ដោយៈ ស៊ីវ ម៉េង

អន្តរជាតិៈ ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះថា ប្រទេសអ្នកមាន មិនគួរបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដបន្ថែម ហើយកុំទាន់ចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ ឲ្យប្រជាជនដែលទទួលបានវ៉ាក់សាំងរួចហើយអី ខណៈប្រទេ​សផ្សេងទៀតមិនទាន់ទទួលបានវ៉ាក់សាំងនៅឡើយ។

លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus អគ្គនាយក WHO បាននិយាយថា ការស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ បានកើនឡើងជាថ្មីម្តងទៀត ខណៈវីរុសបំប្លែងខ្លួនDelta កំពុងវាយលុកពិភពលោក ហើយប្រទេសជាច្រើនមិនទាន់ទទួលបាន វ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារបុគ្គលិកសុខាភិបាលរបស់ពួកគេនៅឡើយទេ។

លោក Tedros បានប្រាប់សន្និសីទកាសែតថា “វីរុសបំប្លែងខ្លួន Delta កំពុងវាយប្រហារនៅជុំវិញពិភពលោក ក្នុងល្បឿនមួយដ៏លឿនបំផុត ដោយជំរុញឲ្យមានការកើនឡើងនូវករណីឆ្លង និងស្លាប់”។ លោកកត់សម្គាល់ថា វីរុសឆ្លងសាហាវ ដែលគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាមួយនេះ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេរកឃើញ នៅក្នុងប្រទេសជាង១០០ហើយ។

លោក Tedros លើកឡើងថា “គម្លាតជាសកលក្នុងការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងកូវីដ គឺមិនស្មើគ្នាទេ។ ប្រទេសនិងតំបន់មួយចំនួន ពិតជាកំពុងបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំង បន្ថែមរាប់លានដូសមុនពេលប្រ​ទេសផ្សេងទៀត មានការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំង ដល់បុគ្គលិកសុខាភិបាលនិងងាយរងគ្រោះបំផុត”។

លោកបានចង្អុលទៅក្រុមហ៊ុន Pfizer និង Modernaថា ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានបំណង ផ្តល់វ៉ាក់សាំងបន្ថែមទៀតដល់ប្រទេស ដែលមានកម្រិតចាក់វ៉ាក់សាំងខ្ពស់រួចទៅហើយ។ លោកTedros និយាយថា ពួកគេគួរតែបង្វែរវ៉ាក់សាំងរបស់ពួកគេ ទៅឲ្យកម្មវិធី COVAX វិញ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ប្រទេសអ្នកមាន មិនគួរបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដបន្ថែម ហើយកុំទាន់ចាក់ឲ្យប្រជាជន ដែលទទួលបានវ៉ាក់សាំងរួចហើយអី ខណៈប្រទេសផ្សេងទៀតមិនទាន់ទទួលបានវ៉ាក់សាំងនៅឡើយ។

• លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus អគ្គនាយក WHO បាននិយាយថាការ

ស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ បានកើនឡើងជាថ្មីម្តងទៀត ខណៈវីរុសបំប្លែងខ្លួន Delta កំពុងវាយលុកពិភពលោក ហើយប្រទេសជាច្រើនមិនទាន់ទទួលបាន វ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារបុគ្គលិកសុខាភិបាលរបស់ពួកគេនៅឡើយទេ។

• លោក Tedros បានប្រាប់សន្និសីទកាសែតថា“វីរុសបំប្លែងខ្លួន Delta កំពុងវាយ

ប្រហារនៅជុំវិញពិភពលោក ក្នុងល្បឿនមួយដ៏លឿនបំផុត ដោយជំរុញឲ្យមានការកើនឡើងនូវករណីឆ្លង និងស្លាប់”។ លោកកត់សម្គាល់ថា វីរុសឆ្លងសាហាវ ដែលគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាមួយនេះ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេរកឃើញ នៅក្នុងប្រទេសជាង១០០ហើយ។

ប្រធានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់WHO លោកស្រី Soumya Swaminathan បាននិយាយថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ស្ថាប័នសុខភាពពិភពលោកមួយនេះ មិនទាន់រកឃើ​ញភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា ការចាក់វ៉ាក់សាំងបន្ថែមដូស គឺមានភាពចាំបាច់សម្រាប់អ្នកដែលបានទទួលវ៉ាក់សាំងពេញលេញហើយនោះទេ៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ គំរោងកម្មវិធីពិសេសៗនៃការបើក និងបិទព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ត្រូវបានសម្រេចដោយរដ្ឋមន្រ្តីចំនួនពីររូប ក្នុងកិច្ចប្រជុំចង្អៀតកាលពីថ្ងៃទី១២ កក្កដាកន្លងមកនេះ។

