ដោយ: សុផារី

ភ្នំពេញ: អ្នកជំនាញនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានលើកឡើងថា វិស័យលក់ដុំ និងលក់រាយនៅកម្ពុជា និងសម្រេចបានកំណើនល្អប្រសើរនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣បន្តទៀត ដែលជំរុញដោយព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗចំនួន៣ បូកផ្សំនឹងការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។

លោកស្រី គ្រុយ ណារិន តំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករាឆ្នាំ២០២៣កន្លងមកថា ដរាបណាការប្រើប្រាស់ ក្នុងស្រុកមានការកើនឡើង គឺវាអាចឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងវិស័យនេះ។ ចាប់តាំងពីការបើកប្រទេសឡើងវិញ នៅចុងឆ្នាំ២០២១ សកម្ម​ភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់កម្ពុជា គឺបើកឡើងវិញ១០០%។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពនៅក្នុងស្រុក ដូចជា ភោជនីយ  ដ្ឋាន អាជីវកម្មនានា អាពាហ៍ពិពាហ៍ បុណ្យទាន បានដំណើរការឡើងវិញ ដែលបានជំរុញឲ្យមានតម្រូវការប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្រុក។

តាមការព្យាករណ៍ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ វិស័យលក់ដុំលក់រាយនឹងមានសញ្ញាល្អប្រសើរ ដោយសារនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នោះប្រទេសកម្ពុជាមានតួនាទីសំខាន់ ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ព្រមទាំងប្រតិការណ៍បោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រផងដែរ ដោយលោកស្រីបានលើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះគឺជាការជម្រុញការចំណាយ និងការប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្រុកមួយផ្នែកធំ។

លោកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា មួយផ្នែកធំទៀតក៏ត្រូវបានជំរុញដោយកំណើននៃវិស័យទេសចរណ៍ ដែលមានភាពល្អប្រសើរ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ កន្លងមកផងដែរ។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់វិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ បានបង្ហាញថា វិស័យលក់ដើមលក់រាយមានកំណើនចំនួន១,៦% នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ និង៤,៣ភាគរយ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២។ វិស័យនេះត្រូវបានព្យាក​រណ៍ថា មានកំណើនចំនួន៦,៥ភាគរយ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។

សម្រាប់កំណើននៃការនាំចូលសម្ភារៈប្រើប្រាស់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ មានកំណើនចំនួន២១,២ភាគរយ ខណៈឆ្នាំ២០២២នេះរំពឹងថា នឹងមានកំណើន១៩,៩ភាគរយ។

លោកស្រីបញ្ជាក់ទៀតថា ទោះយ៉ាងណាក្តី អាចមានការថមថយចុះមួយចំនួនតូច ទៅលើការទិញលក់លើសម្ភារៈសំណង់ ប៉ុន្តែសម្រាប់អាហារនិងភេសជ្ជៈ មានសញ្ញាល្អប្រសើរ៕

 ដោយៈ ច្រាយ ចំណាន

       ភ្នំពេញៈ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់បុរីវ៉ាទីកង់ ទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេ​សបារាំង អ្នកឧកញ៉ាគួច ម៉េងលីបានឲ្យដឹងថា មានជនជាតិខ្មែរ និងជនបរទេសជាច្រើនមានការយល់ច្រឡំថា ប្រទេសយើងអសន្តិសុខ ប៉ុន្តែនៅពេលយើងពន្យល់ពីស្ថានភាពពិត ទើបពួកគេមានភាពភ្ញាក់ផ្អើល។

អ្នកឧកញ៉ាបានអះអាងថា មេដឹកនាំសាសនាជាន់ខ្ពស់និកាយកាតូលិក (Cardinal) នៃបុរីវ៉ាទីកង់ Miguel Ángel Ayuso Guixot ដែលមានតួនាទីជាប្រធានប្រឹក្សាសម្តេចសង្ឃ សម្រាប់កិច្ចសន្ទនាអន្តរសាសនា (ឋានៈស្មើរដ្ឋមន្ត្រី) បានបង្ហាញពីបំណងចង់មកលេងប្រទេសកម្ពុជា នៅពេលសមស្របណាមួយ។

