ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: តម្លៃហាងឆេងមាសបានធ្លាក់ថ្លៃចុះយ៉ាងគំហុកក្នុងការជួញដូរនៅព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទដើមសប្តាហ៍នេះ ខណៈប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកបានស្ទុះងើបឡើងថ្លៃ ដោយសារតែការភ័យខ្លាចកាន់តែខ្លាំងឡើងចំពោះលទ្ធភាពនៃការផ្ទុះសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដោយសារគោលនយោបាយគាំពារនិយមរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូ ណាល់ត្រាំ។

តួយ៉ាង តម្លៃមាស Spot Gold បានធ្លាក់ចុះជាង១ភាគរយដល់២៧៧២,៥០ដុល្លារក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃហាងឆេងមាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក U.S. gold futures បានធ្លាក់ចុះ០,៩៥ភាគរយដល់២៨០៨,១០ដុល្លារក្នុងមួយអោនគិតត្រឹមម៉ោង១០:៣៧នាទីព្រឹក។

យោងតាមឧបករណ៍ CME FedWatch បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារមើលឃើញឱកាសចំនួន៨២,៥ភាគរយ ដែលធនាគារកណ្តាលអាមេរិក (Fed) នឹងបន្តរក្សាទុកអត្រាការប្រាក់របស់ខ្លួនឱ្យនៅថេរដដែលក្នុងកិច្ចប្រជុំគោលនយោបាយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនាខាងមុខ។

សន្ទស្សន៍ប្រាក់ដុល្លារ ដែលវាស់វែងរូបិយប័ណ្ណប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកធៀបនឹងរូបិយប័ណ្ណធំៗចំនួន៦ ដូចជាប្រាក់យ៉េន និងប្រាក់អឺរ៉ូ បានស្ទុះងើបឡើងថ្លៃដល់១០៩,៨៨ពិន្ទុនៅព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទនេះ បន្ទាប់ពីបានបិទការជួញដូរត្រឹម១០៨,៣៧ពិន្ទុកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន។

ចំណែក តម្លៃលោហៈធាតុប្រាក់ Spot silver បានធ្លាក់ចុះ១,៥៨ភាគរយដល់៣១,៧៥ដុល្លារក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃផ្លាទីនបានធ្លាក់ចុះ២ភាគរយដល់១០២២,៨ដុល្លារក្នុងមួយអោន ហើយតម្លៃ palladium បានធ្លាក់ចុះ១,៤៧ភាគរយដល់១.០៥៦ដុល្លារក្នុងមួយអោនគិតត្រឹមម៉ោង១០:៤០នាទីព្រឹក៕

ដោយៈ និស្ស័យ

    កណ្តាលៈ កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ២៣(NR23)ប្រវែង១៩,៨ គីឡូម៉ែត្រ ទទឹងតួផ្លូវ១១ម៉ែត្រ ចាប់ពីគល់ស្ពានកោះធំ ត្រើយខាងកើតក្នុងឃុំជ្រោយតាកែវ ស្រុកកោះធំ(PK0+000) ដល់ផ្លូវជាតិលេខ១៤ ឃុំពាមរាំង ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្តាល (PK19+800)បានស្ថាបនាជិតរួចរាល់ហើយ។

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋដ៏សំខាន់នេះ វាជាផ្នែកចម្បង និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងផ្តល់អាទិភាព សម្រាប់សម្រួលដល់ការធ្វើចរាចរណ៍របស់ពលរដ្ឋ។

គិតត្រឹមដំណាច់ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ គម្រោងលើកកម្រិត ជួសជុល និងថែទាំកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ២៣ នៃគម្រោងកែលម្អផ្លូវថ្នល់ជំហានទី២ ការអនុអវត្តគម្រោងសម្រេចបាន លទ្ធផលជារួម ៦៩,៤០​ភាគរយហើយ។

តាមផែនការគម្រោងគម្រោងលើកកម្រិត ជួសជុល និងថែទាំកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ២៣ ដោយឆ្លងកាត់ឃុំចំនួន៤ គឺឃុំជ្រោយតាកែវ ឃុំកំពង់កុង ឃុំលើកដែក និងឃុំពាមរាំង ស្រុកកោះធំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្តាល នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខនេះ។

