ដោយៈស៊ីវ ម៉េង

          ភ្នំពេញៈ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចបន្តបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ទៀត ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៨មេសា ដល់ថ្ងៃទី៥ ឧសភាខាងមុខនេះ។

ការបន្តបិទខ្ទប់នេះ ដើម្បីប្រយុទ្ឋនិងគ្រប់គ្រងការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ ហើយរដ្ឋាភិបាលព្រមានថា រយៈពេលនៃការបិទខ្ទប់នេះ អាចត្រូវពន្យាពេលបន្តទៀត អាស្រ័យលើការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងស្ថានភាពនៃការវិវត្តការរីករាលដាលមេរោគកូវីដ១៩៕

ដោយៈ ប៊ី

ភ្នំពេញៈ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានផ្តល់ជាទស្សនទានចំនួន៤សំខាន់ៗ ដើម្បីជាវិភាគទានសម្រាប់ការដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពិភពលោក បណ្តាលមកពីជំងឺកូវីដ១៩។

ការលើកឡើងនូវទស្សនទានរបស់សម្តេចតេជោ បានធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំលើកទី៧៧ របស់គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ច សម្រាប់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN-ESCAP) ធ្វើឡើងតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ។

ក្នុងសន្និបាតនេះសម្តេចតេជោ សម្តេចតេជោ បានផ្តល់ទស្សនទានចំនួនដូចខាងក្រោម៖

ទី១) បន្តជំរុញ និងគាំទ្រគោលការណ៍សកលភាវូបនីយកម្ម តាមរយៈការបើកចំហពាណិជ្ជកម្ម អន្តរជាតិឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងគាំទ្រប្រព័ន្ធពហុភាគីនិយមឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លា ព្រមទាំងផ្តល់ភាពអនុ-គ្រោះដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដើម្បីធានាថាផលប្រយោជន៍ដែលកើតចេញពីសកលភាវូបនីយកម្មត្រូវ បានវិភាជប្រកបដោយសមធម៌ និងប្រសិទ្ធភាព ។

ទី២) ជំរុញឌីជីថលូបនីយកម្មដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ការកសាងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រ ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តឱ្យវិស័យឯកជនចាប់យកបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលឱ្យបានទូលំ-ទូលាយ ដែលនេះនឹងដើរតួជាចន្ទល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថ្មី ព្រមទាំងចូលរួមចំណែកលើកកម្ពស់ភាពប្រកួត-ប្រជែង និងជំរុញការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច។

ទី៣) ជំរុញកសាងភាពធន់ផ្នែកសង្គម ដោយផ្ដោតលើការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធសុខាភិបាល, លើកកម្ពស់សេវាសុខភាពសាធារណៈ និងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម ទាំងគុណភាព និងវិសាលភាព ដើម្បីត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិ ឬហានិភ័យនានា ដែលអាចកើតឡើងជាយថាហេតុនាពេលអនាគត ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។

ទី៤) ជំរុញការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដោយលើកកម្ពស់កិច្ចដំណើរការអាជីវកម្ម ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចផ្លូវការ និងធានាការទទួលបានការគាំទ្រ ទាំងផ្នែកគោលនយោបាយ និងហិរញ្ញប្បទាន ក៏ដូចជាបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រង ដើម្បីជំរុញការតភ្ជាប់ទៅនឹងច្រវាក់ផលិតកម្ម និង ការបម្រើដល់ឧស្សាហកម្មធំៗ។ ទន្ទឹមនេះ បង្កើនការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបៃតង ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងគ្រប់គ្រងគ្រោះធម្មជាតិ ដើម្បីកសាងភាពធន់ទៅនឹងវិបត្តិ, ធានាចីរភាព និងបរិយាប័ន្ននៃការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច។

សម្តេចតេជោក៏បានយកឱកាសនេះគូសបញ្ជាក់ថា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ និងការស្តារឡើងវិញក្រោយវិបត្តិ គឺទាមទារឱ្យប្រទេសលើពិភពលោកត្រូវឆ្លើយតបជាបន្ទាន់ និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងក្នុងក្របខណ្ឌតំបន់ និងសកល ដោយឈរលើស្មារតីសាមគ្គីភាព រួមទាំងកិច្ចសហការ និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។

