ដោយៈ ស៊ីវ ម៉េង

          ភ្នំពេញៈ សេដ្ឋវិទូកម្ពុជាលោក​បណ្ឌិត ម៉ី កល្យាណទី​ប្រឹក្សា​ជាន់​ខ្ពស់ នៃឧត្តម​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​បានថ្លែងថា នៅក្នុងបរិបទកូវីដ១៩សព្វថ្ងៃ យើងគួរផ្ដោតលើការជួយ ប្រជាជនក្រីក្រឱ្យមានបាយហូបសិន ជាជាងផ្ដោតលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

លោកបន្តថា “ខ្មែរយើងគួរចេះជួយគ្នា ពេលលំបាកទើបជារឿងសំខាន់។ ចំណែកកំណើនសេដ្ឋកិច្ច៤ភាគរយ ដែលជាការព្យាករណ៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនេះ អាចទៅដល់អ្នកធូរធារភាគច្រើន ជាជាងអ្នកក្រីក្រក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន”។

លោក​បណ្ឌិតម៉ី កល្យាណ បានបន្តថា អ្វីដែលសំខាន់ យើងត្រូវគិតដល់យុទ្ធសា​ស្រ្ត​អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំទៅ១០ឆ្នាំទៀតខាងមុខទៀតថា តើយើងគួរអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបៀបណា ទើបប្រជាជនក្រីក្រលែងជួបការលំបាកតទៅទៀត ហើយធ្វើសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ស្គាល់នូវភាពរីកចម្រើនដើរទាន់ប្រទេសអ្នកមាន។

លោកបណ្ឌិតម៉ី កល្យាណបានបន្តថា ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចយើងពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ដូច្នេះតើយើងត្រូវអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម របស់យើងរបៀបណាក្រោយកូវីដ១៩ ដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀង ដល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង។ ជាក់ស្ដែងយើងឃើញថា នៅពេលជំងឺកូវីដ១៩បាន និងកំពុងឆ្លងខ្លាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កសិករនៅទីជនបទមានការលំបាកក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀង ដល់ប្រជាជនក្នុងក្រុងភ្នំពេញ ដែលធ្វើឱ្យទំនិញសំខាន់ៗមួយចំនួនឡើងថ្លៃខ្លាំង៕

          ដោយៈ គង់ ម៉ាលីន

កំពតៈ អភិបាលខេត្តកំពត លោកជាវ តាយ បានអញ្ជើញចុះ ស្វែងយល់ពីវឌ្ឍនភាពនិងជំរុញ នៃដំណើរការសាងសង់ស្ពាន មួយកន្លែងដែលជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់សម្ដេចតេជោហ៊ុនសែនប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ហៅថា (ស្ពានត្រើយកោះ) ឆ្លងកាត់ដៃព្រែកកំពតភ្ជាប់រវាងសង្កាត់ត្រើយកោះ និងសង្កាត់អណ្ដូងខ្មែរ ក្នុងក្រុងកំពត ខេត្តកំពត។

ស្ពាននេះគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ ពិសេសការដឹកជញ្ជូនផលិតផលអំបិល និងផលនេសាទសមុទ្រ រួមនឹងទំនិញនិងសម្ភារៈផ្សេងៗគ្រប់សារពើ ។ សព្វថ្ងៃប្រជាពលរដ្ឋ បាននឹងកំពុងធ្វើចរាចរណ៍យ៉ាងសកម្ម លើស្ពានដែកបាឡេចាស់ ដែលមានស្រាប់ដោយស្ពាននេះ បានកសាងឡើងតាំងក្នុងឆ្នាំ២០០០ កន្លងទៅ ប៉ុន្តែមានសភាពទ្រុឌទ្រោម បាក់បែកធ្លុះធ្លាយលើផ្ទៃស្ពាន ដែលបណ្ដាលឱ្យពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរក៏ដូចជាការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់។

មានប្រសាសន៍សំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ និងកម្មករសំណង់ស្ពាន លោកជាវ តាយអភិបាលខេត្ត បានបញ្ជាក់ថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សព្វបែបយ៉ាង ពិសេសស្ពានផ្លូវ ភ្លើងអគ្គិសនី ទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ និងធនធានមនុស្ស គឺជាគោលនយោបាយយុទ្ធសាស្ត្រ អាទិភាពដ៏មានសារៈសំខាន់ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជាតិ និងការលើកកម្ពស់ជីវភាពកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ដោយមើលឃើញពីសារៈសំខាន់ នៃស្ពាននិងផ្លូវថ្នល់មួយខ្សែនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពត ក៏បានធ្វើគម្រោងស្នើសុំទៅប្រមុខ រាជរដ្ឋាភិបាលសម្ដេចតេជោហ៊ុនសែន ដើម្បីកសាងស្ពានបេតុងថ្មីនេះ តាមរយៈការអនុវត្តគម្រោងសាងសង់ ដោយក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន ដែលមានមន្ត្រីជំនាញសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តចូលរួមផងដែរ។