គម្រោងលើកកម្រិត ជួសជុល និងថែទាំកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ២៣ រួមមាន៖ ការពង្រីកផ្លូវឱ្យមានទទឹងកាន់តែធំ, ការងារសាងសង់ និងជួសជុលដោយចាក់ក្រាលកៅស៊ូAC ការរចនាចិញ្ចើមផ្លូវ, ការរៀបចំប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹក(U-drain) ត្រង់ចំណុចសំខាន់ៗ ការរៀបចំជើងទេរ ដែលមានភាពធន់ទៅនឹងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងភាតរៈ បរិស្ថាន (Climate Friendly) និងការងារថែទាំខួបសម្រាប់រយៈពេល ៣ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីការងារសាងសង់ត្រូវបានបញ្ចប់៕

ដោយ: បណ្ឌិងសាង វ៉ុនផាក

អន្តរជាតិ: សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានស្ថិតក្នុងសភាពមិនច្បាស់លាស់ ដោយសារការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំមុន ដែលនាំឱ្យមានវិបត្តិ ជាប់គាំងនយោបាយនៅកូរ៉េខាងត្បូង។

ជាមួយគ្នានេះ គោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងអាណត្តិទីពីរ របស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូ ណាល់ត្រាំ បានជំរុញឱ្យមានភាពមិនប្រាកដប្រជាជាសកល។ ការណ៍នេះអាចដាក់សម្ពាធ លើសេដ្ឋកិច្ចរបស់កូរ៉េខាងត្បូងបន្ថែមទៀត។

ខាងក្រោមនេះជាបញ្ហាប្រឈម និងនិន្នាការសំខាន់ៗសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង៖

 ទី១: យុទ្ធសាស្ត្រខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ថ្មីរបស់ប្រទេសចិន

ជាការពិត សណ្តាប់ធ្នាប់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល ត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញ  ដោយផ្តោតទៅលើខ្សែសង្វាក់ នៃការផលិតបន្ទះឈីប និងថាមពល។

ថ្មីៗនេះ ប្រទេសចិនបាន និងកំពុងធ្វើការបណ្តាក់ទុនវិនិយោគក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ខ្លួន និងសម្រេចបាននូវឯករាជ្យភាពផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។  ជាពិសេស ចិនបានរៀបចំឡើងវិញ នូវខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ នៅក្នុងឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗដូចជា គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក អាគុយរថយន្តអគ្គិសនី និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។

រដ្ឋាភិបាលចិនបាន និងកំពុងជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រ“Made in China” ក្នុងគោលដៅប្រែក្លាយចិន ជាមហាអំណាចផលិតកម្មឈានមុខគេនៅឆ្នាំ២០២៥នេះ ខណៈចិនក៏កំពុងបោះទុនវិនិយោគរាប់រយពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីកសាងឯករាជ្យភាព ក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗ ដូចជា ការផលិតបន្ទះឈីប បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណេតកម្រិត5G ។

ក្នុងន័យនេះ ប្រទេសចិនកំពុងពង្រឹង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាក្រុមហ៊ុន ផលិតបន្ទះឈីបធំៗនៅលើពិភពលោក ដូចជាក្រុមហ៊ុនបន្ទះឈីបតៃវ៉ាន់ TSMC និងក្រុមហ៊ុនបន្ទះឈីបកូរ៉េខាងត្បូង Samsung Electronics ។

លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីចិនធំៗ ដូចជា ក្រុមហ៊ុន CATL និងក្រុមហ៊ុន BYD កំពុងបោះជំហានឈានមុខគេនៅលើទីផ្សារអាគុយរថយន្តអគ្គិសនី នៅទូទាំងពិភពលោក និងពង្រីកវត្តមាននៅក្នុងទីផ្សារអឺរ៉ុប និងអាមេរិក។

ប្រទេសចិនក៏កំពុងពង្រីក ការវិនិយោគរបស់ខ្លួននៅតាមបណ្តាប្រទេសអាហ្រ្វិក និងអាមេរិកខាងត្បូង ដើម្បីគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នៃវត្ថុធាតុដើមសំខាន់ៗ សម្រាប់ការផលិតអាគុយរថយន្តអគ្គិសនី ដូចជាសារធាតុរ៉ែលីចូមជាដើម។

គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក ប្រទេសចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់កូរ៉េខាងត្បូង។ ជាពិសេស ទំនិញនាំចេញសំខាន់ៗរបស់កូរ៉េខាងត្បូងដូចជា គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក អេក្រង់ និងគីមីឥន្ធនៈពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទីផ្សារចិន។