អ្នកឧកញ៉ាគួច ម៉េងលីបានមានប្រសាសន៍ថា មេដឹកនាំសាសនាកាតូលិក សម្តេចប៉ាប ចង់មកលេងស្រុកខ្មែរ ក្រោយពេលលោកបានប្រាប់ថាកម្ពុជាកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចក៏ដំណើរការល្អ និងគ្មានសង្គ្រាមស៉ីវិល។

អ្នកឧកញ៉ា រួមនឹងព្រះតេជគណសាន សុជាបានធ្វើដំណើរពិសេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប រយៈពេលចំនួន៦ថ្ងៃកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ក្រោមគម្រោងមួយមានឈ្មោះថា “Rome Monaco Paris (RMP) Friendship Tour January 2023 Provisional Program” ឬហៅជាខេមរភាសាថា “ដំណើរទស្សនកិច្ចមិត្តភាពទៅកាន់ទីក្រុងរ៉ូម ម៉ូណាកូ ប៉ារីស (RMP) ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣”។

អ្នកឧកញ៉ា គួច ម៉េងលីបានបញ្ជាក់ថា “ជនបរទេសជាច្រើនកំពុងយល់ច្រឡំ ពីស្ថានភាពកម្ពុជានៅពេលបច្ចុប្បន្ន មុនពេលលោកបានជួប និងប្រឹងប្រែងពន្យល់ពួកគាត់ទាំងឡាយ”។ អ្នកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា ផ្នត់គំនិតរបស់មហាជន ប្រជាជនច្រើនគេគិតថា ខ្មែរយើងមានបញ្ហា។ ប្រទេសខ្មែរយើង នៅមានសង្គ្រាម មានទំនាស់ មិនមានសន្តិភាព”។

នៅពេលយើងបានចែករំលែកឲ្យគេ គេមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង គេស្ទើរតែមិនចង់ជឿ។ អ្នកខ្លះទៀត Personally (ផ្ទាល់ខ្លួន) គេចង់មកលេងនៅស្រុកខ្មែរ ដូចជា រដ្ឋមន្ត្រីខាងអន្តរក្រសួង គាត់ចង់មកលេងស្រុកខ្មែរ ក្នុងខែក្រោយៗទៀត នឹងមកលេង។

អ្នកឧកញ៉ាគួច ម៉េងលីបានបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំនឹងស្វាគមន៍គេ ព្រោះគាត់ជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកអន្តរសាសនា។ អញ្ចឹងខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំគួរតែស្វាគមន៍គេវិញ ដូចគេបានស្វាគមន៍ខ្ញុំពេញលក្ខណៈអញ្ចឹង ជាមួយព្រះតេជគុណ​ សាន សុជា”។

អ្នកបន្ថែមថា គេមានការយល់ពីខ្មែរយើងនូវភាពអវិជ្ជមានច្រើន ទាំងការលូតលាស់ ទាំងការជឿនលឿន ទាំងសន្តិភាព និងទាំងសេដ្ឋកិច្ច។ នៅពេល លោកបានចែករំលែក និងទៅបំភ្លឺ ក្នុងនាមជាប្រជាពលរដ្ឋធម្មតា ធ្វើឲ្យគេមានការភ្ញាក់ផ្អើល ធ្វើឲ្យគិតថា កន្លងមកគេមានការយល់ច្រឡំ។

អ្នកឧកញ៉ាគួច ម៉េងលីបន្តថា ទាំងប្រជាជនទូទៅ ដែលលោកជួបនៅក្នុងប្រទេស ជាពិសេសពេលលោកទៅគេងផ្ទះគេ ទៅញ៉ាំបាយផ្ទះគេ និងទៅចូលលេងផ្ទះគេ ជនជាតិគេក៏គិតថាខ្មែរយើងជាប្រទេស ដែលកំពុងតែមានអសន្តិសុខ ជាប្រទេសដែលអត់លូតលាស់ ជាប្រទេសដែលមានសង្គ្រាម។ អញ្ចឹងនៅពេលដែលលោកនិយាយប្រាប់គេ គេមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ភ្ញាក់ផ្អើលរហូតដល់លោកគិតថា ខ្មែរយើងអត់ទាន់បានធ្វើកិច្ចការ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយទៅប្រទេសនានាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

