ៍នៅស្ពានខាងលើនេះ វានឹងកាត់បន្ថយបាននូវការកកស្ទះចរាចរណ៍ នៅចំណុចស្ពានព្រះមុនីវង្ស។ លោក ឃួង ស្រេង បានបញ្ជាក់ថា ជាគម្រោងរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ យើងនឹងកសាងស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមួយកន្លែងទៀតនៅចំណុចព្រែកប្រាឆ្លងទៅផ្លូវ៦០ម៉ែត្រឆ្ពោះទៅ តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ជើងឯក បន្តទៅផ្លូវលេខ២១៧ ប៉ុន្តែគម្រោងនេះ យើងកំពុងតែសិក្សា ជាមួយនឹងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុនៅឡើយទេ។ តែជាជំហានដែលត្រូវអនុវត្ត យើងនិងរុះរើស្ពានបាឡេនៅខណ្ឌឬកែវ មកធ្វើស្ពាន នៅចំណុចព្រែកប្រាខាងលើនេះ ជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីដោះស្រាយការកកស្ទះ។

តំណាងក្រុមហ៊ុន OCIC ដែលទទួលការសាងសង់ស្ពានបេតុងខ្សែកាបកោះនរា ឆ្លងពីទីក្រុងកោះពេជ្រ ទៅទីក្រុងកោះនរា ខាងលើនេះ បានបញ្ជាក់អោយដឹងថា ៖ ស្ពានបេតុងខ្សែកាបកោះនរា ភ្ជាប់ពីទីក្រុងកោះពេជ្រ ទៅទីក្រុងកោះនរានេះ គិតមកដល់ពេលនេះ ការស្ថាបនាសម្រេចប្រមាណ៩៣%ហេីយ ដោយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ នៅមុនព្រះរាជពិធីបុណ្យអ៊ុទូកខាងមុខនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ពាននេះមានប្រវែង ៨២៤ម៉ែត្រ និងទទឹង ២៤ ,៥០ម៉ែត្រ ហើយមាន៤គន្លង គឺ២គន្លងសម្រាប់រថយន្ត ១គន្លងសម្រាប់ម៉ូតូ និង១គន្លងទៀត សម្រាប់អ្នកថ្មើជើង។ស្ពានកោះនរាឆ្ពោះទៅកោះពេជ្រនេះ បាន បើក ការដ្ឋាន ដំណើរការ សាងសង់ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ តាមការប៉ាន់ស្មានត្រូវប្រើពេល៣៥ខែដើម្បីស្ថាបនា និងចំណាយទុនវិនិយោគ ៣៨លានដុល្លារអាមេរិក សាងសង់ ដោយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគទុនអណិកជនកម្ពុជា (OCIC) ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំពោះភាពចាំបាច់របស់ស្ពាននេះ អាចជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើចេញពីទឹកដីខណ្ឌច្បារអំពៅឆ្ពោះទៅមជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រ ដែលបច្ចុប្បន្ន បង្កឲ្យមានការ កកស្ទះចរាចរណ៍ជារៀងរាល់ថ្ងៃ បើទោះជាសាលារាជធានីភ្នំពេញដាក់សាឡាងសម្រាប់ចម្លងអ្នកដំណើរ ជាប់ការដ្ឋានស្ពានកោះនរាឆ្ពោះទៅកោះពេជ្ររហូតដល់ទៅ៤គ្រឿងយ៉ាងណាក្តី ក៏នៅតែកកស្ទះដដែល៕

(ភ្នំពេញ)៖ នៅម៉ោង៨ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣នេះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា ចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញហើយ ដើម្បីអញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសចិន។ នេះជា ដំណើរបំពេញទស្សន កិច្ចផ្លូវ ការលើកដំបូង បន្ទាប់ពីសម្តេចមហាបវរធិបតី ទទួលបានការគាំទ្រ ពី ប្រជាជន និងរដ្ឋសភាឱ្យដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលនីតកាលថ្មី កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០ ២៣ កន្លងទៅ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេស ដែល គេ ប្រសិទ្ធនាម ជាមហាយក្ស តំបន់ និងពិភពលោកមួយនេះ ធ្វើឡើងតបតាមការអញ្ជើញរបស់ លោក លី ឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន។ ដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនេះ ធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ទី ១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។

យោងតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា អញ្ជើញអមដំណើរសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ា ណែត បំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសចិននាពេលនេះ រួមមាន៖ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី ព្រមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់ដឹកនាំផ្នែកឯកជនជាច្រើនរូបផងដែរ។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដែលបង្ហាញឱ្យឃើញពីនយោបាយពូនជ្រុំចំណងមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀតនេះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងអញ្ជើញជួបសម្តែងការគួរ សម និងពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក ស៊ី ជីនពីង ប្រធានាធិបតីចិន, លោក ចាវ ឡឺជី ប្រធានសភាតំណាងប្រជាជនចិន។ ក្នុងជំនួបជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របស់ចិនទាំងពីររូបនេះ នឹងមានកិច្ចពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈលើប្រធានបទមួយចំនួន រួមមានការកសាងសហគមន៍ វាសនារួមកម្ពុជា-ចិន ក្នុងយុគសម័យថ្មី ការជំរុញបន្ថែមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ ទិស ដៅយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ព្រមទាំងកិច្ចការតំបន់និងអន្តរជាតិ ដែលផ្ដល់ ផល ប្រយោជន៍រួម។សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏នឹងជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយ លោក លី ឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនអំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងពហុភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរក៏នឹងអញ្ជើញធ្វើជាអធិបតី ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារសហប្រតិបត្តិការមួយចំនួនផងដែរ។

ក្រៅតែពីការបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការហើយនោះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏ នឹងអញ្ជើញចូលរួមពិព័រណ៍អាស៊ាន-ចិន លើកទី២០ ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់១៧ ខែកញ្ញា នៅ ទីក្រុង ណាននីង តំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ីផងដែរ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសចិន នាពេល គឺចំពេលដែលកម្ពុជា និងចិន កំពុងប្រារព្ធខួបអនុស្សាវរីយ៍៦៥ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនង ការ ទូត និងឆ្នាំមិត្តភាពនៃប្រទេសទាំងពីរ។ ដូច្នេះដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចធិបតី នឹងពង្រឹង បន្ថែមទៀតនូវភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា-ចិន។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក៏នឹងពង្រីកក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ និងជំរុញកិច្ច សហ ការ លើវិស័យជាច្រើនក្នុងវេទិកាតំបន់ និងអន្តរជាតិនានា ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ ទៅ វិញ ទៅមកសម្រាប់ប្រទេស និងប្រជាជនទាំងពីរ។សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសចិន បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេ ដែលសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការក្រោយពេលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាជន និងរដ្ឋសភាឱ្យដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ការជ្រើសយកប្រទេសចិន ជាប្រទេសបំពេញ ទស្សន កិច្ចជាផ្លូវការលើកដំបូងនេះ ជាការបង្ហាញឱ្យឃើញនូវការបន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវនយោ បាយរក្សាចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងរឹងមាំរវាងកម្ពុជា និងចិន ក្រោមការ ដឹក នាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ស្របតាមប្រវេណីដែលប្រទេសទាំងពីរប្រកាន់យក ជាង ៦ទសវត្សរ៍ មកហើយនោះ។

មុនពេលក្លាយជាប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏ធ្លាប់ បានអញ្ជើញទៅកាន់ប្រទេសចិនជាច្រើនលើកមកហើយ ក្នុងឋានៈជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងវិស័យ ការ ពារ ជាតិ និងការអមដំណើរសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ សម្តេច ធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអមដំណើរសម្តេចតេជោ ទៅចិនចំនួនពីរលើក។ លើកទី១ នៅដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ពេល សម្តេច តេជោ ហ៊ុន សែន ទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅចិន ក្នុង ពេល ប្រទេសចិនរងការវាយប្រហារ ដោយ ជំងឺកូវីដ១៩ និងលើកទី២ គឺនៅដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៣នេះ។ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានក្លាយ ទៅជាដំណើរ ផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចមួយ ដែលនាំឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់ពីមជ្ឈដ្ឋានជាតិ និង អន្តរជាតិ ស្របពេលនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏ចាប់អារម្មណ៍របស់មេដឹកនាំពិភពលោក ពីរ រូបផ្សេងទៀត គឺដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន ទៅកាន់ ប្រ ទេស វៀតណាម និងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ចុងអ៊ុន ទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៉ី។

ដំណើទស្សនកិច្ចទាំងនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មិនត្រឹមតែជាដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងក្រប ខណ្ឌពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹង ការវិវឌ្ឍន៍ស្ថានការនយោបាយតំបន់ និងពិភពលោកផងដែរ។សូមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និងចិន បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៨។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវបានដំឡើងកម្រិត ទៅជាដៃគូ យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដែលជាទំនាក់ទំនងកម្រិតខ្ពស់។