ហេតុនេះ គោលនយោបាយបង្កើនឯករាជ្យភាព របស់ប្រទេសចិន អាចជះផលប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េ ដែលអាចធ្វើឱ្យសន្ទុះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះ។

លើសពីនេះ ការធ្វើពិពិធកម្មខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ របស់ប្រទេសចិន ក៏កំពុងបង្កផលប៉ះពាល់ ដល់បរិយាកាសវិនិយោគក្រៅប្រទេសរបស់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េផងដែរ។

ប្រទេសចិន​កំពុង​ពង្រីក​ ការ​វិនិយោគ​របស់​ខ្លួន ​នៅក្នុង​បណ្តាប្រទេស​ជាសមាជិកអាស៊ាន ដែល​ការណ៍នេះ បានធ្វើ​ឱ្យសមត្ថភាពប្រកួត​ប្រជែង​របស់​បណ្តាក្រុមហ៊ុន​កូរ៉េ​ធ្លាក់​ចុះ​។

ទី២: ការដឹកនាំអាណត្តិទីពីររបស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូ ណាល់ត្រាំ និងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក

គោលនយោបាយពង្រឹងសន្តិសុខ ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងផ្តោតជាសំខាន់លើការគាបសង្កត់ប្រទេសចិន ការពង្រឹងវិស័យផលិតកម្មក្នុងស្រុក និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តជាយុទ្ធសាស្រ្ត។

រដ្ឋបាលថ្មីនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបន្តយុទ្ធសាស្ដ្រ “De-Chinaization”  ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែក លើខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ប្រទេសចិន។លើសពីនេះ គោលនយោបាយជំរុញផលិតកម្មនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាត់បន្ថយតួនាទីរបស់ចិន នៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក តាមរយៈការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលចិន និងការទប់ស្កាត់ការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទៅកាន់ប្រទេសចិន។

លើសពីនេះទៀត រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ នឹងអាចផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធដល់បណ្តាក្រុមហ៊ុននានា ដើម្បីពង្រីករោងចក្រផលិតកម្មនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងដាក់សម្ពាធឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ ផ្លាស់ប្តូរមូលដ្ឋានផលិតកម្ម ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីគេចចេញពីរបាំងពន្ធគយខ្ពស់កប់ពពក។

សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបន្តធ្វើពិពិធកម្មខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ តាមរយៈការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត ដូចជាប្រទេសម៉ិកស៊ិក កាណាដា កូរ៉េខាងត្បូង និងកោះតៃវ៉ាន់។

ជាពិសេស ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងអាចសង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងនាមជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន ដោយប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកំពង់ផែរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងគោលបំណងបង្កើតយុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បីទប់ទល់នឹងឧត្តមភាពផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសចិន។

លើសពីនេះ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ  មានយុទ្ធសាស្ត្រពង្រឹងសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាឥទ្ធិពលក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក តាមរយៈការរឹតបន្តឹង ការនាំចេញផលិតផលឧស្សាហកម្មយុទ្ធសាស្ត្រ ដូចជាផលិតផលបន្ទះឈីប បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងស្វែងរកវិធានការទប់​ទល់នឹងឥទ្ធិពល នៃការនាំចេញរ៉ែសំខាន់ៗរបស់ប្រទេសចិន។

ទី៣: ភារកិច្ច និងទិសដៅកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងតំបន់អាស៊ាន។

កូរ៉េខាងត្បូង និងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន កំពុងបន្តអនុវត្តន៍យ៉ាងសកម្ម នូវយុទ្ធសាស្ត្រធ្វើពិពិធកម្ម ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ជាសកល ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រទេសចិន។ ហេតុនេះ ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀត ក្នុងតំបន់ជាការចាំបាច់។

ជាពិសេស ទីក្រុងសេអ៊ូលកំពុងបន្តធ្វើពិពិធកម្ម ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗ ដូចជា គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក អាគុយរថយន្តអគ្គិសនី និងថាមពលកកើតឡើងវិញ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន។

តំបន់អាស៊ាន កំពុងក្លាយទៅជាមូលដ្ឋានផលិតកម្មថ្មី សម្រាប់បណ្តាក្រុមហ៊ុនពហុជាតិសាសន៍ ដែលធ្វើពិពិធកម្មចេញពីប្រទេសចិន។ តួយ៉ាង ប្រទេសវៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូនេស៊ីកំពុងក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដ៏សំខាន់ សម្រាប់ការផលិតអាគុយរថយន្តអគ្គិសនី និងបន្ទះឈីប។