អ្នកគួច ម៉េងលី ចង់ឃើញរាជរដ្ឋាភិបាល បង្កើតបេសកកម្មបញ្ជូនតំណាងប្រជាជនធម្មតា មិនមែនក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាល ទៅបង្កើតសិក្ខាសាលានៅបរទេស ដើម្បីពន្យល់ជនបរទេស ឲ្យពួកគាត់បានដឹងពីទិដ្ឋភាពពិតរបស់កម្ពុជា។ លោកយល់ថា បើគេដឹងភាពពិត គេនឹងមកលេងស្រុកខ្មែរកាន់តែច្រើន។

លោក គួច ម៉េងលី ថ្លែងថា យើងបានត្រឹមតែផ្សព្វផ្សាយទៅខ្មែរយើងនៅប្រទេសក្រៅឲ្យបានដឹង​ តែប្រជាជនបរទេសគេអត់បានដឹង ហើយបើអត់ដឹងគេអត់ងាយមកទេ អ្នកទេសចរក៏អត់មកដែរ។

អ្នកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ថា “អញ្ចឹងខ្ញុំគិតថា បើអាចឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល មានបេសកកម្មទៅក្រៅប្រទេស ក្នុងនាមមួយជាប្រជាជនតំណាង ទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនូវការអភិវឌ្ឍ ការជឿនលឿន និងដំណើរការសន្តិភាព របស់ខ្មែរយើង ដើម្បីឲ្យគេដឹងលឺ គេចូលរួម គេកោតសរសើរ ហើយគេមកលែងក្នុងនាមជាអ្នកទេសចរ ហើយខ្មែរក្លាយជាកន្លែងមួយដ៏អ៊ូរអរ ដ៏ឱឡារឹកល្បីល្បាញ”។ អ្នកឧកញ៉ាបានបន្ថែមថា “ខ្ញុំសោកស្តាយមែនទែន ដែលមហាជន ប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកគេ ដែលគេអត់ដឹង គេដឹងតែអ្វីដែលកើតឡើងពីដើមមក គេអត់ដឹងថា បច្ចុប្បន្នភាពខ្មែរយើងយ៉ាងម៉េច”។

កន្លែងនេះមួយ ធ្វើឲ្យខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភ ខ្ញុំមានការពិបាកក្នុងចិត្ត ដែលលើលោកនេះគេមើលមកខ្មែរយើង ក្នុងរូបភាពហ្នឹង។ អញ្ចឹងខ្ញុំគិតថា បើថ្ងៃក្រោយ រាជរដ្ឋាភិបាល អាចមានប្រជាពលរដ្ឋ តំណាងឲ្យប្រទេសខ្មែរ ចេញទៅបើកសិក្ខាសាលា ពន្យល់ ចែករំលែក ទៅដល់មហាជន ជនជាតិគេ កុំឲ្យទៅក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាល កុំទៅក្នុងនាមជួបខ្មែរ គឺទៅជួបជនជាតិគេតែម្តង ដើម្បីឲ្យគេដឹងថា ខ្មែរយើងមិនមែនដូចអ្វី ដែលគេគិតទេ។ ការចាប់អារម្មណ៍ ពីមហាជនស្រុកគេ ធ្វើឲ្យគេមកលេងខ្មែរ។ អ្នកឧកញ៉ាបន្ថែម។

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ព្រះតេជគុណ សាន សុជា បូជាចារ្យកាតូលិក Will Conquer និងអ្នកឧកញ៉ា គួច ម៉េងលី បាននិមន្ត និងធ្វើដំណើរ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ដើម្បីចូលគាល់ សម្ដេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៉ីស នៅវិមានវ៉ាទីកង់ ប្រទេសអ៉ីតាលី ចូលរួមកម្មវិធីពិសេសនៅប្រទេសម៉ូណាកូ ព្រមទាំងចូលរួមជាវាគ្មិនកិត្តិយសក្នុងសន្និសីទនៅទីក្រុងប៉ារីស លើប្រធានបទស្តីអំពី «ការកែប្រែជំនឿ នេក្ខម្មបារមី និងបរិស្ថានវិទ្យា»។