តាមរយៈទំនាក់ទំនងកម្រិតកំពូលនេះ កម្ពុជា និងចិន បានបង្កើតនូវកិច្ចព្រមព្រៀងលើកិច្ច សហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្នាជាច្រើនទាំងលើផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងរវាង ប្រជាជន និងប្រជាជន។ តាមរយៈទំនាក់ទំនងនេះ ធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនូវព្រះរាជដំណើរ និងដំណើរទស្សនកិច្ចជាញឹកញាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ បរម នាថ នរោត្តម សីហមុនី បានយាងទៅប្រទេសចិនចំនួន២១លើក។ សម្តេចតេជោ អញ្ជើញ ទៅ ចិនចំនួន ១៥លើក។

ក្រៅតែពីមេដឹកនាំមុនៗទៅ មេដឹកនាំចិននាពេលបច្ចុប្បន្នសុទ្ធតែបានអញ្ជើញមកបំពេញ ទស្សន កិច្ចនៅកម្ពុជា។ លោក ស៊ី ជិនពីង អញ្ជើញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅឆ្នាំ២០១៦, លោក លី ខឺឈាង ទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០២២។ក្រៅពីនោះរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ចិន បានអញ្ជើញមកកាន់កម្ពុជាជាញឹក ញាប់ផងដែរ ដើម្បីលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រទេសទាំងពីរ។

ផ្តើមចេញពីទំនាក់ទំនងល្អនេះ ធ្វើឱ្យការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងកម្ពុជាកាន់តែមាន ភាព រស់រវើក។ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងចិន សម្រេចបានប្រមាណជាង ១១ពាន់លាន ដុល្លារ អាមេរិក នៅឆ្នាំ២០២១, ឆ្នាំ២០២២ សម្រេចបានប្រមាណ ១៤,៥០០លានដុល្លារអាមេរិក។ ៨ខែ ឆ្នាំ២០២៣ សម្រេចបានជាង ៨ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (៨,០៩៣,០៧២,៩៤៦) កើនឡើងចំនួន ១.១៥ភាគរយ។ កម្ពុជានាំចេញទំនិញ ទៅកាន់ប្រទេសចិនមានចំនួន ៩៣៩,៩៥៥,៨៨២លានដុល្លារ កើនឡើង ១៦.៨១ភាគរយ។ ចំណែកការនាំចូលពីប្រទេសចិនមានចំនួន ៧,១៥៣,១១៧,០៦៤លានដុល្លារ ធ្លាក់ចុះ ០.៦០ភាគរយ។

ទំនិញដែលកម្ពុជាបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិនរួមមាន៖ សម្លៀកបំពាក់, ស្បែកជើង, កាបូប, ផលិតផលវាយនភណ្ឌផ្សេងៗទៀត, គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក, គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ដ, កង់, គ្រឿងបន្លាស់កង់, ឈើមូល, ឈើអារ, ក្ដារកុងប្លាកេ, ឈើកែច្នៃផ្សេងទៀត, ផលិតផលពីឈើ, អង្ករ និងដំឡូងមី ព្រមទាំងផលិតផលប្រើប្រាស់ផ្សេងជាច្រើនទៀត។

ចំណែកទំនិញដែលកម្ពុជា បាននាំចូលមករួមមាន៖ ថ្នាំពេទ្យ និងឱសថបំប៉ន, បារី, ស្រាបៀរ, ស្រាចំរុះ, ទឹកបរិសុទ្ធ, ភេសជ្ជៈ, ប៊ីចេង, ស្ករស, ប្រេងឆា គ្រឿងឧបភោគ បរិភោគ និងផលិតផលដទៃផ្សេងៗទៀត។

ពាក់ព័ន្ធការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានសម្រេចបង្កើតនូវកិច្ចព្រមព្រៀង ពាណិជ្ជ កម្ម សេរីជាមួយគ្នា ហើយចូលជាធរមាននៅខែមករា ឆ្នាំ២០២២នេះ ដែលបើកលំហរពាណិជ្ជ កម្មកាន់តែធំ។ ប្រទេសទាំងកំណត់គោលសម្រេចការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នាឱ្យបាន ១៥ ពាន់ លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៥។