នៅក្នុងន័យនេះ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង គួរតែពង្រីកការវិនិយោគនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេរភាគីឱ្យដើរស្របតាមនិន្នាការនេះ។

លើសពីនេះ កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវឆ្លើយតប ទៅនឹងឧត្តមភាពផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសចិន តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។

ប្រទេសកូរ៉េ អាចចែករំលែកបច្ចេកវិទ្យាបន្ទះឈីបAI និងប្រព័ន្ធអុឺនធឺណេត 5G របស់ខ្លួន ជាមួយបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងស្វែងរកវិធីពង្រឹងសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យារបស់ពួកគេ។

បន្ថែមពីនេះ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងអាស៊ានត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យថាមពលបៃតង ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសចិន នៅក្នុងទីផ្សារថាមពលកកើតឡើងវិញ។  ប្រទេសកូរ៉េ អាចចែករំលែកបច្ចេកវិទ្យាថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងថាមពលអ៊ីដ្រូសែន ជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងស្វែងរកមធ្យោបាយ ដើម្បីគាំទ្រការធ្វើពិពិធកម្មប្រភពថាមពលរបស់ពួកគេ។

ជាឧទាហរណ៍ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង អាចពិចារណាប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងថាមពលខ្យល់របស់ខ្លួន ដើម្បីកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពលកកើតឡើងវិញនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងចែករំលែកបច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្ម និងស្តុកទុកថាមពលអ៊ីដ្រូសែន។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ នឹងមិនត្រឹមតែផ្តល់ផលប្រយោជន៍ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកដល់ការពង្រឹងសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងតំបន់អាស៊ាន ស្របពេលមានការប្រកួតប្រជែង ជាយុទ្ធសាស្ត្ររវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ។

ជាពិសេស កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសកូរ៉េ និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន មានគុណតម្លៃជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំធេង ដោយសាររដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បន្តរក្សាគោលជំហរអព្យាក្រឹត នៅក្នុងសមរភូមិប្រកួតប្រជែងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ហើយទីក្រុងសេអ៊ូលនៅតែប្តេជ្ញាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរ៕ប្រភព:Dr. Sang Won PARK(KAFA (Korea ASEAN Forrum Association Founder & Chairman)៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ភ្នំពេញៈ ស្ពានខ្ពស់ជាងគេនៅកម្ពុជា ដែលមានកំពស់រហូតដល់៩០ម៉ែត្រ គ្រោងនឹងបើកដំណើរការនៅថ្ងៃទី១៨ មិនា ខាងមុខនេះ ខណៈការសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ១០ ជិតសម្រេចបាន១០០ភាគរយហើយ។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានបញ្ជាក់ឲ្យដឹង ក្នុងពេលលោកប៉េង ពោធ៍នារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូនបានចុះពិនិត្យវឌ្ឍនភាពនៃការសងសាងសង់ស្ពានខាងលើកាលពីថ្ងៃ២ កុម្ភៈកន្លងមកនេះ។

តាមព័ត៌មានដែលបានបង្ហោះលើផេក របស់ក្រសួងនេះបានឲ្យដឹងថា ស្ពានលេខ២៨ ដែលខ្ពស់ជាងគេ (មានកម្ពស់៩០ម៉ែត្រ ប្រវែង៥៣០ម៉ែត្រ) សម្រេចបាន៩៣% គ្រោងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បណ្តោះអាសន្ន នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខនេះ ខណៈពេលដែលផ្លូវជាតិលេខ១០ (អតីតផ្លូវជាតិ១៥៥១) ស្រុកសំឡូត ស្រុកវាលវែង ក្រុងខេមរភូមិន្ទ សម្រេចបាន៩៦,១៦%។

ការងារសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ ១០ (អតីតផ្លូវជាតិ១៥៥១) ប្រវែងសរុប១៩៨,៥១ គ.ម (PK០០០+០០០ – PK១៩៨+៥១៨) ចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៥៧-៧ ត្រង់ PK ៣៥+៩០០ ស្ថិតក្នុងភូមិបញ្ចាំង ឃុំស៊ុង ស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង ឆ្លងកាត់ឃុំប្រម៉ោយ ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ រហូតដល់ផ្លូវជាតិលេខ ៤៨ត្រង់ PK១+៧០០ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ស្មាច់មានជ័យ ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង។ គម្រោងនេះបានជួបនឹងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានជាច្រើន ដែលតម្រូវឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគន្លងផ្លូវថ្មីពី East Line មក West Line មានប្រវែង ៦៥,៧៤ គ.ម ខណៈបច្ចុប្បន្នសម្រេចការសាងសង់បាន ៩៦,១៦% គិតត្រឹមខែធ្នូនេះ។