សន្និបាតប្រចាំឆ្នាំលើកទី៧៧ របស់ UN-ESCAP បានប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ សម្រាប់កម្មវិធីបើក មានការចូលរួមថ្លែងសុន្ទរកថាពីលោកស្រី Armida Salsiah Alisjahbana អគ្គលេខាធិការរងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងជាប្រធាន UN-ESCAP, លោក Volkan Bozkir ប្រធានអង្គមហាសន្និបាតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ, លោក Munir Akram ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចអង្គការសហប្រជាជាតិ (ECOSOC), ព្រមទាំងប្រមុខរដ្ឋ/រដ្ឋាភិបាលចំនួន ១៦រូប នៃប្រទេសជាសមាជិករបស់ UN-ESCAP រួមមាន៖ អាហ្វហ្គានីស្ថាន អាស៊ែបៃហ្សង់ បង់ក្លាដែស កម្ពុជា ប៊ូតាន ហ្វីជី គីរីបាទី កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន កោះម៉ាស្យល ម៉ុងហ្គោលី ប៉ាគីស្ថាន ស្រីលង្កា តាជីគីស្ថាន ថៃ ទូមិននីស្ថាន និង អ៊ូបេគិស្ថាន ព្រមទាំងតំណាងជាន់ខ្ពស់នៃស្ថាប័នសំខាន់ៗ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិផងដែរ៕

ដោយៈ ម៉ាណេត

ភ្នំពេញៈ គម្រោងសណ្ឋាគារ Hilton Phnom Penh ដែលមាន២៨០បន្ទប់ និងនៅចំកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ គ្រោងនឹងដាក់ដំណើរនៅឆ្នាំ២០២២ នេះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយគេហទំព័រ Hospitalitynet កាលពីថ្មីៗនេះ។

ក្រុមហ៊ុនបដិសណ្ឋារកិច្ច Hilton របស់អាមេរិក ដែលជាក្រុមហ៊ុនបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏ល្បីឈ្មោះមួយនៅលើពិភពលោក និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យក្រុមហ៊ុន GFC Company Limited បានប្រកាសចុះហត្ថលេខា លើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយគ្នា ក្នុងការបើកដំណើរការសណ្ឋាគារថ្មីមួយនេះ នៅចំកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ។

សណ្ឋាគារនេះ ស្ថិតនៅចម្ងាយតែ៩គីឡូម៉ែត្រ ពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេ ញ ពោលនៅជិតទីតាំងល្បីៗមួយចំនួនរបស់រាជធានី ដូចជា ផ្សារកណ្តាល ផ្សារថ្មី និងអគារ Vattanac Capital Tower ជាដើម។

សណ្ឋាគារ Hilton Phnom Penh នឹងចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ចកម្ពុជា និងបណ្តុំទៅដោយភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហ្វេ បារ និងកន្លែងទទួលភ្ញៀវ ដើម្បីបំពេញតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អតិថិជន។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានកន្លែងប្រជុំ និងកន្លែងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នានា ដែលមានទីតាំង១៥០០ម៉ែត្រក្រឡា រួមទាំងបន្ទប់មានទំហំ៨៧៥ម៉ែត្រក្រឡា។

សណ្ឋាគារនេះ ក៏នឹងមានកន្លែងជួបជុំពិភាក្សាលើជំនួញ មជ្ឈមណ្ឌលហាត់ប្រាណ និងអាងហែលទឹកផងដែរ។

សណ្ឋាគារHilton គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏ល្បីល្បាញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបំរើដល់វិស័យសណ្ឋាគារ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច នៅទូទាំងពិភពលោក៕

ដោយៈ ប៊ី

ភ្នំពេញៈ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានលើកឡើងថា កម្ពុជានៅតែមានសង្ឃឹម បើទោះជាតួលេខក្នុងពិភពលោក ក៏ដូចជានៅកម្ពុជា បង្ហាញពីស្ថានភាពជំងឺកូវីដ១៩ ដ៏អាក្រក់ក៏ដោយ ខណៈចំនួនករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ-១៩ថ្មី ក្នុងមួយសប្តាហ៍បានកើនឡើងជិត ទ្វេដងក្នុងរយៈពេលពីរខែកន្លងមកនេះនៅទូទាំងសកលោក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ WHO កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ។

