ដោយៈ ចំណាន

    ភ្នំពេញៈ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ លោកវង្សី វិស្សុត អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា លើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីការបង្កើត “បណ្តាញស្រាវជ្រាវកម្ពុជា”។

ថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាខាងលើ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានលើកឡើងអំពីស្ថានភាពប្រែប្រួលយ៉ាងគំហុក និងស្មុគស្មាញនៃនិន្នាការសកល (Megatrend)រួមមានការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ច ការវិវត្តយ៉ាងលឿននៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនិងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) វិបត្តិបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ហានិភ័យសន្តិសុខទម្រង់ថ្មីៗ​ ទាំងប្រពៃណីនិងមិនប្រពៃណី ដូចជាសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា ជំងឺរាតត្បាត និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេសបរិការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

លោកបានគូសបញ្ជាក់អំពីតម្រូវការ កែលម្អវិធីសាស្ត្រនៃការដឹកនាំ និងការធ្វើគោលនយោបាយ បម្រើឱ្យការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសទៅមុខបានរឹងមាំ និងឱ្យបានវែងឆ្ងាយ។ ដូច្នេះ កម្ពុជាមានតម្រូវការទាំងសមត្ថភាពប្រមើលមើល សមត្ថភាពឆ្លើយតបសមត្ថភាពបត់បែន និងសមត្ថភាពនវានុវត្តន៍ខ្ពស់ ដើម្បីអាចឈរជើង អាចរស់រាន និងប្រកួតប្រជែងបាន។

ក្នុងន័យនេះ ដើម្បីធានាបាននូវ “ភាពធន់របស់ជាតិ (National Resilience)” កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវមានការផ្សារភ្ជាប់ការសិក្សា និងស្រាវជ្រាវផ្អែកលើភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ (Evidence-based Research) ទៅនឹងការតាក់តែង ការតាមដាន និងការវាយតម្លៃលើការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិ។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ បានស្នើឡើងនូវការដ្ឋានការងារគន្លឹះចំនួន៥ ការតម្រង់ទិសលើវិស័យអាទិភាពចំនួន៥ និងទិសដៅយុទ្ធសាស្រ្តចំនួន ៥ (៥+៥+៥) ដើម្បីឱ្យ “បណ្តាញស្រាវជ្រាវកម្ពុជា” ដំណើរការដោយមានប្រសិទ្ធភាព។

ក្នុងនោះ ការដ្ឋានការងារទាំង៥ រួមមាន៖ ១. ការបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនង តភ្ជាប់ស្ថាប័នរដ្ឋនិងគ្រឹះស្ថានស្រាវជ្រាវ ២. ការកសាងធនធានមនុស្សនិងការចែករំលែកចំណេះដឹង។៣.ការតភ្ជាប់ការ​សិក្សាស្រាវជ្រាវទៅនឹងការរៀបចំ និងការអនុវត្តគោលនយោបាយ។

៤. ការបង្កើតវេទិកាអនឡាញ ដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មាន និងរបកគំហើញ និង ៥. ការបង្កើតប្រព័ន្ធទិន្នន័យរួម។ ការងារនេះផ្តោតទៅលើវិស័យអាទិភាពធំៗចំនួន៥ គឺ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម វប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងអភិបាលកិច្ច ដោយចាប់ផ្តើមពីគម្រោងតូចៗ តែសំខាន់ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។

ទន្ទឹមនេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍ណែនាំលើទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រចំនួន៥ចំណុចទៀត ដោយផ្តោតសំខាន់លើ ១. ការធានាឱ្យបានដាច់ខាតនូវគុណភាព សុចរិតភាព និងក្រមសីលធម៌នៃការស្រាវជ្រាវ (Quality and Rigor) ២. ការលុបបំបាត់  “វប្បធម៌ធ្វើការដាច់ដោយឡែកពីគ្នា (Breaking Silos)”។

៣. ការតម្រង់ទិសការស្រាវជ្រាវ តាមតម្រូវការជាក់ស្តែង ដោយត្រូវធានាថា ការស្រាវជ្រាវមានឯករាជ្យភាព និងសេរីភាព សំដៅបណ្តុះគំនិត និងធនធានបញ្ញារបស់សង្គម ក្នុងគោលដៅនិងគុណតម្លៃរួម ៤. ការពង្រឹងចីរភាពនិងនិរន្តរភាពស្ថាប័ន តាមរយៈការរៀបចំលក្ខន្តិកៈ កំណត់តួនាទីនិងភារកិច្ច នៃបណ្តាញស្រាវជ្រាវកម្ពុជា និង៥. ការលើកកម្ពស់ការស្រាវជ្រាវ និងកសាងភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ វិស័យឯកជន និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ។

