ដោយៈ ស៊ីវ ម៉េង
ភ្នំពេញៈ វាជាសំណួរល្អមួយ វាជាអ្វីថដែលមួយរយៈនេះអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងវិនិយោគិនជាច្រើន នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងសួរនៅពេលនេះ។
គួរធ្វើបែបណា និងធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មអចលនទ្រព្យរីកចម្រើនឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា វាត្រូវការការរួមបញ្ចូលគ្នានៃគោលនយោបាយ តម្រូវការ ហិរញ្ញវត្ថុ និងទំនុកចិត្ត។ សូមសិក្សាចំណុចលំអិតខាងក្រោមនេះ ដែលជាដំបូន្មានរបស់អ្នកជំនាញជាតិ អន្តរជាតិបានលើកឡើងជារឿយៗ។
-->
១. ស្តារទំនុកចិត្តរបស់អ្នកទិញ និងវិនិយោគិនឡើងវិញ (សំខាន់បំផុត)
គ្មានការរីកចម្រើនណាមួយ កើតឡើងដោយគ្មានទំនុកចិត្តនោះទេ ព្រោះអ្វីដែលជួយ គឺរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញនូវសារច្បាស់លាស់ថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យគឺជាអាទិភាព។
ច្បាប់មានតម្លាភាពលើកម្មសិទ្ធិបរទេស ពន្ធ និងទិដ្ឋាការ ចរាចរប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកមានស្ថេរភាព និងអត្រាការប្រាក់ដែលអាចព្យាករណ៍បាន។
ការកសាងបាននូវទំនុកចិត្ត នឹងនាំមកនូវអ្នកទិញជនជាតិចិន កូរ៉េ សិង្ហបុរី ថៃ និងជនជាតិខ្មែរនៅបរទេសត្រឡប់មកវិញ។
២. កែលម្អគោលនយោបាយវិនិយោគបរទេស
ទិន្នន័យជាក់ស្តែងបានបង្ហាញថា អ្នកទិញបរទេសធ្លាប់ជំរុញទីផ្សារខុនដូ ហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរពង្រីកទិដ្ឋាការរយៈពេលវែង (១០-២០ ឆ្នាំ) ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងការទិញអចលនទ្រព្យ។ កាត់បន្ថយការិយាធិបតេយ្យ (អំពើពុករលួយ) សម្រាប់ការផ្ទេរប្រាក់ចូល/ចេញ។
រដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណា លើសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លីបរទេសមានកំណត់ (តាមរយៈទំនុកចិត្ត ឬការជួលរយៈពេលវែង)។
យន្តការទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យខុនដូនៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្ររស់ឡើងវិញភ្លាមៗ។
៣. ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានមានការប្រាក់ជាងមុន និងងាយស្រួល
អ្នកជំនាញបានមើលឃើញថា ការប្រាក់ខ្ពស់ នឹងធ្វើឲ្យទីផ្សារអចលនទ្រព្យ “ស្លាប់”។
អត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះគួរមានអត្រាទាប និងរយៈពេលកម្ចីយូរជាង (២៥-៣០ ឆ្នាំ)។ ផ្តល់ការលើកទឹកចិត្ត សម្រាប់អ្នកទិញផ្ទះលើកដំបូង កម្មវិធីភាពជាដៃគូរវាងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងធនាគារ។
៤. រៀបចំយន្តការសម្រួលការផ្គត់ផ្គង់លើសតម្រូវការ
កម្ពុជាមិនត្រូវការអគារបន្ថែមទេ វាត្រូវការការស្រូបយកកាន់តែប្រសើរ។
ហេតុនេះអ្វីជាជំហានឆ្លាតវៃ? ផ្អាកការអនុម័តសម្រាប់គម្រោងខុនដូថ្មី នៅក្នុងតំបន់ដែលឆ្អែត
- លើកទឹកចិត្តការបំលែង