លោកអភិបាលខេត្តក៏បានស្នើ និងជំរុញដល់មន្រ្តីជំនាញបច្ចេកទេសឲ្យពន្លឿនការសាងសង់ នឹងបានសំណូមពរឲ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន នឹងប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្បែរ     សង្ខាងផ្លូវ នៅជិតការដ្ឋានសាងសង់ស្ពាននេះ ធ្វើយ៉ាងណា ត្រូវធ្វើកិច្ចសហការជាមួយនឹងមន្ត្រី និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ឲ្យបានល្អដើម្បីជំរុញដំណើរការសាងសង់ស្ពាននេះ បានឆាប់ចប់សព្វគ្រប់នៅចុងឆ្នាំ ២០២១ នេះ។

គម្រោងសាងសង់សូមបញ្ជាក់ថា ស្ពាននេះគឺជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លា របស់សម្ដេចតេជោហ៊ុនសែន ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ធ្វើឡើងពីបេតុង មានបណ្ដោយ៧៥ម៉ែត្រទទឹងស្ពាន៩ម៉ែត្រ រួមនឹងផ្លូវតភ្ជាប់ក្បាលស្ពានសង្ខាងជាប្រភេទផ្លូវ កៅស៊ូមានប្រវែង សរុប៣០០ម៉ែត្រ ដែលត្រូវបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ២០២១នេះ៕

          ដោយៈគង់ សូរិយា

          ភ្នំពេញៈ ក្នុងអាជីពនិមួយៗ តែងតែមានការចែងអំពីក្រមសីលធ៌ម ដូចគ្នានេះដែរ ក្នុងអាជីពជាភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យ ត្រូវបានហាមលើចំណុចសំខាន់់ៗមួយចំនួនផងដែរ ដើម្បីឲ្យខ្លួនទទួលបានទំនុកចិត្ត និងភាពជោគជ័យ។

លើកឡើងពីបញ្ហានេះ ប្រធានសមាគមអចលនទ្រព្យសកល(GRA)លោកសំ សុខនឿនបានមានប្រសាសន៍ថា ភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យនានាគួរមានតំណម៧យ៉ាង ដូចជា ទី១ ជៀងវាងលក់អចលនវត្ថុណាដែលខ្លួនមិនស្គាល់ម្ចាស់ ទី២ ជៀសវាងដាក់តម្លៃបន្ថែម គួរយកតែកុងស្យុងឬកម្រៃជើងសារបានហើយ។ ទី៣ ជៀសវាងលក់អចលនវត្ថុណា ដោយមិនផ្តាច់មុខទាំងដែលម្ចាស់កំពុងរស់នៅទីនោះ។

ទី៤ ជៀសវាងលក់អចលនវត្ថុណា ដែលម្ចាស់ដាក់ស្លាកលក់ខ្លួនឯង ទី៥ ជៀសវាងលក់អចលនវត្ថុណាដែលមិនស្របច្បាប់ ទី៦ ជៀសវាងការខំប្រឹងរកដីជូនអ្នកទិញណាដែលមិនដឹងថា អ្នកទិញមកពីប្រភពណាច្បាស់ពិតប្រាកដ គឺការឮតាមគ្នា ឬច្រើនដំណពេក និងទី៧ ជៀសវាងការស៊ីដាច់កុងស្យុងគ្នា ទោះតិចឬច្រើន ត្រូវចេះចែករំលែក    គ្នា៕

          ដោយៈគង់ សូរិយា

          ភ្នំពេញៈ អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោកគួច ចំរើនបានបន្តពង្រឹងការធ្វើចត្តាឡីស័ក លើអ្នក​ធ្វើដំណើរ​ចូល​មក​ភូមិសាស្ត្រ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ​តាមរយៈ​ជើងហោះហើរ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ខេត្តសៀមរាប​ត្រូវតែ​ដាក់​ឱ្យ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការឆ្លង​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ១៩។

យោងតាម​សេចក្តី​សម្រេច​ដោយ​លោក​ គួច ចំរើន កាលពី​ថ្ងៃទី ២៩ ខែមេសា បានឱ្យ​ដឹងថា អ្នកដំណើរ​ទាំងអស់​ ដែល​ចូលមក​ភូមិសាស្ត្រ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ តាមរយៈ​ជើងហោះហើរ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ខេត្តសៀមរាប ត្រូវតែ​ដាក់ឱ្យ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​រយៈពេល ១៤ ថ្ងៃ។

លោក​បញ្ជាក់ថា “ការធ្វើ​ដូចនេះ ដើម្បី​ធានា​ដល់​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការគ្រប់គ្រង ការឆ្លង​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ដែល​ត្រូវបាន​កំណត់ ដោយ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ថា មាន​ការឆ្លង​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍ ២០ កុម្ភៈ”។