ស្ពាននេះ ស្ថិតក្នុងគម្រោងស្ថាបនាផ្លូវជាតិលេខ១០ មានចំណុចកណ្តាលស្ពាន ស្ថិតនៅត្រង់គីឡូម៉ែត្រលេខ ១២៨+៩០៥ ហើយកាត់តាមជ្រលងស្ទឹងឫស្សីជ្រុំ មានមុំប្រសព្វ៩០ដឺក្រេ។ សំណង់ផ្នែកខាងលើមានធ្នឹមប្រភេទអក្សរ “T” ផ្នែកខាងកើតមាន៤ប្រឡោះ ផ្នែកកណ្តាលជាប្រភេទធ្នឹម ប្រអប់ខ្សែកាបទាញមាន៣ប្រឡោះ និងផ្នែកខាងលិចប្រភេទធ្នឹមអក្សរ “T” មាន៥ប្រឡោះ ចំណែកឯសំណង់ផ្នែកខាងក្រោមមានទម្រក្បាលស្ពាន និងធ្នឹមទទឹង (សម្រាប់ទ្រធ្នឹមប្រភេទអក្សរ “T”) ប្រើសសរមូលជួរឈរ និងប្រភេទគ្រឹះខួង ព្រមទាំងធ្នឹមទទឹងប្រើសសរបែបជញ្ជាំងជួរឈរ និងប្រភេទគ្រឹះខួង៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: មន្ត្រីយោធាកំពូលមួយរូបរបស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានលើកឡើងថា វាជារឿងសមហេតុផល ប្រសិនបើយើងបញ្ជូនកងទ័ពពីបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទៅការពារតំបន់ Greenland របស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក។

លោក Robert Brieger ប្រធានគណៈកម្មាធិការយោធាសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាស្ថាប័នយោធាជាន់ខ្ពស់បំផុតរបស់ EU បានថ្លែងប្រាប់កាសែតអាល្លឺម៉ង់ Welt am Sonntag ថា “បច្ចុប្បន្ន កងកម្លាំងអាមេរិកបានឈរជើងនៅក្នុងតំបន់ Greenland។ តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ វាជារឿងសមហេតុផលណាស់ដែលយើងត្រូវពិចារណាដាក់ទាហាន EU ឈរជើងនៅទីនោះដែរ”។

លោក Brieger បានបញ្ជាក់នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ថា “ការធ្វើបែបនោះនឹងបញ្ជូនសញ្ញាដ៏រឹងមាំមួយ ហើយអាចរួមចំណែកដល់ស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់”។

ទោះ​បីជា​យ៉ាង​ណាក្តី លោក​បាន​បញ្ជាក់បន្ថែម​ថា​​ ទី​បំផុត នេះ​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ខាង​នយោបាយ​ ដែល​ផលប្រយោជន៍​ជា​ច្រើននឹងត្រូវ​បាន​គេយក​មក​គិតគូរពិចារណា។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសម្តងហើយម្តងទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចូលកាន់កាប់តំបន់ Greenland ខណៈលោកមិនបានបដិសេធចំពោះលទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដើម្បីសង្គ្រប់យកតំបន់ Greenland នោះទេ។

កាលពីថ្ងៃសៅរ៍សប្តាហ៍មុនលោក Trump បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកយកព័ត៌មាននៅលើយន្តហោះ Air Force One ថា “ខ្ញុំជឿថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងទទួលបានតំបន់ Greenland ហើយប្រជាជនចំនួន៥៧.០០០នាក់នៅលើកោះនេះចង់នៅជាមួយយើង”។

ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងបែបនេះរបស់លោក Trump នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាកលោកស្រី Mette Frederiksen និងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់តំបន់ Greenland លោក Múte B. Egede បានទទូចថា “តំបន់ Greenland មិនមែនសម្រាប់ដាក់លក់ទេ ហើយប្រជាជននៅលើកោះនេះក៏មិនចង់ក្លាយជាជនជាតិអាមេរិកនោះដែរ”។