នៅទូទាំងសកលោក ចំនួនករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ-១៩ថ្មី ក្នុងមួយសប្តាហ៍បានកើនឡើងជិត ទ្វេដងក្នុងរយៈពេលពីរខែកន្លងមកនេះ ដែលនេះកំពុងឈានដល់អត្រាឆ្លងខ្ពស់បំផុត មិនធ្លាប់មានកន្លងមក។ ខណៈនេះនៅកម្ពុជា មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នូវករណីឆ្លងថ្មីនៅក្នុង រយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ដោយក្នុងនោះរយៈពេល៧ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ចំនួនករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ-១៩ថ្មី មានចន្លោះពី២៩១ ទៅ ៦៥៥នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត លី វៃឡាន តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានថ្លែងថា “យើងដឹងថា វាមិនទាន់យឺតពេលទេក្នុងការបង្វែរស្ថានការណ៍ឱ្យល្អប្រសើរឡើងវិញបាន។ យើងនៅតែមានសង្ឃឹមជានិច្ច ដរាបណាកម្ពុជារួមគ្នាធ្វើសកម្មភាពជាធ្លុង មួយ ជាប្រជាជាតិមួយ និងសង្គមតែមួយដែលប្តេជ្ញាចិត្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយសាមគ្គីភាព”។

ភស្តុតាងជាសកល នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បង្ហាញថា ត្រូវមានធាតុផ្សំសំខាន់យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនបី ដើម្បីអាចដោះស្រាយបញ្ហារាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លងមួយនេះ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព បាន។ ទីមួយគឺថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវតែបោះជំហានទៅមុខក្នុងការសម្រេចចិត្ត និងដាក់ចេញនូវវិធានការ ហើយទីពីរសង្គមទាំងមូលត្រូវតែចូលរួម និងទីបីពលរដ្ឋគ្រប់គ្នា ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ និង អនុវត្តតាមវិធានការសុខភាពសាធារណៈទាំងអស់ដែលដាក់ចេញ។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត លី វៃឡាន មានប្រសាសន៍ថា “នៅពេលដែលសមាសធាតុទាំងអស់នេះ រួមគ្នា គេអាចបញ្ឈប់កំណើន និងកាត់បន្ថយការចម្លងបាន។ យើងបានមើលឃើញការដឹកនាំដ៏រឹងមាំរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត និងចាត់វិធានការដ៏លំបាកជាច្រើន។ ប៉ុន្តែការដឹកនាំដ៏ខ្លាំងក្លាតែមួយមុខ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ គឺចាំបាច់ត្រូវមានការរួបរួមសាមគ្គីគ្នា រវាងស្ថាប័នរដ្ឋ វិស័យឯកជន និងពលរដ្ឋគ្រប់ៗរូប។ ការរួបរួមគ្នានេះ ជាគន្លឹះនាំទៅដល់ភាពជោគជ័យក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩”។

ជំងឺកូវីដ-១៩ មិនមែនជាវិបត្តិសុខភាពតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមផងដែរ។ ហើយគោលដៅនៃវិធានការឆ្លើយតប គឺមិនត្រឹមតែដោះស្រាយបញ្ហាផ្នែកសុខភាពប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវការពារអនាគតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ប្រសិនបើយើងគ្រប់គ្រងស្ថានការ ផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះមិនបានទេ នោះវានឹងមានផលវិបាកផ្នែកសុខភាព ក៏ដូចជាផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតលី អៃឡានបានថ្លែងទៀតថា “គ្មានពេលណាដែលទំនាក់ទំនងរវាងសុខភាព និងសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ដូចជាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ ហេតុដូច្នេះហើយទើបវិស័យឯកជនជាដៃគូសំខាន់នៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីគ្រប់គ្រងការផ្ទុះឡើង នៃជំងឺនេះ”។

វីរុសកូវីដ-១៩ វាលដាលងាយបំផុតនៅកន្លែងដែលមានមនុស្សច្រើនកកកុញ និងកន្លែងបិទជិតដែលមានមនុស្សនៅជិតៗគ្នា។ នៅកម្ពុជា កន្លែងទាំងនេះ មានដូចជានៅក្លឹបរាត្រី កន្លែងសេវាកម្សាន្តផ្សេងៗ រោងចក្រ និងផ្សារ រួមទាំងនៅតាមអាជីវកម្មតូចៗ ការជួបជុំជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងនៅតាមភោជនីយដ្ឋានផងដែរ។
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតលី អេឡានបានឱ្យដឹងថា ការផ្ទុះឡើងនូវជំងឺនាពេលបច្ចុប្បន្ន នៅតាមរោងច្រក និងផ្សារនានា ជាសារមួយដ៏គួរឱ្យឈឺចាប់ដែលរំលឹកប្រាប់យើងអំពីសារសំខាន់នៃការដាក់ចេញនិងអនុវត្តវិធានការក្នុង ងការកាត់បន្ថយហានិភ័យឱ្យបានមុនពេលដែលមានការផ្ទុះណាមួយកើតឡើង ដើម្បីបញ្ចៀសការរីករាលដាលនៃមេរោគ៕