ដោយ Donald Lee
វ៉ាស៊ីនតោន៖ សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក-ចិនបានរុញច្រានសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់បំផុតចាប់តាំងពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកាលពី ១០ ឆ្នាំមុន។
នេះបើយោងតាមអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារអាមេរិក លោក Lawrence Summers ក៏ជាអតីតប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅធនាគារពិភពលោក និងជាអតីតប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិក្រោមប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។
លោក Summer បានថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសន៍តាមទូរទស្សន៍អាមេរិកថា “ភាពតានតឹងរវាងអាមេរិក និងចិនបច្ចុប្បន្នគឺជាជម្លោះពាណិជ្ជកម្មដ៏គួរឱ្យសោកស្តាយ និងល្ងីល្ងើ។
ខណៈសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានបន្តភាពវឹកវរកាលពីសប្តាហ៍មុន អ្នកសេដ្ឋកិច្ចជឿថា ធនាគារកណ្តាលរបស់ចិនបានទម្លាក់តម្លៃរូបិយប័ណ្ណរបស់ខ្លួនកាលពីសប្តាហ៍មុនក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការដំឡើងពន្ធចុងក្រោយរបស់លោក Trump ទៅលើទំនិញចិនដែលមានតម្លៃ ៣០០ ពាន់លានដុល្លារ។
ពន្ធនេះនឹងត្រូវដំឡើងដល់ ១០ ភាគរយនៅថ្ងៃទី ១ ខែកញ្ញា ប៉ុន្តែអាចនឹងកើនឡើងខ្ពស់ដល់ ២៥ ភាគរយ។
ក្រុមអ្នកវិភាគជឿជាក់ថា ពន្ធគយជុំថ្មីនេះនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អតិថិជនអាមេរិកបំផុត ព្រោះវានឹងរួមបញ្ចូលទាំងទំនិញពេញនិយមដូចជា ទូរស័ព្ទចល័ត កុំព្យូទ័រយួរដៃ ប្រដាប់ប្រដាក្មេងលេង និងឧបករណ៍វីដេអូហ្គេមជាដើម។
យោងតាមគណៈកម្មាធិការពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិអាមេរិក ទំនិញដែលមានតម្លៃ ៣០០ ពាន់លានដុល្លារនឹងរួមបញ្ចូលទាំងទូរស័ព្ទដៃមានតម្លៃ ៤៤,៨ ពាន់លានដុល្លារ កុំព្យូទ័រយួរដៃដែលមានតម្លៃ ៣៨,៧ ពាន់លានដុល្លារប្រដាប់ប្រដាក្មេងលេងដែលមានតម្លៃ ១១,៩ ពាន់លានដុល្លារ និងឧបករណ៍វីដេអូហ្គេមមានតម្លៃ ៥,៤ ពាន់លានដុល្លារ។
លើសពីនេះទៀត រដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអង្គារថា ខ្លួននឹងបញ្ឈប់រាល់ការទិញផលិតផលកសិកម្មអាមេរិកក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះសកម្មភាព និងអាកប្បកិរិយារបស់លោក Trump ក្នុងអំឡុងពេលចរចាពាណិជ្ជកម្ម។
ក្រុមអ្នកវិភាគបានឯកភាពគ្នាថា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មកំពុងតែបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
របាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ Bloomberg បានប៉ាន់ប្រមាណថា ការចំណាយនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនអាចឈានដល់ ១,២ ពាន់ពាន់លានដុល្លារដែលនឹងប៉ះពាល់ដល់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនៅទូទាំងពិភពលោក។
ក្រុមអ្នកវិភាគជឿជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មដូចជាអង់គ្លេស និងសឹង្ហបូរីកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច។
ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់អង់គ្លេសនៅត្រីមាសទី ២ ធ្លាក់ចុះ ០,២ ភាគរយ។ នេះគឺជាការធ្លាក់ចុះដំបូងដែលសេដ្ឋកិច្ចបានជួបប្រទះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១២ ។ ប្រសិនបើសេដ្ឋកិច្ចអង់គ្លេសរងនូវការប៉ះទង្គិចមួយផ្សេងទៀតនៅត្រីមាសទី ៣ ប្រទេសនេះនឹងស្ថិតក្នុងការធ្លាក់ចូលវិបត្តិ។
សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសសឹង្ហបូរីបានទទួលជោគវាសនាប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅក្នុងត្រីមាសទី ២ ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យផលិតកម្មដែលអាចធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅចុងត្រីមាសបន្ទាប់។
អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក បាននិយាយថា អាមេរិកគួរតែរំពឹងថានឹងមានការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចស្រដៀងគ្នា ប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងចិនមិនត្រូវបានបញ្ចប់។
លោក Summers បានបន្ថែមថា “ខ្ញុំមិនគិតថា មានសំណួរណាមួយដែលថាតើកម្មករអាមេរិកនឹងកាន់តែក្រីក្រ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកនឹងទទួលបានផលចំណេញតិចនោះទេ ហើយសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកនឹងកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ដោយសារបញ្ហានេះនៅតែបន្ត”៕