ចិន បានក្លាយទៅជាទីផ្សារដ៏ធំសម្រាប់កម្ពុជា និងជាប្រទេសនាំអង្ករកម្ពុជាលំដាប់ទី១រយៈ ពេលប្រមាណ ៤ឆ្នាំមកហើយ។ នៅឆ្នាំ២០២០ ចិន នាំអង្ករកម្ពុជា ជិត ៣០ម៉ឺនតោន, ឆ្នាំ ២០២១ ជាង ៣០ម៉ឺនតោន, ឆ្នាំ២០២២ បានជិត ៣០ម៉ឺនតោន។

ចិន ក៏ជាប្រទេសដែលបានដាក់ទុនវិនិយោគលំដាប់កំពូលនៅកម្ពុជាផងដែរ។ របាយការណ៍ បង្ហាញ ថា ឆ្នាំ២០២០ ទុនវិនិយោគចិន នៅកម្ពុជាមានជាង ១.៦ពាន់លានដុល្លារ, ឆ្នាំ២០២១ មានជាង ២.៤ពាន់លានដុល្លារ ហើយ៩ខែ ឆ្នាំ២០២២ មានជាង ១.៥ពាន់លាន ដុល្លារ។

ចិន ក៏ជាប្រទេសដែលបានរួមចំណែកជួយកសាងធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជាផងដែរ។ គិតពីឆ្នាំ សិក្សា ២០១៨-២០១៩ ដល់ឆ្នាំសិក្សា ២០២២-២០២៣ ចិនផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់ និស្សិត កម្ពុជាសរុប ៧៧៨នាក់។ ចិន ក៏បានប្រកាសបង្កើនចំនួនអារូបករណ៍ ដោយផ្តល់ ប្រមាណ ៥០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ រយៈពេល៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ ដល់២០២៧។
ចិន ក៏បានរួមចំណែកផ្តល់ជំនួយ និងកម្ចីគ្មានការប្រាក់ជាច្រើនសម្រាប់ជួយអភិវឌ្ឍន៍នៅ កម្ពុជា។ របាយការណ៍ បានបញ្ជាក់ថា គិតពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ចិន ផ្តល់កម្ចីគ្មានការប្រាក់ និងជំនួយជាង ២ពាន់លានដុល្លារដល់កម្ពុជា។
ឆ្នាំ២០០១ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ចិន បានផ្តល់កម្ចីជាង ៥ពាន់លានដុល្លារ ដោយផ្តោតជាសំខាន់លើការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកដឹកជញ្ជូនរួមមានផ្លូវ និងស្ពាន។
ចិន ក៏ជាប្រទេស ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។ ចិន បានក្លាយទៅជាបង្អែកដ៏ចាំបាច់សម្រាប់ការទប់ស្កាត់ការ រាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩នៅកម្ពុជា។ ក្នុងនោះវ៉ាក់សាំងសរុបជិត ៤២លានដូស ដែលកម្ពុជាទទួលបានពីប្រទេសចិន។ក្នុងនោះចំនួន ១៣.៣លានដូសជាជំនួយរបស់ចិន ហើយចំនួន ២៨.៥លានដូស កម្ពុជា បានទិញពីប្រទេសចិន៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងស្រុកលើកឡើងថា ទីផ្សារលំនៅដ្ឋាននៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងងើបឡើងវិញនៅឆ្នាំក្រោយ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលគួរតែអនុវត្តវិធានការដើម្បីបង្កើនអំណាចនៃការទិញផ្ទះ។

លោក Soranand Sethi អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មឈៀងម៉ៃបានមានប្រសាសន៍ថា សេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃបានងើបឡើងវិញជាបណ្តើរៗ ដែលភាគច្រើនត្រូវបានជំរុញដោយសារការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍។

លោកបានបន្តថា “វិស័យទេសចរណ៍បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ដល់ប្រាក់ចំណូលរបស់ខេត្តឈៀងម៉ៃ ដោយវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តមានភាពប្រសើរឡើងក្នុងឆមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០២៣នេះ លើសពីការរំពឹងទុក ទោះបីជាវាមិនឈានដល់កម្រិតដូចមុនជំងឺរាតត្បាតយ៉ាងណាក្តី”។

លោក Soranand ដែលមានតួនាទីជាប្រធានសមាគមអចលនទ្រព្យខេត្តឈៀងម៉ៃផងដែរនោះ បានបញ្ជាក់ទៀតថា ការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍បានពង្រឹងស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងចំណោមសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម។

