ដោយ Donald Lee
សឹង្ហបូរីៈ ការធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចមិនមែនជារឿងចៃដន្យឡើយ ប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើកំពង់ផែ ទេសចរណ៍ និងសេវាកម្មនេះ បាននិងកំពុងជួបឳនភាព ខណៈបិតាស្ថាបនិករបស់សឹង្ហបូរីលោកលី ក្វាន់យូបានចាកចេញដោយគ្មានពេលត្រលប់ ហើយកូនប្រុសរបស់លោកមិនបានគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចបានត្រឹមត្រូវ។
រដ្ឋាភិបាលសឹង្ហបូរី បានកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍កំណើនផលិតផលសរុបក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ជាថ្មីម្តងទៀត ដែលមានកំណើនជិតសូន្យភាគរយ ដោយសារទីក្រុងតូចមួយនេះកំពុងឈានទៅរកការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច។
យោងតាមតួលេខរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសឹង្ហបូរីចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអង្គារទី១៣ សីហាកន្លងមកនេះបានឱ្យដឹងថា សេដ្ឋកិច្ចសឹង្ហបូរីត្រូវបានព្យាករណ៍ថានឹងកើនឡើងពី០.០ ភាគរយទៅ១ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ។
សឹង្ហបូរីដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចឈានមុខគេ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងតែធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដែលត្រូវបានកំណត់ថា ជាការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលពីរត្រីមាសជាប់គ្នា។
សេដ្ឋវិទូជឿជាក់ថា បុព្វហេតុចម្បងនៃទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ របស់ប្រទេសនេះ ផ្តើមចេញពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក-ចិន និងការរំខានដល់សង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតកម្មពិភពលោក។
ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់ជាច្រើននៅខាងក្នុងប្រទេសសឹង្ហបូរី កំពុងចង្អុលដៃទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្ន ដែលជាកូនប្រុសរបស់លោកលីក្វាន់យូ លោកលី សៀនឡុង និងកង្វះការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់លោក ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដែលបង្កើតចេញជាស្ថានភាពបែបនេះ។
ការរិះគន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគាំទ្រការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីកុំអោយងាយនឹងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដូចជា វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ២០០៩ និងការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងចិន។
ឧទាហរណ៍ ទ្រព្យសម្បត្តិស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសនេះ ត្រូវបានកាន់កាប់ដោយក្រុមហ៊ុនដែលទាក់ទងនឹងរដ្ឋ ដូចជា ក្រុមហ៊ុន Temasek Holdings ។ ក្រុមហ៊ុន Temasek គ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនធំៗ ដូចជា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍សឹង្ហបូរី ទូរគមនាគមន៍សិង្ហបូរី វិស្វកម្មបច្ចេកវិទ្យាសឹង្ហបូរី និងមេឌាខប។
ការផ្តោតអារម្មណ៍របស់ក្រុមហ៊ុននៅជួរមុខ នៃខ្សែសង្វាក់ចំណីអាហារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសសឹង្ហបូរី បានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចូលក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ ២០០៩ ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែ រការធ្លាក់ចុះនៃតម្រូវការគីមី ឥន្ធនៈ និងអេឡិចត្រូនិកដែលផលិតនៅប្រទេសសឹង្ហបូរី បានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចមានកំណើន GDP តិចជាងមួយភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ។
តើមានភាពស្រដៀងគ្នា?
ក្រុមអ្នករិះគន់អះអាងថា ផ្ទុយពីទស្សនៈរបស់ឪពុកគាត់ (លោកលី សៀនឡុង)ចំពោះរដ្ឋទីក្រុង ដែលមានលក្ខណៈស្មើភាពគ្នា កង្វះការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចទៅជាសេដ្ឋកិច្ចមានភាពចម្រុះ បានពង្រីកភាពអវិជ្ជមានរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ នៅសឹង្ហបូរី បើទោះបីជាទង្វើរគាត់ ដើម្បីបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចដែលមានបរិយាប័នក៏ដោយ។
លោកលី បាននិយាយកាលពីឆ្នាំ២០១១ ខណៈប្រទេសនេះបានចាកចេញពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថា “យើងត្រូវការសង្គមបញ្ចូលគ្នា ដែលមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលឡើយ។ យើងត្រូវការសេដ្ឋកិច្ចរស់រវើក ដែលធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវជីវិតរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ហើយយើងត្រូវការនយោបាយ បែបស្ថាបនាដែលយកសឹង្ហបូរីជាអទិភាព។
តាមវិធីជាច្រើន នាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនអាចគេចផុត ពីស្រមោលដ៏ធំទូលាយរបស់ឪពុករបស់គាត់ទេ។
តាមរយៈការប្តេជ្ញាចិត្ត លោកលី ក្វាន់យូ បានអូសរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយភាពក្រីក្រទៅជាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៥៩ ។ គោលនយោបាយរបស់លោក ក្នុងកំឡុងរជ្ជកាលជាង៣ទសវត្សរ៍ បានជំរុញប្រទេសតូចមួយនេះឱ្យទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងដឹកនាំសាស្ត្រនេះដ៏សំខាន់ សម្រាប់តំបន់ទាំងមូល និងបានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់អ្នកនយោបាយអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាច្រើន ដែលព្យាយាមយកគំរូតាមលោក។
កំណើនផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកសឹង្ហបូរី នឹងរងផលប៉ះល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតជាងបណ្តាប្រទទេសអាស៊ានដទៃទៀត ដែលអត្រាព្យាករណ៍ជាមធ្យមគឺ៥ភាគរយ សម្រាប់តំបន់ទាំងមូល។
វិទ្យាស្ថាន ICAEW ដែលមានមូលដ្ឋាននៅអង់គ្លេស បានថ្លែងក្នុងរបាយការណ៍មួយថា “ជាមួយនឹងការភ្ជាប់ទៅនឹងចិន និងការពឹងផ្អែកលើការនាំចេញ យើងរំពឹងថាសឹង្ហបូរីនឹងជួបនូវការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង នៃកំណើនផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកនៅទូទាំងតំបន់ ដោយសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះ នឹងធ្លាក់ចុះនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ប្រសិនបើកត្តាខាងក្រៅកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន”៕