អ្នកឧកញ៉ា គួច ម៉េងលី និងព្រះតេជគុណ សាន សុជា គឺជាជនជាតិខ្មែរដ៏កម្រ ដែលមានឱកាសចូលគាត់សម្តេចប៉ាប។ កន្លងមក មានជនជាតិខ្មែរ ត្រឹមតែ២រូបប៉ុណ្ណោះ ដែលបានចូលគាត់សម្តេចប៉ាប គឺសម្តេចឪ (ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ) នៅឆ្នាំ១៩៥០ និងសម្តេចព្រះមហាឃោសនន្ទ នៅឆ្នាំ១៩៨៦។

អ្នកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី គឺជាស្ថានិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអគ្គនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើវិស័យអប់រំ សុខភាព សហគមន៍ និងសង្គម។ ថ្មីៗនេះ លោកត្រូវបានសម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី កិត្តិឧទ្ទេសបណ្ឌិត ទេព វង្ស សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជាគណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចេញព្រះរាជប្រកាសនីយប័ត្រ ផ្តល់គោរម្យងារកិត្តិយស ជា «បញ្ញាមេធាភិរ័ក្ខសិរី មហាឧបាសកពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភក៍» ដោយសារសកម្មភាពជួយសង្គម។

ចំណែកឯព្រះតេជគុណ សាន សុជា ជាបុគ្គលល្បីលើបណ្តាញស​ង្គម ដែលអប់រំប្រជាជនខ្មែរលើសាកលលោក តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយធម្មទេសនា។ រីឯលោក Will Conquer គឺជាជនជាតិបារាំងកាត់អាមេរិក ដែលកំពុងបំពេញបេសកកម្ម ក្នុងនាមជាបូជាចារ្យសាសនទូត ផ្នែកកាតូលិក នៅកម្ពុជា៕

សុខុម

បាងកក: គម្រោងទីក្រុងអាកាសចរណ៍ភាគបូព៌ា (East Aviation City) តម្លៃរហូតដល់ទៅ២៩០ពាន់លានបាត (ជាង៨,៨២ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) ដែលចផ្ដោតលើអាកាសយានដ្ឋាន U-Tapao Airport នឹងចាប់ផ្ដើមដំណើរការសាងសង់នៅដើមឆ្នាំនេះ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោកស្រី Tipanan Sirichana បានលើកឡើងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៧ ខែមករា ថា គម្រោងនេះនឹងបង្កើតការងារថ្មីប្រមាណ១៥.៦០០កន្លែងបន្ថែមទៀតក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង និងជំរុញកំណើនក្នុងឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍នៃប្រទេសនេះ។

ផែនការវិនិយោគនេះគ្រោងនឹងប្រែក្លាយអាកាសយានដ្ឋាន U-Tapao Airport ដែលបន្សល់ពីសម័យសង្គ្រាមវៀតណាម ស្ថិតក្នុងខេត្តរ៉ាក់យ៉ង (Rayong) ទៅជាអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិថ្មីមួយដែលតភ្ជាប់ជាមួយអាកាសយានដ្ឋដនមឿង និងអាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ។

អ្នកនាំពាក្យដដែលគូសបញ្ជាក់ថា គម្រោងសហការរវាងវិស័យរដ្ឋ និងឯកជនដែលជាចំណុចស្នូលនៃគម្រោងរបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគបូព៌ា (Eastern Economic Corridor) នេះនឹងគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដី១.០៤០ហិកតា ហើយការសាងសង់នេះគឺធ្វើឡើងដោយមានគោលបំណងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។

យោងតាមគេហទំព័រ Eastern Economic Corridor របស់រដ្ឋាភិបាលបង្ហាញថា ទីក្រុងអាកាសចរណ៍ភាគបូព៌ា ឬ Eastern Aviation City នេះក៏នឹងរួមបញ្ចូលតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីសម្រាប់ទំនិញ មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលអាកាសចរណ៍ និងអគារថែទាំ និងជួសជុលយន្តហោះផងដែរ៕ Bangkok Post៕