លោកបណ្ឌិត ថោង ខុន រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាអនុប្រធានអចិន្ដ្រៃយ៍គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ (CAMSOC) និងលោកជំទាវ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងជាអនុប្រធាន CAMSOC កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដាម្សិលមិញ បានជួបប្រជុំចង្អៀតពិសេសមួយ នៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ដើម្បីពិនិត្យ និងពិគ្រោះយោបល់លើសេណារីយ៉ូត្រៀមរៀបចំពិធីបើក-បិទការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម (SEA Games) ឆ្នាំ២០២៣ នៅកម្ពុជា។

កិច្ចប្រជុំពិសេស រវាងរដ្ឋមន្ដ្រីទាំងពីរខាងលើ បានសម្រេចលើគ្រោងឆ្អឹងធំៗមួយចំនួន នៃកម្មវិធីបើក-បិទផ្លូវការ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ដែលជាកំណត់ត្រាប្រវត្តិសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងក្ដីសុបិន្ដរយៈពេល ៦៤ឆ្នាំមកហើយ។

លោកថោង ខុនបានមានប្រសាសន៍ថា ការរៀបចំស៊ីហ្គេ ការងារអ្វីៗសុទ្ធតែសំខាន់ទាំងអស់ ប៉ុន្តែគប្បីត្រូវប្រមូលផ្តុំយកចិត្តទុកដាក់ ឲ្យបានខ្លាំងលើកការងារធំៗ ៣សំខាន់ ទី១-ពិធីបើក-បិទ ទី២-ការងារ Logistic និងបដិសណ្ឋារកិច្ច និងទី៣-ការងារហ្វឹកហាត់កីឡា ដើម្បីចូលរួមកការប្រកួតកីឡា។ ប៉ុន្ដែលោកបានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការបង្ហាញនូវសក្តានុពលជាតិដ៏ធំ គឺលើពិធីបើកនេះហើយ។

ជាមួយគ្នានេះ លោកជំទាវ ភឿង សកុណា បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភមួយចំនួនផងដែរថា បើពិនិត្យមើលគំរូទស្សនីយភាពដ៏ធំសម្បើម គេធ្លាប់ធ្វើរួចមកហើយ យើងហាក់នៅខ្វះចន្លោះ។ ដូចនេះត្រូវរៀបចំផែនការកម្មវិធីលម្អិត ពិនិត្យជាក់ស្តែងលើតម្រូវការធនធានមនុស្សសម្តែង ឧបករណ៍សម្ភារៈ សំលៀកបំពាក់ ឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទើបយើងដាក់ផែនការភាគីពាក់ព័ន្ធបំពេញ តាមសេចក្តីត្រូវការហាត់សម្តែងបាន។

លោកជំទាវបន្តថា “បើទោះបីវប្បធម៌យើងសំបូរបែបមិនចាញ់គេមែន តែយើងត្រូវចេះចម្រាញ់យកខ្លឹមនៃវប្បធម៌យើង បូកជាមួយជំនួយបច្ចេកវិទ្យា ទើបអាចក្លាយជាឈុតឆាកដ៏ធំ និងអស្ចារ្យទៅបាន”។

លោកថោង ខុន បានបន្ថែមថា ផែនទស្សនិយភាពរបស់យើង គប្បីតម្រង់ឆ្ពោះទៅរកប្រធានបទរបស់យើង គឺ “កីឡារស់ក្នុងសន្តិភាព” គឺដំណើរជាតិខ្មែរមួយ ដែលបានធ្វើដំណើរលើផ្លួវប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏វែងឆ្ងាយ តស៊ូលំបាកលំបិន គ្រប់បែបយ៉ាង ឆ្លងកាត់សង្គ្រាម វាលពិឃាដ ការរំដោះជាតិ រហូតដល់មានថ្ងៃនេះ បើគ្មាន នយោបាយ ឈ្នះឈ្នះ ប្រជាជនយើង មិនអាចរស់បានក្នុងសុខសន្តិភាព ស្ថេរភាព និងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចសព្វថ្ងៃនេះឡើយ។ នេះជាសច្ចធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រជាជាតិយើង”។

កិច្ចប្រជុំខាងលើ បានសម្រេចលើគ្រោងឆ្អឹងកម្មវិធីបើក មានដូចជាទស្សនីយភាព “ស្គរជ័យ””អរិយធម៌ខ្មែរ” “កម្មវិធីកីឡា” “ទស្សនីយភាពដំណើរជាតិកម្ពុជា” “របាំ ចម្រៀងប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដើម្បីសន្តិភាព”។ល។

ក្នុងនោះទស្សនីយភាពធំ និងសំខាន់ជាងគេ គឺ “ដំណើរជាតិកម្ពុជា” ដែលត្រូវបង្ហាញពីការកកើតទឹកដីផង ការកសាងអង្គរ និងសម័យរុងរឿងចក្រភពអង្គរផង និងសក្តានុពលសម័យតេជោសែនផង។

ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ នៅកម្ពុជា នឹងប្រារព្ធពិធីបើកការប្រកួតផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា និងពិធីបិទ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ ក្រោយបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ដ្រ កម្ពុជានឹងបន្ដរៀបចំការប្រកួតដ៏ធំមួយទៀត គឺការប្រកួតកីឡាអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម លើកទី១២ ចាប់ពីថ្ងៃទី០១-១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដដែល៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ ការស្ថាបនាផ្លូវក្រោមដី សម្រាប់អ្នកដំណើរថ្មើរជើងចំនួន២កន្លែង នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ នៅខេត្តព្រះសីហនុ បានសាងសង់រួចរាល់ហើយ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់ដាក់ឱ្យដំណើរប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។
អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តព្រះសីហនុ លោកឃាង ភារម្យបានមានប្រសាសន៍នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣កក្កដាថា ដំណើរការសាងសង់ផ្លូវក្រោមដីបានរួចរាល់ តែនៅមិនទាន់អាចដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ។

លោកបន្តថា “យើងមើលការដ្ឋានរបស់គាត់ គឺរួចរាល់ហើយ វានៅតែការបើកសម្ពោធជាផ្លូវការទេហើយ នៅតែមិនទាន់អាចបាននៅឡើយទេ ដោយសារផ្លូវក្រោមដីទី១ ឆ្លងកាត់ផ្លូវជាតិលេខ៤ នៅចំណុចសាលាវិទ្យាល័យាឃ្លាំងលើ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់លេខ១ហើយ សាលាបានបិទ។ អីចឹងអត់មានសិស្សទៅរៀន អត់មានការប្រើប្រាស់ជាបណ្តោះអាសន្នដែរ”។

លោកឃាង ភារម្យបានបន្តទៀតថា ចំណែកផ្លូវក្រោមដីទី២ ស្ថិតនៅមុខរោងចក្រមួយកន្លែង ហើយរោងចក្រនោះក៏បានផ្អាកដំណើរការអាជីវកម្ម ដោយសារបញ្ហាជំងឺកូវីដ១៩។ ដូចនេះមិនមានការប្រើប្រាស់ជាបណ្តោះអាសន្នដូចគ្នា។

ផ្លូវក្រោមដីសម្រាប់អ្នកដំណើរថ្មើរជើងចំនួន២កន្លែង នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានបើកការដ្ឋានជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដោយផ្លូវក្រោមដីនីមួយៗ មានប្រវែង៥៣ម៉ែត្រ ទទឹង៧ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ៣,២ម៉េត្រ ដោយមួយកន្លែងស្ថិតនៅចំពីមុខវិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ឃ្លាំងលើ និងមួយកន្លែងទៀតស្ថិតនៅទីប្រជុំជនរោងចក្រ។

ផ្លូវនេះធ្វើឡើងសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស និងកម្មករ កម្មការិនីឆ្លងកាត់ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដែលអាចកើតឡើងជាយថាហេតុណាមួយ៕

ដោយៈស៊ីវ ម៉េង

ភ្នំពេញៈ តំបន់បឹងតាមោគ នៃភាគខាងផើងរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាសេចក្តីប្រាថ្នានៃការរៀបចំនគរូបនីយកម្ម ដែលបឹងនេះបង្ហាញនូវឱកាសតែមួយគត់ សម្រាប់បង្កើតនូវទីតាំងនគរូបនីយកម្មថ្មីមួយ ដើម្បីពង្រីកក្រុងប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់។ នេះបើតាមអនុក្រិតស្តីពីការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ដីរាជធានីភ្នំពេញ។

យោងតាមអនុក្រិតលេខ១៨១ អនក្របក ចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា បឹងនេះបង្ហាញឱកាសតែមួយគត់ សម្រាប់បង្កើតនូវទីតាំងនគរូបនីយកម្មថ្មីមួយ ដើម្បីពង្រីកក្រុងប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ ដែលរាជធានីត្រូវតែមាន ដើម្បីទទួលនូវស្តង់ដាលំនៅដ្ឋាន និងតំបន់កណ្តាលក្រុងថ្មីៗ។

អនុក្រិតដដែលបានបន្តថា ការថែរក្សាទុកនូវបឹងទាំងនេះ គឺមានសារៈសំខាន់សំរាប់ការបង្ហូរទឹក ពីទីតាំងនគរូបនីយកម្ម ដែលបានគ្រោងទុក នៅខាងជើងបឹងទំនប់កប់ស្រូវ(បឹងតាមោគ) និងបឹងទន្លេសាប។ ការធ្វើឲ្យថមថយនូវសមត្ថភាពជ្រាបទឹក នូវផ្ទៃដី ទាំងឡាយបន្តិចម្តងៗ នឹងនាំមកនូវផលលំបាកកាន់តែខ្លាំង ក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ពេលភ្លៀងធំៗ។