តម្រូវការលំនៅដ្ឋានក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃកំពុងមាននិន្នាការកើនឡើង ស្របពេលមានកត្តាវិជ្ជមានផ្សេងទៀត ដូចជាអត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើទាប និងអត្រាអតិផរណាមានស្ថិរភាព ។ ប៉ុន្តែអត្រាបំណុលក្នុងគ្រួសារដ៏ខ្ពស់ បានជះផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់លទ្ធភាពទទួលបានកម្ចីទិញផ្ទះ។

លោក Soranand បានមានប្រសាសន៍ថា “ការនាំចេញបានធ្លាក់ចុះក្នុងរយៈពេល៩ខែកន្លងមកនេះ ខណៈអត្រាការប្រាក់មានកម្រិតខ្ពស់ ហើយទោះបីជាស្ថានភាពនយោបាយបានស្ងប់ស្ងាត់វិញយ៉ាងណាក្តី ក៏ប៉ុន្តែនៅតែមានការយល់ឃើញពីភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងចំណោមជនបរទេស”។

លោកបានបន្ថែមថា “ការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិចិន ដែលជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ មានការថយចុះនៅឆ្នាំនេះ ដោយសារតែមានការរឹតបន្តឹងដោយរដ្ឋាភិបាលចិន។ ដូច្នេះ ជាលទ្ធផល វិស័យអចលនទ្រព្យត្រូវការវិធានការពីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីបង្កើនតម្រូវការ”។

លោក Predikorn Buranupakorn នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ Chiang Mai Ornsirin Holding បានលើកឡើងថា វិធានការគឺមានភាពចាំបាច់ណាស់ ដើម្បីទាក់ទាញជនបរទេសសម្រាប់គោលបំណងទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគ ដូចជាវិធានការអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសអាចចូលប្រទេសថៃដោយគ្មានទិដ្ឋាការ ឬគោលនយោបាយដើម្បីលើកទឹកចិត្តការទិញអចលនទ្រព្យពីបរទេស។

លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា “លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រេតថា ថាវីសុីនមានបទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យធុរកិច្ច និងអចលនទ្រព្យ ដូច្នេះ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ទាំងអស់រំពឹងថា លោកនឹងអនុវត្តវិធានការដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យអចលនទ្រព្យ”។

លោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន (Srettha Thavisin) ធ្លាប់ធ្វើជាអ្នកជំនួញ និងប្រធានក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ប្រទេសថៃ Sansiri ហើយលោកទើបតែឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃកាលពេលថ្មីៗនេះ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីកំពុងពិចារណាបន្ថែមប្រទេសម៉ាឡេស៊ីទៅក្នុងបញ្ជីប្រទេស ដែលមានសិទ្ធិសម្រាប់ការធ្វើដំណើរដោយគ្មានទិដ្ឋាការនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន រួមជាមួយនឹងប្រទេសគុយវ៉ែត អូម៉ង់ បារ៉ែន និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។
នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារពត៌មាន Vietnam Express នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។

រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី លោក Maxim Reshetnikov បានមានប្រសាសន៍ថា “យើងកំពុងធ្វើការឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតរបបគ្មានទិដ្ឋាការជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាស៊ីខាងត្បូង”។លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្តថា យើងបានស្នើឱ្យលុបចោលទិដ្ឋាការទាំងស្រុងចំពោះប្រទេសគុយវ៉ែត អូម៉ង់ បារ៉ែន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងម៉ាឡេស៊ី។

លោក Maxim Reshetnikov បានថ្លែងបែបនេះនៅលើឆាកមួយនៅឯវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចបូព៌ា និងត្រូវបានដកស្រង់សម្តីដោយទីភ្នាក់ងារសារពត៌មានរដ្ឋរបស់រុស្សុី Sputnik។ការលើកលែងទិដ្ឋាការនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើនទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី ជាពិសេសគឺក្រុមភ្ញៀវទេសចរថ្នាក់ពិសេស។

កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានដាក់បញ្ចូលកម្ពុជា រួមជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងមីយ៉ាន់ម៉ា ចូលទៅក្នុងបញ្ជីប្រទេស ដែលអាចធ្វើដំណើរទៅប្រទេសរុស្ស៊ីបាន តាមរយៈការធ្វើទិដ្ឋាការអេឡិចត្រូនិច៕