ទីតាំង​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​ត្រូវ​បានកំណត់ ចាត់ចែង រៀបចំ និង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋបាលខេត្ត​ព្រះសីហនុ ហើយ​នៅក្នុង​អំឡុងពេល​នៃ​ការធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក អ្នកធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​ទាំងអស់​ ត្រូវ​អនុវត្តតាម​បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង ​ដែលមាន​កំណត់​នៅក្នុង​កន្លែង​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក។

ការធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​នេះដែរ រដ្ឋបាលខេត្ត​ក៏​តម្រូវ​ឱ្យ​បង់ថ្លៃ ​ចំពោះ​ជនបរទេស តាម​តម្លៃ​កំណត់​ ដែល​មាន​ចែង​ដោយ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​កាលពី​ដើម​ខែមិថុនា និង​ក្រសួង​សុខាភិបាល​កាលពី​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ ២០២០៕

          ដោយៈគង់ សូរិយា

          ភ្នំពេញៈ ទុនវិនិយោគលើវិស័យសំណង់នៅទូទាំងប្រទេស មានតម្លៃទឹកប្រាក់សរុបជាង១៦៦២លានដុល្លារអាមេរិក នៅលើផ្ទៃក្រឡានៃការសាងសង់សរុប៣,៧ លានម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងនោះគម្រោងនៃការសាងសង់លំនៅដ្ឋាន និងភូមិគ្រឹះ បានឈរក្នុងលំដាប់ទី១ នៅលើគម្រោងវិនិយោគផ្សេងៗ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបង្ហាញពីទូរលេខនៃការអភិវឌ្ឍវិស័យសំណង់ នៅក្នុងត្រីមាស ទី១ ឆ្នាំ ២០២១ ដែលអនុញ្ញាតលើសំណើសុំសាងសង់ ដោយក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ក្នុងនោះសរុបទូទាំងប្រទេស មានចំនួនទឹកប្រាក់ជាង១ ៦៦២ លានដុល្លារ ដោយបានធ្លាក់ចុះជាង៣៥% ខណៈនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា មានទំហំទឹកប្រាក់សរុបជាង២ ៥៧៤ លានដុល្លារ។

ដោយឡែកផ្ទៃក្រឡាសាងសង់ នៅក្នុងរយៈពេលនេះដែរ សរុបមានចំនួនប្រមាណ ៣,៧លានម៉ែត្រការ៉េ បានធ្លាក់ចុះជិត ៣៤% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំមុន។

លោក វ៉ា វីរៈ នាយកក្រុមហ៊ុន Century 21 Fortuna Investment  បានថ្លែងថា បញ្ហាជម្ងឺកូវីដ១៩ គឺជាបញ្ហាចម្បង ដូចជាការធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ ការពិបាកធ្វើដំណើររបស់អ្នកវិនិយោគ និងការប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរ និងពេលបច្ចុប្បន្នបានទាញវិស័យឧស្សាហកម្មឲ្យធ្លាក់ចុះជាដើម ដែលបញ្ហាទាំងនេះ ជាមូលហេតុធ្វើឲ្យវិស័យជាច្រើនបានធ្លាក់ចុះ មិនត្រឹមតែវិស័យសំណង់ប៉ុណ្ណោះនោះឡើយ។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជាលោក ច្រឹក សុខនីមបានសម្តែងសុទិដ្ឋិនិយមថា វិស័យនេះនឹងអាចងើបឡើងវិញនៅក្នុងកម្រិតទាប ចាប់ពីឆមាសទី២ ឆ្នាំ២០២១ ប្រសិនបើស្ថានភាពនៃព្រឹត្តិការណ៍២០ កុម្ភៈ មានភាពប្រសើរឡើងវិញ ព្រោះស្ថិតក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះយើងដឹងហើយថា តំបន់នៅរាជធានីភ្នំពេញត្រូវបានបិទខ្ចប់ទាំងស្រុង ជាពិសេសការពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ ដូចជា ការទៅស្នើរសុំលិខិតស្នាមផ្សេងៗនៅតាមក្រសួង-ស្ថាប័ន និងការចរាចរដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈនានាជាដើម ក្រៅពីនេះចំពោះក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍនមួយចំនួន ក៏ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់បិទខ្ចប់ ដែលត្រូវបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្នផងដែរ។

ទាក់ទងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសំណង់ នៅក្នុងខែ មីនា ឆ្នាំ ២០២១ ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានអនុញ្ញាតលើសំណើសុំសាងសង់ ក្នុងនោះគម្រោងសាងសង់លំនៅដ្ឋាន និងភូមិគ្រឹះ មានទឹកប្រាក់ប្រមាណ៩២២លានដុល្លារ សំ​ណ​ង់ពាណិជ្ជកម្ម៧០លានដុល្លារ, សំណង់ឧស្សាហកម្ម៤៩លានដុល្លារ, សំណង់សាធារណៈ១៧លានដុល្លាអាមេរិក, និងការអភិវឌ្ឍន៍សំណង់ផ្សេងៗ សរុបទាំងអស់មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក៕