- ខុនដូ ទៅជាផាតមិន សេវាកម្ម
- ការិយាល័យ ទៅជាការិយាល័យរួម /ការប្រើប្រាស់ចម្រុះ
- គាំទ្រដល់កំណើនទីផ្សារជួល
អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា ការផ្គត់ផ្គង់តិច តម្លៃមានស្ថេរភាព នឹងធ្វើឲ្យទំនុកចិត្តត្រឡប់មកវិញ។
៥. ផ្តោតលើតម្រូវការពិតប្រាកដ មិនមែនការរំពឹងទុកទេ
ការរីកចម្រើនបន្ទាប់ នឹងជំរុញដោយការប្រើប្រាស់ មិនមែនជំរុញដោយការផ្សព្វផ្សាយទេ។
- អភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានដែលមានតម្លៃសមរម្យ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម។
- ដីឧស្សាហកម្ម និងភស្តុភារកម្ម (ទីក្រុងព្រំដែន ដូចជា បាវិត ប៉ោយប៉ែត)។
- ទ្រព្យសកម្មទេសចរណ៍ (សៀមរាប កំពត កែប)
- មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ និងឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យា (ដំណាក់កាលដំបូង ប៉ុន្តែជាកំណើននាពេលអនាគត)។
៦. ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលបង្កើតតម្លៃ
អចលនទ្រព្យដើរតាម ឬរីកចម្រើនអាស្រ័យលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលជាកត្តាជម្រុញដ៏សំខាន់ ពិសេសការអភិវឌ្ឍលើមូលដ្ឋានមួយចំនួនដួចជា
- ផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុងភ្នំពេញដែលមានល្បឿនលឿន
- ការតភ្ជាប់ផ្លូវដែកទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម និងថៃ។
- កំពង់ផែ និងការពង្រីក SEZ
- តំបន់ឆ្លាតវៃនៅជិតអាកាសយានដ្ឋាន និងផ្លូវហាយវេ។
អ្នកជំនាញនានានបានទទួលស្គាល់ថា “ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបង្កើតទីក្រុងថ្មីៗ មិនត្រឹមតែតម្លៃខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះទេ”។
៧. ការលើកទឹកចិត្តពន្ធ និងថ្លៃសេវា
ដើម្បីចាប់ផ្តើមតម្រូវការទីផ្សារ នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ រដ្ឋាភិបាលអាចលើកទឹកចិត្តមួយចំនួនដូចជា
- ការលើកលែងពន្ធត្រាបណ្តោះអាសន្ន (បាននិងកំពុងធ្វើ)។
- ភាពច្បាស់លាស់នៃពន្ធ លើប្រាក់ចំណេញមូលធន (ឬរយៈពេលអនុគ្រោះ)។
- ការលើកទឹកចិត្តអាករលើតម្លៃបន្ថែម សម្រាប់លំនៅឋានដែលមានតម្លៃសមរម្យ។
- ការលើកទឹកចិត្តសម្រាប់អគារបៃតង
សូម្បីតែបង្អួចលើកទឹកចិត្ត រយៈពេលចន្លោះពី12 ទៅ24 ខែក៏អាចដោះសោដើមទុនដែលបង្កកបានដែរ។
៨. ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មមានវិជ្ជាជីវៈ
សម្រាប់សុខភាពក្នុងវិស័យមួយ មានរយៈពេលវែង គឺត្រូវការទំនុកចិត្ត។
- បទប្បញ្ញត្តិកាន់តែរឹងមាំលើអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងឈ្មួញកណ្តាល។
- គណនី escrow ចាំបាច់សម្រាប់អ្នកទិញ។
- ទិន្នន័យទីផ្សារសាធារណៈ ដែលអាចទុកចិត្តបាន (តម្លៃ ការផ្គត់ផ្គង់ ការស្រូបយក)។
- គាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍREIT
អ្នកជំនាញបានអះអាងថា “វិនិយោគិនដែលមានចិត្ត នឹងចង់ត្រឡប់មកវិញ នៅពេលដែលទីផ្សារមើលទៅចាស់ទុំ”៕