ការការពារនិងលើកដំកើងបឹងនានា ដែលតភ្ជាប់ទៅនឹងប្រឡាយធំនានាក្នុងខ័ណ្ឌឬស្សីកែវ និងខ័ណ្ឌសែនសុខ នឹងក្លាយជាជន្ទល់ដ៏មានសារៈសំខាន់ សម្រាប់ទាក់ទាញ​ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយគុណភាព ដោយរាប់បញ្ចូលផងដែរនូវគំរោង ដែលអាចមាននៅជុំវិញមាត់បឹង។

អនុក្រិតដដែលបានបន្តថា ការអភិវឌ្ឍទាំងឡាយនេះ តម្រូវឲ្យមានការបង្កើតឡើងនូវអាងទទួលទឹក ដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ ដែលនឹងត្រូវបង្ហូរទឹកកខ្វក់ទាំងនេះ ចេញពីតំបន់ជាយក្រុងខាងជើងទៅអាងចម្រោះ ទឹកកខ្វក់បឹងជើងឯក នៃតំបន់ជាយក្រុងភាគខាងត្បូង ដើម្បីជៀសវាងការបំពុលបរិស្ថានទន្លេសាប ដែលជាទីតាំងបរិស្ថាននិងសង្គមកិច្ច ដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា៕

ដោយៈ សុខុម

សៀងហៃ: រដ្ឋាភិបាលចិន បានចាប់ផ្តើមសាងសង់គម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ លើគោកដំបូងបង្អស់របស់ខ្លួន ដោយប្រើប្រាស់ការឌីហ្សាញរ៉េអាក់ទ័រម៉ូទ័រខ្នាតតូច Small Modular Reactors (SMRs) ក្នុងស្រុកដែលមានឈ្មោះថា “Linglong One”។ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុន China National Nuclear Corporation (CNNC) ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋបានទម្លាយឱ្យដឹងនៅថ្ងៃអង្គា ទី១៣ ខែកក្កដា នេះ។

តាមពិតទៅ ក្រុមហ៊ុន CNNC គ្រោងចាប់ផ្ដើមសាងសង់ គម្រោងនៅឯរោងចក្ររ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរ Changjiang នៅលើកោះហៃណាន (Hainan) តាំងពីក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ម៉្លេះ ប៉ុន្តែត្រូវបានពន្យារពេលដោយសាររង់ចាំការសម្រេចរបស់ក្រុមនិយ័តករ។

គម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ Linglong One ឬ ACP100 នេះគឺជារ៉េអាក់ទ័រខ្នាតតូច SMRs ដំបូងបង្អស់របស់ចិន ដែលត្រូវបានទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ (International Atomic Energy Agency) ហៅកាត់ IAEA អនុម័តក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ រ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរនីមួយៗ មានសមត្ថភាពអាចផលិតថាមពលអគ្គិសនី បានក្នុងកម្លាំង១២៥មេហ្គាវ៉ាត់។

គំរូរ៉េអាក់ទ័រនេះត្រូវបានឌីហ្សាញឡើង ដើម្បីបំពេញបន្ថែមពីលើរ៉េអាក់ទ័រធំដែលមានកម្លាំង១.‌១៧០មេហ្គាវ៉ាត់របស់ក្រុមហ៊ុន CNNC ដែលប្រទេសចិន គ្រោងនឹងដាក់ឱ្យដំណើរការយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងស្រុក ហើយនឹងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយនៅបរទេស។

ការសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រខ្នាតតូច SMRs មានតម្លៃថោកជាង និងលឿនជាងការសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រធម្មតា ហើយអាចដាក់ពង្រាយនៅតាមតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល នៅលើនាវា និងលើយន្តហោះផងដែរ។ នោះមានន័យថា រ៉េអាក់ទ័រទាំងនោះអាចដឹកជញ្ជូនតាមកុងតឺន័រចេញពីរោងចក្រ ហើយដំឡើងយ៉ាងងាយស្រួល និងឆាប់រហ័សនៅតាមគោលដៅដែលត្រូវបានកំណត់ណាមួយ។

ប្រទេសចិន បាននិងកំពុងសម្លឹងរកឱកាស លើការប្រើប្រាស់រ៉េអាក់ទ័រខ្នាតតូច SMRs ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអគ្គិសនីនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេស និងបើកដំណើរការរោងចក្រចម្រាញ់ទឹកសមុទ្រ តាមបណ្ដោយឆ្នេរឱ្យទៅជាទឹកសាបសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ ប្រទេសចិន ក៏មានគម្រោងប្រើប្រាស់វា សម្រាប់ជួយគាំទ្រដល់សកម្មភាពសាងសង់នានានៅក្នុងតំបន់មានជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ៕