បន្ថែមលើសពីនេះ លោកវង្សី វិស្សុត បានបញ្ជាក់ថា គំនិតនៃការបង្កើតបណ្តាញស្រាវជ្រាវនេះ ត្រូវបានគិតគូរឡើងដោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ តាំងពីដើមអាណត្តិទី៧ អស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំមកហើយ ទើបទទួលបានផ្លែផ្កា និងសម្រេចបាននូវក្របខ័ណ្ឌទស្សនាទានរួម ព្រមទាំងសេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រនាពេលនេះ។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបង្កើតCRN មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីចុះហត្ថលេខាលើក្រដាសនោះទេ ប៉ុន្តែជា “ការចាប់ផ្តើមនៃទំព័រថ្មីមួយ” នៃការប្រមូលផ្តុំកម្លាំងបញ្ញាញាណ ដោយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយថវិកា និងធនធានជាតិឱ្យចំទិសដៅ និងឆ្លើយតបបានទាន់ពេលវេលាចំពោះបញ្ហាប្រឈមធំៗរបស់ប្រទេសជាតិ”៕

ដោយៈ ចំណាន

    ព្រះសីហនុៈ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ ដល់ត្រឹមត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមការងារជម្រុញការវិនិយោគខេត្តព្រះសីហនុ បានសម្រេចផ្តល់ការលើកទឹកចិត្ត និងការសម្រួលនីតិវិធី ដល់គម្រោងសរុប៤៩១គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគប៉ាន់ស្មាន៨,៤ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតឱកាសការងារជាង៦ម៉ឺនកន្លែង។

គម្រោងទាំង៤៩១នេះរួមមាន គម្រោងពាក់ព័ន្ធអគារជាប់គាំងចំនួន២១៦ គម្រោងពុំពាក់ព័ន្ធអគារជាប់គាំង ឬគម្រោងថ្មីចំនួន២៣៥​គម្រោងពង្រីកចំនួន២៥ និងគម្រោងមានស្រាប់ចំនួន១៥។

ព័ត៌មាននេះ ត្រូវបានលើកឡើងដោយលោកហ៊ាន សាហ៊ីប រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាប្រធានក្រុមការងារជម្រុញការវិនិយោគ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងកិច្ចប្រជុំអ​នុម័តគម្រោងវិនិយោគថ្មីចំនួន១០ ដែលមានទុនវិនិយោគប្រមាណ៧២លានដុល្លារកាលពីថ្ងៃទី២២ កក្កដាកន្លងមកនេះ៕

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: ការផ្គត់ផ្គង់ការិយាល័យនៅតំបន់ Klang Valley ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេសុីនៅតែមានស្ថិរភាពប្រហែល១២០,៦លានហ្វីតការ៉េ ដោយពុំមានអគារការិយាល័យថ្មីណាមួយត្រូវបានបញ្ចប់ការសាងសង់នៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២៦ នោះទេ។

ស្ថិរភាពកើតឡើង ​បន្ទាប់ពី​ការផ្គត់ផ្គង់​ថ្មី​បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងអស់ជាច្រើន​ឆ្នាំ ខណៈ​ទំហំ​ការិយាល័យ​ថ្មី​ប្រហែល២,៧លាន​ហ្វីតការ៉េ​ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅ​ក្នុងឆមាសទីពីរ​នៃឆ្នាំនេះ។

ទីផ្សារការិយាល័យមានភាពប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ ដោយអត្រាគ្របដណ្តប់ការជួលការិយាល័យបានកើនឡើងដល់៧៧ភាគរយ និងមានតម្លៃជួលជាមធ្យមចំនួន៥,៩៤រីងហ្គីតក្នុងមួយហ្វីតការ៉េ (ប្រមាណ១៥,៦ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។

តម្រូវការជួលការិយាល័យនៅតំបន់Klang Valley ត្រូវបានជំរុញដោយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា សេវាកម្មអាជីវកម្ម ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រុមហ៊ុនសេវាកម្មអាជីវកម្មសកល (GBS)។

អ្នកជួលមានការពេញចិត្តចំពោះអគារការិយាល័យដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងមានការតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈល្អ។ ការណ៍នេះបង្កើនគម្លាតរវាងតម្រូវការការិយាល័យលំដាប់ខ្ពស់ និងការិយាល័យចាស់ៗ។

ក្រុមហ៊ុននានាក៏ចំណាយពេលយូរជាងមុនដើម្បីសម្រេចចិត្តលើការជួលការិយាល័យ ដោយផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងលើទីតាំង គុណភាពអគារ និងតម្រូវការអាជីវកម្មរយៈពេលវែង៕

ដោយៈ ម៉ាណា

    កូរ៉េខាងត្បូងៈ លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈជាមួយលោក Nayef Al-Fayez អគ្គនាយករង អង្គការយូណេស្កូ ដោយបង្ហាញពីបំណងសំខាន់មួយ។

លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានដឹកនាំប្រតិភូកម្ពុជា ជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោក Nayef Al-Fayez អគ្គនាយករង ទទួលបន្ទុកវប្បធម៌នៃអង្គការយូណេស្កូ នៅក្នុងអំឡុងសម័យប្រជុំគណៈកម្មការ បេតិកភណ្ឌពិភពលោកលើកទី៤៨ នៅទីក្រុងប៊ូសាន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។

ក្នុងឱកាសនោះ លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យរដ្ឋមន្រ្តី បានសម្តែងនូវការអបអរសាទរចំពោះ លោកដែលត្រូវបានជ្រើសរើស និងផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្ត ឱ្យបំពេញការងារយ៉ាងសំខាន់ជា អគ្គនាយករង ទទួលបន្ទុកវប្បធម៌នៃអង្គការយូណេស្កូ និងថ្លែងអំណរគុណដល់លោក ដែលបានបញ្ជូនរបាយការណ៍ នៃបេសកកម្មរបស់អ្នកជំនាញគណៈកម្មការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងអ្នកជំនាញការ ICOMOS ដែលបានបំពេញបេសកកម្មការងារ នៅប្រាសាទព្រះវិហារកាលពីថ្ងៃទី១-៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦កន្លងទៅ តបតាមការអញ្ជើញរបស់កម្ពុជា។

លោកជំទាវ រដ្ឋមន្រ្តីបានសម្តែងនូវការកោតសរសើរ ចំពោះគុណភាពរបស់របាយការណ៍ ដែលមានលក្ខណៈបច្ចេកទេស គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សុក្រឹត្យ និងឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង ដែលបាននិងកំពុងកើតឡើងនៅប្រាសាទព្រះវិហារ។

លោកជំទាវរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានជម្រាបជូនអគ្គនាយករង អំពីបំណងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំ កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលបេតិកភណ្ឌអរូបី នៅឆ្នាំណាមួយក្នុងអំឡុងពេលដែលកម្ពុជា ជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់២០៣០ ខាងមុខនេះ។

លោក Nayef Al-Fayez  បានសន្យានឹងគាំទ្រសំណើធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះ ហើយក៏បានបញ្ជាក់អំពីកិច្ចគាំទ្ររបស់យូណេស្កូ និងក្នុងនាមរបស់លោកផ្ទាល់ ក្នុងការតាមដានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះករណីប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការសម្របសម្រួល ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង រវាងប្រទេសទាំងពីរតាមរយៈវប្បធម៌៕

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: យោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយរបស់ធនាគារ Deutsche បានបង្ហាញថា ទីក្រុងហុងកុងនៅតែបន្តជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាទីផ្សារលំនៅឋានថ្លៃបំផុតរបស់ពិភពលោក ខណៈប្រទេសសិង្ហបុរីបានធ្លាក់ចុះពីចំណាត់ថ្នាក់ទីបីមកចំណាត់ថ្នាក់ទីបួន។

តម្លៃអាផាតមុិនជាមធ្យមនៅកណ្តាលទីក្រុងហុងកុងមានទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ២៧.៧៥៣ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េនៅឆ្នាំ ២០២៦ កើនឡើងពី ២៦.៧៤៩ ដុល្លារកាលពីមួយឆ្នាំមុន។

ប៉ុន្តែរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ដែលបានវាយតម្លៃតម្លៃ និងសូចនាករជាច្រើនទៀតនៅទូទាំងទីក្រុងចំនួន៦៩ ទូទាំងពិភពលោក បានបន្ទាបចំណាត់ថ្នាក់គុណភាពជីវិតរបស់ទីក្រុងហុងកុងមកត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥៥ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ ពីចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤៨កាលពីឆ្នាំមុន។

ដូច​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក ទីក្រុង​ឡុងដ៍ និង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ដែរ ទីក្រុង​ហុងកុង​នៅ​តែ​ជា​គោលដៅ​ទាក់ទាញ​សម្រាប់បណ្តា​វិនិយោគិន​អន្តរជាតិ និង​ក្រុមអ្នកជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈដែល​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​ខ្ពស់។

ទន្ទឹមនឹងនេះ តម្លៃអាផាតមិនជាមធ្យមនៅកណ្តាលទីក្រុងរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរីមានតម្លៃ ២២,៩៣៣ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ធ្លាក់ចុះពី ២៣,៥៩៥ ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។

ទីក្រុងសេអ៊ូលបានឡើងមួយចំណាត់ថ្នាក់ដល់លេខបី ដោយវ៉ាដាច់ប្រទេសសិង្ហបុរី ដោយមានតម្លៃជាមធ្យម ២៣,៥៤៥ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។ ទីក្រុង Zurich របស់ប្រទេសស្វីស ឈរនៅលេខរៀងទី២ និងទីក្រុងហ្សឺណែវ ឈរនៅលេខ ៥៕