យ៉ាងណាមិញ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៣០ ខែមករាម្សិលមិញ ប្រទេសបារាំងបានចេញមុខច្រានចោលលទ្ធភាពនៃការបញ្ជូនកងទ័ពទៅកាន់តំបន់ Greenland ដែលជាកោះដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក និងជាតំបន់ស្វយ័ត ដែលមានរដ្ឋាភិបាល និងសភាដាច់ដោយឡែក។

ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍ លោក Christophe Lemoine អ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រសួងការបរទេសបារាំង បានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់សារពត៌មាន Anadolu ដោយបញ្ជាក់ថា គោលការណ៍នៃភាពមិនអាចរំលោភបាននៃព្រំដែន និងអធិបតេយ្យភាពនៅតែមានសុពលភាពនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Jean-Noel Barrot បានរំលឹកឡើងវិញនូវគោលការណ៍នេះទៅកាន់សមភាគីដាណឺម៉ាក ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចមកកាន់ទីក្រុងប៉ារីសកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ​បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ថា “ការ​បញ្ជូន​យោធាទៅកាន់តំបន់ Greenland ជារឿងមិនអាចទៅរួចឡើយ។ បញ្ហាតែមួយគត់ ដែលស្ថិតក្នុងដៃរបស់យើង ជាការបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវកាតព្វកិច្ចគោរពព្រំដែន និងអធិបតេយ្យភាពជាតិ”។

ដំបូងឡើយ នៅឆ្នាំ២០១៩ លោក Trump បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការទិញយកដែនកោះ ដែលគ្របដណ្តប់ដោយទឹកកកភាគច្រើន និងមានប្រជាជនរស់នៅត្រឹមតែ៥៧.០០០នាក់ពីប្រទេសដាណឺម៉ាក ម្ដងរួចមកហើយ។ ប៉ុន្តែសំណើនេះត្រូវបានបដិសេធ ។

តើតំបន់ស្វយ័ត Greenland មានសក្តានុពលសំខាន់ៗអ្វីខ្លះ បានជាលោក Trump ប្រាថ្នាក្រសោបយក?។

ចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោក Trump កើតចេញពីសារសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រផ្នែកយោធារបស់ Greenland ។ បន្ថែមពីនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានរក្សាមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសអចិន្ត្រៃយ៍នៅទីនោះ ហើយកោះនេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យចលនាកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ី ព្រោះតំបន់នេះស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវសំខាន់រវាងទ្វីបអឺរ៉ុប និងទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។

ការពង្រីកវត្តមានយោធាអាមេរិកនៅតំបន់ Greenland រួមទាំងការដំឡើងប្រព័ន្ធរ៉ាដា នឹងពង្រឹងសន្តិសុខរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយរារាំងមិនឱ្យមហាអំណាចផ្សេងទៀតទទួលបានឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់។

Greenland ជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយផ្នែកនៃអាមេរិកខាងជើង ដែលមានសក្តានុពលខ្លាំងណាស់សម្រាប់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ តំបន់នេះ សម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែ ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ដោយសារការអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់នេះមានភាពយឺតយ៉ាវ ដោយសារតែក្ដីព្រួយបារម្ភអំពីបរិស្ថាន រួមទាំងការប្រឆាំងពីក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច។

លោហៈធាតុសំខាន់ៗនៅលើដែនដីដ៏អស្ចារ្យនេះ រួមមានដូចជា លីចូម និងសារធាតុរ៉ែកម្រ ដែលមានវត្តមានយ៉ាងច្រើនក្រៃលែង និងចាំបាច់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនានា ដូចជា រថយន្តអគ្គិសនី និងថាមពលកកើតឡើងវិញ ។

សេដ្ឋកិច្ចនៅតំបន់ Greenland នៅតែពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនេសាទ ដែលគ្របដណ្តប់ចំនួនជាង៩៥ភាគរយនៃការនាំចេញទំនិញសរុបរបស់ខ្លួន និងការឧបត្ថម្ភធនប្រចាំឆ្នាំពីប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលគ្របដណ្តប់ប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃកញ្ចប់ថវិកាសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាលដែនកោះនេះ។

ទោះបីជាមានធនធានធម្មជាតិសម្បូរបែបយ៉ាងណាក្តី ក៏តំបន់ Greenland នេះ ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាក្នុងការប្រើប្រាស់សក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឱ្យបានពេញលេញ ដោយសារតែបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងបទប្បញ្ញត្តិ និងបញ្ហាបរិស្ថាន៕ប្រភព: Anadolu Agency & Politico៕